[๒๒] ๕ นีลา ปีตา จ กาฬา จ มญฺชิฏฺฐา อถ โลหิตา
อุจฺจาวจานํ วณฺณานํ กิญฺชกฺขปริวาริตา
มนฺทารวานํ ปุปฺผานํ มาลํ ธาเรสิ มุทฺธนิ
นยิเม อญฺเญสุ กาเยสุ รุกฺขา สนฺติ สุเมธเส
เกน กายํ อุปปนฺนา ตาวตึสํ ยสสฺสินี
เทวเต ปุจฺฉิตาจิกฺข กิสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ (อิติ) ฯ
ภทฺทิตฺถิกาติ มํ อญฺญึสุ กิมฺพิลายํ อุปาสิกา
สทฺธาสีเลน สมฺปนฺนา สํวิภาครตา สทา
อจฺฉาทนญฺจ ภตฺตญฺจ เสนาสนํ ปทีปิยํ
อทาสึ อุชุภูเตสุ วิปฺปสนฺเนน เจตสา
จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ ยา จ ปกฺขสฺส อฏฺฐมี
ปาฏิหาริยปกฺขญฺจ อฏฺฐงฺคสุสมาคตํ
อุโปสถํ อุปวสึ สทา สีเล สุสํวุตา
ปาณาติปาตา วิรตา มุสาวาทา จ สญฺญตา
เถยฺยา จ อติจารา จ มชฺชปานา จ อารกา
ปญฺจสิกฺขาปเท รตา อริยสจฺจาน โกวิทา
อุปาสิกา จกฺขุมโต อปฺปมาทวิหารินี
กตาวกาสา กตกุสลา ตโต จุตา
สยมฺปภา อนุวิจรามิ นนฺทนํ
ภิกฺขู จาหํ ปรมหิตานุกมฺปเก
อโภชยึ ตปสฺสิยุคํ มหามุนึ
กตาวกาสา กตกุสลา ตโต จุตา
สยมฺปภา อนุวิจรามิ นนฺทนํ
อฏฺฐงฺคิกํ อปริมิตํ สุขาวหํ
อุโปสถํ สตฺตตมุปาวสึ อหํ
กตาวกาสา กตกุสลา ตโต จุตา
สยมฺปภา อนุวิจรามิ นนฺทนนฺติ ฯ
ภทฺทิตฺถิกาวิมานํ ปญฺจมํ ฯ

[๒๓] ๖ อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต
โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา
เกน เตตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธมิชฺฌติ
อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา
ปุจฺฉามิ ตํ เทวิ มหานุภาเว
มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ
เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาวา
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
สา เทวตา อตฺตมนา โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิตา
ปญฺหํ ปุฏฺฐา วิยากาสิ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ
โสณทินฺนาติ มํ อญฺญึสุ นาลนฺทายํ อุปาสิกา
สทฺธาสีเลน สมฺปนฺนา สํวิภาครตา สทา
อจฺฉาทนญฺจ ภตฺตญฺจ เสนาสนํ ปทีปิยํ
อทาสึ อุชุภูเตสุ วิปฺปสนฺเนน เจตสา
จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ ยา จ ปกฺขสฺส อฏฺฐมี
ปาฏิหาริยปกฺขญฺจ อฏฺฐงฺคสุสมาคตํ
อุโปสถํ อุปวสึ สทา สีเล สุสํวุตา
ปาณาติปาตา วิรตา มุสาวาทา จ ๑ สญฺญตา ๒
เถยฺยา จ อติจารา จ มชฺชปานา จ อารกา
ปญฺจสิกฺขาปเท รตา อริยสจฺจาน โกวิทา
อุปาสิกา จกฺขุมโต โคตมสฺส ยสสฺสิโน
เตน เมตาทิโส วณฺโณ … เป …
#๑ โป. ยุ. จสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ โป. ยุ. สุสญฺญตา ฯ
วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
โสณทินฺนาวิมานํ ฉฏฺฐํ ฯ

