[๑๔๗] ๑ เอวมฺเม สุตํ ฯ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ
วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน
อายสฺมา สารีปุตฺโต อายสฺมนฺตํ ลกุณฺฐกภทฺทิยํ อเนกปริยาเยน
ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสติ สมาทเปติ สมุตฺเตเชติ สมฺปหํเสติ ฯ
#๑ โป. โอภาสติ ตายํ ตาว โส ฯ ๒ โป. อุณฺณปติ ฯ ม. อุณฺณเต ฯ ยุ. อุณฺณมติ ฯ
#๓ โป. ม. เวโรจนมฺหิ ฯ ๔ โป. ตกฺกิยานํ ฯ ม. ตกฺกิกานํ ฯ ๕ ม. ยุ. ปมุจฺจเรติ ฯ
อถ โข อายสฺมโต ลกุณฺฐกภทฺทิยสฺส อายสฺมตา สารีปุตฺเตน
อเนกปริยาเยน ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺสิยมานสฺส สมาทปิยมานสฺส
สมุตฺเตชิยมานสฺส สมฺปหํสิยมานสฺส อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ
วิมุจฺจิ ฯ อทฺทสา โข ภควา อายสฺมนฺตํ ลกุณฺฐกภทฺทิยํ
อายสฺมตา สารีปุตฺเตน อเนกปริยาเยน ธมฺมิยา กถาย
สนฺทสฺสิยมานํ สมาทปิยมานํ สมุตฺเตชิยมานํ สมฺปหํสิยมานํ
อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุตฺตํ ฯ อถ โข ภควา เอตมตฺถํ
วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ
อุทฺธํ อโธ ๑ สพฺพธิ วิปฺปมุตฺโต
อยมฺหมสฺมีติ อนานุปสฺสี
เอวํ วิมุตฺโต อุทตาริ โอฆํ
อติณฺณปุพฺพํ อนุนพฺภวายาติ ฯ สุตฺตํ ปฐมํ ฯ

[๑๔๘] ๒ เอวมฺเม สุตํ ฯ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ
วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน
อายสฺมา สารีปุตฺโต อายสฺมนฺตํ ลกุณฺฐกภทฺทิยํ เสกฺโขติ ๒
มญฺญมาโน ภิยฺโยโส มตฺตาย อเนกปริยาเยน ธมฺมิยา กถาย
สนฺทสฺเสติ สมาทเปติ สมุตฺเตเชติ สมฺปหํเสติ ฯ อทฺทสา โข ภควา
อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ อายสฺมนฺตํ ลกุณฺฐกภทฺทิยํ เสกฺโขติ ๓
มญฺญมานํ ภิยฺโยโส มตฺตาย อเนกปริยาเยน ธมฺมิยา กถาย
สนฺทสฺเสนฺตํ สมาทเปนฺตํ สมุตฺเตเชนฺตํ สมฺปหํเสนฺตํ ฯ อถ โข
#๑ ยุ. อโธ จ ฯ ๒ ม. เสกฺขํ ฯ ยุ. เสโขติ มญฺญมานํ ฯ ๓ โป. เสกฺขมญฺญมานํ ฯ
ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ
อจฺฉิชฺชิ ๑ วฏฺฏํ พฺยาคา ๒ นิราสํ
วิสุกฺขา สริตา น สนฺทติ
ฉินฺนํ วฏฺฏํ น วตฺตติ
เอเสวนฺโต ทุกฺขสฺสาติ ฯ ทุติยํ ฯ

