[๘๒] ๘ อเนกวณฺณํ ทรโสกนาสนํ
วิมานมารุยฺห อเนกจิตฺตํ
ปริวาริโต อจฺฉรานํ ๑ คเณน
สุนิมฺมิโต ภูตปตีว โมทสิ
สมสฺสโม ๒ นตฺถิ กุโตปนุตฺตโร
ยเสน ปุญฺเญน จ อิทฺธิยา จ
สพฺเพ จ เทวา ติทสา คณา สเมจฺจ
#๑ โป. ยุ. อจฺฉราสํ ฯ ๒ ยุ. สมาสโม ฯ
ตํ ตํ นมสฺสนฺติ สสึว เทวา
อิมา จ เต อจฺฉราโย สมนฺตโต
นจฺจนฺติ คายนฺติ ปโมทยนฺติ
เทวิทฺธิปตฺโตสิ มหานุภาโว
มนุสฺสภูโต กิมกาสิ ปุญฺญํ
เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาโว
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
โส เทวปุตฺโต อตฺตมโน โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิโต
… เป … ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ
โสหํปิ ภนฺเต ๑ อหุวาสิ ปุพฺเพ
สุเมธนามสฺส ชินสฺส สาวโก
ปุถุชฺชโน อนุโพโธหมสฺมิ
โส สตฺตวสฺสานิ ปพฺพชิสฺสหํ
โสหํ สุเมธสฺส ชินสฺส สตฺถุโน
ปรินิพฺพุตสฺโสโฆติณฺณสฺส ตาทิโน
รตนุจฺจยํ เหมชาเลน ฉนฺนํ
วนฺทิตฺวา ถูปสฺมึ มนํ ปสาทยึ
น มาสิ ทานํ น จ ปน มตฺถิ ทาตุํ
ปเร จ โข ตตฺถ สมาทเปสึ
ปูเชถ นํ ปูชเนยฺยสฺส ธาตุํ
#๑ ม. อหํ ภทนฺเต ฯ
เอวํ กิร สคฺคมิโต คมิสฺสถ
ตเทว กมฺมํ กุสลํ กตํ มยา
สุขญฺจ [๑] ทิพฺพํ อนุโภมิ อตฺตนา ๒
โมทามหํ ติทสคณสฺส มชฺเฌ
น ตสฺส ปุญฺญสฺส ขยมฺหิ อชฺฌคาติ ฯ
อเนกวณฺณวิมานํ อฏฺฐมํ ฯ

[๘๓] ๙ อลงฺกโต มฏฺฐกุณฺฑลี
มาลาธารี ๓ หริจนฺทนุสฺสโท
พาหา ปคฺคยฺห กนฺทสิ
วนมชฺเฌ กึ ทุกฺขิโต ตุวนฺติ ฯ
โสวณฺณมโย ปภสฺสโร
อุปฺปนฺโน รถปญฺชโร มม
ตสฺส จกฺกยุคํ น วินฺทามิ
เตน ทุกฺเขน ชหิสฺสามิ ๔ ชีวิตนฺติ ฯ
โสวณฺณมยํ มณิมยํ
โลหิตงฺคมยํ ๕ อถ รูปิยมยํ
อาจิกฺข เม ตุวํ ภทฺทมาณว
จกฺกยุคํ ปฏิลาภยามิ เตติ ฯ
#๑ โป. ยุ. กมฺมํ ฯ ๒ โป. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๓ ธมฺมปทฏฺฐกถาย มาลาภารีติ
#ปาโฐ ทิสฺสติ ฯ ๔ ม. ชหามิ ฯ ๕ ม. โลหิตกมยํ ฯ
โส มาณโว ตสฺส ปาวทิ
จนฺทิมสุริยา ๑ อุภเยตฺถ ทิสฺสเร
โสวณฺณมโย รโถ มม
เตน จกฺกยุเคน โสภตีติ ฯ
พาโล โข ตฺวมสิ มาณว
โย [๒] ตฺวํ ปตฺถยสิ อปตฺถิยํ
มญฺญามิ ตุวํ มริสฺสสิ
น หิ ตุวํ ลจฺฉสิ จนฺทิมสุริเยติ ๓ ฯ
คมนาคมนํปิ ทิสฺสติ
วณฺณธาตุ อุภยตฺถ วีถิยา
เปโต ปน ๔ กาลกโต น ทิสฺสติ
