[๑๔๕] ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต
เอวํ นิรเย กตเมหิ ปญฺจหิ ปาณาติปาตี โหติ อทินฺนาทายี
โหติ กาเมสุ มิจฺฉาจารี โหติ มุสาวาที โหติ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐายี
โหติ อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต
ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ นิรเย ฯ ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต
ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ สคฺเค กตเมหิ ปญฺจหิ ปาณาติปาตา
ปฏิวิรโต โหติ อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ กาเมสุ มิจฺฉาจารา
ปฏิวิรโต โหติ มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา
ปฏิวิรโต โหติ อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต
ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ สคฺเคติ ฯ

[๑๔๖] ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ มิตฺโต น
เสวิตพฺโพ กตเมหิ ปญฺจหิ กมฺมนฺตํ กาเรติ อธิกรณํ อาทิยติ
ปาโมกฺเขสุ ภิกฺขูสุ ปฏิวิรุทฺโธ โหติ ทีฆจาริกํ อวตฺถานจาริกํ ๓ อนุยุตฺโต
วิหรติ น ปฏิพโล โหติ กาเลน กาลํ ธมฺมิยา กถาย
#๑ ม. กุวจนิ ฯ ๒ โป. ม. กิญฺจนํ ฯ ยุ. กิญฺจน ฯ ๓ ม. ยุ. อนวตฺถจาริกํ ฯ
สนฺทสฺเสตุํ สมาทเปตุํ สมุตฺเตเชตุํ สมฺปหํเสตุํ อิเมหิ โข ภิกฺขเว
ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ มิตฺโต น เสวิตพฺโพ ฯ ปญฺจหิ
ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ มิตฺโต เสวิตพฺโพ กตเมหิ
ปญฺจหิ น กมฺมนฺตํ กาเรติ น อธิกรณํ อาทิยติ น ปาโมกฺเขสุ
ภิกฺขูสุ ปฏิวิรุทฺโธ โหติ น ทีฆจาริกํ อวตฺถานจาริกํ ๑ อนุยุตฺโต
วิหรติ ปฏิพโล โหติ กาเลน กาลํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสตุํ
สมาทเปตุํ สมุตฺเตเชตุํ สมฺปหํเสตุํ อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ
ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ มิตฺโต เสวิตพฺโพติ ฯ

[๑๔๗] ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว อสปฺปุริสทานานิ กตมานิ ปญฺจ
อสกฺกจฺจํ เทติ อจิตึ กตฺวา ๒ เทติ อสหตฺถา เทติ อปวิฏฺฐํ ๓
เทติ อนาคมนทิฏฺฐิโก เทติ อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจ อสปฺปุริสทานานิ ฯ
ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว สปฺปุริสทานานิ กตมานิ ปญฺจ สกฺกจฺจํ
เทติ จิตึ กตฺวา ๒ เทติ สหตฺถา เทติ อนปวิฏฺฐํ ๓ เทติ
อาคมนทิฏฺฐิโก เทติ อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจ สปฺปุริสทานานีติ ฯ

[๑๔๘] ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว สปฺปุริสทานานิ กตมานิ ปญฺจ
สทฺธาย ทานํ เทติ สกฺกจฺจํ ทานํ เทติ กาเลน ทานํ เทติ
อนุคฺคหิตจิตฺโต ทานํ เทติ อตฺตานญฺจ ปรญฺจ อนุปหจฺจ ทานํ
เทติ ฯ สทฺธาย โข ปน ภิกฺขเว ทานํ ทตฺวา ยตฺถ ยตฺถ ตสฺส
#๑ ม. ยุ. อนวตฺถจาริกํ ฯ ๒ ม. อจิตฺตีกตฺวา ฯ ยุ. อจิตฺติกตฺวา ฯ
#๓ ม. ยุ. อปวิทฺธํ ฯ
ทานสฺส วิปาโก นิพฺพตฺตติ อฑฺโฒ จ โหติ มหทฺธโน มหาโภโค
อภิรูโป จ โหติ ทสฺสนีโย ปาสาทิโก ปรมาย วณฺณโปกฺขรตาย
สมนฺนาคโต ฯ สกฺกจฺจํ โข ปน ภิกฺขเว ทานํ ทตฺวา ยตฺถ ยตฺถ
ตสฺส ทานสฺส วิปาโก นิพฺพตฺตติ อฑฺโฒ จ โหติ มหทฺธโน
มหาโภโค เย ปิสฺส เต โหนฺติ ปุตฺตาติ วา ทาราติ วา ทาสาติ
วา เปสฺสาติ วา กมฺมกราติ วา เตปิ สุสุสฺสนฺติ ๑ โสตํ โอทหนฺติ
อญฺญาจิตฺตํ อุปฏฺฐเปนฺติ ฯ กาเลน โข ปน ภิกฺขเว ทานํ ทตฺวา
ยตฺถ ยตฺถ ตสฺส ทานสฺส วิปาโก นิพฺพตฺตติ อฑฺโฒ จ โหติ
มหทฺธโน มหาโภโค กาลาคตา จสฺส อตฺถา ปริปูรา ๒ โหนฺติ ฯ
อนุคฺคหิตจิตฺโต โข ปน ภิกฺขเว ทานํ ทตฺวา ยตฺถ ยตฺถ ตสฺส
ทานสฺส วิปาโก นิพฺพตฺตติ อฑฺโฒ จ โหติ มหทฺธโน มหาโภโค
อุฬาเรสุ จ ปญฺจสุ กามคุเณสุ โภคาย จิตฺตํ นมติ ฯ อตฺตานญฺจ
ปรญฺจ อนุปหจฺจ โข ปน ภิกฺขเว ทานํ ทตฺวา ยตฺถ ยตฺถ ตสฺส
ทานสฺส วิปาโก นิพฺพตฺตติ อฑฺโฒ จ โหติ มหทฺธโน
มหาโภโค น จสฺส กุโตจิ โภคานํ อุปฆาโต อาคจฺฉติ อคฺคิโต
วา อุทกโต วา ราชโต วา โจรโต วา อปฺปิยโต วา ทายาทโต
วา ๓ ฯ อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจ สปฺปุริสทานานีติ ฯ