[๑๔๙] ๓ เอวมฺเม สุตํ ฯ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ
วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน
สาวตฺถิยํ มนุสฺสา เยภุยฺเยน กาเมสุ อติเวลํ สตฺตา โหนฺติ ๓ รตฺตา
คิทฺธา คธิตา มุจฺฉิตา อชฺโฌปนฺนา ๔ สมฺมตฺตกชาตา ๕ กาเมสุ
วิหรนฺติ ฯ อถ โข สมฺพหุลา ภิกฺขู ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา
ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสึสุ ฯ สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย
จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตา เยน ภควา
เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทึสุ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู ภควนฺตํ เอตทโวจุํ อิธ
ภนฺเต สาวตฺถิยํ มนุสฺสา เยภุยฺเยน กาเมสุ อติเวลํ สตฺตา โหนฺติ
รตฺตา คิทฺธา คธิตา มุจฺฉิตา อชฺโฌปนฺนา สมฺมตฺตกชาตา กาเมสุ
วิหรนฺตีติ ฯ อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ
อุทานํ อุทาเนสิ
กาเมสุ สตฺตา กามสงฺคสตฺตา ๖-
สํโยชเน วชฺชมปสฺสมานา
#๑ โป. อจฺฉินฺทิ ฯ ม. อจฺเฉชฺชิ ฯ ๒ โป. ม. พฺยคา นิราสํ ฯ ๓ โป. ม. อยํ
#ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๔ โป. อชฺฌาปนฺนา ฯ ๕ ยุ. สมฺปตฺตกชาตา ฯ ๖ โป. กาเม
#สงฺคสตฺตา ฯ ยุ. กามสงฺคา สตฺตา ฯ
น หิ ชาตุ สโยชนสงฺคสตฺตา
โอฆนฺตเรยฺยุํ วิปุลํ มหนฺตนฺติ ฯ ตติยํ ฯ

[๑๕๐] ๔ เอวมฺเม สุตํ ฯ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ
เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน
สาวตฺถิยํ ๑ มนุสฺสา เยภุยฺเยน กาเมสุ สตฺตา โหนฺติ รตฺตา คิทฺธา
คธิตา มุจฺฉิตา อชฺโฌปนฺนา อนฺธิกตา สมฺมตฺตกชาตา กาเมสุ
วิหรนฺติ ฯ อถ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย
สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย ปาวิสิ ฯ อทฺทสา โข ภควา เต
สาวตฺถิยํ มนุสฺเส เยภุยฺเยน กาเมสุ สตฺเต คิทฺเธ คธิเต อชฺโฌปนฺเน
อนฺธิกเต สมฺมตฺตกชาเต กาเมสุ วิหรนฺเต ฯ อถ โข ภควา
เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ
กามนฺธา ชาลสญฺฉนฺนา ๒ ตณฺหาฉทนจฺฉาทิตา
ปมตฺตพนฺธุนา ๓ พนฺธา ๔ มจฺฉาว กุมฺมินามุเข
ชรามรณํ ๕ คจฺฉนฺติ วจฺโฉ ขีรปโกว มาตรนฺติ ฯ จตุตฺถํ ฯ

[๑๕๑] ๕ เอวมฺเม สุตํ ฯ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ
วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน
อายสฺมา ลกุณฺฐกภทฺทิโย สมฺพหุลานํ ภิกฺขูนํ ปิฏฺฐิโต ปิฏฺฐิโต
เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ ฯ อทฺทสา โข ภควา อายสฺมนฺตํ
ลกุณฺฐกภทฺทิยํ ทูรโตว สมฺพหุลานํ ภิกฺขูนํ ปิฏฺฐิโต ปิฏฺฐิโต
อาคจฺฉนฺตํ ทุพฺพณฺณํ ทุทฺทสฺสิกํ ๖ โอโกฏิมกํ เยภุยฺเยน ภิกฺขูนํ
#๑ โป. ม. สาวตฺถิยา ฯ ๒ โป. ชาลปริกิณฺณา ฯ ๓ โป. ปมตฺตา พนฺธนา พทฺธา ฯ
#๔ ม. พทฺธา ฯ ๕ ม. ชรามรณมเนฺวนฺติ ฯ ๖ ม. ทุทฺทสิกํ ฯ
ปริภูตรูปํ ทิสฺวาน ภิกฺขู อามนฺเตสิ ปสฺสถ โน ตุเมฺห ภิกฺขเว
เอตํ ภิกฺขุํ ทูรโตว สมฺพหุลานํ ภิกฺขูนํ ปิฏฺฐิโต ปิฏฺฐิโต
อาคจฺฉนฺตํ ทุพฺพณฺณํ ทุทฺทสฺสิกํ โอโกฏิมกํ เยภุยฺเยน ภิกฺขูนํ
ปริภูตรูปนฺติ ฯ เอวํ ภนฺเตติ ฯ เอโส ภิกฺขเว ภิกฺขุ มหิทฺธิโก
มหานุภาโว น จ สา สมาปตฺติ สุลภรูปา ยา เตน ภิกฺขุนา
อสมาปนฺนปุพฺพา ยสฺส จตฺถาย กุลปุตฺตา สมฺมเทว อคารสฺมา
อนคาริยํ ปพฺพชนฺติ ตทนุตฺตรํ พฺรหฺมจริยปริโยสานํ ทิฏฺเฐว
ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรตีติ ฯ อถ โข
ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ
เนลงฺโค ๑ เสตปจฺฉาโท เอกาโร วตฺตตี รโถ
อนีฆํ ปสฺส อายนฺตํ ฉินฺนโสตํ อพนฺธนนฺติ ฯ ปญฺจมํ ฯ

