[๒๗๓] ๖๙ ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว มจฺฉริยานิ ฯ กตมานิ ปญฺจ
อาวาสมจฺฉริยํ กุลมจฺฉริยํ ลาภมจฺฉริยํ วณฺณมจฺฉริยํ ธมฺมมจฺฉริยํ ฯ
อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจ มจฺฉริยานิ ฯ
อิเมสํ โข ภิกฺขเว ปญฺจนฺนํ มจฺฉริยานํ ปหานาย อิเม จตฺตาโร
สติปฏฺฐานา ภาเวตพฺพาติ ฯ

[๒๗๔] ๗๐ ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว อุทฺธมฺภาคิยานิ สํโยชนานิ ฯ
กตมานิ ปญฺจ รูปราโค อรูปราโค มาโน อุทฺธจฺจํ อวิชฺชา ฯ
อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจุทฺธมฺภาคิยานิ สํโยชนานิ ฯ
อิเมสํ โข ภิกฺขเว ปญฺจนฺนํ อุทฺธมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปหานาย
อิเม จตฺตาโร สติปฏฺฐานา ภาเวตพฺพาติ ฯ

[๒๗๕] ๗๑ ปญฺจิเม ภิกฺขเว เจโตขีลา ฯ กตเม ปญฺจ อิธ
ภิกฺขเว ภิกฺขุ สตฺถริ กงฺขติ วิจิกิจฺฉติ นาธิมุจฺจติ น สมฺปสีทติ
โย โส ภิกฺขเว ภิกฺขุ สตฺถริ กงฺขติ วิจิกิจฺฉติ นาธิมุจฺจติ น สมฺปสีทติ
ตสฺส จิตฺตํ น นมติ อาตปฺปาย อนุโยคาย สาตจฺจาย
ปธานาย ยสฺส จิตฺตํ น นมติ อาตปฺปาย อนุโยคาย สาตจฺจาย
ปธานาย อยํ ปฐโม เจโตขีโล ฯ ปุน จปรํ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ธมฺเม
กงฺขติ ฯเปฯ สงฺเฆ กงฺขติ สิกฺขาย กงฺขติ สพฺรหฺมจารีสุ กุปิโต
โหติ อนตฺตมโน อาหตจิตฺโต ขีลชาโต โย โส ภิกฺขเว ภิกฺขุ
สพฺรหฺมจารีสุ กุปิโต โหติ อนตฺตมโน อาหตจิตฺโต ขีลชาโต ตสฺส
จิตฺตํ น นมติ อาตปฺปาย อนุโยคาย สาตจฺจาย ปธานาย ยสฺส จิตฺตํ
น นมติ อาตปฺปาย อนุโยคาย สาตจฺจาย ปธานาย อยํ ปญฺจโม
เจโตขีโล ฯ
อิเมสํ โข ภิกฺขเว ปญฺจนฺนํ เจโตขีลานํ ปหานาย อิเม จตฺตาโร
สติปฏฺฐานา ภาเวตพฺพาติ ฯ

[๒๗๖] ๗๒ ปญฺจิเม ภิกฺขเว เจตโส วินิพนฺธา ฯ กตเม ปญฺจ
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ กาเมสุ อวีตราโค โหติ อวีตจฺฉนฺโท ๑ อวีตเปโม
อวีตปิปาโส อวีตปริฬาโห อวีตตโณฺห โย โส ภิกฺขเว ภิกฺขุ
กาเมสุ อวีตราโค โหติ อวีตจฺฉนฺโท อวีตเปโม อวีตปิปาโส อวีตปริฬาโห
อวีตตโณฺห ตสฺส จิตฺตํ น นมติ อาตปฺปาย อนุโยคาย
สาตจฺจาย ปธานาย ยสฺส จิตฺตํ น นมติ อาตปฺปาย อนุโยคาย
สาตจฺจาย ปธานาย อยํ ปฐโม เจตโส วินิพนฺโธ ฯ ปุน จปรํ
ภิกฺขเว ภิกฺขุ กาเย อวีตราโค โหติ รูเป อวีตราโค โหติ ยาวทตฺถํ
อุทราวเทหกํ ภุญฺชิตฺวา เสยฺยสุขํ ปสฺสสุขํ มิทฺธสุขํ อนุยุตฺโต
วิหรติ อญฺญตรํ เทวนิกายํ ปณิธาย พฺรหฺมจริยํ จรติ อิมินาหํ
สีเลน วา วเตน วา ตเปน วา พฺรหฺมจริเยน วา เทโว วา ภวิสฺสามิ
#๑ ม. อวิคต … ฯ เอวมุปริปิ ฯ
เทวญฺญตโร วาติ โย โส ภิกฺขเว ภิกฺขุ อญฺญตรํ เทวนิกายํ
ปณิธาย พฺรหฺมจริยํ จรติ อิมินาหํ สีเลน วา วเตน วา ตเปน
วา พฺรหฺมจริเยน วา เทโว วา ภวิสฺสามิ เทวญฺญตโร วาติ ตสฺส
จิตฺตํ น นมติ อาตปฺปาย อนุโยคาย สาตจฺจาย ปธานาย อยํ
ปญฺจโม เจตโส วินิพนฺโธ ฯ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ เจตโส วินิพนฺธา ฯ
อิเมสํ โข ภิกฺขเว ปญฺจนฺนํ เจตโส วินิพนฺธานํ ปหานาย จตฺตาโร
สติปฏฺฐานา ภาเวตพฺพา ฯ กตเม จตฺตาโร อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ
กาเย กายานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก
อภิชฺฌาโทมนสฺสํ เวทนาสุ ฯเปฯ จิตฺเตสุ ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี
วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ ฯ
อิเมสํ โข ภิกฺขเว ปญฺจนฺนํ เจตโส วินิพนฺธานํ ปหานาย อิเม จตฺตาโร
สติปฏฺฐานา ภาเวตพฺพาติ ฯ
สติปฏฺฐานวคฺโค ทุติโย ฯ
ตสฺสุทฺทานํ
สิกฺขา นีวารณา กามา ขนฺธา จ โอรมฺภาคิยา
คติ มจฺฉริยญฺเจว อุทฺธมฺภาคิยานํ อฏฺฐมํ
เจโตขีลวินิพนฺโธติ ๑ ฯ
___________________
สมฺมปฺปธานวคฺโค ทุติโย