โก นีธ กนฺทตํ พาลฺยตโรติ ฯ
สจฺจํ โข วเทสิ มาณว
อหเมว กนฺทตํ พาลฺยตโร
จนฺทํ วิย ทารโก รุทํ
เปตํ กาลกตาภิปตฺถยนฺติ
อาทิตฺตํ วต มํ สนฺตํ ฆตสิตฺตํว ปาวกํ
วารินา วิย โอสิญฺจํ สพฺพํ นิพฺพาปเย ทรํ
#๑ ธมฺมปทฏฺฐกถาย จนฺทสูริยา อุภยตฺถ ภาตโรติ ทิสฺสติ ฯ ๒ ยุ. โขสทฺโท อตฺถิ ฯ
#๓ ม. จนฺทสูริเย ฯ ๔ ม. ปนสทฺโท น ทิสฺสติ ฯ
อพฺพูฬฺหํ ๑ วต เม สลฺลํ โสกํ หทยนิสฺสิตํ
โย เม โสกปเรตสฺส ปุตฺตโสกํ อปานุทิ
สฺวาหํ อพฺพูฬฺหสลฺโลสฺมิ สีตภูโตสฺมิ ๒ นิพฺพุโต
น โสจามิ น โรทามิ ตว สุตฺวาน มาณวาติ
เทวตา นุสิ คนฺธพฺโพ อาทู สกฺโก ปุรินฺทโท
โก วา ตฺวํ กสฺส วา ปุตฺโต กถํ ชาเนมุ ตํ มยนฺติ ฯ
ยญฺจ กนฺทสิ ยญฺจ โรทสิ
ปุตฺตํ อาฬาหเน สยํ ฑหิตฺวา
สฺวาหํ กุสลํ กริตฺวาน กมฺมํ
ติทสานํ สหพฺยตํ ปตฺโตติ ฯ
อปฺปํ วา พหุํ วา น อทฺทสามิ
ทานํ ททนฺตสฺส สเก อคาเร
อุโปสถกมฺมํ วา ตาทิสํ
เกน กมฺเมน คโตสิ เทวโลกนฺติ ฯ
อาพาธิโกหํ ทุกฺขิโต คิลาโน
อาตูรรูโปมฺหิ สก นิเวสเน
พุทฺธํ วิคตรชํ วิติณฺณกงฺขํ
อทฺทกฺขึ สุคตํ อโนมปญฺญํ
สฺวาหํ มุทิตมโน ปสนฺนจิตฺโต
#๑ ธมฺมปทฏฺฐกถาย อพฺพุหีติ ทิสฺสติ ฯ ม. อพฺพหี ฯ ๒ ยุ. สีติ … ฯ
อญฺชลึ อกรึ ตถาคตสฺส
ตาหํ กุสลํ กริตฺวาน กมฺมํ
ติทสานํ สหพฺยตํ ปตฺโตติ ๑ ฯ
อจฺฉริยํ วต อพฺภูตํ วต
อญฺชลีกมฺมสฺส อยมีทิโส วิปาโก
อหํปิ มุทิตมโน ปสนฺนจิตฺโต
อชฺเชว พุทฺธํ สรณํ วชามีติ ฯ
อชฺเชว พุทฺธํ สรณํ วชาหิ
ธมฺมญฺจ สงฺฆญฺจ ปสนฺนจิตฺโต
ตเถว สิกฺขาย ปทานิ ปญฺจ
อขณฺฑผุลฺลานิ สมาทิยสฺสุ
ปาณาติปาตา วิรมสฺสุ ขิปฺปํ
โลเก อทินฺนํ ปริวชฺชยสฺสุ
อมชฺชโป โน จ มุสา ภณาหิ
สเกน ทาเรน น โหหิ ตุฏฺโฐติ ฯ
อตฺถกาโมสิ เม ยกฺข หิตกาโมสิ เทวเต
กโรมิ ตุยฺหํ วจนํ ตฺวมสิ อาจริโย มม
อุเปมิ สรณํ พุทฺธํ ธมฺมญฺจาปิ อนุตฺตรํ
สงฺฆญฺจ นรเทวสฺส คจฺฉามิ สรณํ อหํ
ปาณาติปาตา วิรมามิ ขิปฺปํ
#๑ ม. คโตติ ฯ
โลเก อทินฺนํ ปริวชฺชยามิ
อมชฺชโป โน จ มุสา ภณามิ
สเกน ทาเรน จ โหมิ ตุฏฺโฐติ ฯ
มฏฺฐกุณฺฑลิวิมานํ นวมํ ฯ

[๘๔] ๑๐ สุโณถ ยกฺขสฺส จ วาณิชาน จ
สมาคโม ยตฺถ ตทา อโหสิ
ยถา กถํ อิตรีตเรน จาปิ
สุภาสิตํ ตญฺจ สุณาถ สพฺเพ
โย โส อหุ ราชา ปายาสิ นาม
ภุมฺมานํ สหพฺยคโต ยสสฺสี
โส โมทมาโน ว สเก วิมาเน
