สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๘๙] อถโข โกกาลิโก ๓ ภิกฺขุ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ เอกมนฺตํ
นิสินฺโน โข โกกาลิโก ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ ปาปิจฺฉา ภนฺเต
สารีปุตฺตโมคฺคลฺลานา ปาปิกานํ อิจฺฉานํ วสงฺคตาติ ฯ มา เหวํ โกกาลิก
มา เหวํ โกกาลิก ปสาเทหิ โกกาลิก สารีปุตฺตโมคฺคลฺลาเนสุ จิตฺตํ
เปสลา สารีปุตฺตโมคฺคลฺลานาติ ฯ ทุติยมฺปิ โข โกกาลิโก ภิกฺขุ ภควนฺตํ
เอตทโวจ กิญฺจาปิ เม ภนฺเต ภควา สทฺธายิโก ปจฺจยิโก อถโข
ปาปิจฺฉาว สารีปุตฺตโมคฺคลฺลานา ปาปิกานํ อิจฺฉานํ วสงฺคตาติ ฯ มา
เหวํ โกกาลิก มา เหวํ โกกาลิก ปสาเทหิ โกกาลิก สารีปุตฺตโมคฺคลฺลาเนสุ
#๑ ม. ฐานเมตํ อวกาโส ฯ ๒ ม. … พฺยสนานํ อญฺญตรํ พยสนํ นิคจฺเฉยฺย ฯ
#ยุ. อญฺญตรํ … ฯ ๓ โป. โกกาลิโย ภิกฺขุ ฯ สพฺพตฺถ เอวํ ญาตพฺพํ ฯ
จิตฺตํ เปสลา สารีปุตฺตโมคฺคลฺลานาติ ฯ ตติยมฺปิ
โข โกกาลิโก ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ กิญฺจาปิ โข เม ภนฺเต
ภควา สทฺธายิโก ปจฺจยิโก อถโข ปาปิจฺฉาว สารีปุตฺตโมคฺคลฺลานา
ปาปิกานํ อิจฺฉานํ วสงฺคตาติ ฯ มา เหวํ โกกาลิก มา เหวํ
โกกาลิก ปสาเทหิ โกกาลิก สารีปุตฺตโมคฺคลฺลาเนสุ จิตฺตํ เปสลา
สารีปุตฺตโมคฺคลฺลานาติ ฯ อถโข โกกาลิโก ภิกฺขุ อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ
อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกามิ อจิรปกฺกนฺตสฺส จ โกกาลิกสฺส
ภิกฺขุโน สาสปมตฺตีหิ ปิฬกาหิ สพฺโพ กาโย ผุฏฺโฐ อโหสิ สาสปมตฺติโย
หุตฺวา มุคฺคมตฺติโย อเหสุํ มุคฺคมตฺติโย หุตฺวา กาฬายมตฺติโย ๑
อเหสุํ กาฬายมตฺติโย หุตฺวา โกลฏฺฐิมตฺติโย อเหสุํ โกลฏฺฐิมตฺติโย
หุตฺวา โกลมตฺติโย อเหสุํ โกลมตฺติโย หุตฺวา อามลกมตฺติโย
อเหสุํ อามลกมตฺติโย หุตฺวา [๒] เวลุวสลาฏุกมตฺติโย ๓ อเหสุํ
เวลุวสลาฏุกมตฺติโย หุตฺวา วิลฺลมตฺติโย อเหสุํ วิลฺลมตฺติโย หุตฺวา
ปภิชฺชึสุ ปุพฺพญฺจ โลหิตญฺจ ปคฺฆรึสุ สฺวาสฺสุทํ กทฺทลิปตฺเตสุ
เสติ มจฺโฉว วิสกลิกโต ๔ ฯ อถโข ตุทิปจฺเจกพฺรหฺมา ๕ เยน โกกาลิโก
ภิกฺขุ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา เวหาเส ฐตฺวา โกกาลิกํ ภิกฺขุํ
เอตทโวจ ปสาเทหิ โกกาลิก สารีปุตฺตโมคฺคลฺลาเนสุ จิตฺตํ เปสลา
สารีปุตฺตโมคฺคลฺลานาติ ฯ โกสิ ตฺวํ อาวุโสติ ฯ อหํ ตุทิปจฺเจกพฺรหฺมาติ ฯ
นนุ ตฺวํ อาวุโส ภควตา อนาคามี พฺยากโต อถ
กิญฺจรหิ อิธาคโต ปสฺส ยาวญฺจ เต อิทํ อปรทฺธนฺติ ฯ อถโข
#๑ โป. กฬายมตฺติโย ฯ ม. ยุ. กลายมตฺติโย ฯ ๒ ม. ติณฺฑุกฺมตฺติโย อเหสุํ
#ติณฺฑุกมตฺติโย หุตฺวา ฯ ๓ ม. ยุ. เพฬุวสิลาฏฺกมตฺติโย ฯ ๔ โป. วิสกเลกโต ฯ
#ม. ยุ. วิสคิลิโต ฯ ๕ ม. ตุลูปจฺเจกพฺรหฺมา ฯ ยุ. ตุทุปจฺเจกพฺรหฺมา ฯ
ตุทิปจฺเจกพฺรหฺมา โกกาลิกํ ภิกฺขุํ คาถาย ๑ อชฺฌภาสิ
ปุริสสฺส หิ ชาตสฺส กุธารี ชายเต มุเข
ยาย ฉินฺทติ อตฺตานํ พาโล ทุพฺภาสิตํ ภณํ ฯ
โย นินฺทิยํ ปสํสติ ตํ วา นินฺทติ โย ปสํสิโย
วิจินาติ มุเขน โส กลึ กลินา เตน สุขํ น วินฺทติ ฯ
อปฺปมตฺโต อยํ กลิ
โย อกฺเขสุ ธนปราชโย
(สพฺพสฺสาปิ สหาปิ อตฺตนา)
อยเมว มหตฺตโร ๒ กลิ
โย สุคเตสุ มนํ ปโทสเย ๓ ฯ
สตํ สหสฺสานํ นิรพฺพุทานํ
ฉตฺตึสติ ปญฺจ จ อพฺพุทานิ
ยมริยครหี นิรยํ อุเปติ
วาจํ มนญฺจ ๔ ปณิธาย ปาปกนฺติ ฯ
อถโข โกกาลิโก ภิกฺขุ เตเนวาพาเธน กาลมกาสิ กาลกโต
จ โกกาลิโก ภิกฺขุ ปทุมนิรยํ อุปปชฺชติ สารีปุตฺตโมคฺคลฺลาเนสุ จิตฺตํ
อาฆาเฏตฺวา ฯ อถโข พฺรหฺมา สหมฺปติ อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺโณ
เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ
เอกมนฺตํ ฐิโต โข พฺรหฺมา สหมฺปติ ภควนฺตํ เอตทโวจ โกกาลิโก
#๑ ม. คาถาหิ ฯ ๒ โป. มหนฺตตโร ฯ ๓ โป. ม. ปทูสเย ฯ ๔ โป. วาจามนญฺจ ฯ
ภนฺเต ภิกฺขุ กาลกโต กาลกโต จ ภนฺเต โกกาลิโก ภิกฺขุ ปทุมนิรยํ
อุปปนฺโน สารีปุตฺตโมคฺคลฺลาเนสุ จิตฺตํ อาฆาเฏตฺวาติ อิทมโวจ
พฺรหฺมา สหมฺปติ อิทํ วตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา
ตตฺเถวนฺตรธายิ ฯ อถโข ภควา ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ภิกฺขู
อามนฺเตสิ อิมํ ภิกฺขเว รตฺตึ พฺรหฺมา สหมฺปติ อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา
อภิกฺกนฺตวณฺโณ เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยนาหํ เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ เอกมนฺตํ ฐิโต
โข ภิกฺขเว พฺรหฺมา สหมฺปติ มํ เอตทโวจ โกกาลิโก ภนฺเต
ภิกฺขุ กาลกโต กาลกโต จ ภนฺเต โกกาลิโก ภิกฺขุ ปทุมนิรยํ
อุปปนฺโน สารีปุตฺตโมคฺคลฺลาเนสุ จิตฺตํ อาฆาเฏตฺวาติ อิทมโวจ
ภิกฺขเว พฺรหฺมา สหมฺปติ อิทํ วตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา
ตตฺเถวนฺตรธายีติ ฯ
เอวํ วุตฺเต อญฺญตโร ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ กีวทีฆํ
นุ โข ภนฺเต ปทุมนิรเย อายุปฺปมาณนฺติ ฯ ทีฆํ โข ภิกฺขุ ปทุมนิรเย
อายุปฺปมาณํ ตํ น สุกรํ สงฺขาตุํ เอตฺตกานิ วสฺสานีติ วา
เอตฺตกานิ วสฺสสตานีติ วา เอตฺตกานิ วสฺสสหสฺสานีติ วา เอตฺตกานิ
วสฺสสตสหสฺสานีติ วาติ ฯ สกฺกา ปน ภนฺเต อุปมา ๑ กาตุนฺติ ฯ
สกฺกา ภิกฺขูติ ภควา อโวจ เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว วีสติขาริโก โกสลโก
ติลวาโห ตโต ปุริโส วสฺสสตสหสฺสสฺส อจฺจเยน เอกเมกํ ติลํ
อุทฺธเรยฺย ขิปฺปตรํ โข โส ภิกฺขุ วีสติขาริโก โกสลโก ติลวาโห
#๑ ม. .. อุปมํ ฯ
อิมินา อุปกฺกเมน ปริกฺขยํ ปริยาทานํ คจฺเฉยฺย น เตฺวว เอโก
อพฺพุโท นิรโย เสยฺยถาปิ ภิกฺขุ วีสติ อพฺพุทา นิรยา เอวเมโก
นิรพฺพุโท นิรโย เสยฺยถาปิ ภิกฺขุ วีสติ นิรพฺพุทา นิรยา เอวเมโก
อพพฺโพ ๑ นิรโย เสยฺยถาปิ ภิกฺขุ วีสติ อพพฺพา นิรยา เอวเมโก
อหโห นิรโย เสยฺยถาปิ ภิกฺขุ วีสติ อหหา นิรยา เอวเมโก
อฏโฏ นิรโย เสยฺยถาปิ ภิกฺขุ วีสติ อฏฏา นิรยา เอวเมโก
กุมุโท นิรโย เสยฺยถาปิ ภิกฺขุ วีสติ กุมุทา นิรยา เอวเมโก
โสคนฺธิโก นิรโย เสยฺยถาปิ ภิกฺขุ วีสติ โสคนฺธิกา นิรยา เอวเมโก
อุปฺปโล ๒ นิรโย เสยฺยถาปิ ภิกฺขุ อุปฺปลา นิรยา เอวเมโก ปุณฺฑรีโก
นิรโย เสยฺยถาปิ ภิกฺขุ วีสติ ปุณฺฑรีกา นิรยา เอวเมโก ปทุโม
นิรโย ปทุมํ โข ปน ภิกฺขุ นิรยํ โกกาลิโก ภิกฺขุ อุปปนฺโน
สารีปุตฺตโมคฺคลฺลาเนสุ จิตฺตํ อาฆาเฏตฺวาติ อิทมโวจ ภควา อิทํ
วตฺวาน สุคโต อถาปรํ เอตทโวจ สตฺถา
ปุริสสฺส หิ ชาตสฺส กุธารี ชายเต มุเข
ยาย ฉินฺทติ อตฺตานํ พาโล ทุพฺภาสิตํ ภณํ ฯ
โย นินฺทิยํ ปสํสติ ตํ วา นินฺทติ โย ปสํสิโย
วิจินาติ มุเขน โส กลึ กลินา เตน สุขํ น วินฺทติ ฯ
อปฺปมตฺโต อยํ กลิ โย อกฺเขสุ ธนปราชโย
(สพฺพสฺสาปิ สหาปิ อตฺตนา)
อยเมว มหตฺตโร กลิ
#๑ ม. ยุ. อพุโพ ฯ ๒ ม. ยุ. อุปฺปลโก ฯ
โย สุคเตสุ มนํ ปโทสเย ฯ
สตํ สหสฺสานํ นิรพฺพุทานํ
ฉตฺตึสติ ปญฺจ จ อพฺพุทานิ
ยมริยครหี นิรยํ อุเปติ
วาจํ มนญฺจ ปณิธาย ปาปกนฺติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๙๐] อถโข อายสฺมา สารีปุตฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ
นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ ภควา เอตทโวจ กติ นุ โข
สารีปุตฺต ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน พลานิ เยหิ พเลหิ สมนฺนาคโต
ขีณาสโว ภิกฺขุ อาสวานํ ขยํ ปฏิชานาติ ขีณา เม อาสวาติ ฯ
ทส ภนฺเต ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน พลานิ เยหิ พเลหิ สมนฺนาคโต
