สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๖๙] เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส
อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา ภิกฺขู ปจฺฉาภตฺตํ
ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตา อุปฏฺฐานสาลายํ สนฺนิสินฺนา สนฺนิปติตา อเนกวิหิตํ
ติรจฺฉานกถํ อนุยุตฺตา วิหรนฺติ เสยฺยถีทํ ราชกถํ โจรกถํ มหามตฺตกถํ
เสนากถํ ภยกถํ ยุทฺธกถํ อนฺนกถํ ปานกถํ วตฺถกถํ สยนกถํ
มาลากถํ คนฺธกถํ ญาติกถํ ยานกถํ คามกถํ นิคมกถํ นครกถํ ชนปทกถํ
อิตฺถีกถํ สูรกถํ ๑ วิสิขากถํ กุมฺภฏฺฐานกถํ ปุพฺพเปตกถํ นานตฺตกถํ
โลกกฺขายิกํ สมุทฺทกฺขายิกํ อิติ ภวาภวกถํ อิติ วาติ ฯ อถโข ภควา
สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนุปฏฺฐานสาลา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ นิสชฺช โข ภควา ภิกฺขู
อามนฺเตสิ กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนา กา จ
ปน โว อนฺตรากถา วิปฺปกตาติ ฯ อิธ มยํ ภนฺเต ปจฺฉาภตฺตํ
ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตา อุปฏฺฐานสาลายํ สนฺนิสินฺนา สนฺนิปติตา อเนกวิหิตํ
ติรจฺฉานกถํ อนุยุตฺตา วิหราม เสยฺยถีทํ ราชกถํ โจรกถํ ฯเปฯ
อิติ ภวาภวกถํ อิติ วาติ ฯ น โข ปเนตํ ภิกฺขเว ตุมฺหากํ ปฏิรูปํ
กุลปุตฺตานํ สทฺธา ๒ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตานํ ยํ ตุเมฺห อเนกวิหิตํ
ติรจฺฉานกถํ อนุยุตฺตา วิหเรยฺยาถ เสยฺยถีทํ ราชกถํ โจรกถํ
มหามตฺตกถํ เสนากถํ ภยกถํ ยุทฺธกถํ อนฺนกถํ ปานกถํ วตฺถกถํ
สยนกถํ มาลากถํ คนฺธกถํ ญาติกถํ ยานกถํ คามกถํ นิคมกถํ นครกถํ
ชนปทกถํ อิตฺถีกถํ สูรกถํ วิสิขากถํ กุมฺภฏฺฐานกถํ ปุพฺพเปตกถํ นานตฺตกถํ
โลกกฺขายิกํ สมุทฺทกฺขายิกํ อิติ ภวาภวกถํ อิติ วา ทสยิมานิ
ภิกฺขเว กถาวตฺถูนิ กตมานิ ทส อปฺปิจฺฉกถา สนฺตุฏฺฐิกถา
#๑ โป. สุรากถํ ฯ ๒ ม. สทฺธาย ฯ
ปวิเวกกถา อสํสคฺคกถา วิริยารมฺภกถา สีลกถา สมาธิกถา
ปญฺญากถา วิมุตฺติกถา วิมุตฺติญาณทสฺสนกถา ๑ อิมานิ โข ภิกฺขเว
ทส กถาวตฺถูนิ อิเมสํ เจ ตุเมฺห ภิกฺขเว ทสนฺนํ กถาวตฺถูนํ
อุปาทายุปาทาย กถํ กเถยฺยาถ อิเมสมฺปิ จนฺทิมสุริยานํ เอวํมหิทฺธิกานํ
เอวํมหานุภาวานํ เตชสา เตชํ ปริยาทิเยยฺยาถ โก ปน วาโท
อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานนฺติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๗๐] เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส
อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา ภิกฺขู ปจฺฉาภตฺตํ
ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตา อุปฏฺฐานสาลายํ สนฺนิสนฺนา สนฺนิปติตา อเนกวิหิตํ
ติรจฺฉานกถํ อนุยุตฺตา วิหรนฺติ เสยฺยถีทํ ราชกถํ โจรกถํ มหามตฺตกถํ

ฯเปฯ อิติ ภวาภวกถํ อิติ วาติ ฯ อถโข ภควา สายณฺหสมยํ
ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยน อุปฏฺฐานสาลา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ นิสชฺช โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ
กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนา กา จ ปน โว
อนฺตรากถา วิปฺปกตาติ ฯ อิธ มยํ ภนฺเต ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตา
อุปฏฺฐานสาลายํ สนฺนิสินฺนา สนฺนิปติตา อเนกวิหิตํ
ติรจฺฉานกถํ อนุยุตฺตา วิหราม เสยฺยถีทํ ราชกถํ โจรกถํ ฯเปฯ
อิติ ภวาภวกถํ อิติ วา ฯ น โข ปเนตํ ภิกฺขเว ตุมฺหากํ ปฏิรูปํ
กุลปุตฺตานํ สทฺธา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตานํ ยํ ตุเมฺห อเนกวิหิตํ
ติรจฺฉานกถํ อนุยุตฺตา วิหราม เสยฺยถีทํ ราชกถํ ฯเปฯ
#๑ โป. ม. วิมุตฺติ … กถาติ ฯ
อิติ ภวาภวกถํ อิติ วา ทสยิมานิ ภิกฺขเว ปาสํสานิ ฐานานิ
กตมานิ ทส อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อตฺตนา จ อปฺปิจฺโฉ โหติ
อปฺปิจฺฉกถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตา โหติ อปฺปิจฺโฉ จ ภิกฺขุ อปฺปิจฺฉกถญฺจ
ภิกฺขูนํ กตฺตาติ ปาสํสเมตํ ฐานํ อตฺตนา จ สนฺตุฏฺโฐ
โหติ สนฺตุฏฺฐิกถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตา โหติ สนฺตุฏฺโฐ ภิกฺขุ
สนฺตุฏฺฐิกถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตาติ ปาสํสเมตํ ฐานํ อตฺตนา จ ปวิวิตฺโต
โหติ ปวิเวกกถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตา โหติ ปวิวิตฺโต ภิกฺขุ
ปวิเวกกถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตาติ ปาสํสเมตํ ฐานํ อตฺตนา จ
อสํสฏฺโฐ โหติ อสํสฏฺฐกถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตา โหติ อสํสฏฺโฐ