อมานุโส มานุเส อชฺฌภาสีติ ฯ
สงฺเก ๑ อรญฺเญ อมนุสฺสฐาเน
กนฺตาเร อปฺโปทเก อปฺปภกฺเข
สุทุคฺคเม วนปถสฺส ๒ มชฺเฌ
วงฺกมฺภยา นฏฺฐมนา มนุสฺสา
นยิธ ผลา มูลมยา จ สนฺติ
อุปาทานํ นตฺถิ กุโตธ ภิกฺขา
อญฺญตฺร ปํสูหิ จ วาลุกาหิ จ
#๑ ม. ยุ. วงฺเก ฯ ๒ ม. ยุ. วณฺณุปถสฺส … ฯ
ตตฺตาหิ อุณฺหาหิ จ ทารุณาหิ
อุชฺชงฺคลํ ตตฺตมิทํ ๑ กปาลํ
อนายสํ ปรโลเกน ตุลฺยํ
ลุทฺทานมาวาสมิทํ ปุราณํ
ภูมิปฺปเทโส อภิลตฺตรูโป
อถ ตุเมฺห เกน นุ วณฺเณน
กิมาสมานา ๒ อิมํ ปเทสํ หิ
อนุปวิฏฺฐา สหสา สเมจฺจ
โลภา ภยา อถ วา สมฺปมูฬฺหาติ ฯ
มคเธสุ องฺเคสุ จ สตฺถวาหา
อาโรปิยมฺห ๓ ปณิยํ ปหูตํ
เต ยามเส สินฺธุโสวีรภูมึ
ธนตฺถิกา อุทยํ ปตฺถยานา
ทิวา ปิปาสํนธิวาสยนฺตา
โยคฺคานุกมฺปญฺจ ๔ สเมกฺขมานา
เอเตน เวเคน อายาม สพฺเพ
รตฺตึ มคฺคํ ปฏิปนฺนา วิกาเล
เต ทุปฺปยาตา อปรทฺธมคฺคา
อนฺธากุลา วิปฺปนฏฺฐา อรญฺเญ
#๑ ม. ตตฺตมิว ฯ ๒ ยุ. กาย อาสึสนาย ฯ ๓ ม. อาโรปยิตฺวา ฯ ๔ ม.
#โยคฺคานุกมฺมญฺจ ฯ
สุทุคฺคเม วนปถสฺส ๑ มชฺเฌ
ทิสํ น ชานาม ปมูฬฺหจิตฺตา
อิทญฺจ ทิสฺวาน อทิฏฺฐปุพฺพํ
วิมานเสฏฺฐญฺจ ตุวญฺจ ยกฺข
ตตุตฺตรึ ชีวิตมาสึสนา
ทิสฺวา ปตีตา สุมนา อุทคฺคาติ ฯ
ปารํ สมุทฺทสฺส อิมญฺจ วนํ ๒
เวตฺตํ ปรํ ๓ สกุปถญฺจ มคฺคํ
นทิโย ปน ปพฺพตานญฺจ ทุคฺคา
ปุถุ ทิสา คจฺฉถ โภคเหตุ
ปกฺขนฺทิยาน วิชิตํ ปเรสํ
เวรชฺชเก มานุเส เปกฺขมานา
ยํ โว สุตํ อถ วาปิ ทิฏฺฐํ
อจฺเฉรกํ ตํ โว สุโณม ตาตาติ ฯ
อิโตปิ อจฺเฉรตรํ กุมาร
น โน สุตํ วา อถ วาปิ ทิฏฺฐํ
อตีตมานุสฺสกเมว สพฺพํ
ทิสฺวาน ตปฺปาม อโนมวณฺณํ
เวหาสยํ โปกฺขรญฺโญ สวนฺติ
#๑ ยุ. วณฺณุปถสฺส ฯ ๒ ยุ. วณฺณณ ฯ ๓ ยุ. เวตฺตาจรํ ฯ
ปหูตมาลฺยา พหุปุณฺฑรีกา
ทุมา จ เต นิจฺจผลูปปนฺนา
อตีว คนฺธา สุรภี ปวายนฺติ
เวฬุริยตฺถมฺภา สตมุสฺสิตาเส
สิลปฺปวาฬสฺส จ อายตํสา
มสารคลฺลา สหโลหิตกา
ถมฺภา อิเม โชติรสามยาเส
สหสฺสตฺถมฺภํ อตุลานุภาวํ
เตสุปฺปริ สาธุมิทํ วิมานํ
รตนนฺตรํ ๑ กญฺจนเวทิมิสฺสํ
ตปนียปฏฺเฏหิ จ สาธุ ฉนฺนํ
ชมฺโพนทุตฺตมิทํ สุมฏฺโฐ
ปาสาทโสปาณผลูปปนฺโน
ทโฬฺห จ วคฺคู จ สุสงฺคโต จ
อตีว นิชฺฌานขโม มนุญฺโญ
รตนนฺตรสฺมึ ๒ พหุ อนฺนปานํ
ปริวาริโต อจฺฉราสงฺคเณนภ
มุรชอาลมฺพรตุริยสงฺฆุฏฺโฐ