[๑๕๒] ๖ เอวมฺเม สุตํ ฯ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ
วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน
อายสฺมา อญฺญาตโกณฺฑญฺโญ ๒ ภควโต อวิทูเร นิสินฺโน โหติ
ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ตณฺหาสงฺขยวิมุตฺตึ
ปจฺจเวกฺขมาโน ฯ อทฺทสา โข ภควา อายสฺมนฺตํ อญฺญาตโกณฺฑญฺญํ
อวิทูเร นิสินฺนํ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย
ตณฺหาสงฺขยวิมุตฺตึ ปจฺจเวกฺขมานํ ฯ อถ โข ภควา เอตมตฺถํ
วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ
ยสฺส มูลํ ฉมา นตฺถิ ปณฺณา นตฺถิ กุโต ลตา
#๑ ยุ. เนลคฺโค ฯ ๒ ม. อญฺญาสิโกณฺฑญฺโญ ฯ
ตํ ธีรํ พนฺธนา มุตฺตํ โก ตํ นินฺทิตุมรหติ
เทวาปิ นํ ปสํสนฺติ พฺรหฺมุนาปิ ปสํสิโตติ ฯ ฉฏฺฐํ ฯ

[๑๕๓] ๗ เอวมฺเม สุตํ ฯ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ
เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน ภควา
อตฺตโน ปปญฺจสญฺญาสงฺขาปหานํ ปจฺจเวกฺขมาโน นิสินฺโน โหติ ฯ
อถ โข ภควา อตฺตโน ปปญฺจสญฺญาสงฺขาปหานํ วิทิตฺวา ตายํ
เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ
ยสฺส ปปญฺจา ธิติ ๑ จ นตฺถิ
สนฺธานํ ปลิฆํ จ วีติวตฺโต
น ๒ ตํ นิตณฺหํ มุนึ จรนฺตํ
นาวชานาติ สเทวโกปิ โลโกติ ฯ สตฺตมํ ฯ

[๑๕๔] ๘ เอวมฺเม สุตํ ฯ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ
วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน
อายสฺมา มหากจฺจาโน ภควโต อวิทูเร นิสินฺโน โหติ ปลฺลงฺกํ
อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย กายคตาย สติยา อชฺฌตฺตํ ปริมุขํ
สุปติฏฺฐิตาย ฯ อทฺทสา โข ภควา อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ
อวิทูเร นิสินฺนํ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย กายคตาย
สติยา อชฺฌตฺตํ ปริมุขํ สุปติฏฺฐิตาย ฯ อถ โข ภควา เอตมตฺถํ
วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ
ยสฺส สิยา สพฺพทา สติ สตตํ กายคตา อุปฏฺฐิตา
#๑ ม. ยุ. ฐิติ ฯ ๒ ม. นสทฺโท นตฺถิ ฯ
โน จสฺส โน จ เม สิยา น ภวิสฺสติ น จ เม ภวิสฺสติ
อนุปุพฺพวิหารี ตตฺถ โส กาเลเนว ตเร วิสตฺติกนฺติ ฯ อฏฺฐมํ ฯ

[๑๕๕] ๙ เอวมฺเม สุตํ ฯ เอกํ สมยํ ภควา มลฺเลสุ
จาริกญฺจรมาโน มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ เยน ถูนํ นาม มลฺลานํ
พฺราหฺมณคาโม ตทวสริ ฯ อสฺโสสุํ โข ถูเนยฺยกา พฺราหฺมณคหปติกา
สมโณ ขลุ โภ โคตโม สกฺยปุตฺโต สกฺยกุลา
ปพฺพชิโต มลฺเลสุ จาริกญฺจรมาโน มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ ถูนํ
อนุปฺปตฺโตติ อุทปานํ ติณสฺส จ ภุสสฺส จ ยาว มุขโต ปูเรสุํ
มา มุณฺฑกา สมณกา ปานียํ อทํสูติ ๑ ฯ