ภิกฺขุ อสํสฏฺฐกถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตาติ ปาสํสเมตํ ฐานํ อตฺตนา จ
อารทฺธวิริโย โหติ วิริยารมฺภกถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตา โหติ อารทฺธวิริโย
ภิกฺขุ วิริยารมฺภกถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตาติ ปาสํสเมตํ ฐานํ
อตฺตนา จ สีลสมฺปนฺโน โหติ สีลสมฺปทากถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตา
โหติ สีลสมฺปนฺโน ภิกฺขุ สีลสมฺปทากถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตาติ
ปาสํสเมตํ ฐานํ อตฺตนา จ สมาธิสมฺปนฺโน โหติ สมาธิสมฺปทากถญฺจ
ภิกฺขูนํ กตฺตา โหติ สมาธิสมฺปนฺโน ภิกฺขุ สมาธิสมฺปทากถญฺจ
ภิกฺขูนํ กตฺตาติ ปาสํสเมตํ ฐานํ อตฺตนา จ ปญฺญาสมฺปนฺโน
โหติ ปญฺญาสมฺปทากถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตา โหติ ปญฺญาสมฺปนฺโน
ภิกฺขุ ปญฺญาสมฺปทากถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตาติ ปาสํสเมตํ
ฐานํ อตฺตนา จ วิมุตฺติสมฺปนฺโน โหติ วิมุตฺติสมฺปทากถญฺจ
ภิกฺขูนํ กตฺตา โหติ วิมุตฺติสมฺปนฺโน ภิกฺขุ วิมุตฺติสมฺปทากถญฺจ
ภิกฺขูนํ กตฺตาติ ปาสํสเมตํ ฐานํ อตฺตนา จ วิมุตฺติญาณทสฺสนสมฺปนฺโน
โหติ วิมุตฺติญาณทสฺสนสมฺปทากถญฺจ ภิกฺขูนํ กตฺตา โหติ
วิมุตฺติญาณทสฺสนสมฺปนฺโน ภิกฺขุ วิมุตฺติญาณทสฺสนสมฺปทากถญฺจ
ภิกฺขูนํ กตฺตาติ ปาสํสเมตํ ฐานํ อิมานิ โข ภิกฺขเว ทส
ปาสํสานิฏฺฐานานีติ ฯ
ยมกวคฺโค ทุติโย ฯ
ตสฺสุทฺทานํ
อวิชฺชาตณฺหานิฏฺฐา จ อเวจฺจ เทฺว สุขานิ จ
นฬกปาเนน เทฺว จ ๑ วตฺถุกถา อปเร เทฺว ๒ ฯ
___________
อากงฺขวคฺโค ตติโย

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๗๑] เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส
อาราเม ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ ภิกฺขโวติ ฯ
ภทนฺเตติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ ฯ ภควา เอตทโวจ สมฺปนฺนสีลา
ภิกฺขเว วิหรถ สมฺปนฺนปาติโมกฺขา ปาติโมกฺขสํวรสํวุตา วิหรถ
อาจารโคจรสมฺปนฺนา อณุมตฺเตสุ วชฺเชสุ ภยทสฺสาวิโน สมาทาย
สิกฺขถ สิกฺขาปเทสุ อากงฺเขยฺย เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ ปิโย
จสฺสํ มนาโป จ ครุ จ ภาวนีโย จาติ สีเลเสฺววสฺส ปริปูริการี อชฺฌตฺตํ
#๑ ม. ยุ. วุตฺตา ฯ ๒ ยุ. กถาวตฺถูปเร ทฺเวติ ฯ
เจโตสมถมนุยุตฺโต อนิรากตชฺฌาโน วิปสฺสนาย สมนฺนาคโต พฺรูเหตา
สุญฺญาคารานํ อากงฺเขยฺย เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ลาภี อสฺสํ จีวรปิณฺฑปาต-
เสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานนฺติ สีเลเสฺววสฺส ปริปูริการี
อชฺฌตฺตํ เจโตสมถมนุยุตฺโต อนิรากตชฺฌาโน วิปสฺสนาย สมนฺนาคโต
พฺรูเหตา สุญฺญาคารานํ อากงฺเขยฺย เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ เยสาหํ
ปริภุญฺชามิ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ
เตสนฺเต การา มหปฺผลา อสฺสุ มหานิสํสาติ สีเลเสฺววสฺส … พฺรูเหตา
สุญฺญาคารานํ อากงฺเขยฺย เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ เย ๑ เปตา ญาติสาโลหิตา
กาลกตา ปสนฺนจิตฺตา อนุสฺสรนฺติ เตสนฺตํ มหปฺผลํ อสฺส
มหานิสํสนฺติ สีเลเสฺววสฺส … พฺรูเหตา สุญฺญาคารานํ อากงฺเขยฺย เจ
ภิกฺขเว ภิกฺขุ สนฺตุฏฺโฐ อสฺสํ อิตรีตรจีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลาน-
ปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรนาติ สีเลเสฺววสฺส … พฺรูเหตา สุญฺญาคารานํ
อากงฺเขยฺย เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ขโม อสฺสํ สีตสฺส อุณฺหสฺส ชิฆจฺฉาย
ปิปาสาย ฑํสมกสวาตาตปสิรึสปสมฺผสฺสานํ ๒ ทุรุตฺตานํ ทุราคตานํ วจนปถานํ
อุปฺปนฺนานํ สารีริกานํ เวทนานํ ทุกฺขานํ ติปฺปานํ ๓ [๔] กฏุกานํ
อสาตานํ อมนาปานํ ปาณหรานํ อธิวาสกชาติโก อสฺสนฺติ สีเลเสฺววสฺส …
พฺรูเหตา สุญฺญาคารานํ อากงฺเขยฺย เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ
อรติรติสโห อสฺสํ น จ มํ อรติรติ สเหยฺย อุปฺปนฺนํ อรติรตึ
#๑ โป. ม. ยุ. เยเม ฯ ๒ โป. สิรี … ฯ ม. … สรีสป … ฯ ๓ ม. ติพฺพานํ ฯ
#๔ ม. ยุ. ขรานนฺติ อตฺถิ ฯ
อภิภุยฺย ๑ วิหเรยฺยนฺติ สีเลเสฺววสฺส … พฺรูเหตา สุญฺญาคารานํ
อากงฺเขยฺย เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ภยเภรวํ สโห อสฺสํ น จ มํ ภยเภรโว
สเหยฺย อุปฺปนฺนํ ภยเภรวํ อภิภุยฺย ๒ วิหเรยฺยนฺติ สีเลเสฺววสฺส …
พฺรูเหตา สุญฺญาคารานํ อากงฺเขยฺย เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ จตุนฺนํ
ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี อสฺสํ อกิจฺฉลาภี
อกสิรลาภีติ สีเลเสฺววสฺส .. พฺรูเหตา สุญฺญาคารานํ อากงฺเขยฺย
เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ
ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺยนฺติ
สีเลเสฺววสฺส ปริปูริการี อชฺฌตฺตํ เจโตสมถมนุยุตฺโต อนิรากตชฺฌาโน
วิปสฺสนาย สมนฺนาคโต พฺรูเหตา สุญฺญาคารานํ สมฺปนฺนสีลา ภิกฺขเว
วิหรถ สมฺปนฺนปาติโมกฺขา ปาติโมกฺขสํวรสํวุตา วิหรถ อาจารโคจรสมฺปนฺนา
อณุมตฺเตสุ วชฺเชสุ ภยทสฺสาวี สมาทาย สิกฺขถ สิกฺขาปเทสูติ
อิติ ยนฺตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตนฺติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๗๒] เอกํ สมยํ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ มหาวเน กูฏาคารสาลายํ
สมฺพหุเลหิ อภิญฺญาเตหิ อภิญฺญาเตหิ เถเรหิ สาวเกหิ สทฺธึ อายสฺมตา
จ ปาเลน ๓ อายสฺมตา จ อุปปาเลน ๔ อายสฺมตา จ กกฺกเฏน ๕
อายสฺมตา จ กฬิมฺเภน อายสฺมตา จ นิกเฏน อายสฺมตา จ กฏิสฺสเหน
อญฺเญหิ จ อภิญฺญาเตหิ อภิญฺญาเตหิ เถเรหิ สาวเกหิ สทฺธึ ฯ
เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา อภิญฺญาตา อภิญฺญาตา ลิจฺฉวี
#๑-๒ โป. อรตึ อภิภุยฺย รตึ อภิภุยฺย ฯ ม. ยุ. อภิภุยฺย อภิภุยฺย ฯ
#๓ ม. ยุ. จาเลน ฯ ๔ ม. ยุ. อุปจาเลน ฯ ๕ โป. ม. กุกฺกุเฏน ฯ
ภเทฺรหิ ภเทฺรหิ ยาเนหิ ปรมฺปราย ๑ อุจฺจาสทฺทา มหาสทฺทา มหาวนํ
อชฺโฌคาหนฺติ ภควนฺตํ ทสฺสนาย ฯ อถโข อายสฺมนฺตานํ เอตทโหสิ
อิเม โข สมฺพหุลา อภิญฺญาตา อภิญฺญาตา ลิจฺฉวี ภเทฺรหิ ภเทฺรหิ
ยาเนหิ ปรมฺปราย ๑ อุจฺจาสทฺทา มหาสทฺทา มหาวนํ อชฺโฌคาหนฺติ
ภควนฺตํ ทสฺสนาย สทฺทกณฺฏกา โข ปน ฌานา วุตฺตา ภควตา
ยนฺนูน มยํ เยน โคสิงฺคสาลวนทาโย เตนุปสงฺกเมยฺยาม ตตฺถ
มยํ อปฺปสทฺทา อปฺปกิณฺณา ผาสุ ๒ วิหเรยฺยามาติ อถโข เต
อายสฺมนฺโต เยน โคสิงฺคสาลวนทาโย เตนุปสงฺกมึสุ ตตฺถ เต
อายสฺมนฺโต อปฺปสทฺทา อปฺปกิณฺณา ผาสุ ๒ วิหรนฺติ ฯ อถโข ภควา
ภิกฺขู อามนฺเตสิ กหํ นุ โข ภิกฺขเว ปาโล ๓ กหํ อุปปาโล ๔ กหํ
กกฺกโฏ กหํ กฬิมฺโภ กหํ นิกโฏ กหํ กฏิสฺสโห กหํ นุ
โข เต ภิกฺขเว เถรา สาวกา คตาติ ฯ อิธ ภนฺเต เตสํ
อายสฺมนฺตานํ เอตทโหสิ อิเม โข สมฺพหุลา อภิญฺญาตา อภิญฺญาตา
ลิจฺฉวี ภเทฺรหิ ภเทฺรหิ ยาเนหิ ปรมฺปราย ๑ อุจฺจาสทฺทา มหาสทฺทา
มหาวนํ อชฺโฌคาหนฺติ ภควนฺตํ ทสฺสนาย สทฺทกณฺฏกา โข ฌานา
วุตฺตา ภควตา ยนฺนูน มยํ เยน โคสิงฺคสาลวนทาโย เตนุปสงฺกเมยฺยาม
ตตฺถ มยํ อปฺปสทฺทา อปฺปกิณฺณา ผาสุ วิหเรยฺยามาติ
อถโข เต ภนฺเต อายสฺมนฺโต เยน โคสิงฺคสาลวนทาโย เตนุปสงฺกมึสุ
ตตฺถ เต อายสฺมนฺโต อปฺปสทฺทา อปฺปกิณฺณา ผาสุ
#๑ โป. ปริปุราย ฯ ม. ปรปุราย ฯ ยุ. จรปุราย ฯ ๒ ม. อปฺปากิณฺณา ผาสุํ ฯ
#๓ ม. ยุ. จาโล ฯ ๔ ม. ยุ. อุปจาโล ฯ
วิหรนฺตีติ ฯ สาธุ สาธุ ภิกฺขเว ยถา เต มหาสาวกา สมฺมา
พฺยากรมานา พฺยากเรยฺยุํ สทฺทกณฺฏกา หิ ภิกฺขเว ฌานา วุตฺตา
มยา ทสยิเม ภิกฺขเว กณฺฏกา กตเม ทส ปวิเวการามสฺส
สงฺคณิการามตา กณฺฏโก อสุภนิมิตฺตานุโยคํ อนุยุตฺตสฺส สุภนิมิตฺตานุโยโค
กณฺฏโก อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวารสฺส วิสูกทสฺสนํ กณฺฏโก
พฺรหฺมจริยสฺส มาตุคามูปจาโร ๑ กณฺฏโก ปฐมสฺส ฌานสฺส สทฺโท
กณฺฏโก ทุติยสฺส ฌานสฺส วิตกฺกวิจารา กณฺฏกา ตติยสฺส
ฌานสฺส ปีติ กณฺฏกา ๒ จตุตฺถสฺส ฌานสฺส อสฺสาสปสฺสาสา ๓ กณฺฏกา
สญฺญาเวทยิตนิโรธสมาปตฺติยา สญฺญา จ เวทนา จ กณฺฏกา ๔ ราโค
กณฺฏโก โทโส กณฺฏโก อกณฺฏกา ภิกฺขเว วิหรถ [๕] อกณฺฏกา ๖
นิกณฺฏกา ภิกฺขเว วิหรถ อกณฺฏกา ภิกฺขเว อรหนฺโต [๖] อกณฺฏกา ๗
นิกณฺฏกา ภิกฺขเว อรหนฺโตติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๗๓] ทสยิเม ภิกฺขเว ธมฺมา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ทุลฺลภา
โลกสฺมึ กตเม ทส โภคา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ทุลฺลภา
โลกสฺมึ วณฺโณ อิฏฺโฐ กนฺโต มนาโป ทุลฺลโภ โลกสฺมึ อาโรคฺยํ
อิฏฺฐํ กนฺตํ มนาปํ ทุลฺลภํ โลกสฺมึ สีลานิ อิฏฺฐานิ กนฺตานิ มนาปานิ ๘
ทุลฺลภานิ โลกสฺมึ พฺรหฺมจริยํ อิฏฺฐํ กนฺตํ มนาปํ โลกสฺมึ มิตฺตา
อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ทุลฺลภา โลกสฺมึ พาหุสจฺจํ อิฏฺฐํ กนฺตํ
มนาปํ ทุลฺลภํ โลกสฺมึ ปญฺญา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ทุลฺลภา
#๑ ยุ. มาตุคาโมปวิจาโร ฯ ๒ โป. ม. ยุ. ปีติ กณฺฏโก ฯ ๓ ม. อสฺสาสปสฺสาโส
#กณฺฏโก ฯ ยุ. อสฺสาสปสฺสาสกณฺฏโก ฯ ๔ ม. ยุ. กณฺฏโก ฯ ๕-๖ ม. ยุ.