[๒๗๗] ๗๓ ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว สิกฺขาทุพฺพลฺยานิ ฯ กตมานิ ปญฺจ
#๑ ม. สิกฺขานีวารณากามา ขนฺธา จ โอรมฺภาคิยา คติ
# มจฺเฉรํ อุทฺธมฺภาคิยา อฏฺฐมํ เจโตขีลา วินิพนฺธาติ ฯ
ปาณาติปาโต ฯเปฯ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานํ ฯ อิมานิ โข ภิกฺขเว
ปญฺจ สิกฺขาทุพฺพลฺยานิ ฯ
อิเมสํ โข ภิกฺขเว ปญฺจนฺนํ สิกฺขาทุพฺพลฺยานํ ปหานาย จตฺตาโร
สมฺมปฺปธานา ภาเวตพฺพา ฯ กตเม จตฺตาโร อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ
อนุปฺปนฺนานํ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ อนุปฺปาทาย ฉนฺทํ ชเนติ
วายมติ วิริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ อุปฺปนฺนานํ
ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วิริยํ
อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ อนุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ
อุปฺปาทาย ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วิริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติญ
ปทหติ อุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ ฐิติยา อสมฺโมสาย ภิยฺโยภาวาย
เวปุลฺลาย ภาวนาย ปาริปูริยา ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วิริยํ
อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ ฯ อิเมสํ โข ภิกฺขเว ปญฺจนฺนํ
สิกฺขาทุพฺพลฺยานํ ปหานาย อิเม จตฺตาโร สมฺมปฺปธานา ภาเวตพฺพา ฯ
(ยาวตา สมฺมปฺปธานวเสน วิตฺถาเรนฺติ ๑-) ฯ

[๒๗๘] ๗๔ ปญฺจิเม ภิกฺขเว เจตโส วินิพนฺธา ฯ กตเม ปญฺจ
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ กาเมสุ อวีตราโค โหติ ฯเปฯ อิเม โข ภิกฺขเว
ปญฺจ เจตโส วินิพนฺธา ฯ
อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจนฺนํ เจตโส วินิพนฺธานํ ปหานาย จตฺตาโร
สมฺมปฺปธานา ภาเวตพฺพา ฯ กตเม จตฺตาโร อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ
อนุปฺปนฺนานํ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ อนุปฺปาทาย ฉนฺทํ ชเนติ
#๑ ม. (ยถา สติปฏฺฐานวคฺเค ตถา สมฺมปฺปธานวเสน วิตฺถาเรตพฺพา ฯ)ท
วายมติ วิริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ อุปฺปนฺนานํ
ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย ฯเปฯ อนุปฺปนฺนานํ กุสลานํ
ธมฺมา อุปฺปาทาย … อุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ ฐิติยา อสมฺโมสาย
ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย ภาวนาย ปาริปูริยา ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ
วิริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ ฯ อิเมสํ โข ภิกฺขเว
ปญฺจนฺนํ เจตโส วินิพนฺธานํ ปหานาย อิเม จตฺตาโร สมฺมปฺปธานา
ภาเวตพฺพาติ ฯ
สมฺมปฺปธานวคฺโค ตติโย ฯ
_______________
อิทฺธิปาทวคฺโค จตุตฺโถ

