[๙๙] อถโข อายสฺมา อุปาลิ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ เอกมนฺตํ นิสินฺโน
โข อายสฺมา อุปาลิ ภควนฺตํ เอตทโวจ อิจฺฉามหํ ภนฺเต อรญฺญวนปตฺถานิ ๑
ปนฺตานิ เสนาสนานิ ปฏิเสวิตุนฺติ ฯ ทุรภิสมฺภวานิ หิ ๒
โข อุปาลิ อรญฺญวนปตฺถานิ ปนฺตานิ เสนาสนานิ ทุกฺกรํ ปวิเวกํ
ทุรภิรมํ เอกตฺเต หรนฺติ มญฺเญ มโน วนานิ สมาธึ อลภมานสฺส
ภิกฺขุโน โย โข อุปาลิ เอวํ วเทยฺย อหํ สมาธึ อลภมาโน
อรญฺญวนปตฺถานิ ปนฺตานิ เสนาสนานิ ปฏิเสวิสฺสามีติ ตสฺเสตํ
ปาฏิกงฺขํ สํสีทิสฺสติ วา อุปฺปิลวิสฺสติ ๓ วา เสยฺยถาปิ อุปาลิ มหาอุทกรหโท
อถ อาคจฺเฉยฺย หตฺถินาโค สตฺตรตโน วา อฑฺฒฏฺฐรตโน ๔
วา ตสฺส เอวมสฺส ยนฺนูนาหํ อิมํ อุทกรหทํ โอคาเหตฺวา กณฺณสนฺโธวิกํปิ
ขิฑฺฑํ กีเฬยฺยํ ปิฏฺฐิสนฺโธวิกํปิ ขิฑฺฑํ กีเฬยฺยํ กณฺณสนฺโธวิกํปิ
ขิฑฺฑํ กีฬิตฺวา ปิฏฺฐิสนฺโธวิกํปิ ขิฑฺฑํ กีฬิตฺวา นฺหาตฺวา ๕
จ ปีวิตฺวา จ ปจฺจุตฺตริตฺวา เยน กามํ ปกฺกเมยฺยนฺติ โส ตํ
อุทกรหทํ โอคาเหตฺวา กณฺณสนฺโธวิกํปิ ขิฑฺฑํ กีเฬยฺย ปิฏฺฐิสนฺโธวิกํปิ
ขิฑฺฑํ กีเฬยฺย กณฺณสนฺโธวิกํปิ ขิฑฺฑํ กีฬิตฺวา ปิฏฺฐิสนฺโธวิกํปิ
ขิฑฺฑํ กีฬิตฺวา นฺหาตฺวา จ ปิวิตฺวา จ ปจฺจุตฺตริตฺวา เยน
กามํ ปกฺกเมยฺย ตํ กิสฺส เหตุ มหา อุปาลิ ๖ อตฺตภาโว คมฺภีเร
คาธํ วินฺทติ อถ อาคจฺเฉยฺย สโส วา พิฬาโร วา ตสฺส เอวมสฺส
#๑ โป. ยุ. อรญฺเญ วนปตฺกานิ ฯ สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ ๒ ยุ. หิสทฺโท นตฺถิ ฯ
#๓ ม. สพฺพตฺถ วาเรสุ อุปฺลวิสฺสติ ฯ ๔ โป. อฑฺฒฏฺฐฺตฺตรรตโน ฯ ยุ. อฑฺฒรตโน ฯ
#๕ ม. สพฺพตฺถ วาเรสุ นฺหตฺวา ฯ ๖ สี. ยุ. มหา หุปาล ฯ
โก จาหํ โก จ หตฺถินาโค ยนฺนูนาหํ อิมํ อุทกรหทํ โอคาเหตฺวา
กณฺณสนฺโธวิกํปิ ขิฑฺฑํ กีเฬยฺยํ ปิฏฺฐิสนฺโธวิกํปิ ขิฑฺฑํ กีเฬยฺยํ
กณฺณสนฺโธวิกํปิ ขิฑฺฑํ กีฬิตฺวา ปิฏฺฐิสนฺโธวิกํปิ ขิฑฺฑํ กีฬิตฺวา นฺหาตฺวา
จ ปีวิตฺวา จ ปจฺจุตฺตริตฺวา เยน กามํ ปกฺกเมยฺยนฺติ โส ตํ
อุทกรหทํ สหสา อปฺปฏิสงฺขาย ๑ ตสฺเสตํ ปาฏิกงฺขํ สํสีทิสฺสติ วา
อุปฺปิลวิสฺสติ วา ตํ กิสฺส เหตุ ปริตฺโต อุปาลิ ๒ อตฺตภาโว
คมฺภีเร คาธํ น วินฺทติ เอวเมว โข อุปาลิ โย เอวํ วเทยฺย
อหํ สมาธึ อลภมาโน อรญฺญวนปตฺถานิ ปนฺตานิ เสนาสนานิ
ปฏิเสวิสฺสามีติ ตสฺเสตํ ปาฏิกงฺขํ สํสีทิสฺสติ วา อุปฺปิลวิสฺสติ ๓ วา
เสยฺยถาปิ อุปาลิ ทหโร กุมาโร มนฺโท อุตฺตานเสยฺยโก สเกน มุตฺตกรีเสน
กีฬติ ตํ กึ มญฺญสิ อุปาลิ นนฺวายํ เกวลา ปริปูรา