อภิวนฺทิโตสิ ถูติวนฺทนาย
#๑ ยุ. รตนตฺตรํ ฯ ๒ ยุ. รตนตฺตรสฺมึ ฯ
โส โมทสิ นาริคณปฺปโพธโน
วิมานปาสาทวเร มโนรเม
อจินฺติโย สพฺพคุณูปปนฺโน
ราชา ยถา เวสฺสวโณ นลินฺยา ๑
เทโว นุ อาสิ อุท วาสิ ยกฺโข
อุทาหุ เทวินฺโท มนุสฺสภูโต
ปุจฺฉนฺติ ตํ วาณิชสตฺถวาหา
อาจิกฺข โก นาม ตุวํสิ ยกฺโขติ ฯ
เสริสฺสโก นาม อหมฺหิ ยกฺโข
กนฺตาริโย วนปถมฺหิ ๒ คุตฺโต
อิมํ ปเทสํ อภิปาลยามิ
วจนกโร เวสฺสวณสฺส รญฺโญติ ฯ
อธิจฺจลทฺธํ ปริณามชนฺเต
สยํ กตํ อุทาหุ เทเวหิ ทินฺนํ
ปุจฺฉนฺติ ตํ วาณิชสตฺถวาหา
กถํ ตยา ลทฺธมิทํ มนุญฺญํ
นาธิจฺจลทฺธํ น ปริณามชนฺเต ๓
น สยํ กตํ น หิ เทเวหิ ทินฺนํ
สเกหิ กมฺเมหิ อปาปเกหิ
#๑ ม. นลินฺทา ฯ ๒ ยุ. วณฺณุปถมฺหิ ฯ ๓ โป. ม. ยุ. ปริณามชมฺเม ฯ
ปุญฺเญหิ เม ลทฺธมิทํ มนุญฺญํ
กึ เต วตํ กึ ปน พฺรหฺมจริยํ
กิสฺส สุจิณฺณสฺส อยํ วิปาโก
ปุจฺฉนฺติ ตํ วาณิชสตฺถวาหา
กถํ ตยา ลทฺธมิทํ วิมานํ
มม ปายาสีติ อหุ สมญฺญา
รชฺชํ ยทา การยึ โกสลานํ
นตฺถิ กุทิฏฺฐิ กทริโย ปาปธมฺโม
อุจฺเฉทวาที จ ตทา อโหสึ
สมโณ จ โข อาสิ กุมารกสฺสโป
พหุสฺสุโต จิตฺตกถี อุฬาโร
โส เม ตทา ธมฺมกถํ อกาสิ
ทิฏฺฐิวิสูกานิ วิโนทยิ เม
ตาหํ ตสฺส ธมฺมกถํ สุณิตฺวา
อุปาสกตฺตํ ปฏิเวทยิสฺสํ
ปาณาติปาตา วิรโต อโหสึ
โลเก อทินฺนํ ปริวชฺชยิสฺสํ
อมชฺชโป โน จ มุสา อภาณึ
สเกน ทาเรน จ โหมิ ตุฏฺโฐ
ตํ เม วตํ ตํ ปน พฺรหฺมจริยํ
ตสฺส สุจิณฺณสฺส อยํ วิปาโก
เตเหว กมฺเมหิ อปาปเกหิ
ปุญฺเญหิ เม ลทฺธมิทํ วิมานํ
สจฺจํ กิราหํสุ นรา สปญฺญา
อนญฺญถา วจนํ ปณฺฑิตานํ
ยหึ ยหึ คจฺฉติ ปุญฺญกมฺโม
ตหึ ตหึ โมทติ กามกามี ๑
ยหึ ยหึ โสกปริทฺทโว จ
วโธ จ พนฺโธ จ ปริกฺกิเลโส
ตหึ ตหึ คจฺฉติ ปาปกมฺโม
น มุจฺจติ ทุคฺคติยา กทาจิ
สมฺมูฬฺหรูโป ว ชโน อโหสิ
อสฺมึ มุหุตฺเต กลลีกโต จ
ชนสฺสิมสฺส ตุยฺหญฺจ กุมาร
อปจฺจโย เกน นุ โข อโหสิ
อิเม [๒] สิริสปวนา [๓] ตาตา
ทิพฺพา [๔] คนฺธา สุรภี ปวนฺติ
เต สมฺปวายนฺติ อิทํ วิมานํ
#๑ โป. ยุ. กามกามิ ฯ ๒ ยุ. ปิสทฺโท ทิสฺสติ ฯ ๓-๔ ยุ. จสทฺโท ทิสฺสติ ฯ
ทิวา จ รตฺโต จ ตมํ นิหนฺตฺวา ๑
อิเมสญฺจ โข วสฺสสตจฺจเยน
สิปาฏิกา ผลนฺติ เอกเมกา
มานุสฺสกํ วสฺสสตํ อตีตํ
ยทคฺเค กายมฺหิ อิธูปปนฺโน
ทิพฺพานหํ วสฺสสตานิ ปญฺจ