[๒๔] ๗ อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต
โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา
เกน เตตาทิโส วณฺโณ … เป …
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
สา เทวตา อตฺตมนา โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิตา
… เป … ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ
อุโปสถาติ มํ อญฺญึสุ สาเกตายํ อุปาสิกา
สทฺธาสีเลน สมฺปนฺนา สํวิภาครตา สทา
อจฺฉาทนญฺจ ภตฺตญฺจ เสนาสนํ ปทีปิยํ
อทาสึ อุชุภูเตสุ วิปฺปสนฺเนน เจตสา
จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ ยา จ ปกฺขสฺส อฏฺฐมี
ปาฏิหาริยปกฺขญฺจ อฏฺฐงฺคสุสมาคตํ
อุโปสถํ อุปวสึ สทา สีเล สุสํวุตา
ปาณาติปาตา วิรตา มุสาวาทา จ สญฺญตา
เถยฺยา จ อติจารา จ มชฺชปานา จ อารกา
ปญฺจสิกฺขาปเท รตา อริยสจฺจาน โกวิทา
อุปาสิกา จกฺขุมโต โคตมสฺส ยสสฺสิโน
เตน เมตาทิโส วณฺโณ … เป …
วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
อภิกฺขณํ นนฺทนํ สุตฺวา ฉนฺโท เม อุปปชฺชถ
ตตฺถ จิตฺตํ ปณิธาย อุปปนฺนมฺหิ นนฺทนํ
นากาสึ สตฺถุ วจนํ พุทฺธสฺสาทิจฺจพนฺธุโน
หีเน จิตฺตํ ปณิธาย สมฺหิ ปจฺฉานุตาปินี
กีวจิรํ วิมานสฺมึ อิธ วสฺสสุโปสเถ
เทวเต ปุจฺฉิตาจิกฺข ยทิ ชานาสิ อายุ โน (อิติ) ฯ
สฏฺฐิวสฺสสหสฺสานิ [๑] อิธ ฐตฺวา มหามุนิ
อิโต จุตา คมิสฺสามิ มนุสฺสานํ สหพฺยตนฺติ ฯ
มา ตฺวํ อุโปสเถ ภยิ สมฺพุทฺเธนาสิ พฺยากตา
โสตาปนฺนา วิเสสยิ ปหีนา ตว ทุคฺคตีติ ฯ
อุโปสถวิมานํ สตฺตมํ ฯ

[๒๕] ๘ อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต
โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา
เกน เตตาทิโส วณฺโณ … เป …
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
สา เทวตา อตฺตมนา โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิตา
… เป … ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ
สุนิทฺทาติ มํ อญฺญึส ราชคหสฺมึ อุปาสิกา
สทฺธาสีเลน สมฺปนฺนา สํวิภาครตา สทา
#๑ ม. ยุ. ติสฺโส จ วสฺสโกฏิโย ฯ
อจฺฉาทนญฺจ ภตฺตญฺจ เสนาสนํ ปทีปิยํ
อทาสึ อุชุภูเตสุ วิปฺปสนฺเนน เจตสา
จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ ยา จ ปกฺขสฺส อฏฺฐมี
ปาฏิหาริยปกฺขญฺจ อฏฺฐงฺคสุสมาคตํ
อุโปสถํ อุปวสึ สทา สีเล สุสํวุตา
ปาณาติปาตา วิรตา มุสาวาทา จ สญฺญตา
เถยฺยา จ อติจารา จ มชฺชปานา จ อารกา๔
ปญฺจสิกฺขาปเท รตา อริยสจฺจาน โกวิทา
อุปาสิกา จกฺขุมโต โคตมสฺส ยสสฺสิโน
เตน เมตาทิโส วณฺโณ … เป …
วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
สุนิทฺทาวิมานํ อฏฺฐมํ ฯ

[๒๖] ๙ อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต
โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา
เกน เตตาทิโส วณฺโณ … เป …
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
สา เทวตา อตฺตมนา โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิตา
… เป … ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ
สุทินฺนาติ มํ อญฺญึสุ ราชคหสฺมึ อุปาสิกา
สทฺธาสีเลน สมฺปนฺนา สํวิภาครตา สทา
อจฺฉาทนญฺจ ภตฺตญฺจ เสนาสนํ ปทีปิยํ
อทาสึ อุชุภูเตสุ วิปฺปสนฺเนน เจตสา
จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ ยา จ ปกฺขสฺส อฏฺฐมี
ปาฏิหาริยปกฺขญฺจ อฏฺฐงฺคสุสมาคตํ
อุโปสถํ อุปวสึ สทา สีเล สุสํวุตา
ปาณาติปาตา วิรตา มุสาวาทา จ สญฺญตา
เถยฺยา จ อติจารา จ มชฺชปานา จ อารกา
ปญฺจสิกฺขาปเท รตา อริยสจฺจาน โกวิทา
อุปาสิกา จกฺขุมโต โคตมสฺส ยสสฺสิโน
เตน เมตาทิโส วณฺโณ … เป …
วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
สุทินฺนาวิมานํ นวมํ ฯ