พาลขิฑฺฑาติ ๔ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ ส โข โส อุปาลิ กุมาโร อปเรน
สมเยน วุทฺธิมนฺวาย อินฺทฺริยานํ ปริปากมนฺวาย ยานิ ตานิ ๕ กุมารกานํ
กีฬาปนกานิ ภวนฺติ เสยฺยถีทํ วงฺกกํ ๖ ฆฏิกํ โมกฺขจิกํ ปิงฺคุลิกํ ๗
ปตฺตาฬฺหกํ รถกํ ธนุกํ เตหิ กีฬติ ตํ กึ มญฺญสิ อุปาลิ นนฺวายํ
ขิฑฺฑา ปุริมาย ขิฑฺฑาย อภิกฺกนฺตตรา จ ปณีตตรา จาติ ฯ เอวํ
ภนฺเต ฯ ส โข โส อุปาลิ กุมาโร อปเรน สมเยน วุทฺธิมนฺวาย
อินฺทฺริยานํ ปริปากมนฺวาย ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิโต สมงฺคีภูโต
ปริจาเรติ จกฺขุวิญฺเญยฺเยหิ รูเปหิ อิฏฺเฐหิ กนฺเตหิ มนาเปหิ ปิยรูเปหิ
#๑ โป. ม. อปฺปฏิสงฺขา ฯ เอตฺถนฺตเร จ ปกฺขนฺเทยฺยาติ ทิสฺสติ ฯ ๒ ยุ. หุปาลิ ฯ
#๓ ม. อุปลฺวิสฺสติ วาติ ฯ ๔ โป. พาลกิฬาติ ฯ ๕ ม. ยานิ กานิจิ ฯ
#๖ โป. ยุ. วงฺกํ ฯ ๗ โป. วตุลกํ ฯ ม. ยุ. จิงฺคุลกํ ฯ
กามูปสญฺหิเตหิ รชนีเยหิ โสตวิญฺเญยฺเยหิ สทฺเทหิ … ฆานวิญฺเญยฺเยหิ
คนฺเธหิ … ชิวฺหาวิญฺเญยฺเยหิ รเสหิ … กายวิญฺเญยฺเยหิ
โผฏฺฐพฺเพหิ อิฏฺเฐหิ กนฺเตหิ มนาเปหิ ปิยรูเปหิ กามูปสญฺหิเตหิ
รชนีเยหิ ตํ กึ มญฺญสิ อุปาลิ นนฺวายํ ขิฑฺฑา ปุริมาหิ ขิฑฺฑาหิ
อภิกฺกนฺตตรา จ ปณีตตรา จาติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ อิธ โข ปน [๑]
อุปาลิ ตถาคโต โลเก อุปฺปชฺชติ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน
สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ
พุทฺโธ ภควา โส อิมํ โลกํ สเทวกํ สมารกํ สพฺรหฺมกํ สสฺสมณพฺราหฺมณึ
ปชํ สเทวมนุสฺสํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทติ โส
ธมฺมํ เทเสติ อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ ปริโยสานกลฺยาณํ สาตฺถํ
สพฺยญฺชนํ เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ ปกาเสติ ตํ ธมฺมํ
สุณาติ คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา อญฺญตรสฺมึ วา กุเล ปจฺฉา
ชาโต โส ตํ ธมฺมํ สุตฺวา ตถาคเต สทฺธํ ปฏิลภติ โส เตน
สทฺธาปฏิลาเภน สมนฺนาคโต อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ สมฺพาโธ ฆราวาโส
รชาปโถ อพฺโภกาโส ปพฺพชา นยิทํ สุกรํ อคารํ อชฺฌาวสตา เอกนฺตปริปุณฺณํ
เอกนฺตปริสุทฺธํ สงฺขลิขิตํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ ยนฺนูนาหํ
เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา
อนคาริยํ ปพฺพเชยฺยนฺติ โส อปเรน สมเยน อปฺปํ วา โภคกฺขนฺธํ