อสฺมึ วิมานมฺหิ ฐตฺวาน ตาตา
อายุกฺขยา ปุญฺญกฺขยา จวิสฺสํ
เตเนว โสเกน ปมุจฺฉิโตสฺมิ
กถํ นุ โสเจยฺย ตถาวิโธ โส
ลทฺธา วิมานํ อตุลํ จิรายํ
เย จาปิ โข อิตฺตรํ อุปปนฺโน
เย นูน โสเจยฺย ปริตฺตปุญฺญาติ ฯ
อนุจฺฉวึ โอวทิยญฺจ เม ตํ
ยํ มํ ตุเมฺห เปยฺยวาจํ วเทถ
ตุเมฺหว โข ตาต มยานุคุตฺตา
เยนิจฺฉกํ เตน ปเลถ โสตฺถินฺติ ฯ
คนฺตฺวา มยํ สินฺธุโสวีรภูมึ
ธนตฺถิกา อุทฺทยปตฺถยานา
ยถา ปโยคา ปริปุณฺณจาคา
#๑ ม. ยุ. นิหนฺตา ฯ
กาหาม เสริสฺส มหํ อุฬารนฺติ ฯ
มา เหว เสริสฺส มหํ อกตฺถ
สพฺพญฺจ โว ภวิสฺสติ ยํ วเทถ
ปาปานิ กมฺมานิ วิวชฺชยาถ
ธมฺมานุโยคญฺจ อธิฏฺฐหาถาติ ฯ
อุปาสโก อตฺถิ อิมมฺหิ สงฺเฆ
พหุสฺสุโต สีลวตูปปนฺโน
สทฺโธ จ จาคี จ สุเปสโล จ
วิจกฺขโณ สนฺตุสิโต มุตีมา
สญฺชานมาโน น มุสา ภเณยฺย
ปรูปฆาตาย น เจตเยยฺย
เวภูติกํ ปิสุณํ โน กเรยฺย
สณฺหญฺจ วาจํ สขิลํ ภเณยฺย
สคารโว สปฺปติสฺโส วินีโต
อปาปโก อธิสีเล วิสุทฺโธ
โส มาตรํ ปิตรญฺจาปิ ชนฺตุ
ธมฺเมน โปเสติ อริยวุตฺติ
มญฺเญ โส มาตาปิตูนํ หิ การณา
โภคานิ ปริเยสติ น อตฺตเหตุ
มาตาปิตูนญฺจ โย อจฺจเยน
เนกฺขมฺมโปโณ จริสฺสติ พฺรหฺมจริยํ
อุชู อวงฺโก อสโฐ อมาโย
น เลสกปฺเปน จ โวหเรยฺย
โส ตาทิโส สุกตกมฺมการี
ธมฺเม ฐิโต กินฺติ ลเภถ ทุกฺขํ
ตํการณา ๑ ปาตุกโตมฺหิ อตฺตนา
ตสฺมา จ มํ ปสฺสถ วาณิชา เส
อญฺญตฺร เต น หิ ภสฺมิ ภเวถ
อทฺธากุลา ๒ วิปฺปนฏฺฐา อรญฺเญ
ตํ ขิปฺปมาเนน ลหุํ ปเรน
สุโข หเว สปฺปุริเสน สงฺคโมติ ฯ
กินฺนาม โส กิญฺจ กโรติ กมฺมํ
กึ นามเธยฺยํ กึ ปน ตสฺส โคตฺตํ
มยมฺปิ มํ ทฏฺฐุกามมฺห ยกฺข
ยสฺสานุกมฺปาย อิธาคโตสิ
ลาภา หิ ตสฺส ยสฺส ตุวํ ปิเหสีติ ฯ
โย กปฺปโก สมฺภวนามเธยฺโย
อุปาสโก โกจฺฉภณฺฑูปชีวี
ชานาถ นํ ตุมฺหากํ เปสิโย โส
#๑ ยุ. การุณา ฯ ๒ ยุ. อนฺธากุลา ฯ
มา จ โข นํ หีฬิตฺถ สุเปสโล โสติ ฯ
ชานามเส ยํ ตฺวํ วเทสิ ยกฺข
น โข ตํ ชานามเส เอทิโสติ
มยมฺปิ นํ ปูชยิสฺสาม ยกฺข
สุตฺวาน ตุยฺหํ วจนํ อุฬารนฺติ ฯ
เย เกจิมสฺมึ สพฺเพ มนุสฺสา
ทหรา มหนฺตา อถ วาปิ มชฺฌิมา
สพฺเพว เต อาลภนฺตุ วิมานํ
ปสฺสนฺตุ ปุญฺญานํ ผลํ กทริยาติ ฯ
เต ตตฺถ สพฺเพว อหํ ปุเรติ
ตํ กปฺปกํ ตตฺถ ปุรกฺขิตฺวา
สพฺเพว เต อาลภึสุ ๑ วิมานํ