[๑๕๖] อถ โข ภควา มคฺคา โอกฺกมฺม เยน อญฺญตรํ
รุกฺขมูลํ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ ฯ
นิสชฺช โข ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ อิงฺฆ เม ตฺวํ
อานนฺท เอตสฺมา อุทปานา ปานียํ อาหราติ ฯ เอวํ วุตฺเต
อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ อิทานิ โส ภนฺเต อุทปาโน
ถูเนยฺยเกหิ พฺราหฺมณคหปติเกหิ ติณสฺส จ ภุสสฺส จ ยาว มุขโต
ปูริโต มา มุณฺฑกา สมณกา ปานียํ อทํสูติ ฯ ทุติยมฺปิ โข
ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ อิงฺฆ เม ตฺวํ อานนฺท เอตสฺมา
อุทปานา ปานียํ อาหราติ ฯ ทุติยมฺปิ โข อายสฺมา อานนฺโท
ภควนฺตํ เอตทโวจ อิทานิ โส ภนฺเต อุทปาโน ถูเนยฺยเกหิ
#๑ โป. ม. อํปสูติ ฯ
พฺราหฺมณคหปติเกหิ ติณสฺส จ ภุสสฺส จ ยาว มุขโต ปูริโต มา เต
มุณฺฑกา สมณกา ปานียํ อทํสูติ ฯ ตติยมฺปิ โข ภควา อายสฺมนฺตํ
อานนฺทํ อามนฺเตสิ อิงฺฆ เม ตฺวํ อานนฺท เอตสฺมา อุทปานา
ปานียํ อาหราติ ฯ เอวํ ภนฺเตติ โข อายสฺมา อานนฺโท ภควโต
ปฏิสฺสุตฺวา ปตฺตํ คเหตฺวา เยน โส อุทปาโน เตนุปสงฺกมิ ฯ
อถ โข อุทปาโน อายสฺมนฺเต อานนฺเท อุปสงฺกมนฺเต สพฺพนฺตํ
ติณญฺจ ภุสญฺจ มุขโต โอวมิตฺวา อจฺฉสฺส อุทกสฺส อนาวิลสฺส
วิปฺปสนฺนสฺส ยาว มุขโต ปูริโต วิสนฺทนฺโต มญฺเญ อฏฺฐาสิ ฯ
อถ โข อายสฺมโต อานนฺทสฺส เอตทโหสิ อจฺฉริยํ วต โภ
อพฺภูตํ วต โภ ตถาคตสฺส มหิทฺธิกตา มหานุภาวกตา อยญฺหิ
โส อุทปาโน มยิ อุปสงฺกมนฺเต สพฺพนฺตํ ติณญฺจ ภุสญฺจ มุขโต
โอวมิตฺวา อจฺฉสฺส อุทกสฺส อนาวิลสฺส วิปฺปสนฺนสฺส ยาว มุขโต
ปูริโต วิสนฺทนฺโต มญฺเญ ฐิโตติ ฯ ปตฺเตน ปานียํ อาทาย
เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ
อจฺฉริยํ ภนฺเต อพฺภูตํ ภนฺเต ตถาคตสฺส มหิทฺธิกตา
มหานุภาวกตา อยญฺหิ โส ภนฺเต อุทปาโน มยิ อุปสงฺกมนฺเต
สพฺพนฺตํ ติณญฺจ ภุสญฺจ มุขโต โอวมิตฺวา อจฺฉสฺส อุทกสฺส
อนาวิลสฺส วิปฺปสนฺนสฺส ยาว มุขโต ปูริโต วิสนฺทนฺโต มญฺเญ
อฏฺฐาสิ ปีวตุ ภควา ปานียํ ปีวตุ สุคโต ปานียนฺติ ฯ
อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ
กึ กยิรา อุทปาเนน อาปา เจ สพฺพทา สิยุํ
ตณฺหาย มูลโต เฉตฺวา กิสฺส ปริเยสนญฺจเรติ ฯ นวมํ ฯ