[๒๗] ๑๐ อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต
โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา
เกน เตตาทิโส วณฺโณ … เป …
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
สา เทวตา อตฺตมนา โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิตา
… เป … ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ
อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูตา
ปุริมาย ชาติยา มสุสฺสโลเก
อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ วิปฺปสนฺนมนาวิลํ
ตสฺส อทาสิหํ ภิกฺขํ ปสนฺนา สเกหิ ปาณิหิ
เตน เมตาทิโส วณฺโณ … เป …
วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
ภิกฺขาทายิกวิมานํ ทสมํ ฯ

[๒๘] ๑๑ อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต
โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา
เกน เตตาทิโส วณฺโณ … เป …
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
สา เทวตา อตฺตมนา โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิตา
… เป … ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ
อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูตา
ปุริมาย ชาติยา มนุสฺสโลเก
อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ วิปฺปสนฺนมนาวิลํ
ตสฺส อทาสิหํ ภิกฺขํ ปสนฺนา สเกหิ ปาณิหิ
เตน เมตาทิโส วณฺโณ … เป …
วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
ทุติยภิกฺขาทายิกวิมานํ เอกาทสมํ ฯ
อุทฺทานํ
ทาสี เจว ลขุมา จ อถ อาจามทายิกา
จณฺฑาลี ภทฺทิตฺถิกา เจว โสณทินฺนา อุโปสถา
นิทฺทา เจว สุทินฺนา จ เทฺว จ ภิกฺขายทายิกา
วคฺโค เตน ปวุจฺจตีติ ฯ
อิตฺถิวิมาเน ทุติโย วคฺโค ฯ
ภาณวารํ ปฐมํ ฯ
________________
ตติโย ปาริฉตฺตกวคฺโค

[๒๙] ๑ อุฬาโร เต ยโส วณฺโณ สพฺพา โอภาสเต ทิสา
นาริโย นจฺจนฺติ คายนฺติ เทวปุตฺตา อลงฺกตา
โมทนฺติ ปริวาเรนฺติ ตว ปูชาย เทวเต
โสวณฺณานิ วิมานานิ ตวิมานิ สุทสฺสเน
ตุวํปิ อิสฺสรา เตสํ สพฺพกามสมิทฺธินํ
อภิชาตา มหนฺตาสิ เทวกาเย ปโมทสิ
เทวเต ปุจฺฉิตาจิกฺข ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลนฺติ ฯ
อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูตา
ทุสฺสีเล กุเล สุณิสา อโหสึ
อสฺสทฺเธสุ กทริเยสุ สทฺธาสีเลน สมฺปนฺนา
[๑]
ปิณฺฑาย จรมานสฺส อปูวํ เต อทาสิหํ
ตสฺส อทาสิหํ ๒ ปูวํ ปสนฺนา สเกหิ ปาณิหิ
#๑ โป. ม. ยุ. ตทาหํ สสฺสุยาจิกฺขึ สมโณ อาคโต อิธ ฯ ๒ ม. ยุ. อทาสหํ ฯ
อิติสฺสา สสฺสุ ปริภาสิ อวินีตา ตฺวํ วธู
น มํ สมฺปุจฺฉิตุํ อิจฺฉิ สมณสฺส ททามหํ
ตโต เม สสฺสุ กุปิตา ปหาสิ มุสเลน มํ
กุฏงฺคญฺฉิ อวธิ มํ นาสกฺขึ ชีวิตุํ จิรํ
สาหํ กายสฺส เภทา จ วิปฺปมุตฺตา ตโต จุตา
ตาวตึสานํ เทวานํ อุปปนฺนา สหพฺยตํ
เตน เมตาทิโส วณฺโณ … เป …
วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
อุฬารวิมานํ ปฐมํ ฯ