ปหาย มหนฺตํ วา โภคกฺขนฺธํ ปหาย อปฺปํ วา ญาติปริวฏฺฏํ ปหาย
มหนฺตํ วา ญาติปริวฏฺฏํ ปหาย เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ
#๑ ม. ยุ. เอตฺถนฺตเร โวติ อตฺถิ ฯ
วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชติ โส เอวํ ปพฺพชิโต
สมาโน ภิกฺขูนํ สิกฺขาสาชีวสมาปนฺโน ปาณาติปาตํ ปหาย ปาณาติปาตา
ปฏิวิรโต โหติ นิหิตทณฺโฑ นิหิตสตฺโถ ลชฺชี ทยาปนฺโน สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี
วิหรติ อทินฺนาทานํ ปหาย อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ
ทินฺนาทายี ทินฺนปาฏิกงฺขี อเถเนน สุจิภูเตน อตฺตนา วิหรติ อพฺรหฺมจริยํ
ปหาย พฺรหฺมจารี โหติ อาราจารี วิรโต เมถุนา คามธมฺมา มุสาวาทํ
ปหาย มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ สจฺจวาที สจฺจสนฺโธ เถโต ปจฺจยิโก
อวิสํวาทโก โลกสฺส ปิสุณํ วาจํ ปหาย ปิสุณาย วาจาย ปฏิวิรโต
โหติ น อิโต สุตฺวา อมุตฺร ๑ อกฺขาตา อิเมสํ เภทาย อมุตฺร
วา สุตฺวา น อิเมสํ อกฺขาตา อมูสํ เภทาย อิติ ภินฺนานํ วา
สนฺธาตา สหิตานํ วา อนุปฺปทาตา สมคฺคาราโม สมคฺครโต สมคฺคนนฺที
สมคฺคกรณึ วาจํ ภาสิตา โหติ ผรุสํ วาจํ ปหาย ผรุสาย วาจาย
ปฏิวิรโต โหติ ยา สา วาจา กณฺณสุขา เปมนิยา ๒ หทยงฺคมา
โปรี พหุชนกนฺตา พหุชนมนาปา ตถารูปึ วาจํ ภาสิตา โหติ สมฺผปฺปลาปํ
ปหาย สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรโต โหติ กาลวาที ภูตวาที
อตฺถวาที ธมฺมวาที วินยวาที นิธานวตึ วาจํ ภาสิตา โหติ กาเลน
สาปเทสํ ปริยนฺตวตึ อตฺถสญฺหิตํ โส พีชคามภูตคามสมารมฺภา
ปฏิวิรโต โหติ เอกภตฺติโก โหติ รตฺตูปรโต วิรโต วิกาลโภชนา
นจฺจคีตวาทิตวิสูกทสฺสนา ปฏิวิรโต โหติ มาลาคนฺธวิเลปนธารณ-
มณฺฑนวิภูสนฏฺฐานา ปฏิวิรโต โหติ อุจฺจาสยนมหาสยนา ปฏิวิรโต
#๑ ม. อิโต สุตฺวา น อมุตฺร ฯ ๒ ม. เปมนียา ฯ
โหติ ชาตรูปรชตปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ อามกธญฺญปฏิคฺคหณา
ปฏิวิรโต โหติ อามกมํสปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ อิตฺถีกุมาริปฏิคฺคหณา
ปฏิวิรโต โหติ ทาสิทาสปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ
อเชฬกปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ กุกฺกุฏสูกรปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต
โหติ หตฺถิควาสฺสวฬวปฏิคฺคหณา ๑ ปฏิวิรโต โหติ เขตฺตวตฺถุปฏิคฺคหณา
ปฏิวิรโต โหติ ทูเตยฺยปหีนคมนานุโยคา ปฏิวิรโต โหติ กยวิกฺกยา