ขีณาสโว ภิกฺขุ อาสวานํ ขยํ ปฏิชานาติ ขีณา เม อาสวาติ ฯ
กตมานิ ทส อิธ ภนฺเต ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน อนิจฺจโต สพฺเพ
สงฺขารา ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐา โหนฺติ ยมฺปิ ภนฺเต
ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน อนิจฺจโต สพฺเพ สงฺขารา ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย
สุทิฏฺฐา โหนฺติ อิทมฺปิ ภนฺเต ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน พลํ โหติ
ยํ พลํ อาคมฺม ขีณาสโว ภิกฺขุ อาสวานํ ขยํ ปฏิชานาติ ขีณา
เม อาสวาติ ฯ ปุน จปรํ ภนฺเต ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน องฺคารกาสูปมา
กามา ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐา โหนฺติ ยมฺปิ ภนฺเต
ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน องฺคารกาสูปมา กามา ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย
สุทิฏฺฐา โหนฺติ อิทมฺปิ ภนฺเต ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน พลํ โหติ ยํ พลํ
อาคมฺม ขีณาสโว ภิกฺขุ อาสวานํ ขยํ ปฏิชานาติ ขีณา เม
อาสวาติ ฯ ปุน จปรํ ภนฺเต ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน วิเวกนินฺนํ จิตฺตํ
โหติ วิเวกโปณํ วิเวกปพฺภารํ วิเวกฏฺฐํ เนกฺขมฺมาภิรตํ พฺยนฺตีภูตํ
สพฺพโส อาสวฏฺฐานิเยหิ ธมฺเมหิ ยมฺปิ ภนฺเต ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน
วิเวกนินฺนํ จิตฺตํ โหติ วิเวกโปณํ วิเวกปพฺภารํ วิเวกฏฺฐํ เนกฺขมฺมาภิรตํ
พฺยนฺตีภูตํ สพฺพโส อาสวฏฺฐานิเยหิ ธมฺเมหิ อิทมฺปิ ภนฺเต
ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน พลํ โหติ ยํ พลํ อาคมฺม ขีณาสโว ภิกฺขุ
อาสวานํ ขยํ ปฏิชานาติ ขีณา เม อาสวาติ ฯ ปุน จปรํ ภนฺเต
ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน จตฺตาโร สติปฏฺฐานา ภาวิตา โหนฺติ สุภาวิตา
ยมฺปิ ภนฺเต ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน จตฺตาโร สติปฏฺฐานา ภาวิตา โหนฺติ
สุภาวิตา อิทมฺปิ ภนฺเต ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน พลํ โหติ ยํ พลํ
อาคมฺม ขีณาสโว ภิกฺขุ อาสวานํ ขยํ ปฏิชานาติ ขีณา เม
อาสวาติ ฯ ปุน จปรํ ภนฺเต ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน จตฺตาโร สมฺมปฺปธานา
ภาวิตา โหนฺติ สุภาวิตา … จตฺตาโร อิทฺธิปฺปาทา ภาวิตา
โหนฺติ สุภาวิตา … ปญฺจินฺทฺริยานิ ปญฺจ พลานิ ภาวิตานิ โหนฺติ
สุภาวิตานิ … สตฺต โพชฺฌงฺคา ภาวิตา โหนฺติ สุภาวิตา … อริโย
อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค ภาวิโต โหติ สุภาวิโต ยมฺปิ ภนฺเต ขีณาสวสฺส
ภิกฺขุโน อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค ภาวิโต โหติ สุภาวิโต อิทมฺปิ
ภนฺเต ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน พลํ โหติ ยํ พลํ อาคมฺม ขีณาสโว
ภิกฺขุ อาสวานํ ขยํ ปฏิชานาติ ขีณา เม อาสวาติ ฯ อิมานิ
โข ภนฺเต ทส ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน พลานิ เยหิ พเลหิ สมนฺนาคโต
ขีณาสโว ภิกฺขุ อาสวานํ ขยํ ปฏิชานาติ ขีณา เม อาสวาติ ฯ
เถรวคฺโค จตุตฺโถ ฯ
ตสฺสุทฺทานํ
วาหุโน จานนฺโท จ ๑ ปุณฺณิโย จ พฺยากรณํ
กตฺถี อญฺญาธิกรณํ โกกาลิโก จ พลานิ จ ๒ ฯ
____________
อุปาสกวคฺโค ปญฺจโม

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๙๑] เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส
อาราเม ฯ อถโข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เยน ภควา
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ
เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ ภควา เอตทโวจ ทสยิเม
คหปติ กามโภคิโน สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ กตเม ทส อิธ
คหปติ เอกจฺโจ กามโภคี อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสน อธมฺเมน
โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน น อตฺตานํ สุเขติ [๓] ปิเนติ น สํวิภชติ
น ปุญฺญานิ กโรติ อิธ ปน คหปติ เอกจฺโจ กามโภคี อธมฺเมน
โภเค ปริเยสติ สาหเสน อธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน
อตฺตานํ สุเขติ ปิเนติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ อิธ
#๑ ม. วาหนานนฺโท ปุณฺณิโย พฺยากรณํ กตฺถิ มานิโก น ปิยกฺโก สโกกาลิ ขีณาสวพเลน
#จาติ ฯ ๒ ม. ยุ. จาติ ฯ ๓ ม. น สทฺโท อตฺถิ ฯ
ปน คหปติ เอกจฺโจ กามโภคี อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสน
อธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปิเนติ สํวิภชติ
ปุญฺญานิ กโรติ อิธ ปน คหปติ เอกจฺโจ กามโภคี ธมฺมาธมฺเมน
โภเค ปริเยสติ สาหเสนปิ อสาหเสนปิ ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา
สาหเสนปิ อสาหเสนปิ น อตฺตานํ สุเขติ ปิเนติ น สํวิภชติ
น ปุญฺญานิ กโรติ อิธ ปน คหปติ เอกจฺโจ กามโภคี ธมฺมาธมฺเมน
โภเค ปริเยสติ สาหเสนปิ อสาหเสนปิ ธมฺมาธมฺเมน โภเค
ปริเยสิตฺวา สาหเสนปิ อสาหเสนปิ อตฺตานํ สุเขติ ปิเนติ น สํวิภชติ
น ปุญฺญานิ กโรติ อิธ ปน คหปติ เอกจฺโจ กามโภคี ธมฺมาธมฺเมน
โภเค ปริเยสติ สาหเสนปิ อสาหเสนปิ ธมฺมาธมฺเมน โภเค
ปริเยสิตฺวา สาหเสนปิ อสาหเสนปิ อตฺตานํ สุเขติ ปิเนติ สํวิภชติ
ปุญฺญานิ กโรติ อิธ ปน คหปติ เอกจฺโจ กามโภคี ธมฺเมน8
โภเค ปริเยสติ อสาหเสน ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน
น อตฺตานํ สุเขติ ปิเนติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ
อิธ ปน คหปติ เอกจฺโจ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสน
ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปิเนติ น
สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ อิธ ปน คหปติ เอกจฺโจ กามโภคี
ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสน ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา
อสาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปิเนติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ เต
จ โภเค คธิโต มุจฺฉิโต อชฺฌาปนฺโน ๑ อนาทีนวทสฺสาวี อนิสฺสรณปญฺโญ
#๑ ม. อชฺโฌปนฺโน ฯ
ปริภุญฺชติ อิธ ปน คหปติ เอกจฺโจ กามโภคี ธมฺเมน
โภเค ปริเยสติ อสาหเสน ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน
อตฺตานํ สุเขติ ปิเนติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ เต จ โภเค
อคธิโต อมุจฺฉิโต อนชฺฌาปนฺโน อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ
ตตฺร คหปติ ยฺวายํ กามโภคี อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ
สาหเสน อธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน น อตฺตานํ สุเขติ
ปิเนติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ อยํ คหปติ กามโภคี
ตีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนาติ อิมินา
ปฐเมน ฐาเนน คารโยฺห น อตฺตานํ สุเขติ ปิเนตีติ อิมินา ทุติเยน
ฐาเนน คารโยฺห น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรตีติ อิมินา ตติเยน
ฐาเนน คารโยฺห อยํ คหปติ กามโภคี อิเมหิ ตีหิ ฐาเนหิ
คารโยฺห ตตฺร คหปติ ยฺวายํ กามโภคี อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ
สาหเสน อธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน อตฺตานํ สุเขติ
ปิเนติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ อยํ คหปติ กามโภคี
ทฺวีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห เอเกน ฐาเนน ปาสํโส อธมฺเมน โภเค
ปริเยสติ สาหเสนาติ อิมินา ปฐเมน ฐาเนน คารโยฺห อตฺตานํ
สุเขติ ปิเนตีติ อิมินา เอเกน ฐาเนน ปาสํโส น สํวิภชติ น
ปุญฺญานิ กโรตีติ อิมินา ทุติเยน ฐาเนน คารโยฺห อยํ คหปติ
กามโภคี อิเมหิ ทฺวีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห อิมินา เอเกน ฐาเนน
ปาสํโส ตตฺร คหปติ ยฺวายํ กามโภคี อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ
สาหเสน อธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน อตฺตานํ สุเขติ
ปิเนติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ อยํ คหปติ กามโภคี เอเกน
ฐาเนน คารโยฺห ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ
สาหเสนาติ อิมินา เอเกน ฐาเนน คารโยฺห อตฺตานํ สุเขติ ปิเนตีติ
อิมินา ปฐเมน ฐาเนน ปาสํโส สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรตีติ อิมินา
ทุติเยน ฐาเนน ปาสํโส อยํ คหปติ กามโภคี อิมินา เอเกน
ฐาเนน คารโยฺห อิเมหิ ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส ตตฺร คหปติ
ยฺวายํ กามโภคี ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนปิ อสาหเสนปิ
ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสนปิ อสาหเสนปิ น อตฺตานํ
สุเขติ ปิเนติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ อยํ คหปติ
กามโภคี เอเกน ฐาเนน ปาสํโส ตีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห ธมฺเมน
โภเค ปริเยสติ อสาหเสนาติ อิมินา เอเกน ฐาเนน ปาสํโส อธมฺเมน
โภเค ปริเยสติ สาหเสนาติ อิมินา ปฐเมน ฐาเน คารยฺโห น
อตฺตานํ สุเขติ ปิเนตีติ อิมินา ทุติเยน ฐาเนน คารยฺโห น สํวิภชติ
น ปุญฺญานิ กโรตีติ อิมินา ตติเยน ฐาเนน คารโยฺห อยํ คหปติ
กามโภคี อิมินา ปฐเมน ฐาเนน ปาสํโส อิเมหิ ตีหิ ฐาเนหิ
คารโยฺห ตตฺร คหปติ ยฺวายํ กามโภคี ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสติ
สาหเสนปิ อสาหเสนปิ ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสนปิ
อสาหเสนปิ อตฺตานํ สุเขติ ปิเนติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ
กโรติ อยํ คหปติ กามโภคี ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส ทฺวีหิ ฐาเนหิ
คารโยฺห ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสนาติ อิมินา ปฐเมน
ฐาเนน ปาสํโส อธมฺเมน โภเค สาหเสนาติ อิมินา ปฐเมน ฐาเนน
คารโยฺห อตฺตานํ สุเขติ ปิเนตีติ อิมินา ทุติเยน ฐาเนน ปาสํโส
น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรตีติ อิมินา ทุติเยน ฐาเนน คารโยฺห
อยํ คหปติ กามโภคี อิเมหิ ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส อิเมหิ ทฺวีหิ
ฐาเนหิ คารโยฺห ตตฺร คหปติ ยฺวายํ กามโภคี ธมฺมาธมฺเมน โภเค
ปริเยสติ สาหเสนปิ อสาหเสนปิ ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา
สาหเสนปิ อสาหเสนปิ อตฺตานํ สุเขติ ปิเนติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ
กโรติ อยํ คหปติ กามโภคี ตีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส เอเกน ฐาเนน
คารโยฺห ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสนาติ อิมินา ปฐเมน
ฐาเนน ปาสํโส อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนาติ อิมินา เอเกน
ฐาเนน คารโยฺห อตฺตานํ สุเขติ ปิเนตีติ อิมินา ทุติเยน ฐาเนน
ปาสํโส สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรตีติ อิมินา ตติเยน ฐาเนน ปาสํโส
อยํ คหปติ กามโภคี อิเมหิ ตีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส อิมินา เอเกน
ฐาเนน คารโยฺห ตตฺร คหปติ ยฺวายํ กามโภคี ธมฺเมน โภเค
ปริเยสติ อสาหเสน ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน น
อตฺตานํ สุเขติ ปิเนติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ อยํ
คหปติ กามโภคี เอเกน ฐาเนน ปาสํโส ทฺวีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห
ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสนาติ อิมินา เอเกน ฐาเนน ปาสํโส
น อตฺตานํ สุเขติ ปิเนตีติ อิมินา ปฐเมน ฐาเนน คารโยฺห น
สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรตีติ อิมินา ทุติเยน ฐาเนน คารยฺโห อยํ
คหปติ กามโภคี อิมินา เอเกน ฐาเนน ปาสํโส อิเมหิ ทฺวีหิ
ฐาเนหิ คารโยฺห ตตฺร คหปติ ยฺวายํ กามโภคี ธมฺเมน โภเค
ปริเยสติ อสาหเสน ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ
สุเขติ ปิเนติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ อยํ คหปติ
กามโภคี ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส เอเกน ฐาเนน คารโยฺห ธมฺเมน
โภเค ปริเยสติ อสาหเสนาติ อิมินา ปฐเมน ฐาเนน ปาสํโส อตฺตานํ
สุเขติ ปิเนตีติ อิมินา ทุติเยน ฐาเนน ปาสํโส น สํวิภชติ น
ปุญฺญานิ กโรตีติ อิมินา เอเกน ฐาเนน คารโยฺห อยํ คหปติ
กามโภคี อิเมหิ ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส อิมินา เอเกน ฐาเนน
คารโยฺห ตตฺร คหปติ ยฺวายํ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ
อสาหเสน ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ สุเขติ
ปิเนติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ เต จ โภเค คธิโต มุจฺฉิโต
อชฺฌาปนฺโน อนาทีนวทสฺสาวี อนิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ อยํ
คหปติ กามโภคี ตีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส เอเกน ฐาเนน คารโยฺห
ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสนาติ อิมินา ปฐเมน ฐาเนน ปาสํโส
อตฺตานํ สุเขติ ปิเนตีติ อิมินา ทุติเยน ฐาเนน ปาสํโส สํวิภชติ
ปุญฺญานิ กโรตีติ อิมินา ตติเยน ฐาเนน ปาสํโส เต จ โภเค
คธิโต มุจฺฉิโต อชฺฌาปนฺโน อนาทีนวทสฺสาวี อนิสฺสรณปญฺโญ
ปริภุญฺชตีติ อิมินา เอเกน ฐาเนน คารโยฺห อยํ คหปติ กามโภคี
อิเมหิ ตีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส อิมินา เอเกน ฐาเนน คารโยฺห ตตฺร
คหปติ ยฺวายํ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสน ธมฺเมน
โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปิเนติ สํวิภชติ
ปุญฺญานิ กโรติ เต จ โภเค อคธิโต อมุจฺฉิโต อนชฺฌาปนฺโน
อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ อยํ คหปติ กามโภคี
จตูหิ ฐาเนหิ ปาสํโส ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสนาติ อิมินา
ปฐเมน ฐาเนน ปาสํโส อตฺตานํ สุเขติ ปิเนตีติ อิมินา ทุติเยน
ฐาเนน ปาสํโส สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรตีติ อิมินา ตติเยน ฐาเนน
ปาสํโส เต จ โภเค อคธิโต อมุจฺฉิโต อนชฺฌาปนฺโน อาทีนวทสฺสาวี
นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชตีติ อิมินา จตุตฺเถน ฐาเนน ปาสํโส
อยํ คหปติ กามโภคี อิเมหิ จตูหิ ฐาเนหิ ปาสํโส อิเม โข
คหปติ ทส กามโภคิโน สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ อิเมสํ โข
คหปติ ทสนฺนํ กามโภคีนํ ยฺวายํ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ
อสาหเสน ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ สุเขติ
ปิเนติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ เต จ โภเค อคธิโต อมุจฺฉิโต
อนชฺฌาปนฺโน อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ อยํ อิเมสํ
ทสนฺนํ กามโภคีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ ปาโมกฺโข จ อุตฺตโม จ
ปวโร จ เสยฺยถาปิ คหปติ ควา ขีรํ ขีรมฺหา ทธิ ทธิมฺหา นวนีตํ
นวนีตมฺหา สปฺปิ สปฺปิมฺหา สปฺปิมณฺโฑ ตตฺถ อคฺคมกฺขายติ เอวเมว
โข คหปติ อิเมสํ ทสนฺนํ กามโภคีนํ ยฺวายํ กามโภคี ธมฺเมน โภเค
ปริเยสติ อสาหเสน ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ
สุเขติ ปิเนติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ เต จ โภเค อคธิโต
อมุจฺฉิโต อนชฺฌาปนฺโน อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ
อยํ อิเมสํ ทสนฺนํ กามโภคีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ ปาโมกฺโข จ
อุตฺตโม จ ปวโร จาติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๙๒] อถโข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ
นิสินฺนํ โข อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ ภควา เอตทโวจ ยโต
โข คหปติ อริยสาวกสฺส ปญฺจ ภยานิ เวรานิ วูปสนฺตานิ โหนฺติ
จตูหิ [๑] โสตาปตฺติยงฺเคหิ สมนฺนาคโต โหติ อริโย จสฺส ญาโย
ปญฺญาย สุทิฏฺโฐ โหติ สุปฺปฏิวิทฺโธ โส อากงฺขมาโน อตฺตนาว
อตฺตานํ พฺยากเรยฺย ขีณนิรโยมฺหิ ขีณติรจฺฉานโยนิ ขีณปิตฺติวิสโย
ขีณาปายทุคฺคติวินิปาโต โสตาปนฺโนหมสฺมิ อวินิปาตธมฺโม นิยโต
สมฺโพธิปรายโนติ ฯ กตมานิ ปญฺจ ภยานิ เวรานิ วูปสนฺตานิ โหนฺติ
ยํ คหปติ ปาณาติปาตี ปาณาติปาตปจฺจยา ทิฏฺฐธมฺมิกมฺปิ ภยํ เวรํ
ปสวติ สมฺปรายิกมฺปิ ภยํ เวรํ ปสวติ เจตสิกมฺปิ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ
ปฏิสํเวเทติ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต เนว ทิฏฺฐธมฺมิกํ ๒ ภยํ เวรํ
ปสวติ น สมฺปรายิกํ ภยํ เวรํ ปสวติ น เจตสิกํ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ
ปฏิสํเวเทติ ปาณาติปาตา ปฏิวิรตสฺส เอวนฺตํ ภยํ เวรํ วูปสนฺตํ
#๑ ม. จสทฺโท ทิสฺสติ ฯ ๒ ม. สพฺพตฺถวาเรสุ ทิฏฺฐธมฺมิกมฺปิ …
#สมฺปรายิกมฺปิ … เจตสิกมฺปิ ฯ
โหติ ยํ คหปติ อทินฺนาทายี … กาเมสุ มิจฺฉาจารี … มุสาวาที …
สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐายี สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานปจฺจยา ทิฏฺฐธมฺมิกมฺปิ
ภยํ เวรํ ปสวติ สมฺปรายิกมฺปิ ภยํ เวรํ ปสวติ เจตสิกมฺปิ
ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา ปฏิวิรโต
เนว ทิฏฺฐธมฺมิกํ ภยํ เวรํ ปสวติ น สมฺปรายิกํ ภยํ เวรํ ปสวติ
น เจตสิกํ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา
ปฏิวิรตสฺส เอวนฺตํ ภยํ เวรํ วูปสนฺตํ โหติ อิมานิ ปญฺจ ภยานิ
เวรานิ วูปสนฺตานิ โหนฺติ ฯ กตเมหิ จตูหิ โสตาปตฺติยงฺเคหิ สมนฺนาคโต
โหติ อิธ คหปติ อริยสาวโก พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคโต
โหติ อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน
สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ
ภควาติ ธมฺเม อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคโต โหติ สฺวากฺขาโต
ภควตา ธมฺโม สนฺทิฏฺฐิโก อกาลิโก เอหิปสฺสิโก โอปนยิโก ปจฺจตฺตํ
เวทิตพฺโพ วิญฺญูหีติ สงฺเฆ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคโต โหติ
สุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ อุชุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ
ญายปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ สามีจิปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ
ยทิทํ จตฺตาริ ปุริสยุคานิ อฏฺฐ ปุริสปุคฺคลา เอส ภควโต๘
สาวกสงฺโฆ อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ
ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสาติ อริยกนฺเตหิ สีเลหิ สมนฺนาคโต โหติ
อขณฺเฑหิ อจฺฉิทฺเทหิ อสพเลหิ อกมฺมาเสหิ ภุชฺชิสฺเสหิ วิญฺญูปสฏฺเฐหิ
อปรามฏฺเฐหิ สมาธิสํวตฺตนิเกหิ อิเมหิ จตูหิ โสตาปตฺติยงฺเคหิ
สมนฺนาคโต โหติ ฯ กตโม จสฺส อริโย ญาโย ปญฺญาย สุทิฏฺโฐ โหติ
สุปฺปฏิวิทฺโธ อิธ คหปติ อริยสาวโก อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ อิติ
อิมสฺมึ สติ อิทํ โหติ อิมสฺสุปฺปาทา อิทํ อุปฺปชฺชติ อิมสฺมึ
อสติ อิทํ น โหติ อิมสฺส นิโรธา อิทํ นิรุชฺฌติ ยทิทํ
อวิชฺชาปจฺจยา สงฺขารา สงฺขารปจฺจยา วิญฺญาณํ วิญฺญาณปจฺจยา
นามรูปํ นามรูปปจฺจยา สฬายตนํ สฬาตนปจฺจยา ผสฺโส ผสฺสปจฺจยา
เวทนา เวทนาปจฺจยา ตณฺหา ตณฺหาปจฺจยา อุปาทานํ
อุปาทานปจฺจยา ภโว ภวปจฺจยา ชาติ ชาติปจฺจยา ชรามรณํ
โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา สมฺภวนฺติ เอวเมตสฺส เกวลสฺส
ทุกฺขกฺขนฺธสฺส สมุทโย โหติ อวิชฺชาย เตฺวว อเสสวิราคนิโรธา
สงฺขารนิโรโธ สงฺขารนิโรธา วิญฺญาณนิโรโธ วิญฺญาณนิโรธา
นามรูปนิโรโธ นามรูปนิโรธา สฬายตนนิโรโธ สฬายตนนิโรธา
ผสฺสนิโรโธ ผสฺสนิโรธา เวทนานิโรโธ เวทนานิโรธา ตณฺหานิโรโธ
ตณฺหานิโรธา อุปาทานนิโรโธ อุปาทานนิโรธา ภวนิโรโธ ภวนิโรธา
ชาตินิโรโธ ชาตินิโรธา ชรามรณํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา
นิรุชฺฌนฺติ เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส นิโรโธ โหติ อยญฺจสฺส
อริโย ญาโย ปญฺญาย สุทิฏฺโฐ โหติ สุปฺปฏิวิทฺโธ ฯ ยโต โข
คหปติ อริยสาวกสฺส อิมานิ ปญฺจ ภยานิ เวรานิ วูปสนฺตานิ โหนฺติ
อิเมหิ จตูหิ โสตาปตฺติยงฺเคหิ สมนฺนาคโต โหติ อยญฺจสฺส อริโย
ญาโย ปญฺญาย สุทิฏฺโฐ โหติ สุปฺปฏิวิทฺโธ โส อากงฺขมาโน
อตฺตนาว อตฺตานํ พฺยากเรยฺย ขีณนิรโยมฺหิ ขีณติรจฺฉานโยนิ
ขีณปิตฺติวิสโย ขีณาปายทุคฺคติวินิปาโต โสตาปนฺโนหมสฺมิ
อวินิปาตธมฺโม นิยโต สมฺโพธิปรายโนติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๙๓] เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน
อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ อถโข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ ทิวาทิวสฺส
สาวตฺถิยา นิกฺขมิ ภควนฺตํ ทสฺสนาย อถโข อนาถปิณฺฑิกสฺส
คหปติสฺส เอตทโหสิ อกาโล โข ตาว ภควนฺตํ ทสฺสนาย ปฏิสลฺลีโน
ภควา มโนภาวนียานมฺปิ ภิกฺขูนํ อกาโล ทสฺสนาย ปฏิสลฺลีนา
มโนภาวนียา ภิกฺขู ยนฺนูนาหํ เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ
อาราโม เตนุปสงฺกเมยฺยนฺติ อถโข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เยน
อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกมิ ฯ เตน โข
ปน สมเยน อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา สงฺคมฺม สมาคมฺม อุนฺนาทิโน
อุจฺจาสทฺทา มหาสทฺทา ๑ อเนกวิหิตํ ติรจฺฉานกถํ กเถนฺตา นิสินฺนา
โหนฺติ อทฺทสํสุ โข เต อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา อนาถปิณฺฑิกํ
คหปตึ ทูรโตว อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวาน อญฺญมญฺญํ สณฺฐเปสุํ
อปฺปสทฺทา โภนฺโต โหนฺตุ มา โภนฺโต สทฺทมกตฺถ อยํ
อนาถปิณฺฑิโก คหปติ [๒] อาคจฺฉติ สมณสฺส โคตมสฺส สาวโก
ยาวตา โข ปน สมณสฺส โคตมสฺส สาวกา คิหี โอทาตวสนา สาวตฺถิยํ
ปฏิวสนฺติ อยํ เตสํ อญฺญตโร อนาถปิณฺฑิโก คหปติ