มสกฺกสารํ วิย วาสวสฺส
เต ตตฺถ สพฺเพว อหํ ปุเรติ
อุปาสกตฺตํ ปฏิเทสยึสุ ๒
ปาณาติปาตา วิรตา อเหสุํ
โลเก อทินฺนํ ปริวชฺชยึสุ
อมชฺชปา โน จ มุสา ภณึสุ
สเกน ทาเรน อเหสุํ ตุฏฺฐา
#๑ ยุ. อาลมฺพึสุ ฯ ๒ โป. ยุ. ปฏิเทสยิตฺวา ฯ
เต ตตฺถ สพฺเพว อหํ ปุเรติ
อุปาสกตฺตํ ปฏิเทสยิตฺวา
ปกฺกามิ สตฺถา อนุโมทมาโน
ยกฺขิทฺธิยา อนุมโต ปุนปฺปุนํ
คนฺตฺวาน เต สินฺธุโสวีรภูมึ
ธนตฺถิกา อุทฺทยํ ปตฺถยานา
ยถา ปโยคา ปริปุณฺณลาภา
ปจฺจาคมม ปาตลิปุตฺตมกฺขตํ
คนฺตฺวาน เต สํ ฆรํ โสตฺถิวนฺโต
ปุตฺเตหิ ทาเรหิ สมงฺคิภูตา
อานนฺทจิตฺตา สุมนา ปตีตา
อกํสุ เสริสฺส มหํ อุฬารํ
เสริสฺสกํ ปริเวณํ มาปยึสุ
เอตาทิสา สปฺปุริสาน เสวนา
มหิทฺธิยา ธมฺมคุณาน เสวนา
เอกสฺส อตฺถาย อุปาสกสฺส
สพฺเพว สตฺตา สุขิตา อเหสุนฺติ ฯ
เสริสฺสกวิมานํ ทสมํ ฯ

[๘๕] ๑๑ อุจฺจมิทํ มณิถูณํ วิมานํ
สมนฺตโต ทฺวาทส โยชนานิ
กูฏาคารา สตฺตสตา อุฬารา
เวฬุริยตฺถมฺภา รุจิรตฺถตา สุภา
ตตฺถจฺฉสิ ปิวสิ ขาทสิ จ
ทิพฺพา จ วีณา ปวทนฺติ วคฺคู
ทิพฺพา รสา กามคุเณตฺถ ปญฺจ
นาริโย จ นจฺจนฺติ สุวณฺณฉนฺนา
เกน เตตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธมิชฺฌติ
อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา
ปุจฺฉามิ ตํ เทว มหานุภาว
มนุสฺสภูโต กิมกาสิ ปุญฺญํ
เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาโว
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
โส เทวปุตฺโต อตฺตมโน โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิโต
ปญฺหํ ปุฏฺโฐ วิยากาสิ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ
ทุนฺนิกฺขิตฺตํ มาลํ สุนิกฺขิปิตฺวา
ปติฏฺฐเปตฺวา สุคตสฺส ถูเป
มหิทฺธิโก จมฺหิ มหานุภาโว
ทิพฺเพหิ กาเมหิ สมงฺคิภูโต
เตน เมตาทิโส วณฺโณ เตน เม อิธมิชฺฌติ
อุปฺปชฺชนฺติ จ เม โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา
เตนมฺหิ เอวญฺชลิตานุภาโว
วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
สุนิกฺขิตฺตวิมานํ เอกาทสมํ ฯ
อุทฺทานํ
เทฺว ทลิทฺทา เทฺว วิหารา ภฏโก โคปาลกณฺฐโก
อเนกวณฺณมฏฺฐกุณฺฑลี เสริสฺสโก สุนิกฺขิตฺตํ
ปุริสานํ สตฺตโม วคฺโคติ ฯ
ภาณวารํ จตุตฺถํ ฯ