ปฏิวิรโต โหติ ตุลากูฏกํสกูฏมานกูฏา ปฏิวิรโต โหติ อุกฺโกฏนวญฺจนิก-
นิกติสาวิโยคา ๒ ปฏิวิรโต โหติ เฉทนวธพนฺธวิปราโมสอาโลปสาหสา ๓
ปฏิวิรโต โหติ โส สนฺตุฏฺโฐ โหติ กายปริหาริเกน จีวเรน
กุจฺฉิปริหาริเกน ปิณฺฑปาเตน เยน เยเนว ปกฺกมติ สมาทาเยว ปกฺกมติ
เสยฺยถาปิ นาม ปกฺขี สกุโณ เยน เยเนว เฑติ ๔ สปตฺตภาโรว เฑติ
เอวเมว ภิกฺขุ สนฺตุฏฺโฐ โหติ กายปริหาริเกน จีวเรน กุจฺฉิปริหาริเกน$
ปิณฺฑปาเตน เยน เยเนว ปกฺกมติ สมาทาเยว ปกฺกมติ โส อิมินา
อริเยน สีลกฺขนฺเธน สมนฺนาคโต อชฺฌตฺตํ อนวชฺชสุขํ ปฏิสํเวเทติ ฯ
โส จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา น นิมิตฺตคฺคาหี โหติ นานุพฺยญฺชนคฺคาหี
ยตฺวาธิกรณเมนํ จกฺขุนฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา
อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชติ รกฺขติ
จกฺขุนฺทฺริยํ จกฺขุนฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชติ โสเตน สทฺทํ สุตฺวา …
ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา … ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา … กาเยน โผฏฺฐพฺพํ
ผุสิตฺวา … มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย น นิมิตฺตคฺคาหี โหติ นานุพฺยญฺชนคฺคาหี
#๑ ม. ยุ. … ควาสฺส … ฯ ๒ ม. ยุ. สาจิโยคา ฯ ๓ ม. ยุ. เฉทนวธพนฺธนวิปราโมส
#อาโลปสหสาการา ฯ ๔ โป. สณฺเฑติ ฯ
ยตฺวาธิกรณเมนํ มนินฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา
ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส สํวราย
ปฏิปชฺชติ รกฺขติ มนินฺทฺริยํ มนินฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชติ โส อิมินา
อริเยน อินฺทฺริยสํวเรน สมนฺนาคโต อชฺฌตฺตํ อพฺยาเสกสุขํ ๑ ปฏิสํเวเทติ ฯ
โส อภิกฺกนฺเต ปฏิกฺกนฺเต สมฺปชานการี โหติ อาโลกิเต
วิโลกิเต สมฺปชานการี โหติ สมฺมิญฺชิเต ปสาริเต สมฺปชานการี
โหติ สงฺฆาฏิปตฺตจีวรธารเณ สมฺปชานการี โหติ อสิเต ปีเต
ขายิเต สายิเต สมฺปชานการี โหติ อุจฺจารปสฺสาวกมฺเม สมฺปชานการี
โหติ คเต ฐิเต นิสินฺเน สุตฺเต ชาคริเต ภาสิเต ตุณฺหีภาเว
สมฺปชานการี โหติ โส อิมินา จ อริเยน สีลกฺขนฺเธน สมนฺนาคโต
อิมินา จ อริเยน อินฺทฺริยสํวเรน สมนฺนาคโต อิมินา จ อริเยน
สติสมฺปชญฺเญน สมนฺนาคโต วิวิตฺตํ เสนาสนํ ภชติ อรญฺญํ รุกฺขมูลํ
ปพฺพตํ กนฺทรํ คิริคุหํ สุสานํ วนปตฺถํ อพฺโภกาสํ ปลาลปุญฺชํ โส
อรญฺญคโต วา รุกฺขมูลคโต วา สุญฺญาคารคโต วา นิสีทติ ปลฺลงฺกํ
อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา โส
อภิชฺฌํ โลเก ปหาย วิคตาภิชฺเฌน เจตสา วิหรติ อภิชฺฌาย
จิตฺตํ ปริโสเธติ พฺยาปาทปโทสํ ปหาย อพฺยาปนฺนจิตฺโต วิหรติ
สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี พฺยาปาทปโทสา จิตฺตํ ปริโสเธติ ถีนมิทฺธํ
ปหาย วิคตถีนมิทฺโธ วิหรติ อาโลกสญฺญี สโต สมฺปชาโน ถีนมิทฺธา
จิตฺตํ ปริโสเธติ อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจํ ปหาย อนุทฺธโต วิหรติ อชฺฌตฺตํ
#๑ โป. อพฺยาปชฺฌํ สุขํ ฯ
วูปสนฺตจิตฺโต อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจา จิตฺตํ ปริโสเธติ วิจิกิจฺฉํ ปหาย
ติณฺณวิจิกิจฺโฉ วิหรติ อกถํกถี กุสเลสุ ธมฺเมสุ วิจิกิจฺฉาย จิตฺตํ
ปริโสเธติ ฯ
โส อิเม ปญฺจ นีวรเณ ปหาย เจตโส ๑ อุปกฺกิเลเส ปญฺญาย
ทุพฺพลีกรเณ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ
สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ตํ กึ
มญฺญสิ อุปาลิ นนฺวายํ วิหาโร ปุริเมหิ วิหาเรหิ อภิกฺกนฺตตโร จ
ปณีตตโร จาติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ อิมมฺปิ โข อุปาลิ มม สาวกา
อตฺตนิ ธมฺมํ สมฺปสฺสมานา ๒ อรญฺญวนปตฺถานิ ปนฺตานิ เสนาสนานิ
ปฏิเสวนฺติ โน จ โข ตาว อนุปฺปตฺตสทตฺถา วิหรนฺติ ปุน
จ ปรํ อุปาลิ ภิกฺขุ วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา … ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช
วิหรติ ตํ กึ มญฺญสิ อุปาลิ นนฺวายํ วิหาโร ปุริเมหิ วิหาเรหิ
อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จาติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ อิมมฺปิ โข
อุปาลิ มม สาวกา อตฺตนิ ธมฺมํ สมฺปสฺสมานา อรญฺญวนปตฺถานิ
ปนฺตานิ เสนาสนานิ ปฏิเสวนฺติ โน จ โข ตาว อนุปฺปตฺตสทตฺถา
วิหรนฺติ ปุน จปรํ อุปาลิ ภิกฺขุ ปีติยา จ วิราคา … ตติยํ ฌานํ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ ตํ กึ มญฺญสิ อุปาลิ นนฺวายํ วิหาโร ปุริเมหิ
วิหาเรหิ อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จาติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ อิมมฺปิ
โข อุปาลิ มม สาวกา อตฺตนิ ธมฺมํ สมฺปสฺสมานา อรญฺญวนปตฺถานิ
ปนฺตานิ เสนาสนานิ ปฏิเสวนฺติ โน จ โข ตาว อนุปฺปตฺตสทตฺถา
#๑ โป. เจตสา ฯ ๒ โป. สพฺพตฺถ วาเรสุ สมฺผสฺสมานา ฯ
วิหรนฺติ ปุน จปรํ อุปาลิ ภิกฺขุ สุขสฺส จ ปหานา … จตุตฺถํ
ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ตํ กึ มญฺญสิ อุปาลิ นนฺวายํ วิหาโร
ปุริเมหิ วิหาเรหิ อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จาติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ
อิมมฺปิ โข มม สาวกา อตฺตนิ ธมฺมํ สมฺปสฺสมานา อรญฺญวนปตฺถานิ
ปนฺตานิ เสนาสนานิ ปฏิเสวนฺติ โน จ โข ตาว อนุปฺปตฺตสทตฺถา
วิหรนฺติ ปุน จปรํ อุปาลิ ภิกฺขุ สพฺพโส รูปสญฺญานํ
สมติกฺกมา ปฏิฆสญฺญานํ อตฺถงฺคมา นานตฺตสญฺญานํ อมนสิการา
อนนฺโต อากาโสติ อากาสานญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ตํ กึ
มญฺญสิ อุปาลิ นนฺวายํ วิหาโร ปุริเมหิ วิหาเรหิ อภิกฺกนฺตตโร จ
ปณีตตโร จาติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ อิมมฺปิ โข อุปาลิ มม สาวกา
อตฺตนิ ธมฺมํ สมฺปสฺสมานา อรญฺญวนปตฺถานิ ปนฺตานิ เสนาสนานิ
ปฏิเสวนฺติ โน จ โข ตาว อนุปฺปตฺตสทตฺถา วิหรนฺติ ปุน
จปรํ อุปาลิ ภิกฺขุ สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม อนนฺตํ
วิญฺญาณนฺติ วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ … สพฺพโส
วิญฺญาณญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม นตฺถิ กิญฺจีติ อากิญฺจญฺญายตนํ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ … สพฺพโส อากิญฺจญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม สนฺตเมตํ
ปณีตเมตนฺติ เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ตํ กึ
มญฺญสิ อุปาลิ นนฺวายํ วิหาโร ปุริเมหิ วิหาเรหิ อภิกฺกนฺตตโร จ
ปณีตตโร จาติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ อิมมฺปิ โข อุปาลิ มม สาวกา
อตฺตนิ ธมฺมํ สมฺปสฺสมานา อรญฺญวนปตฺถานิ ปนฺตานิ เสนาสนานิ
ปฏิเสวนฺติ โน จ โข ตาว อนุปฺปตฺตสทตฺถา วิหรนฺติ ปุน จปรํ
อุปาลิ ภิกฺขุ สพฺพโส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม สญฺญาเวทยิตนิโรธํ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ ปญฺญาย จสฺส ทิสฺวา อาสวา ปริกฺขีณา
โหนฺติ ตํ กึ มญฺญสิ อุปาลิ นนฺวายํ วิหาโร ปุริเมหิ วิหาเรหิ
อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จาติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ อิมมฺปิ โข อุปาลิ
มม สาวกา อตฺตนิ ธมฺมํ สมฺปสฺสมานา อรญฺญวนปตฺถานิ ปนฺตานิ
เสนาสนานิ ปฏิเสวนฺติ โน จ โข ตาว อนุปฺปตฺตสทตฺถา วิหรนฺติ
อิงฺฆ ตฺวํ อุปาลิ สงฺเฆ วิหราหิ สงฺเฆ เต วิหรโต ผาสุ ภวิสฺสตีติ ฯ