[๒๗๙] ๗๕ ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว สิกฺขาทุพฺพลฺยานิ ฯ กตมานิ ปญฺจ
ปาณาติปาโต ฯเปฯ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานํ ฯ อิมานิ โข ภิกฺขเว
ปญฺจ สิกฺขาทุพฺพลฺยานิ ฯ
อิเมสํ โข ภิกฺขเว ปญฺจนฺนํ สิกฺขาทุพฺพลฺยานํ ปหานาย จตฺตาโร
อิทฺธิปาทา ภาเวตพฺพา ฯ กตเม จตฺตาโร อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ
ฉนฺทสมาธิปธานสงฺขารสมนฺนาคตํ อิทฺธิปาทํ ภาเวติ วิริยสมาธิปธานสงฺขาร-
สมนฺนาคตํ อิทฺธิปาทํ ภาเวติ จิตฺตสมาธิปธานสงฺขารสมนฺนาคตํ อิทฺธิปาทํ
ภาเวติ วีมํสาสมาธิปธานสงฺขารสมนฺนาคตํ อิทฺธิปาทํ ภาเวติ ฯ อิเมสํ
โข ภิกฺขเว ปญฺจนฺนํ สิกฺขาทุพฺพลฺยานํ ปหานาย อิเม จตฺตาโร
อิทฺธิปาทา ภาเวตพฺพาติ ฯ (ทฺวิปทเสสา อิทฺธิปาทวเสน วิตฺถาเรตพฺพา ๑-)
#๑ ม. (ยถา สติปฏฺฐานวคฺเค ตถา อิทฺธิปาทวเสน วิตฺถาเรตพฺพา) ฯ

[๒๘๐] ๗๖ ปญฺจิเม ภิกฺขเว เจตโส วินิพนฺธา ฯ กตเม ปญฺจ
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ กาเมสุ อวีตราโค โหติ ฯเปฯ อิเม โข ภิกฺขเว
ปญฺจ เจตโส วินิพนฺธา ฯ
อิเมสํ โข ภิกฺขเว ปญฺจนฺนํ เจตโส วินิพนฺธานํ ปหานาย อิเม
จตฺตาโร อิทฺธิปาทา ภาเวตพฺพา ฯ กตเม จตฺตาโร อิธ ภิกฺขเว
ภิกฺขุ ฉนฺทสมาธิปธานสงฺขารสมนฺนาคตํ อิทฺธิปาทํ ภาเวติ วิริยสมาธิ
จิตฺตสมาธิ วีมํสาสมาธิ ปธานสงฺขารสมนฺนาคตํ อิทฺธิปาทํ ภาเวติ ฯ
อิเมสํ โข ภิกฺขเว ปญฺจนฺนํ เจตโส วินิพนฺธานํ ปหานาย อิเม
จตฺตาโร อิทฺธิปาทา ภาเวตพฺพาติ ฯ
อิทฺธิปาทวคฺโค จตุตฺโถ ฯ
จตฺตาโร สติปฏฺฐานา ปธานา จตุโร ปเท
จตฺตาโร อิทฺธิปาทาปิ ปุริเมเหเตหิ โยชเยติ ๑ ฯ
____________________
วคฺโค ปญฺจโม

[๒๘๑] ๗๗ ราคสฺส ภิกฺขเว อภิญฺญาย นว ธมฺมา ภาเวตพฺพา ฯ
กตเม นว อสุภสญฺญา มรณสญฺญา อาหาเร ปฏิกฺกูลสญฺญา
สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา ๒ อนิจฺจสญฺญา อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา ทุกฺเข
อนตฺตสญฺญา ปหานสญฺญา วิราคสญฺญา ฯ ราคสฺส ภิกฺขเว อภิญฺญาย
อิเม นว ธมฺมา ภาเวตพฺพาติ ฯ

[๒๘๒] ๗๘ ราคสฺส ภิกฺขเว อภิญฺญาย นว ธมฺมา ภาเวตพฺพา ฯ
#๑ ม. ยเถว สติปฏฺฐานา ปธานา จตุโรปิ จ
# จตฺตาโร อิทฺธิปาทา จ ตเถว สมฺปโยชเยติ ฯ
#๒ ม. อนภิรติสญฺญา ฯ
กตเม นว ปฐมชฺฌานํ ทุติยชฺฌานํ ตติยชฺฌานํ จตุตฺถชฺฌานํ
อากาสานญฺจายตนํ วิญฺญาณญฺจายตนํ อากิญฺจญฺญายตนํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ
สญฺญาเวทยิตนิโรโธ ฯ ราคสฺส ภิกฺขเว อภิญฺญาย
อิเม นว ธมฺมา ภาเวตพฺพา ฯ