#เอตฺถนฺตเร นิกณฺฏกา ภิกฺขเว วิหรถาติ ทิสฺสนฺติ ฯ ๗ ม. ยุ. อกณฺฏกนิกณฺฏกา ฯ
#๘ ม. สีลํ กนฺตํ … ฯ
โลกสฺมึ ธมฺโม อิฏฺโฐ กนฺโต มนาโป ทุลฺลโภ โลกสฺมึ [๑] สตฺตา ๒
อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ทุลฺลภา โลกสฺมึ อิเม โข ภิกฺขเว ทส
ธมฺมา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ทุลฺลภา โลกสฺมึ ๓ ฯ อิเมสํ โข ภิกฺขเว
ทสนฺนํ ธมฺมานํ อิฏฺฐานํ กนฺตานํ มนาปานํ ทุลฺลภานํ โลกสฺมึ ทส ธมฺมา
ปริปนฺถา อาลสฺสํ ๔ อนุฏฺฐานํ โภคานํ ปริปนฺโถ อมณฺฑนา อวิภูสนา
วณฺณสฺส ปริปนฺโถ อสปฺปายกิริยา อาโรคฺยสฺส ปริปนฺโถ ปาปมิตฺตตา
สีลานํ ปริปนฺโถ อินฺทฺริยอสํวโร พฺรหฺมจริยสฺส ปริปนฺโถ วิสํวาทนา
มิตฺตานํ ปริปนฺโถ อสชฺฌายกิริยา พาหุสจฺจสฺส ปริปนฺโถ อสฺสุสฺสุสา
อปริปุจฺฉา ปญฺญาย ปริปนฺโถ อนนุโยโค อปจฺจเวกฺขณา ธมฺมานํ
ปริปนฺโถ มิจฺฉาปฏิปตฺติ สตฺตานํ ปริปนฺโถ อิเมสํ โข ภิกฺขเว ทสนฺนํ
ธมฺมานํ อิฏฺฐานํ กนฺตานํ มนาปานํ ทุลฺลภานํ โลกสฺมึ อิเม ทส ธมฺมา
ปริปนฺถา ฯ อิเมสํ โข ภิกฺขเว ทสนฺนํ ธมฺมานํ อิฏฺฐานํ กนฺตานํ
มนาปานํ ทุลฺลภานํ โลกสฺมึ ทส ธมฺมา อาหารา อนาลสฺสํ อุฏฺฐานํ ๕
โภคานํ อาหาโร มณฺฑนา วิภูสนา วณฺณสฺส อาหาโร สปฺปายกิริยา
อาโรคฺยสฺส อาหาโร กลฺยาณมิตฺตตา สีลานํ อาหาโร
อินฺทฺริยสํวโร พฺรหฺมจริยสฺส อาหาโร อวิสํวาทนา มิตฺตานํ อาหาโร
สชฺฌายกิริยา พาหุสจฺจสฺส อาหาโร สุสฺสุสา ปริปุจฺฉา ปญฺญาย
อาหาโร อนุโยโค ปจฺจเวกฺขณา ธมฺมานํ อาหาโร สมฺมาปฏิปตฺติ
สตฺตานํ อาหาโร อิเมสํ โข ภิกฺขเว ทสนฺนํ ธมฺมานํ อิฏฺฐานํ
กนฺตานํ มนาปานํ ทุลฺลภานํ โลกสฺมึ อิเม ทส ธมฺมา อาหาราติ ฯ
#๑ โป. ม. ยุ. ธมฺมา อิฏฐา … ฯ ๒ ม. ยุ. สคฺคา ฯ ๓ ม. อิเม … โลกสฺมินฺติ
#อิเม ปาฐา นตฺถิ ฯ ๔ ม. อาลสฺยํ ฯ ๕ โป. ม. อุฏฺฐานํ อนาลสฺยํ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๗๔] ทสหิ ภิกฺขเว วฑฺฒีหิ วฑฺฒมาโน อริยสาวโก อริยาย
วฑฺฒิยา วฑฺฒติ สาราทายี จ โหติ วราทายี กายสฺส กตเมหิ
ทสหิ เขตฺตวตฺถูหิ วฑฺฒติ ธนธญฺเญน วฑฺฒติ ปุตฺตทาเรหิ
วฑฺฒติ ทาสกมฺมกรโปริเสหิ วฑฺฒติ จตุปฺปเทหิ วฑฺฒติ สทฺธาย
วฑฺฒติ สีเลน วฑฺฒติ สุเตน วฑฺฒติ จาเคน วฑฺฒติ
ปญฺญาย วฑฺฒติ อิเมหิ โข ภิกฺขเว ทสหิ วฑฺฒีหิ วฑฺฒมาโน
อริยสาวโก อริยาย วฑฺฒิยา วฑฺฒติ สาราทายี จ โหติ วราทายี
กายสฺสาติ ฯ
ธเนน ธญฺเญน จ โยธ วฑฺฒติ
ปุตฺเตหิ ทาเรหิ จตุปฺปเทหิ จ
ส ภควา โหติ ยสสฺสิ ปูชิโต
ญาตีหิ มิตฺเตหิ อโถปิ ราชุภิ ฯ
สทฺธาย สีเลน จ โยธ วฑฺฒติ
ปญฺญาย จาเคน สุเตน จูภยํ
โส ตาทิโส สปฺปุริโส วิจกฺขโณ
ทิฏฺเฐว ธมฺเม อุภเยน วฑฺฒตีติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๗๕] เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน
อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ อถโข อายสฺมา อานนฺโท ปุพฺพณฺหสมยํ
นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน มิคสาลาย อุปาสิกาย นิเวสนํ
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ ฯ อถโข
มิคสาลา อุปาสิกา เยนายสฺมา อานนฺโท เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ เอกมนฺตํ
นิสินฺนา โข มิคสาลา อุปาสิกา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ กถํกถา ๑
นามายํ ภนฺเต อานนฺท ภควตา ธมฺโม เทสิโต อญฺเญยฺโย ยตฺร
หิ นาม พฺรหฺมจารี จ อพฺรหฺมจารี จ อุโภ สมสมคติกา ภวิสฺสนฺติ
อภิสมฺปรายํ ปิตา เม ภนฺเต ปุราโณ พฺรหฺมจารี อโหสิ อาราจารี
วิรโต เมถุนา คามธมฺมา โส กาลกโต ภควตา พฺยากโต สกทาคามี
สตฺโต ๒ ตุสิตํ กายํ อุปปนฺโนติ ปิตุ ปิโย ๓ เม ภนฺเต อิสิทตฺโต
อพฺรหฺมจารี อโหสิ สทารสนฺตุฏฺโฐ โสปิ กาลกโต ภควตา พฺยากโต
สกทาคามี สตฺโต ตุสิตํ กายํ อุปปนฺโนติ กถํกถา นามายํ ภนฺเต
อานนฺท ภควตา ธมฺโม เทสิโต อญฺเญยฺโย ยตฺร หิ นาม พฺรหฺมจารี
จ อพฺรหฺมจารี จ อุโภ สมสมคติกา ภวิสฺสนฺติ อภิสมฺปรายนฺติ ฯ
เอวเมว โข ปเนตํ ภคินิ ภควตา พฺยากตนฺติ อถโข อายสฺมา
อานนฺโท มิคสาลาย อุปาสิกาย นิเวสเน ปิณฺฑปาตํ คเหตฺวา อุฏฺฐายาสนา
ปกฺกามิ อถโข อายสฺมา อานนฺโท ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต
เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ
อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อานนฺโท
ภควนฺตํ เอตทโวจ อิธาหํ ภนฺเต ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา
ปตฺตจีวรมาทาย เยน มิคสาลาย อุปาสิกาย นิเวสนํ เตนุปสงฺกมึ
อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทึ อถโข ภนฺเต มิคสาลา
อุปาสิกา เยนาหํ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา
เอกมนฺตํ นิสีทิ เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข [๔] มิคสาลา อุปาสิกา มํ
#๑ ม. กถํกถํ ฯ สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ ๒ ม. สกทาคามิปตฺโต ฯ สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ
#๓ โป. สพฺพตฺถวาเรสุ ปิตา ปิโย ฯ ม. ปิตามโห ฯ ยุ. เปตฺตา ปิโย ฯ
#๔ ม. ยุ. ภนฺเต ฯ
เอตทโวจ กถํกถา นามายํ ภนฺเต อานนฺท ภควตา ธมฺโม เทสิโต
อญฺเญยฺโย ยตฺร หิ นาม พฺรหฺมจารี จ อพฺรหฺมจารี จ อุโภ
สมสมคติกา ภวิสฺสนฺติ อภิสมฺปรายํ ปิตา เม ภนฺเต ปุราโณ
พฺรหฺมจารี อโหสิ อาราจารี วิรโต เมถุนา คามธมฺมา โส กาลกโต
ภควตา พฺยากโต สกทาคามี สตฺโต ตุสิตํ กายํ อุปปนฺโนติ ปิตุ
ปิโย เม ภนฺเต อิสิทตฺโต อพฺรหฺมจารี อโหสิ สทารสนฺตุฏฺโฐ โสปิ
กาลกโต ภควตา พฺยากโต สกทาคามี สตฺโต ตุสิตํ กายํ อุปปนฺโนติ
กถํกถา นามายํ ภนฺเต อานนฺท ภควตา ธมฺโม เทสิโต อญฺเญยฺโย
ยตฺร หิ นาม พฺรหฺมจารี จ อพฺรหฺมจารี จ อุโภ สมสมคติกา
ภวิสฺสนฺติ อภิสมฺปรายนฺติ เอวํ วุตฺเต อหํ ภนฺเต มิคสาลํ อุปาสิกํ
เอตทโวจํ เอวเมว โข ปเนตํ ภคินิ ภควตา พฺยากตนฺติ ฯ กา
จานนฺท มิคสาลา อุปาสิกา พาลา อพฺยตฺตา อนฺธกา อนฺธกปญฺญา ๑
เก จ ๒ ปุริสปุคฺคลา ปโรปริยญาเณ ๓ ทสยิเม อานนฺท ปุคฺคลา
สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ กตเม ทส อิธานนฺท เอกจฺโจ ปุคฺคโล ๔
ทุสฺสีโล โหติ ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ
ยตฺถสฺส ตํ ทุสฺสีลฺยํ อปริเสสํ นิรุชฺฌติ ตสฺส สวเนนปิ อกตํ โหติ
พาหุสจฺเจนปิ อกตํ โหติ ทิฏฺฐิยาปิ อปฺปฏิวิทฺธํ โหติ สามายิกมฺปิ
วิมุตฺตึ น ลภติ โส กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา หานาย ปเรติ
โน วิเสสาย หานคามีเยว โหติ โน วิเสสคามี อิธ ปนานนฺท
เอกจฺโจ ปุคฺคโล ทุสฺสีโล โหติ ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ
#๑ โป. ยุ. อมฺพกา อมฺพกปญฺญา ฯ ม. อมฺมกา อมฺมกปญฺญา ฯ ๒ โป. เกจิ ฯ
#๓ ม. ยุ. ปุริสปุคฺคลปโรปริเย ญาเณ ฯ ๔ ม. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
ยถาภูตํ ปชานาติ ยตฺถสฺส ตํ ทุสฺสีลฺยํ อปริเสสํ นิรุชฺฌติ ตสฺส
สวเนนปิ กตํ โหติ พาหุสจฺเจนปิ กตํ โหติ ทิฏฺฐิยาปิ สุปฺปฏิวิทฺธํ ๑
โหติ สามายิกมฺปิ วิมุตฺตึ ลภติ โส กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา
วิเสสาย ปเรติ โน หานาย วิเสสคามีเยว โหติ โน หานคามี
ตตฺรานนฺท ปมาณิกา ปมินนฺติ อิมสฺสาปิ เตว ธมฺมา อปรสฺสาปิ
เตว ธมฺมา กสฺมา เนสํ เอโก หีโน เอโก ปณีโตติ ตญฺหิ
เตสํ อานนฺท โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย ตตฺรานนฺท ยฺวายํ
ปุคฺคโล ทุสฺสีโล โหติ ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ยถาภูตํ
ปชานาติ ยตฺถสฺส ตํ ทุสฺสีลฺยํ อปริเสสํ นิรุชฺฌติ ตสฺส สวเนนปิ
กตํ โหติ พาหุสจฺเจนปิ กตํ โหติ ทิฏฺฐิยาปิ สุปฺปฏิวิทฺธํ โหติ
สามายิกมฺปิ วิมุตฺตึ ลภติ อยํ อานนฺท ปุคฺคโล อมุนา ปุริเมน
ปุคฺคเลน อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จ ตํ กิสฺส เหตุ อิมญฺหิ ๓
อานนฺท ปุคฺคลํ ธมฺมโสโต นิพฺพหติ ตทนนฺตรํ โก ชาเนยฺย อญฺญตร
ตถาคเตน ตสฺมา ติหานนฺท มา ปุคฺคเลสุ ปมาณิกา อหุวตฺถ
มา ปุคฺคเลสุ ปมาณํ คณฺหิตฺถ มญฺญติ หานนฺท ปุคฺคโล ปุคฺคเลสุ
ปมาณํ คณฺหนฺโต อหญฺจานนฺท ปุคฺคเลสุ ปมาณํ คณฺเหยฺยํ โย
วา ปนสฺส มาทิโส ฯ อิธ ปนานนฺท เอกจฺโจ ปุคฺคโล สีลวา โหติ
ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ยตฺถสฺส
ตํ สีลํ อปริเสสํ นิรุชฺฌติ ตสฺส สวเนนปิ อกตํ โหติ พาหุสจฺเจนปิ
อกตํ โหติ ทิฏฺฐิยาปิ อปฺปฏิวิทฺธํ โหติ สามายิกมฺปิ
#๑ โป. ม. ปฏิวิทฺธํ ฯ สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ
วิมุตฺตึ น ลภติ โส กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา หานาย ปเรติ
โน วิเสสาย หานคามีเยว โหติ โน วิเสสคามี อิธานนฺท ๑ เอกจฺโจ
ปุคฺคโล สีลวา โหติ ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ยถาภูตํ
ปชานาติ ยตฺถสฺส ตํ สีลํ อปริเสสํ นิรุชฺฌติ ตสฺส สวเนนปิ
กตํ โหติ พาหุสจฺเจนปิ กตํ โหติ ทิฏฺฐิยาปิ สุปฺปฏิวิทฺธํ โหติ
สามายิกมฺปิ วิมุตฺตึ ลภติ โส กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา วิเสสาย
ปเรติ โน หานาย วิเสสคามีเยว โหติ โน หานคามี ตตฺรานนฺท
ฯเปฯ อหญฺจานนฺท ปุคฺคเลสุ ปมาณํ คณฺเหยฺยํ โย วา
ปนสฺส มาทิโส ฯ อิธ ปนานนฺท เอกจฺโจ ปุคฺคโล ติพฺพราโค โหติ
ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ยตฺถสฺส
โส ราโค อปริเสโส นิรุชฺฌติ ตสฺส สวเนนปิ อกตํ โหติ
พาหุสจฺเจนปิ อกตํ โหติ ทิฏฺฐิยาปิ อปฺปฏิวิทฺธํ โหติ สามายิกมฺปิ
วิมุตฺตึ น ลภติ โส กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา หานาย ปเรติ
โน วิเสสาย หานคามีเยว โหติ โน วิเสสคามี อิธ ปนานนฺท
เอกจฺโจ ปุคฺคโล ติพฺพราโค โหติ ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ
ยถาภูตํ ปชานาติ ยตฺถสฺส โส ราโค อปริเสโส นิรุชฺฌติ ตสฺส
สวเนนปิ กตํ โหติ พาหุสจฺเจนปิ กตํ โหติ ทิฏฺฐิยาปิ สุปฺปฏิวิทฺธํ