#๑ ม. อุจฺจาสทฺทมหาสทฺทา ฯ ๒ ม. อารามนฺติ ทิสฺสติ ฯ
อปฺปสทฺทกามา โข ปน เต อายสฺมนฺโต อปฺปสทฺทวินีตา อปฺปสทฺทสฺส
วณฺณวาทิโน อปฺเปว นาม อปฺปสทฺทํ ปริสํ วิทิตฺวา อุปสงฺกมิตพฺพํ
มญฺเญยฺยาติ อถโข เต [๑] ปริพฺพาชกา ตุณฺหี อเหสุํ ฯ อถโข
อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เยน เต [๒] ปริพฺพาชกา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา เตหิ อญฺญติตฺถิเยหิ ปริพฺพาชเกหิ สทฺธึ สมฺโมทิ
สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ
นิสินฺนํ โข อนาถปิณฺฑิกํ เต อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา เอตทโวจุํ
วเทหิ คหปติ กึทิฏฺฐิโก สมโณ โคตโมติ ฯ น โข อหํ ภนฺเต ภควโต
สพฺพํ ทิฏฺฐึ ชานามีติ ฯ อิทานิ กิร ตฺวํ คหปติ น สมณสฺส โคตมสฺส
สพฺพํ ทิฏฺฐึ ชานาสิ วเทหิ คหปติ กึทิฏฺฐิกา ภิกฺขูติ ฯ ภิกฺขูนํปิ
โข อหํ ภนฺเต น สพฺพํ ทิฏฺฐึ ชานามีติ ฯ อิติ กิร ตฺวํ คหปติ
น สมณสฺส โคตมสฺส สพฺพํ ทิฏฺฐึ ชานาสิ นปิ ภิกฺขูนํ สพฺพํ
ทิฏฺฐึ ชานาสิ วเทหิ คหปติ กึทิฏฺฐิโกสิ ตุวนฺติ ฯ เอตํ โข ภนฺเต
อเมฺหหิ น ทุกฺกรํ พฺยากาตุํ ยํทิฏฺฐิกา มยนฺติ อิงฺฆ ตาว อายสฺมนฺโต
ยถาสกานิ ทิฏฺฐิคตานิ พฺยากโรนฺตุ ปจฺฉาเปตํ อเมฺหหิ น ทุกฺกรํ
ภวิสฺสติ พฺยากาตุํ ยํทิฏฺฐิกา มยนฺติ ฯ เอวํ วุตฺเต อญฺญตโร
ปริพฺพาชโก อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ เอตทโวจ สสฺสโต โลโก อิทเมว
สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ เอวํทิฏฺฐิโก อหํ คหปตีติ ฯ อญฺญตโรปิ
โข ปริพฺพาชโก อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ เอตทโวจ อสสฺสโต โลโก
อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ เอวํทิฏฺฐิโก อหํ คหปตีติ ฯ อญฺญตโรปิ
#๑-๒ ม. อญฺญติตฺถิยาติ ทิสฺสติ ฯ
โข ปริพฺพาชโก อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ เอตทโวจ อนฺตวา โลโก …
อนนฺตวา โลโก … ตํ ชีวํ ตํ สรีรํ … อญฺญํ ชีวํ อญฺญํ สรีรํ …
โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา … น โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา … โหติ
จ น จ โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา … เนว โหติ น น โหติ
ตถาคโต ปรมฺมรณา อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ เอวํทิฏฺฐิโก
อหํ คหปตีติ ฯ เอวํ วุตฺเต อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เต ปริพฺพาชเก
เอตทโวจ ยฺวายํ ภนฺเต อายสฺมา เอวมาห สสฺสโต โลโก
อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ เอวํทิฏฺฐิโก อหํ คหปตีติ อิมสฺส
อยมายสฺมโต ทิฏฺฐิ อตฺตโน วา อโยนิโส มนสิการเหตุ อุปฺปนฺนา
ปรโฆสปจฺจยา ๑ วา สา โข ปเนสา ทิฏฺฐิ ภูตา สงฺขตา เจตยิตา
ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนา ยํ โข ปน กิญฺจิ ภูตํ สงฺขตํ เจตยิตํ
ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ ตทนิจฺจํ ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ ตเทว ๒
โส อายสฺมา อลฺลีโน ตเทว โส อายสฺมา อชฺฌูปคโต โยปายํ
ภนฺเต อายสฺมา เอวมาห อสสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ
โมฆมญฺญนฺติ เอวํทิฏฺฐิโก อหํ คหปตีติ อิมสฺสาปิ อยมายสฺมโต
ทิฏฺฐิ อตฺตโน วา อโยนิโส มนสิการเหตุ อุปฺปนฺนา ปรโฆสปจฺจยา
วา สา โข ปเนสา ทิฏฺฐิ ภูตา สงฺขตา เจตยิตา ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนา ยํ
โข ปน กิญฺจิ ภูตํ สงฺขตํ เจตยิตํ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ ตทนิจฺจํ ยทนิจฺจํ
ตํ ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ ตเทว โส อายสฺมา อลฺลีโน ตเทว โส
อายสฺมา อชฺฌูปคโต โยปายํ ภนฺเต อายสฺมา เอวมาห อนฺตวา
#๑ โป. ม. สพฺพตฺถวาเรสุ ปรโต โฆสปจฺจยา ฯ ๒ โป. ม. ตเทเวโส ฯ๔
โลโก … อนนฺตวา โลโก … ตํ ชีวํ ตํ สรีรํ … อญฺญํ ชีวํ อญฺญํ
สรีรํ … โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา … น โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา …
โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา … เนว โหติ น น
โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ
เอวํทิฏฺฐิโก อหํ คหปตีติ อิมสฺสาปิ อยมายสฺมโต ทิฏฺฐิ อตฺตโน วา
อโยนิโส มนสิการเหตุ อุปฺปนฺนา ปรโฆสปจฺจยา วา สา โข ปเนสา
ทิฏฺฐิ ภูตา สงฺขตา เจตยิตา ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนา ยํ โข ปน กิญฺจิ
ภูตํ สงฺขตํ เจตยิตํ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ ตทนิจฺจํ ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ
ยํ ทุกฺขํ ตเทว โส อายสฺมา อลฺลีโน ตเทว โส อายสฺมา
อชฺฌูปคโตติ ฯ เอวํ วุตฺเต เต ปริพฺพาชกา อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ
เอตทโวจุํ พฺยากตานิ โข คหปติ อเมฺหหิ สพฺเพเหว ยถาสกานิ
ทิฏฺฐิคตานิ วเทหิ คหปติ กึทิฏฺฐิโกสิ ตุวนฺติ ฯ ยํ โข ปน ๑
ภนฺเต กิญฺจิ ภูตํ สงฺขตํ เจตยิตํ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ ตทนิจฺจํ ยทนิจฺจํ
ตํ ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส
อตฺตาติ เอวํทิฏฺฐิโก โข อหํ ภนฺเตติ ฯ ยํ โข คหปติ กิญฺจิ ภูตํ
สงฺขตํ เจตยิตํ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ ตทนิจฺจํ ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ
ยํ ทุกฺขํ ตเทว ตฺวํ คหปติ อลฺลีโน ตเทว ตฺวํ คหปติ
อชฺฌูปคโตติ ฯ ยํ โข ปน ภนฺเต กิญฺจิ ภูตํ สงฺขตํ เจตยิตํ
ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ ตทนิจฺจํ ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ ตํ เนตํ มม
เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย
#๑ ม. ยุ. ปนสทฺโท นตฺถิ ฯ
สุทิฏฺฐํ ตสฺส จ อุตฺตรึ ๑ นิสฺสรณํ ยถาภูตํ ปชานามีติ ฯ เอวํ
วุตฺเต เต ปริพฺพาชกา ตุณฺหีภูตา มงฺกุภูตา ปตฺตกฺขนฺธา อโธมุขา
ปชฺฌายนฺตา อปฺปฏิภาณา นิสีทึสุ อถโข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เต
ปริพฺพาชเก ตุณฺหีภูเต มงฺกุภูเต ปตฺตกฺขนฺเธ อโธมุเข ปชฺฌายนฺเต
อปฺปฏิภาเณ วิทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ เอกมนฺตํ นิสินฺโน
โข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ ยาวตโก อโหสิ เตหิ อญฺญติตฺถิเยหิ
ปริพฺพาชเกหิ สทฺธึ กถาสลฺลาโป ตํ สพฺพํ ภควโต อาโรเจสิ ฯ
สาธุ สาธุ คหปติ เอวํ โข เต คหปติ โมฆปุริสา กาเลน กาลํ
สหธมฺเมน สุนิคฺคหิตํ นิคฺคเหตพฺพาติ อถโข ภควา อนาถปิณฺฑิกํ
คหปตึ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสสิ สมาทเปสิ สมุตฺเตเชสิ สมฺปหํเสสิ ฯ
อถโข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ ภควตา ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺสิโต
สมาทปิโต สมุตฺเตชิโต สมฺปหํสิโต อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา
ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกามิ ฯ อถโข ภควา อจิรปกฺกนฺเต อนาถปิณฺฑิเก
คหปติมฺหิ ภิกฺขู อามนฺเตสิ โยปิ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ ๒ ทีฆรตฺตํ
อเวธิธมฺโม อิมสฺมึ ธมฺมวินเย โสปิ เอวเมวํ ๓ อญฺญติตฺถิเย ปริพฺพาชเก
สหธมฺเมน สุนิคฺคหิตํ นิคฺคเหยฺย ๔ ยถาตํ อนาถปิณฺฑิเกน คหปตินา
นิคฺคหิตาติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๙๔] เอกํ สมยํ ภควา จมฺปายํ วิหรติ คคฺคราย โปกฺขรณิยา
ตีเร ฯ อถโข วชฺชิยมาหิโต คหปติ ทิวาทิวสฺส จมฺปาย นิกฺขมิ
#๑ โป. ม. อุตฺตริ ฯ ๒ ม. ยุ. ภิกฺขุ วสฺสสตุปสมฺปนฺโน อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ฯ
#๓ โป. ม. เอวเมว ฯ สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ ๔ โป. ม. ยุ. นิคฺคเณฺหยฺย ฯ
#สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ
ภควนฺตํ ทสฺสนาย อถโข วชฺชิยมาหิตสฺส คหปติสฺส เอตทโหสิ
อกาโล โข ตาว ภควนฺตํ ทสฺสนาย ปฏิสลฺลีโน ภควา
มโนภาวนียานํ ๑ ภิกฺขูนํ อกาโล ทสฺสนาย ปฏิสลฺลีนา มโนภาวนียา
ภิกฺขู ยนฺนูนาหํ เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม
เตนุปสงฺกเมยฺยนฺติ อถโข วชฺชิยมาหิโต คหปติ เยน อญฺญติตฺถิยานํ
ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกมิ ฯ เตน โข ปน สมเยน
อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา สงฺคมฺม สมาคมฺม อุนฺนาทิโน อุจฺจาสทฺทา
มหาสทฺทา อเนกวิหิตํ ติรจฺฉานกถํ กเถนฺตา นิสินฺนา โหนฺติ อทฺทสํสุ
โข เต อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา วชฺชิยมาหิตํ คหปตึ ทูรโตว
อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวาน อญฺญมญฺญํ สญฺฐเปสุํ อปฺปสทฺทา โภนฺโต โหนฺตุ
มา โภนฺโต สทฺทมกตฺถ อยํ วชฺชิยมาหิโต คหปติ อาคจฺฉติ สมณสฺส
โคตมสฺส สาวโก ยาวตา โข ปน สมณสฺส โคตมสฺส สาวกา
คิหี โอทาตวสนา จมฺปายํ ปฏิวสนฺติ อยํ เตสํ อญฺญตโร
วชฺชิยมาหิโต คหปติ อปฺปสทฺทกามา โข ปน เต อายสฺมนฺโต
อปฺปสทฺทวินีตา อปฺปสทฺทสฺส วณฺณวาทิโน อปฺเปว นาม อปฺปสทฺทํ
ปริสํ วิทิตฺวา อุปสงฺกมิตพฺพํ มญฺเญยฺยาติ อถโข เต [๒] ปริพฺพาชกา
ตุณฺหี อเหสุํ ฯ อถโข วชฺชิยมาหิโต คหปติ เยน [๓] ปริพฺพาชกา
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา เตหิ อญฺญติตฺถิเยหิ ปริพฺพาชเกหิ สทฺธึ
สมฺโมทิ สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ
เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข วชฺชิยมาหิตํ คหปตึ เต [๔] ปริพฺพาชกา เอตทโวจุํ
#๑ ม. ยุ. … นมฺปิ ฯ ๒-๓-๔ อญฺญติตฺถิยา ฯ
สจฺจํ กิร คหปติ สมโณ โคตโม สพฺพํ ตปํ ครหติ สพฺพํ ตปสฺสึ
ลูขาชีวึ เอกํเสน อุปกฺโกสติ อุปวทตีติ ฯ น โข ภนฺเต ภควา สพฺพํ
ตปํ ครหติ นปิ สพฺพํ ตปสฺสึ ลูขาชีวึ เอกํเสน อุปกฺโกสติ อุปวทติ
คารยฺหํ โข ภนฺเต ภควา ครหติ ปสํสิยํ ๑ ปสํสติ คารยฺหํ โข
ปน ภนฺเต ภควา ครหนฺโต ปสํสิยํ ปสํสนฺโต วิภชวาที ๒ ภควา น
โส ภควา เอตฺถ เอกํสวาทีติ ๓ ฯ เอวํ วุตฺเต อญฺญตโร ปริพฺพาชโก
วชฺชิยมาหิตํ คหปตึ เอตทโวจ อาคเมหิ ตฺวํ คหปติ ยสฺส ตฺวํ
สมณสฺส โคตมสฺส วณฺณํ ภาสสิ โส ๔ สมโณ โคตโม เวนยิโก
อปฺปญฺญตฺติโกติ ฯ เอตฺถปาหํ ภนฺเต อายสฺมนฺเต วกฺขามิ สหธมฺเมน
อิทํ กุสลนฺติ ภนฺเต ภควตา ปญฺญตฺตํ อิทํ อกุสลนฺติ ภนฺเต
ภควตา ปญฺญตฺตํ อิติ กุสลากุสลํ ภควา ปญฺญายมาโน ๕
สปฺปญฺญตฺติโก น โส ภควา เวนยิโก อปฺปญฺญตฺติโกติ ฯ เอวํ วุตฺเต [๖]
ปริพฺพาชกา ตุณฺหีภูตา มงฺกุภูตา ปตฺตกฺขนฺธา อโธมุขา ปชฺฌายนฺตา
อปฺปฏิภาณา นิสีทึสุ ฯ อถโข วชฺชิยมาหิโต คหปติ เต ปริพฺพาชเก
ตุณฺหีภูเต มงฺกุภูเต ปตฺตกฺขนฺเธ อโธมุเข ปชฺฌายนฺเต อปฺปฏิภาเณ
วิทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข
วชฺชิยมาหิโต คหปติ ยาวตโก อโหสิ เตหิ อญฺญติตฺถิเยหิ ปริพฺพาชเกหิ
สทฺธึ กถาสลฺลาโป ตํ สพฺพํ ภควโต อาโรเจสิ ฯ สาธุ สาธุ คหปติ
#๑ ม. ปสํสิตพฺพํ ฯ ๒ โป. ม. ยุ. วิภชวาโท ฯ ๓ โป. ม. ยุ. เอกํสวาโทติ ฯ
#๔ ม. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๕ ปญฺญาปยมาโนติปิ ปาโฐ ฯ ๖ ม. ยุ. เต ฯ
เอวํ โข เต คหปติ โมฆปุริสา กาเลน กาลํ สหธมฺเมน สุนิคฺคหิตํ
นิคฺคเหตพฺพา นาหํ คหปติ สพฺพํ ตปํ ตปิตพฺพนฺติ วทามิ น ปนาหํ
คหปติ สพฺพํ ตปํ น ตปิตพฺพนฺติ วทามิ นาหํ คหปติ สพฺพํ สมาทานํ
สมาทิตพฺพนฺติ วทามิ น ปนาหํ คหปติ [๑] สมาทานํ น สมาทิตพฺพนฺติ
วทามิ นาหํ คหปติ สพฺพํ ปธานํ ปทหิตพฺพนฺติ วทามิ น ปนาหํ
คหปติ สพฺพํ ปธานํ น ปทหิตพฺพนฺติ วทามิ นาหํ คหปติ สพฺพํ
ปฏินิสฺสคฺคํ ปฏินิสฺสชฺชิตพฺโพติ ๒ วทามิ น ปนาหํ คหปติ [๑] ปฏินิสฺสคฺคํ
น ปฏินิสฺสชฺชิตพฺโพติ วทามิ นาหํ คหปติ สพฺพํ วิมุตฺตึ
วิมุจฺจิตพฺพาติ ๓ วทามิ น ปนาหํ คหปติ สพฺพํ วิมุตฺตึ น วิมุจฺจิตพฺพาติ ๓
วทามิ ยญฺหิ คหปติ ตปํ ตปโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ
กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูปํ ตปํ น ตปิตพฺพนฺติ วทามิ ยญฺจ
ขฺวาสฺส คหปติ ตปํ ตปโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา
ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูปํ ตปํ ตปิตพฺพนฺติ วทามิ ยญฺหิ คหปติ
สมาทานํ สมาทยโต ๔ อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ กุสลา ธมฺมา
ปริหายนฺติ เอวรูปํ สมาทานํ น สมาทิตพฺพนฺติ วทามิ ยญฺจ
ขฺวาสฺส คหปติ สมาทานํ สมาทยโต ๔ อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา
ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูปํ สมาทานํ สมาทิตพฺพนฺติ วทามิ ยญฺหิ
คหปติ ปธานํ ปทหโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ กุสลา ธมฺมา
ปริหายนฺติ เอวรูปํ ปธานํ น ปทหิตพฺพนฺติ วทามิ ยญฺจ ขฺวาสฺส
คหปติ ปธานํ ปทหโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา
#๑ สพฺพนฺติ ปทํ ภฏฺฐํ มญฺเญ ฯ ๒ ม. ยุ. สพฺโพ ปฏินิสฺสคฺโค
#ปฏินิสฺสชฺชิตพฺโพติ ฯ อิโต ปรํ เอเสว นโย ฯ
#๓ สพฺพา วิมุตฺติ วิมุจฺจิตพฺพาติปิ ปาโฐ ฯ ๔ สมาทิยโตติปิ ปาโฐ ฯ
อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูปํ ปธานํ ปทหิตพฺพนฺติ วทามิ ยญฺหิ คหปติ
ปฏินิสฺสคฺคํ ปฏินิสฺสชฺชโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ กุสลา ธมฺมาถ
ปริหายนฺติ เอวรูโป ปฏินิสฺสคฺโค น ปฏินิสฺสชฺชิตพฺโพติ วทามิ
ยญฺจ ขฺวาสฺส คหปติ ปฏินิสฺสคฺคํ ปฏินิสฺสชฺชโต อกุสลา ธมฺมา
ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูโป ปฏินิสฺสคฺโค
ปฏินิสฺสชฺชิตพฺโพติ วทามิ ยญฺหิ คหปติ วิมุตฺตึ วิมุจฺจโต อกุสลา
ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูปา วิมุตฺติ
น วิมุจฺจิตพฺพาติ วทามิ ยญฺจ ขฺวาสฺส คหปติ วิมุตฺตึ วิมุจฺจโต
อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูปา
วิมุตฺติ วิมุจฺจิตพฺพาติ วทามีติ ฯ อถโข วชฺชิยมาหิโต คหปติ ภควตา
ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺสิโต สมาทปิโต สมุตฺเตชิโต สมฺปหํสิโต
อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกามิ ฯ อถโข
ภควา อจิรปกฺกนฺเต วชฺชิยมาหิเต คหปติมฺหิ ภิกฺขู อามนฺเตสิ โยปิ
โข ๑ ภิกฺขุ ทีฆรตฺตํ อปฺปรชกฺโข อิมสฺมึ ธมฺมวินเย โสปิ เอวเมวํ
อญฺญติตฺถิเย ปริพฺพาชเก สหธมฺเมน สุนิคฺคหิตํ นิคฺคเหยฺย ยถาตํ
วชฺชิยมาหิเตน คหปตินา นิคฺคหิตาติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๙๕] อถโข อุตฺติโย ปริพฺพาชโก เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ
วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อุตฺติโย
ปริพฺพาชโก ภควนฺตํ เอตทโวจ กึ นุ โข โภ โคตม สสฺสโต โลโก
#๑ โป. ยุ. โส ฯ ม. โส ภิกฺขเว ภิกฺขุ ฯ
อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ [๑] อพฺยากตํ โข เอตํ อุตฺติย มยา
สสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ กึ ปน โภ
โคตม อสสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ เอตมฺปิ
โข อุตฺติย อพฺยากตํ มยา อสสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ
โมฆมญฺญนฺติ ฯ กึ นุ โข โภ โคตม อนฺตวา โลโก … อนนฺตวา
โลโก … ตํ ชีวํ ตํ สรีรํ … อญฺญํ ชีวํ อญฺญํ สรีรํ … โหติ
ตถาคโต ปรมฺมรณา … น โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา … โหติ จ
น จ โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา … เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต
ปรมฺมรณา อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ เอตมฺปิ โข อุตฺติยฏ
อพฺยากตํ มยา เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา
อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ กึ นุ โข โภ โคตม สสฺสโต
โลโก อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน อพฺยากตํ
โข เอตํ อุตฺติย มยา สสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ
โมฆมญฺญนฺติ วเทสิ กึ ปน โภ โคตม อสสฺสโต โลโก อิทเมว
สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน เอตมฺปิ โข อุตฺติย
อพฺยากตํ มยา อสสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ
วเทสิ กึ นุ โข โภ โคตม อนฺตวา โลโก … อนนฺตวา โลโก …
ตํ ชีวํ ตํ สรีรํ … อญฺญํ ชีวํ อญฺญํ สรีรํ … โหติ ตถาคโต
ปรมฺมรณา … น โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา … โหติ จ น จ โหติ
ตถาคโต ปรมฺมรณา … เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา
#๑ โป. ยนฺติ ทิสฺสติ ฯ
อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน เอตมฺปิ โข
อุตฺติย อพฺยากตํ มยา เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา
อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ วเทสิ อถ กิญฺจรหิ โภตา โคตเมน
พฺยากตนฺติ ฯ อภิญฺญา โข อหํ อุตฺติย สาวกานํ ธมฺมํ เทเสมิ
สตฺตานํ วิสุทฺธิยา โสกปริเทวานํ สมติกฺกมาย ทุกฺขโทมนสฺสานํ
อตฺถงฺคมาย ญายสฺส อธิคมาย นิพฺพานสฺส สจฺฉิกิริยายาติ ฯ ยํ ปเนตํ
ภวํ โคตโม อภิญฺญา สาวกานํ ธมฺมํ เทเสสิ สตฺตานํ วิสุทฺธิยา
โสกปริเทวานํ สมติกฺกมาย ทุกฺขโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมาย ญายสฺส
อธิคมาย นิพฺพานสฺส สจฺฉิกิริยาย สพฺโพ วา ๑ เตน โลโก นิยฺยาสฺสติ ๒
อุปฑฺโฒ วา ติภาโค วา ๓ เอวํ วุตฺเต ภควา ตุณฺหี อโหสิ ฯ อถโข
อายสฺมโต อานนฺทสฺส เอตทโหสิ มาเหว ๔ โข อุตฺติโย ปริพฺพาชโก
ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ ปฏิลภิ ๕ สพฺพํ สามุกฺกํสิกํ วต เม สมโณ โคตโม
ปญฺหํ ปุฏฺโฐ สํสาเทติ โน วิสชฺเชติ นูน น ๖ วิสหตีติ ตทสฺส
อุตฺติยสฺส ปริพฺพาชกสฺส ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขายาติ อถโข อายสฺมา
อานนฺโท อุตฺติยํ ปริพฺพาชกํ เอตทโวจ เตนหาวุโส อุตฺติย อุปมนฺเต
กริสฺสามิ อุปมายมิเธกจฺเจ วิญฺญู ปุริสา ภาสิตสฺส อตฺถํ อาชานนฺติ
เสยฺยถาปิ อาวุโส อุตฺติย รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ ตํ ทฬฺหทฺทาลํ ๗
ทฬฺหปาการโตรณํ เอกทฺวารํ ตตฺรสฺส โทวาริโก ปณฺฑิโต พฺยตฺโต
เมธาวี อญฺญาตานํ นิวาเรตา ๘ ญาตานํ ปเวเสตา โส ตสฺส นครสฺส
สมนฺตา อนุปริยายปถํ [๙] อนุกฺกมมาโน น ปสฺเสยฺย ปาการสนฺธึ วา
#๑ ยุ. จ ฯ ๒ โป. ยุ. นิยฺยิสฺสติ ฯ ม. นียติ ฯ อิโต ปรํ เอวํ ญาตพฺพํ ฯ
#๓ โป. อุปฑฺโฒ วาติ โภ โคตม วเทหีติ ฯ ม. ยุ. ติภาโค ฯ ๔ ม. ยุ. มาเหวํ ฯ
#๕ โป. ยุ. ปฏิลภติ ฯ ๖ ม. ยุ. น นูน ฯ ๗ ม. นครํ ทฬฺหุทฺธาปํ ฯ ยุ. นครํ
#ทฬฺหุทฺทาปํ ฯ ๘ โป. นิวาเรตฺวา ญาตานํ ปเวเสตฺวา ฯ ๙ ม. อนุกฺกมติ
#อนุปริยายปถํ อิติ ทิสฺสติ ฯ
ปาการวิวรํ วา อนฺตมโส วิฬารนิสฺสกนมตฺตมฺปิ ๑ โน จ ขฺวาสฺส
เอวํ ญาณํ โหติ เอตฺตกา ปาณา อิมํ นครํ ปวิสนฺติ วา
นิกฺขมนฺติ วาติ ฯ อถ ขฺวาสฺส เอวเมตฺถ โหติ เย โข เกจิ โอฬาริกา
ปาณา อิมํ นครํ ปวิสนฺติ วา นิกฺขมนฺติ วา สพฺเพ เต อิมินา
ทฺวาเรน ปวิสนฺติ วา นิกฺขมนฺติ วาติ เอวเมว โข อาวุโส อุตฺติย
น ตถาคตสฺส เอวํ อุสฺสุกฺกตํ ๒ โหติ สพฺโพ วา เตน โลโก นิยฺยาสฺสติ
อุปฑฺโฒ วา ติภาโค วาติ ฯ อถโข เอวเมตฺถ ตถาคตสฺส โหติ
เย โข เกจิ โลกมฺหา นิยฺยึสุ วา นิยฺยนฺติ วา นิยฺยาสฺสนฺติ วา
สพฺเพ เต ปญฺจ นีวรเณ ปหาย เจตโส อุปกฺกิเลเส ปญฺญาย
ทุพฺพลีกรเณ จตูสุ สติปฏฺฐาเนสุ สุปติฏฺฐิตจิตฺตา สตฺต โพชฺฌงฺเค
ยถาภูตํ ภาเวตฺวา เอวเมเต โลกมฺหา นิยฺยึสุ วา นิยฺยนฺติ วา นิยฺยาสฺสนฺติ
วาติ ฯ ยเทว โข ตฺวํ อาวุโส ๓ อุตฺติย ภควนฺตํ อิมํ ๔ ปญฺหํ อปุจฺฉิ
ตเทเวตํ ปญฺหํ ภควนฺตํ อญฺเญน ปริยาเยน อปุจฺฉิ ๕ ตสฺมา เต
ตํ ภควา น พฺยากาสีติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๙๖] เอกํ สมยํ อายสฺมา อานนฺโท [๖] รตฺติยา ปจฺจูสสมยํ
ปจฺจุฏฺฐาย เยน ตโปทา เตนุปสงฺกมิ คตฺตานิ ปริสิญฺจิตุํ ตโปทาย ๗
คตฺตานิ ปริสิญฺจิตฺวา ปจฺจุตฺตริตฺวา เอกจีวโร อฏฺฐาสิ คตฺตานิ
#๑ ม. พิฬารนิกฺขมนมตฺตมฺปิ ฯ ๒ โป. ม. อุสฺสุกฺกํ ฯ ๓ โป. ยเทว เขฺวตฺถ
#อาวุโส อิมํ ปญฺหํ อปุจฺฉ ฯ ๔ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๕ โป. อปุจฺฉ ฯ
#๖ ม. ยุ. ราชคเห วิหรติ ตโปทาราเม อถโข อายสฺมา อานนฺโทติ อตฺถิ ฯ ๗ โป. ม.
#ตโปเท ฯ
ปุพฺพาปยมาโน ฯ โกกนุโทปิ โข ปริพฺพาชโก รตฺติยา ปจฺจูสสมยํ
ปจฺจุฏฺฐาย เยน ตโปทา เตนุปสงฺกมิ คตฺตานิ ปริสิญฺจิตุํ อทฺทสา
โข โกกนุโท ปริพฺพาชโก อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ ทูรโตว อาคจฺฉนฺตํ
ทิสฺวาน อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ เกฺวตฺถ ๑ อาวุโสติ ฯ อหมาวุโส
ภิกฺขูติ ฯ กตเม อาวุโส ภิกฺขูติ ๒ ฯ สมณา อาวุโส สกฺยปุตฺติยาติ ๓ ฯ
ปุจฺเฉยฺยาม มยํ อายสฺมนฺตํ กิญฺจิเทว เทสํ สเจ อายสฺมา โอกาสํ
กโรติ ปญฺหสฺส เวยฺยากรณายาติ ปุจฺฉาวุโส สุตฺวา เวทิสฺสามาติ กึ
นุ โข โภ สสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ
เอวํทิฏฺฐิโก ๔ ภวนฺติ ฯ น โข อหํ อาวุโส เอวํทิฏฺฐิโก สสฺสโต โลโก
อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ กึ นุ โข ๕ โภ อสสฺสโต โลโก
อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ เอวํทิฏฺฐิโก ภวนฺติ ฯ น โข อหํ
อาวุโส เอวํทิฏฺฐิโก อสสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ
กึ นุ โข โภ อนฺตวา โลโก … อนนฺตวา โลโก … ตํ
ชีวํ ตํ สรีรํ … อญฺญํ ชีวํ อญฺญํ สรีรํ … โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา …
น โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา … โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต
ปรมฺมรณา … เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา อิทเมว
สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ เอวํทิฏฺฐิโก ภวนฺติ ฯ น โข อหํ อาวุโส
เอวํทิฏฺฐิโก เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา อิทเมว
สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ เตนหิ ภวํ น ชานาติ น ปสฺสตีติ ฯ
น โข อหํ อาวุโส น ชานามิ น ปสฺสามิ ชานามิหํ อาวุโส
#๑ ยุ. กวตฺถ ฯ ๒ โป. ม. ยุ. กตเมสํ อาวุโส ภิกฺขูนนฺติ ฯ ๓ โป. ม. ยุ.