[๓๐] ๒ โอภาสยิตฺวา ปฐวึ สเทวกํ
อติโรจสิ จนฺทิมสุริยา วิย
สิริยา จ วณฺเณน ยเสน เตชสา
พฺรหฺมาว เทวิ ติทเส สหินฺทเก
ปุจฺฉามิ ตํ อุปฺปลมาลธารินิ
อาเวฬินิ กญฺจนสนฺนิภตฺตเจ
อลงฺกเต อุตฺตมวตฺถธารินิ
กา ตฺวํ สุเภ เทวเต วนฺทเส มมํ
กึ ตฺวํ ปุเร กมฺมํ อกาสิ อตฺตนา
มนุสฺสภูตา ปุริมาย ชาติยา
ทานํ สุจิณฺณํ อถ สีลสญฺญมํ
เกนูปปนฺนา สุคตึ ยสสฺสินี
เทวเต ปุจฺฉิตาจิกฺข กิสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลนฺติ ฯ
อิทานิ ภนฺเต อิมเมว คามํ
ปิณฺฑาย อมฺหากํ ฆรํ อุปาคมิ
ตโต เต อุจฺฉุสฺส อทาสึ ขณฺฑิกํ
ปสนฺนจิตฺตา อตุลาย ปีติยา
สสฺสู จ ปจฺฉา อนุยุญฺชเต มมํ
กหนฺนุ อุจฺฉฉ วธุเก อวากริ
น ฉฑฺฑิตํ น จ ขาทิตํ มยา
สนฺตสฺส ภิกฺขุสฺส สยํ อทาสิหํ
ตุยฺหํ อิทํ อิสฺสริยํ อโถ มมํ
อิติสฺสา สสฺสุ ปริภาสเต มมํ
ปีฐํ คเหตฺวา ปหารํ อทาสิ เม
ตโต จุตา กาลกตมฺหิ เทวตา
ตเทว กมฺมํ กุสลํ กตํ มยา
สุขญฺจ กมฺมํ อนุโภมิ อตฺตนา
เทเวหิ สทฺธึ ปริจาริยามหํ
โมทามหํ กามคุเณหิ ปญฺจหิ
ตเทว กมฺมํ กุสลํ กตํ มยา
สุขญฺจ กมฺมํ อนุโภมิ อตฺตนา
เทวินฺทคุตฺตา ติทเสหิ รกฺขิตา
สมปฺปิตา กามคุเณหิ ปญฺจหิ
เอตาทิสํ ปุญฺญผลํ อนปฺปกํ
มหาวิปากา มม อุจฺฉุทกฺขิณา
เทเวหิ สทฺธึ ปริจาริยามหํ
โมทามหํ กามคุเณหิ ปญฺจหิ
เอตาทิสํ ปุญฺญผลํ อนปฺปกํ
มหาชุติกา มม อุจฺฉุทกฺขิณา
เทวินฺทคุตฺตา ติทเสหิ รกฺขิตา
สหสฺสเนตฺโตริว นนฺทเน วเน
ตุวญฺจ ภนฺเต อนุกมฺปกํ วิทุํ
อุเปจฺจ วนฺทึ กุสลญฺจ ปุจฺฉิยา
ตโต เต อุจฺฉุสฺส อทาสึ ขณฺฑิกํ
ปสนฺนจิตฺตา อตุลาย ปีติยาติ ฯ
อุจฺฉุวิมานํ ทุติยํ ฯ

[๓๑] ๓ ปลฺลงฺกเสฏฺเฐ มณิโสวณฺณจิตฺเต
ปุปฺผาภิกิณฺเณ สยเน อุฬาเร
ตตฺถจฺฉสิ เทวิ มหานุภาเว
อุจฺจาวจา อิทฺธิวิกุพฺพมานา
อิมา จ เต อจฺฉราโย สมนฺตโต
นจฺจนฺติ คายนฺติ ปโมทยนฺติ
เทวิทฺธิปตฺตาสิ มหานุภาเว
มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ
เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาวา
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสติต ฯ
อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูตา
อฑฺเฒ กุเล สุณิสา อโหสึ
อกฺโกธนา ภตฺตุ วสานุวตฺตินี
อปฺปมตฺตา อุโปสเถ
มนุสฺสภูตา ทหรา อปาปิกา
ปสนฺนจิตฺตา ปติมาภิราธยึ
ทิวา จ รตฺโต จ มนาปจารินี
อหํ ปุเร สีลวตี อโหสึ
ปาณาติปาตา วิรตา อโจริยา
สํสุทฺธกายา สุจิพฺรหฺมจารินี
อมชฺชปานา จ มุสา อภาณี
สิกฺขาปเทสุ ปริปูรการินี
จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ ยา จ ปกฺขสฺส อฏฺฐมี
ปาฏิหาริยปกฺขญฺจ ปสนฺนมานสา อหํ
อฏฺฐงฺคุเปตํ อนุธมฺมจารินี
อุโปสถํ ปีติมนา อุปาวสึ
อิมญฺจ อริยํ อฏฺฐงฺควเรหุเปตํ
สมาทยิตฺวา กุสลํ สุขุทฺรยํ
ปติมฺหิ กลฺยาณวสานุวตฺตินี
อโหสึ ปุพฺเพ สุคตสฺส สาวิกา
เอตาทิสํ กุสลํ ชีวโลเก
กมฺมํ กริตฺวาน วิเสสภาคินี
กายสฺส เภทา อภิสมฺปรายํ
เทวิทฺธิปตฺตา สุคติมฺหิ อาคตา
วิมานปาสาทวเร มโนรเม
ปริวาริตา อจฺฉราสงฺคเณน
สยมฺปภา เทวคณา รมนฺติ มํ
ทีฆายุกึ เทววิมานมาคตนฺติ ฯ
ปลฺลงฺกวิมานํ ตติยํ ฯ