โหติ สามายิกมฺปิ วิมุตฺตึ ลภติ โส กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา
วิเสสาย ปเรติ โน หานาย วิเสสคามีเยว โหติ โน หานคามี
ตตฺรานนฺท ฯเปฯ อหญฺจานนฺท ปุคฺคเลสุ ปมาณํ คเณฺหยฺยํ โย
#๑ ม. ยุ. อิธ ปนานนฺท ฯ
วา ปนสฺส มาทิโส ฯ อิธ ปนานนฺท เอกจฺโจ ปุคฺคโล โกธโน โหติ
ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ยตฺถสฺส
โส โกโธ อปริเสโส นิรุชฺฌติ ตสฺส สวเนนปิ อกตํ โหติ
พาหุสจฺเจนปิ อกตํ โหติ ทิฏฺฐิยาปิ อปฺปฏิวิทฺธํ โหติ สามายิกมฺปิ
วิมุตฺตึ น ลภติ โส กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา หานาย ปเรติ
โน วิเสสาย หานคามีเยว โหติ โน วิเสสคามี อิธ ปนานนฺท
เอกจฺโจ ปุคฺคโล โกธโน โหติ ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ
ยถาภูตํ ปชานาติ ยตฺถสฺส โส โกโธ อปริเสโส นิรุชฺฌติ ตสฺส
สวเนนปิ กตํ โหติ พาหุสจฺเจนปิ กตํ โหติ ทิฏฺฐิยาปิ สุปฺปฏิวิทฺธํ
โหติ สามายิกมฺปิ วิมุตฺตึ ลภติ โส กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา
วิเสสาย ปเรติ โน หานาย วิเสสคามีเยว โหติ โน หานคามี
ตตฺรานนฺท ฯเปฯ อหญฺจานนฺท ปุคฺคเลสุ ปมาณํ คเณฺหยฺยํ โย
วา ปนสฺส มาทิโส ฯ อิธ ปนานนฺท เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุทฺธโต
โหติ ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ
ยตฺถสฺส [๑] อุทฺธจฺจํ อปริเสสํ นิรุชฺฌติ ตสฺส สวเนนปิ อกตํ โหติ
พาหุสจฺเจนปิ อกตํ โหติ ทิฏฺฐิยาปิ อปฺปฏิวิทฺธํ โหติ สามายิกมฺปิ
วิมุตฺตึ น ลภติ โส กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา หานาย ปเรติ
โน วิเสสาย หานคามีเยว โหติ โน วิเสสคามี อิธ ปนานนฺท
เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุทฺธโต โหติ ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ
ยถาภูตํ ปชานาติ ยตฺถสฺส ตํ อุทฺธจฺจํ อปริเสสํ นิรุชฺฌติ ตสฺส
#๑ โป. ม. ตํ ฯ
สวเนนปิ กตํ โหติ พาหุสจฺเจนปิ กตํ โหติ ทิฏฺฐิยาปิ สุปฺปฏิวิทฺธํ
โหติ สามายิกมฺปิ วิมุตฺตึ ลภติ โส กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา
วิเสสาย ปเรติ โน หานาย วิเสสคามีเยว โหติ โน หานคามี
ตตฺรานนฺท ปมาณิกา ปมินนฺติ อิมสฺสาปิ เตว ธมฺมา อปรสฺสาปิ
เตว ธมฺมา กสฺมา เนสํ เอโก หีโน เอโก ปณีโตติ ตญฺหิ
เตสํ อานนฺท โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย ตตฺรานนฺท ยฺวายํ
ปุคฺคโล อุทฺธโต โหติ ตญฺจ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ยถาภูตํ
นปฺปชานาติ ๑ ยตฺถสฺส ตํ อุทฺธจฺจํ อปริเสสํ นิรุชฺฌติ ตสฺส
สวเนนปิ กตํ โหติ พาหุสจฺเจนปิ กตํ โหติ ทิฏฺฐิยาปิ สุปฺปฏิวิทฺธํ
โหติ สามายิกมฺปิ วิมุตฺตึ ลภติ อยํ อานนฺท ปุคฺคโล อมุนา
ปุริเมน ปุคฺคเลน อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จ ตํ กิสฺส เหตุ
อิมญฺหิ อานนฺท ปุคฺคลํ ธมฺมโสโต นิพฺพหติ ตทนนฺตรํ โก ชาเนยฺย
อญฺญตฺร ตถาคเตน ตสฺมา ติหานนฺท มา ปุคฺคเลสุ ปมาณิกา
อหุวตฺถ มา ปุคฺคเลสุ ปมาณํ คณฺหิตฺถ มญฺญติ หานนฺท ปุคฺคโล
ปุคฺคเลสุ ปมาณํ คณฺหนฺโต อหญฺจานนฺท ปุคฺคเลสุ ปมาณํ
คณฺเหยฺยํ โย วา ปนสฺส มาทิโส ฯ กา จานนฺท มิคสาลา อุปาสิกา
พาลา อพฺยตฺตา อนฺธกา อนฺธกปญฺญา เก จ ปุริสปุคฺคลา
ปโรปริยญาเณ อิเม โข อานนฺท ทส ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา
โลกสฺมึ ยถารูเปน อานนฺท สีเลน ปุราโณ สมนฺนาคโต อโหสิ
ตถารูเปน สีเลน อิสิทตฺโต สมนฺนาคโต อภวิสฺส นยิธ ปุราโณ
#๑ ม. ยุ. ปชานาติ ฯ
อิสิทตฺตสฺส คติปิ ๑ อญฺญสฺส ยถารูปาย อานนฺท ปญฺญาย อิสิทตฺโต
สมนฺนาคโต อโหสิ ตถารูปาย ปญฺญาย ปุราโณ สมนฺนาคโต อภวิสฺส
นยิธ อิสิทตฺโต ปูราณสฺส คติปิ ๑ อญฺญสฺส อิติ โข อานนฺท
อิเม ปุคฺคลา อุภโต เอกนฺตหีนาติ ๒ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๗๖] ตโยเม ภิกฺขเว ธมฺมา โลเก น สํวิชฺเชยฺยุํ น ตถาคโต
โลเก อุปฺปชฺเชยฺย อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ น ตถาคตปฺปเวทิโต
ธมฺมวินโย โลเก ทีเปยฺย ๓ กตเม ตโย ชาติ จ ชรา จ มรณญฺจ
อิเม โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺมา โลเก น สํวิชฺเชยฺยุํ น ตถาคโต
โลเก อุปฺปชฺเชยฺย อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ น ตถาคตปฺปเวทิโต
ธมฺมวินโย โลเก ทีเปยฺย ยสฺมา จ โข ภิกฺขเว อิเม ตโย ธมฺมา
โลเก สํวิชฺชนฺติ ตสฺมา ตถาคโต โลเก อุปฺปชฺชติ อรหํ
สมฺมาสมฺพุทฺโธ ตสฺมา ตถาคตปฺปเวทิโต ธมฺมวินโย โลเก ทิปฺปติ ฯ
ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ ชาตึ ปหาตุํ ชรํ ปหาตุํ
มรณํ ปหาตุํ กตเม ตโย ราคํ อปฺปหาย โทสํ อปฺปหาย โมหํ
อปฺปหาย อิเม โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ ชาตึ
ปหาตุํ ชรํ ปหาตุํ มรณํ ปหาตุํ ตโย ๔ ภิกฺขเว ธมฺเม อปฺปหาย
อภพฺโพ ราคํ ปหาตุํ โทสํ ปหาตุํ โมหํ ปหาตุํ กตเม ตโย
สกฺกายทิฏฺฐึ อปฺปหาย วิจิกิจฺฉํ อปฺปหาย สีลพฺพตฺตปรามาสํ ๕ อปฺปหาย