#สมณานํ อาวุโส สกฺยปุตฺติยานนฺติ ฯ ๔ โป. ม. ยุ. เอวํทิฏฺฐิ ฯ สพฺพตฺถ
#อีทิสเมว ฯ ๕ ม. ยุ. กึ ปน โภ ฯ
ปสฺสามีติ ฯ กึ นุ โข โภ สสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ
โมฆมญฺญนฺติ เอวํทิฏฺฐิโก ภวนฺติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน น โข อหํ
อาวุโส เอวํทิฏฺฐิโก สสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ
วเทสิ กึ นุ โข ๑ โภ อสสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ
เอวํทิฏฺฐิโก ภวนฺติ ปุฏฺโฐ สมาโน น โข อหํ อาวุโส
เอวํทิฏฺฐิโก อสสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ
วเทสิ กึ นุ โข โภ อนฺตวา โลโก … อนนฺตวา โลโก … ตํ
ชีวํ ตํ สรีรํ … อญฺญํ ชีวํ อญฺญํ สรีรํ … โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา …
น โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา … โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต
ปรมฺมรณา … เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา อิทเมว
สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ เอวํทิฏฺฐิโก ภวนฺติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน น
โข อหํ อาวุโส เอวํทิฏฺฐิโก เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต
ปรมฺมรณา อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ วเทสิ เตนหิ ภวํ
น ชานาติ น ปสฺสตีติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน น โข อหํ อาวุโส
น ชานามิ น ปสฺสามิ ชานามหํ อาวุโส ปสฺสามีติ วเทสิ ฯ
ยถากถํ ปนาวุโส อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพติ สสฺสโต
โลโก อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ โข อาวุโส ทิฏฺฐิคตเมตํ
อสสฺสโต โลโก อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ โข อาวุโส
ทิฏฺฐิคตเมตํ อนฺตวา โลโก … อนนฺตวา โลโก … ตํ ชีวํ ตํ
สรีรํ … อญฺญํ ชีวํ อญฺญํ สรีรํ … โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา … น
#๑ โป. ม. ยุ. กึ ปน ฯ
โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา … โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต
ปรมฺมรณา … เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา อิทเมว
สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ โข อาวุโส ทิฏฺฐิคตเมตํ ยาวตา อาวุโส
ทิฏฺฐิคตา ยาวตา ทิฏฺฐิฏฺฐานา อธิฏฺฐานํ ปริยุฏฺฐานํ [๑] สมุคฺฆาโต
ตมหํ ชานามิ ตมหํ ปสฺสามิ ตมหํ ชานนฺโต ชานามีติ ตมหํ
ปสฺสนฺโต ปสฺสามีติ กฺยาหํ วกฺขามิ น ชานามิ น ปสฺสามีติ8
ชานามหํ อาวุโส ปสฺสามีติ ฯ โก นาม อายสฺมา กถญฺจ
ปนายสฺมนฺตํ สพฺรหฺมจารี สญฺชานนฺตีติ ฯ อานนฺโทติ โข เม อาวุโส
นามํ อานนฺโทติ จ ปน มํ สพฺรหฺมจารี สญฺชานนฺตีติ ฯ
มหาจริเยน กิร โภ สทฺธึ มนฺตยมานา น ชานิมฺหา ๒ อายสฺมา
อานนฺโทติ ฯ สเจ หิ มยํ สญฺชาเนยฺยาม อยมายสฺมา อานนฺโทติ
เอตฺตกมฺปิ โน นปฺปฏิภาเสยฺย ๓ ขมตุ จ เม อายสฺมา อานนฺโทติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๙๗] ทสหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อาหุเนยฺโย ๔
ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส
กตเมหิ ทสหิ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สีลวา โหติ ปาติโมกฺขสํวรสํวุโต
วิหรติ อาจารโคจรสมฺปนฺโน อณุมตฺเตสุ วชฺเชสุ ภยทสฺสาวี สมาทาย
สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ พหุสฺสุโต โหติ สุตธโร สุตสนฺนิจโย เย
เต ธมฺมา อาทิกลฺยาณา มชฺเฌกลฺยาณา ปริโยสานกลฺยาณา สาตฺถํ
สพฺยญฺชนํ เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ อภิวทนฺติ ตถารูปาสฺส
ธมฺมา พหุสฺสุตา โหนฺติ ธตา วจสา ปริจิตา มนสานุเปกฺขิตา ทิฏฺฐิยา
#๑ โป. สมุฏฺฐานํ ฯ ม. ทิฏฺฐิฏฺฐานํ ทิฏฺฐิอธิฏฺฐานํ ทิฏฺฐิปริยุฏฺฐานํ
#ทิฏฺฐิสมุฏฺฐานํ ทิฏฺฐิสมุคฺฆาโต ฯ ยุ. ทิฏฺฐีฐาน … อธิฏฺฐาน …
#ปริยุฏฺฐาน … สมุฏฺฐาน … สมุคฺฆาโต ฯ ๒ ม. ยุ. ชานิมฺหา ฯ
#๓ นปฺปฏิภาเสยฺยุนฺติ ภวิตพฺพํ ฯ ๔ ม. ยุ. โหติตี อตฺถิ ฯ
สุปฺปฏิวิทฺธา กลฺยาณมิตฺโต โหติ กลฺยาณสหาโย กลฺยาณสมฺปวงฺโก
สมฺมาทิฏฺฐิโก โหติ สมฺมาทสฺสเนน สมนฺนาคโต อเนกวิหิตํ อิทฺธิวิธํ
ปจฺจนุโภติ เอโกปิ หุตฺวา พหุธา โหติ พหุธาปิ หุตฺวา เอโก
โหติ อาวิภาวํ ติโรภาวํ ติโรกุฑฺฑํ ติโรปาการํ ติโรปพฺพตํ
อสชฺชมาโน คจฺฉติ เสยฺยถาปิ อากาเส ปฐวิยาปิ อุมฺมุชฺชนิมฺมุชฺชํ กโรติ
เสยฺยถาปิ อุทเก อุทเกปิ อภิชฺชมาเน คจฺฉติ เสยฺยถาปิ ปฐวิยํ
อากาเสปิ ปลฺลงฺเกน กมติ เสยฺยถาปิ ปกฺขี สกุโณ อิเมปิ
จนฺทิมสุริเย เอวํมหิทฺธิเก เอวํมหานุภาเว ปาณินา ปรามสติ ปริมชฺชติ
ยาว พฺรหฺมโลกาปิ กาเยน จ ๑ วสํ วตฺเตติ ทิพฺพาย โสตธาตุยา
วิสุทฺธาย อติกฺกนฺตมานุสิกาย อุโภ สทฺเท สุณาติ ทิพฺเพ จ มานุเส
จ เย ทูเร สนฺติเก จ ปรสตฺตานํ ปรปุคฺคลานํ เจตสา เจโต
ปริจฺจ ปชานาติ สราคํ วา จิตฺตํ สราคํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ
วีตราคํ วา จิตฺตํ วีตราคํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ สโทสํ วา จิตฺตํ …
วีตโทสํ วา จิตฺตํ … สโมหํ วา จิตฺตํ … วีตโมหํ วา จิตฺตํ …
สงฺขิตฺตํ วา จิตฺตํ … วิกฺขิตฺตํ วา จิตฺตํ … มหคฺคตํ วา จิตฺตํ …
อมหคฺคตํ วา จิตฺตํ ๒ … สอุตฺตรํ วา จิตฺตํ … อนุตฺตรํ วา จิตฺตํ …
สมาหิตํ วา จิตฺตํ … อสมาหิตํ วา ๓ จิตฺตํ … วิมุตฺตํ วา จิตฺตํ …
อวิมุตฺตํ วา จิตฺตํ อวิมุตฺตํ จิตฺตนฺติ ๔ ปชานาติ อเนกวิหิตํ
ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ เสยฺยถีทํ เอกมฺปิ ชาตึ เทฺวปิ ชาติโย
ติสฺโสปิ ชาติโย จตสฺโสปิ ชาติโย ปญฺจปิ ชาติโย ทสปิ ชาติโย
#๑ ม. ยุ. จสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ โป. ยุ. อมหคฺคตํ … มหคฺคตํ … ฯ ๓ โป. ยุ.
#อสมาหิตํ … สมาหิตํ … ฯ ๔ โป. ยุ. อวิมุตฺตํ … วิมุตฺตํ … ฯ
วีสมฺปิ ชาติโย ตึสมฺปิ ชาติโย จตฺตาฬีสมฺปิ ชาติโย ปญฺญาสมฺปิ
ชาติโย ชาติสตมฺปิ ชาติสหสฺสมฺปิ ชาติสตสหสฺสมฺปิ อเนเกปิ สํวฏฺฏกปฺเป
อเนเกปิ วิวฏฺฏกปฺเป อเนเกปิ สํวฏฺฏวิวฏฺฏกปฺเป อมุตฺราสึ
เอวํนาโม เอวํโคตฺโต เอวํวณฺโณ เอวมาหาโร เอวํสุขทุกฺขปฏิสํเวที
เอวมายุปริยนฺโต โส ตโต จุโต อมุตฺร อุทปาทึ ตตฺรปาสึ ๑
เอวํนาโม เอวํโคตฺโต เอวํวณฺโณ เอวมาหาโร เอวํสุขทุกฺขปฏิสํเวที
เอวมายุปริยนฺโต โส ตโต จุโต อิธุปฺปนฺโนติ ๒ อิติ สาการํ
สอุทฺเทสํ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน
อติกฺกนฺตมานุสเกน สตฺเต ปสฺสติ จวมาเน อุปปชฺชมาเน หีเน ปณีเตx
สุวณฺเณ ทุพฺพณฺเณ สุคเต ทุคฺคเต ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานาติ
อิเม วต [๓] โภนฺโต สตฺตา กายทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา วจีทุจฺจริเตน
สมนฺนาคตา มโนทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา อริยานํ อุปวาทกา มิจฺฉาทิฏฺฐิกา’
มิจฺฉาทิฏฺฐิกมฺมสมาทานา เต กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา อปายํ
ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปนฺนา อิเม วา ปน โภนฺโต สตฺตา
กายสุจริเตน สมนฺนาคตา วจีสุจริเตน สมนฺนาคตา มโนสุจริเตน สมนฺนาคตา
อริยานํ อนุปวาทกา สมฺมาทิฏฺฐิกา สมฺมาทิฏฺฐิกมฺมสมาทานา
เต กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปนฺนาติ อิติ
ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน สตฺเต ปสฺสติ จวมาเน
อุปปชฺชมาเน หีเน ปณีเต สุวณฺเณ ทุพฺพณฺเณ สุคเต ทุคฺคเต
ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานาติ อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ
#๑ โป. ยุ. ตตฺราปาสิ ฯ ๒ ม. อิธูปปนฺโนติ ฯ โป. ยุ. อิธุปปนฺโนติ ฯ
#๓ ม. เอตฺถนฺตเร โขสทฺโท ทิสฺสติ ฯ
ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช
วิหรติ อิเมหิ โข ภิกฺขเว ทสหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ
อาหุเนยฺโย โหติ ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ
ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสาติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๙๘] ทสหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต เถโร ภิกฺขุ ยสฺสํ
ยสฺสํ ทิสายํ วิหรติ ผาสุเยว วิหรติ กตเมหิ ทสหิ เถโร โหติ
รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิโต สีลวา โหติ สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ
พหุสฺสุโต โหติ สุตธโร สุตสนฺนิจโย เย เต ธมฺมา อาทิกลฺยาณา
มชฺเฌกลฺยาณา ปริโยสานกลฺยาณา สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ เกวลปริปุณฺณํ
ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ อภิวทนฺติ ตถารูปาสฺส ธมฺมา พหุสฺสุตา โหนฺติ
ธตา วจสา ปริจิตา มนสานุเปกฺขิตา ทิฏฺฐิยา สุปฺปฏิวิทฺธา อุภยานิ
โข ปนสฺส ปาติโมกฺขานิ วิตฺถาเรน สฺวาคตานิ โหนฺติ สุวิภตฺตานิ
สุปฺปวตฺตานิ ๑ วินิจฺฉิตานิ สุตฺตโส อนุพฺยญฺชนโส อธิกรณสมุปฺปาทวูปสมกุสโล
โหติ ธมฺมกาโม โหติ ปิยสมุทาหาโร อภิธมฺเม อภิวินเย
อุฬารปามุชฺโช ๒ สนฺตุฏฺโฐ โหติ อิตรีตรจีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลาน-
ปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรน ปาสาทิโก โหติ อภิกฺกนฺตปฏิกฺกนฺเต ๓
สุสํวุโต อนฺตรฆเรปิ ๔ นิสชฺชาย จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ๕
ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี อาสวานญฺจ
ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา
สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ อิเมหิ โข ภิกฺขเว ทสหิ ธมฺเมหิ
#๑ โป. ม. ยุ. สุปวตฺตีนิ ฯ ๒ โป. ม. อุฬารปาโมชฺโช ฯ ๓ โป. อติกฺกนฺตปฏิกฺกนฺโต ฯ
#๔ ปิสทฺโท นตฺถิ ฯ ๕ โป. ยุ. อภิเจตสิกานํ ฯ
สมนฺนาคโต เถโร ภิกฺขุ ยสฺสํ ยสฺสํ ทิสายํ วิหรติ ผาสุเยว วิหรตีติ ฯ