_______________________
สุตฺตนฺตปิฏเก ขุทฺทกนิกายสฺส
เปตวตฺถุ
__________
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ

[๘๖] ๑ เขตฺตูปมา อรหนฺโต ทายกา กสฺสกูปมา
พีชูปมํ เทยฺยธมฺมํ เอตฺโต ๑ นิพฺพตฺตเต ผลํ
เอตํ พีชํ ๒ กสิเขตฺตํ เปตานํ ทายกสฺส จ
ตํ เปตา ปริภุญฺชนฺติ ทาตา ปุญฺเญน วฑฺฒติ
อิเธว กุสลํ กตฺวา เปเต จ ปฏิปูชิย
สคฺคญฺจ กมติ ฐานํ กมฺมํ กตฺวาน ภทฺทกนฺติ ฯ
เขตฺตูปมาเปตวตฺถุ ปฐมํ ฯ

[๘๗] ๒ กาโย เต สพฺพโส วณฺโณ สพฺพา โอภาสเต ทิสา
มุขํ เต สูกรสฺเสว กึ กมฺมมกรา ๓ ปุเรติ ๔ ฯ
กาเยน สญฺญโต อาสึ วาจายาสึ อสญฺญโต
เตน เมตาทิโส วณฺโณ ยถา ปสฺสสิ นารท
ตนฺตฺยาหํ นารท พฺรูมิ สามํ ทิฏฺฐมิทนฺตยา
#๑ ยุ. โอโฆ ฯ ๒ ยุ. โอฆพีชํ ฯ ๓ ม. ยุ. กมฺมมการี ฯ ๔ ม. อิติสทฺโท นตฺถิ ฯ
มากาสิ มุขสา ปาปํ มา โข สูกรมุโข อหูติ ฯ
สูกรเปตวตฺถุ ทุติยํ ฯ

[๘๘] ๓ ทิพฺพํ สุภํ ธาเรสิ วณฺณธาตุํ
เวหายสํ ติฏฺฐสิ อนฺตลิกฺเข
มุขญฺจ เต กิมิโย ปูติคนฺธํ
ขาทนฺติ กึ กมฺมมกาสิ ปุพฺเพติ ๑ ฯ
สมโณ อหํ ปาโป ๒ ทุกฺขวาโจ
ตปสฺสิรูโป มุขสา อสญฺญโต
ลทฺธา จ เม ตปสา วณฺณธาตุ
มุขญฺจ เม เปสุนิเยน ปูติ ฯ
ตยิทํ ตยา นารท สามํ ทิฏฺฐํ
อนุกมฺปกา เย กุสลา วเทยฺยุํ
มา เปสุนํ มา จ มุสา อภาณิ
ยกฺโข ตุวํ โหหิสิ กามกามีติ ฯ
ปูติมุขเปตฺวตฺถุ ตติยํ ฯ

[๘๙] ๔ ยงฺกิญฺจารมฺมณํ กตฺวา ทชฺชา ทานมมจฺฉรี
ปุพฺเพ เปเตว ๓ อารพฺภ อถ วา วตฺถุเทวตา
จตฺตาโร ว ๔ มหาราเช โลกปาเล ยสสฺสิโน ๕
กุเวรํ ธตรฏฺฐญฺจ วิรูปกฺขํ ๖ วิรูฬฺหกํ
#๑ ม. อิติสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ ม. ปาโปติ ทุฏฺฐวาโจ ฯ สี. ปาโป ทุฏฺฐวาโจ ฯ
#๓ ม. เปเต จ ฯ ๔ ม. ยุ. จ ฯ ๕ ยุ. ยสสฺสิเน ฯ ๖ ยุ. วิรูปกฺขญฺจ ฯ
เต เจว ๑ ปูชิตา โหนฺติ ทายกา จ อนิปฺผลา ฯ
น หิ รุณฺณํ วา โสโก วา ยาวญฺญา ปริเทวนา
น ตํ เปตสฺส อตฺถาย เอวํ ติฏฺฐนฺติ ญาตโย ๒ ฯ
อยญฺจ โข ทกฺขิณา ทินฺนา สงฺฆมฺหิ สุปฺปติฏฺฐิตา
ทีฆรตฺตํ หิตายสฺส ฐานโส อุปกปฺปตีติ ฯ
ปิฏฺฐธีตลิกเปตวตฺถุ จตุตฺถํ ฯ

[๙๐] ๕ ติโรกุฑฺเฑสุ ๓ ติฏฺฐนฺติ สนฺธิสิงฺฆาฏเกสุ จ
ทฺวารพาหาสุ ติฏฺฐนฺติ อาคนฺตฺวาน สกํ ฆรํ ฯ
ปหูเต อนฺนปานมฺหิ ขชฺชโภชฺเช อุปฏฺฐิเต