อิเม โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ ราคํ ปหาตุํ โทสํ
ปหาตุํ โมหํ ปหาตุํ ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ
#๑ ม. ยุ. คติมฺปิ ฯ ๒ ม. ยุ. เอกงฺคหีนาติ ฯ ๓ ม. ยุ. ทิปฺเปยฺย ฯ สพฺพตฺถ
#อีทิสเมว ฯ ๔ ม. ตโยเม ฯ ๕ สีลพฺพตปรามาสํ ฯ สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ
สกฺกายทิฏฺฐึ ปหาตุํ วิจิกิจฺฉํ ปหาตุํ สีลพฺพตฺตปรามาสํ ปหาตุํ กตเม
ตโย อโยนิโส มนสิการํ อปฺปหาย กุมฺมคฺคเสวนํ อปฺปหาย เจตโส
ลีนตฺตํ อปฺปหาย อิเม โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ
สกฺกายทิฏฺฐึ ปหาตุํ วิจิกิจฺฉํ ปหาตุํ สีลพฺพตฺตปรามาสํ ปหาตุํ
ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ อโยนิโส มนสิการํ ปหาตุํ
กุมฺมคฺคเสวนํ ปหาตุํ เจตโส ลีนตฺตํ ปหาตุํ กตเม ตโย มุฏฺฐสจฺจํ
อปฺปหาย อสมฺปชญฺญํ อปฺปหาย เจตโส วิกฺเขปํ อปฺปหาย อิเม
โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ อโยนิโส มนสิการํ ปหาตุํ
กุมฺมคฺคเสวนํ ปหาตุํ เจตโส ลีนตฺตํ ปหาตุํ ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม
อปฺปหาย อภพฺโพ มุฏฺฐสจฺจํ ปหาตุํ อสมฺปชญฺญํ ปหาตุํ เจตโส
วิกฺเขปํ ปหาตุํ กตเม ตโย อริยานํ อทสฺสนกมฺยตํ อปฺปหาย
อริยธมฺมํ อโสตุกมฺยตํ อปฺปหาย อุปารมฺภจิตฺตตํ อปฺปหาย อิเม
โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ มุฏฺฐสจฺจํ ปหาตุํ
อสมฺปชญฺญํ ปหาตุํ เจตโส วิกฺเขปํ ปหาตุํ ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม
อปฺปหาย อภพฺโพ อริยานํ อทสฺสนกมฺยตํ ปหาตุํ อริยธมฺมํ อโสตุกมฺยตํ
ปหาตุํ อุปารมฺภจิตฺตตํ ปหาตุํ กตเม ตโย อุทฺธจฺจํ อปฺปหาย อสํวรํ
อปฺปหาย ทุสฺสีลฺยํ อปฺปหาย อิเม โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺเม อปฺปหาย
อภพฺโพ อริยานํ อทสฺสนกมฺยตํ ปหาตุํ อริยธมฺมํ อโสตุกมฺยตํ
ปหาตุํ อุปารมฺภจิตฺตตํ ปหาตุํ ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม อปฺปหาย
อภพฺโพ อุทฺธจฺจํ ปหาตุํ อสํวรํ ปหาตุํ ทุสฺสีลฺยํ ปหาตุํ กตเม
ตโย อสฺสทฺธิยํ อปฺปหาย อวทญฺญุตํ อปฺปหาย โกสชฺชํ อปฺปหาย
อิเม โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ อุทฺธจฺจํ ปหาตุํ
อสํวรํ ปหาตุํ ทุสฺสีลฺยํ ปหาตุํ ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม อปฺปหาย
อภพฺโพ อสฺสทฺธิยํ ปหาตุํ อวทญฺญุตํ ปหาตุํ โกสชฺชํ ปหาตุํ กตเม
ตโย อนาทริยํ อปฺปหาย โทวจสฺสตํ อปฺปหาย ปาปมิตฺตตํ อปฺปหาย
อิเม โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ อสฺสทฺธิยํ ปหาตุํ
อวทญฺญุตํ ปหาตุํ โกสชฺชํ ปหาตุํ ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม อปฺปหาย
อภพฺโพ อนาทริยํ ปหาตุํ โทวจสฺสตํ ปหาตุํ ปาปมิตฺตตํ ปหาตุํ กตเม
ตโย อหิริกํ อปฺปหาย อโนตฺตปฺปํ อปฺปหาย ปมาทํ อปฺปหาย
อิเม โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ อนาทริยํ ปหาตุํ
โทวจสฺสตํ ปหาตุํ ปาปมิตฺตตํ ปหาตุํ อหิริโกยํ ภิกฺขเว อโนตฺตปฺปี
ปมตฺโต โหติ โส ปมตฺโต สมาโน อภพฺโพ อนาทริยํ ปหาตุํ
โทวจสฺสตํ ปหาตุํ ปาปมิตฺตตํ ปหาตุํ โส ปาปมิตฺโต สมาโน
อภพฺโพ อสฺสทฺธิยํ ปหาตุํ อวทญฺญุตํ ปหาตุํ โกสชฺชํ ปหาตุํ โส
กุสีโต สมาโน อภพฺโพ อุทฺธจฺจํ ปหาตุํ อสํวรํ ปหาตุํ ทุสฺสีลฺยํ ปหาตุํ
โส ทุสฺสีโล สมาโน อภพฺโพ อริยานํ อทสฺสนกมฺยตํ ปหาตุํ อริยธมฺมํ
อโสตุกมฺยตํ ปหาตุํ อุปารมฺภจิตฺตตํ ปหาตุํ โส อุปารมฺภจิตฺโต
สมาโน อภพฺโพ มุฏฺฐสจฺจํ ปหาตุํ อสมฺปชญฺญํ ปหาตุํ เจตโส วิกฺขิตฺตจิตฺตตํ ๑
ปหาตุํ โส วิกฺขิตฺตจิตฺโต สมาโน อภพฺโพ อโยนิโส มนสิการํ
ปหาตุํ กุมฺมคฺคเสวนํ ปหาตุํ เจตโส ลีนตฺตํ ปหาตุํ โส ลีนจิตฺโต
#๑ ม. ยุ. วิกฺเขปํ ฯ
สมาโน อภพฺโพ สกฺกายทิฏฺฐึ ปหาตุํ วิจิกิจฺฉํ ปหาตุํ สีลพฺพตฺตปรามาสํ
ปหาตุํ โส เวจิกิจฺโฉ ๑ สมาโน อภพฺโพ ราคํ ปหาตุํ โทสํ ปหาตุํ
โมหํ ปหาตุํ [๒] ราคํ อปฺปหาย โทสํ อปฺปหาย โมหํ อปฺปหาย
อภพฺโพ ชาตึ ปหาตุํ ชรํ ปหาตุํ มรณํ ปหาตุํ ฯ ตโย ภิกฺขเว
ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ ชาตึ ปหาตุํ ชรํ ปหาตุํ มรณํ ปหาตุํ กตเม
ตโย ราคํ ปหาย โทสํ ปหาย โมหํ ปหาย อิเม โข ภิกฺขเว
ตโย ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ ชาตึ ปหาตุํ ชรํ ปหาตุํ มรณํ ปหาตุํ
ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ ราคํ ปหาตุํ โทสํ ปหาตุํ โมหํ
ปหาตุํ กตเม ตโย สกฺกายทิฏฺฐึ ปหาย วิจิกิจฺฉํ ปหาย
สีลพฺพตฺตปรามาสํ ปหาย อิเม โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ
ราคํ ปหาตุํ โทสํ ปหาตุํ โมหํ ปหาตุํ ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม
ปหาย ภพฺโพ สกฺกายทิฏฺฐึ ปหาตุํ วิจิกิจฺฉํ ปหาตุํ สีลพฺพตฺตปรามาสํ
ปหาตุํ กตเม ตโย อโยนิโส มนสิการํ ปหาย กุมฺมคฺคเสวนํ
ปหาย เจตโส ลีนตฺตํ ปหาย อิเม โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺเม ปหาย
ภพฺโพ สกฺกายทิฏฺฐึ ปหาตุํ วิจิกิจฺฉํ ปหาตุํ สีลพฺพตฺตปรามาสํ ปหาตุํ
ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ อโยนิโส มนสิการํ ปหาตุํ
กุมฺมคฺคเสวนํ ปหาตุํ เจตโส ลีนตฺตํ ปหาตุํ กตเม ตโย มุฏฺฐสจฺจํ
ปหาย อสมฺปชญฺญํ ปหาย เจตโส วิกฺเขปํ ปหาย อิเม โข ภิกฺขเว
ตโย ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ อโยนิโส มนสิการํ ปหาตุํ กุมฺมคฺคเสวนํ
#๑ ม. ยุ. วิจิกิจฺโฉ ฯ ๒ ม. โส ฯ
ปหาตุํ เจตโส ลีนตฺตํ ปหาตุํ ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ
มุฏฺฐสจฺจํ ปหาตุํ อสมฺปชญฺญํ ปหาตุํ เจตโส วิกฺเขปํ ปหาตุํ กตเม
ตโย อริยานํ อทสฺสนกมฺยตํ ปหาย อริยธมฺมํ อโสตุกมฺยตํ ปหาย
อุปารมฺภจิตฺตตํ ปหาย อิเม โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ
มุฏฺฐสจฺจํ ปหาตุํ อสมฺปชญฺญํ ปหาตุํ เจตโส วิกฺเขปํ ปหาตุํ
ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ อริยานํ อทสฺสนกมฺยตํ ปหาตุํ
อริยธมฺมํ อโสตุกมฺยตํ ปหาตุํ อุปารมฺภจิตฺตตํ ปหาตุํ กตเม ตโย
อุทฺธจฺจํ ปหาย อสํวรํ ปหาย ทุสฺสีลฺยํ ปหาย อิเม โข ภิกฺขเว
ตโย ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ อริยานํ อทสฺสนกมฺยตํ ปหาตุํ อริยธมฺมํ
อโสตุกมฺยตํ ปหาตุํ อุปารมฺภจิตฺตตํ ปหาตุํ ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม
ปหาย ภพฺโพ อุทฺธจฺจํ ปหาตุํ อสํวรํ ปหาตุํ ทุสฺสีลฺยํ ปหาตุํ กตเม
ตโย อสฺสทฺธิยํ ปหาย อวทญฺญุตํ ปหาย โกสชฺชํ ปหาย อิเม
โข ภิกฺขเว ตโย ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ อุทฺธจฺจํ ปหาตุํ อสํวรํ ปหาตุํ
ทุสฺสีลฺยํ ปหาตุํ ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ อสฺสทฺธิยํ
ปหาตุํ อวทญฺญุตํ ปหาตุํ โกสชฺชํ ปหาตุํ กตเม ตโย อนาทริยํ
ปหาย โทวจสฺสตํ ปหาย ปาปมิตฺตตํ ปหาย อิเม โข ภิกฺขเว
ตโย ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ อสฺสทฺธิยํ ปหาตุํ อวทญฺญุตํ ปหาตุํ
โกสชฺชํ ปหาตุํ ตโย ภิกฺขเว ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ อนาทริยํ
ปหาตุํ โทวจสฺสตํ ปหาตุํ ปาปมิตฺตตํ ปหาตุํ กตเม ตโย อหิริกํ
ปหาย อโนตฺตปฺปํ ปหาย ปมาทํ ปหาย อิเม โข ภิกฺขเว ตโย
ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ อนาทริยํ ปหาตุํ โทวจสฺสตํ ปหาตุํ ปาปมิตฺตตํ
ปหาตุํ หิริมายํ ภิกฺขเว โอตฺตปฺปี ๑ อปฺปมตฺโต โหติ โส อปฺปมตฺโต
สมาโน ภพฺโพ อนาทริยํ ปหาตุํ โทวจสฺสตํ ปหาตุํ ปาปมิตฺตตํ
ปหาตุํ โส กลฺยาณมิตฺโต สมาโน ภพฺโพ อสฺสทฺธิยํ ปหาตุํ
อวทญฺญุตํ ปหาตุํ โกสชฺชํ ปหาตุํ โส อารทฺธวิริโย สมาโน ภพฺโพ
อุทฺธจฺจํ ปหาตุํ อสํวรํ ปหาตุํ ทุสฺสีลฺยํ ปหาตุํ โส สีลวา สมาโน
ภพฺโพ อริยานํ อทสฺสนกมฺยตํ ปหาตุํ อริยธมฺมํ อโสตุกมฺยตํ ปหาตุํ
อุปารมฺภจิตฺตตํ ปหาตุํ โส อนุปารมฺภจิตฺโต สมาโน ภพฺโพ
มุฏฺฐสจฺจํ ปหาตุํ อสมฺปชญฺญํ ปหาตุํ เจตโส วิกฺเขปํ ปหาตุํ โส
อวิกฺขิตฺตจิตฺโต สมาโน ภพฺโพ อโยนิโส มนสิการํ ปหาตุํ กุมฺมคฺคเสวนํ
ปหาตุํ เจตโส ลีนตฺตํ ปหาตุํ โส อลีนจิตฺโต สมาโน ภพฺโพ
สกฺกายทิฏฺฐึ ปหาตุํ วิจิกิจฺฉํ ปหาตุํ สีลพฺพตฺตปรามาสํ ปหาตุํ โส
อวิจิกิจฺโฉ สมาโน ภพฺโพ ราคํ ปหาตุํ โทสํ ปหาตุํ โมหํ ปหาตุํ
ราคํ ปหาย โทสํ ปหาย โมหํ ปหาย ภพฺโพ ชาตึ ปหาตุํ ชรํ
ปหาตุํ มรณํ ปหาตุนฺติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๗๗] ทสหิ ภิกฺขเว อสทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคโต กาโก กตเมหิ
ทสหิ ธํสี จ ปคพฺโภ จ ตินฺติโณ จ มหคฺฆโส จ ลุทฺโธ จ
อการุณิโก จ ทุพฺพโล จ โอรวี ๒ จ มุฏฺฐสฺสติ จ เนจยิโก จ
อิเมหิ โข ภิกฺขเว ทสหิ อสทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคโต กาโก เอวเมว
#๑ ม. โอตฺตาปี ฯ ๒ โป. ม. ยุ. โอรวิตา ฯ อปรํปิ เอวํ ญาตพฺพํ ฯ
โข ภิกฺขเว ทสหิ อสทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ปาปภิกฺขุ กตเมหิ
ทสหิ ธํสี จ ปคพฺโภ จ ตินฺติโณ จ มหคฺฆโส จ ลุทฺโธ จ
อการุณิโก จ ทุพฺพโล จ โอรวี จ มุฏฺฐสฺสติ จ เนจยิโก จ
อิเมหิ โข ภิกฺขเว ทสหิ อสทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ปาปภิกฺขูติ ฯ

สุตฺต องฺ. (๕):ทสก-เอกาทสกนิปาตา (เล่ม 24)

[๗๘] ทสหิ ภิกฺขเว อสทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคตา นิคนฺถา กตเมหิ
ทสหิ อสฺสทฺธา ภิกฺขเว นิคนฺถา ทุสฺสีลา ภิกฺขเว นิคนฺถา
อหิริกา ภิกฺขเว นิคนฺถา อโนตฺตปฺปิโน ภิกฺขเว นิคนฺถา อสปฺปุริสภตฺติโน
ภิกฺขเว นิคนฺถา อตฺตุกฺกํสกปรวมฺภกา ภิกฺขเว นิคนฺถา
สนฺทิฏฺฐิปรามาสิอธานคาหิทุปฺปฏินิสฺสคฺคิโน ๑ ภิกฺขเว นิคนฺถา กุหกา
ภิกฺขเว นิคนฺถา ปาปิจฺฉา ภิกฺขเว นิคนฺถา มิจฺฉาทิฏฺฐิกา ๒ ภิกฺขเว
นิคนฺถา อิเมหิ โข ภิกฺขเว ทสหิ อสทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคตา
นิคนฺถาติ ฯ