น เตสํ โกจิ สรติ สตฺตานํ กมฺมปจฺจยา ฯ
เอวํ ททนฺติ ญาตีนํ เย โหนฺติ อนุกมฺปกา
สุจึ ปณีตํ กาเลน กปฺปิยํ ปานโภชนํ
อิทํ โว ญาตีนํ โหตุ สุขิตา โหนฺตุ ญาตโย ฯ
เต จ ตตฺถ สมาคนฺตฺวา ญาติเปตา สมาคตา
ปหูเต อนฺนปานมฺหิ สกฺกจฺจํ อนุโมทเร
จิรํ ชีวนฺตุ โน ญาตี เยสํ เหตุ ลภามเส
อมฺหากญฺจ กตา ปูชา ทายกา จ อนิปฺผลา ฯ
น หิ ตตฺถ กสิ อตฺถิ โครกฺเขตฺถ น วิชฺชติ
วณิชฺชา ตาทิสี นตฺถิ หิรญฺเญน กยากยํ ฯ
#๑ ยุ. ตเมว ฯ ๒ ม. ญาตกา ฯ ๓ ม. ติโรกุฏฺเฏสุ ฯ
อิโต ทินฺเนน ยาเปนฺติ เปตา กาลกตา ตหึ
อุนฺนเม ๑ อุทกํ วุฏฺฐํ ยถา นินฺนํ ปวตฺตติ
เอวเมว อิโต ทินฺนํ เปตานํ อุปกปฺปติ ฯ
ยถา วาริวหา ปูรา ปริปูเรนฺติ สาครํ
เอวเมว อิโต ทินฺนํ เปตานํ อุปกปฺปติ ฯ
อทาสิ เม อกาสิ เม ญาติมิตฺตา สขา จ เม
เปตานํ ทกฺขิณํ ทชฺชา ปุพฺเพ กตมนุสฺสรํ
น หิ รุณฺณํ วา โสโก วา ยาวญฺญา ปริเทวนา
น ตํ เปตสฺส ๒ อตฺถาย เอวํ ติฏฺฐนฺติ ญาตโย ฯ
อยญฺจ โข ทกฺขิณา ทินฺนา สงฺฆมฺหิ สุปฺปติฏฺฐิตา
ทีฆรตฺตํ หิตายสฺส ฐานโส อุปกปฺปติ ฯ
โส ญาติธมฺโม จ อยํ นิทสฺสิโต
เปตาน ปูชา จ กตา อุฬารา
พลญฺจ ภิกฺขูนมนุปฺปทินฺนํ
ตุเมฺหหิ ปุญฺญํ ปสุตํ อนปฺปกนฺติ ฯ
ติโรกุฑฺฑเปตวตฺถุ ปญฺจมํ ฯ

[๙๑] ๖ นคฺคา ทุพฺพณฺณรูปาสิ ทุคฺคนฺธา ปูติ วายสิ
มกฺขิกาหิ ปริกิณฺณา กา นุ ตฺวํ อิธ ติฏฺฐสีติ ฯ
อหํ ภทนฺเต เปตีมฺหิ ทุคฺคตา ยมโลกิกา
#๑ มงฺคลตฺถทีปนิยา อุนฺนเตติ ทิสฺสติ ฯ ๒ ม. ยุ. เปตานมตฺถาย ฯ
ปาปกมฺมํ กริตฺวาน เปตโลกํ อิโต คตา ๑
กาเลน ปญฺจ ปุตฺตานิ สายํ ปญฺจ ปุนาปเร
วิชายิตฺวาน ขาทามิ เตปิ น โหนฺติ เม อลํ ฯ
ปริฑยฺหติ ธูมายติ ขุทาย หทยํ มม
ปานียํ น ลเภ ปาตุํ ปสฺส มํ พฺยสนํ คตนฺติ ฯ
กินฺนุ กาเยน วาจาย มนสา ทุกฺกฏํ กตํ
กิสฺส กมฺมวิปาเกน ปุตฺตมํสานิ ขาทสีติ ฯ
สปตี เม คพฺภินี อาสิ ตสฺสา ปาปํ อเจตยึ
สาหํ ปทุฏฺฐมนสา อกรึ คพฺภปาตนํ ฯ
ตสฺสา เทฺวมาสิโก คพฺโภ โลหิตญฺเญว ปคฺฆริ
ตทสฺสา มาตา กุปิตา มยฺหํ ญาตี สมานยิ
สปถญฺจ มํ อกาเรสิ ปริภาสาปยิ จ มํ ฯ
สาหํ โฆรญฺจ สปถํ มุสาวาทํ อภาสิยํ ๒
ปุตฺตมํสานิ ขาทามิ สเจตํ ปกตํ ๓ มยา ฯ
ตสฺส กมฺมวิปาเกน มุสาวาทสฺส จูภยํ
ปุตฺตมํสานิ ขาทามิ ปุพฺพโลหิตมกฺขิตาติ ๔ ฯ
ปญฺจปุตฺตขาทิกเปตวตฺถุ ๕ ฉฏฺฐํ ฯ