[๑๔๙] ปญฺจิเม ภิกฺขเว ธมฺมา สมยวิมุตฺตสฺส ภิกฺขุโน
ปริหานาย สํวตฺตนฺติ กตเม ปญฺจ กมฺมารามตา ภสฺสารามตา
#๑ โป. สุสูสนฺติ ฯ ม. ยุ. สุสฺสูสนฺติ ฯ ๒ ม. ยุ. ปจุรา ฯ ๓ ม. วาสทฺโท นตฺถิ ฯ
นิทฺทารามตา สงฺคณิการามตา ยถาวิมุตฺตํ จิตฺตํ น ปจฺจเวกฺขติ อิเม โข
ภิกฺขเว ปญฺจ ธมฺมา สมยวิมุตฺตสฺส ภิกฺขุโน ปริหานาย สํวตฺตนฺติ ฯ
ปญฺจิเม ภิกฺขเว ธมฺมา สมยวิมุตฺตสฺส ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺติ
กตเม ปญฺจ น กมฺมารามตา น ภสฺสารามตา น นิทฺทารามตา
น สงฺคณิการามตา ยถาวิมุตฺตํ จิตฺตํ ปจฺจเวกฺขติ อิเม โข
ภิกฺขเว ปญฺจ ธมฺมา สมยวิมุตฺตสฺส ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ

[๑๕๐] ปญฺจิเม ภิกฺขเว ธมฺมา สมยวิมุตฺตสฺส ภิกฺขุโน
ปริหานาย สํวตฺตนฺติ กตเม ปญฺจ กมฺมารามตา ภสฺสารามตา
นิทฺทารามตา อินฺทฺริเยสุ อคุตฺตทฺวารตา โภชเน อมตฺตญฺญุตา อิเม
โข ภิกฺขเว ปญฺจ ธมฺมา สมยวิมุตฺตสฺส ภิกฺขุโน ปริหานาย
สํวตฺตนฺติ ฯ ปญฺจิเม ภิกฺขเว ธมฺมา สมยวิมุตฺตสฺส ภิกฺขุโน อปริหานาย
สํวตฺตนฺติ กตเม ปญฺจ น กมฺมารามตา น ภสฺสารามตา น
นิทฺทารามตา อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวารตา โภชเน มตฺตญฺญุตา อิเม
โข ภิกฺขเว ปญฺจ ธมฺมา สมยวิมุตฺตสฺส ภิกฺขุโน อปริหานาย
สํวตฺตนฺตีติ ฯ
ติกณฺฑกีวคฺโค ปญฺจโม ฯ
ตสฺสุทฺทานํ
ทตฺวา อวชานาติ อารภติ จ สารนฺททติกณฺฑกินิรเยน จ ๑
มิตฺโต อสปฺปุริสสปฺปุริเสน สมยวิมุตฺตํ อปเร เทฺวติ ฯ
ตติโย ปณฺณาสโก สมตฺโต ฯ
#๑ โป. อารพฺภติ น จ ติกณฺฑนิรเยน มิตฺตา อสปฺปุริสํ สปฺปุริเสน … ฯ ม.
#… ติกณฺฑนิรเยนฺ จ … ยุ. … อารพฺภตี … ฯ
จตุตฺถปณฺณาสโก
สทฺธมฺมวคฺโค ปฐโม
__________

[๑๕๑] ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สุณนฺโตปิ
สทฺธมฺมํ อภพฺโพ นิยามํ โอกฺกมิตุํ กุสเลสุ ธมฺเมสุ สมฺมตฺตํ กตเมหิ
ปญฺจหิ กถํ ปริโภติ กถิกํ ๑ ปริโภติ อตฺตานํ ปริโภติ วิกฺขิตฺตจิตฺโต
ธมฺมํ สุณาติ อเนกคฺคจิตฺโต อโยนิโส [๒]- มนสิกโรติ
อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สุณนฺโตปิ สทฺธมฺมํ
อภพฺโพ นิยามํ โอกฺกมิตุํ กุสเลสุ ธมฺเมสุ สมฺมตฺตํ ฯ ปญฺจหิ
ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สุณนฺโต ๓ สทฺธมฺมํ ภพฺโพ นิยามํ โอกฺกมิตุํ
กุสเลสุ ธมฺเมสุ สมฺมตฺตํ กตเมหิ ปญฺจหิ น กถํ ปริโภติ
น กถิกํ ปริโภติ น อตฺตานํ ปริโภติ อวิกฺขิตฺตจิตฺโต ธมฺมํ
สุณาติ เอกคฺคจิตฺโต โยนิโส [๒]- มนสิกโรติ อิเมหิ โข ภิกฺขเว
ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สุณนฺโต สทฺธมฺมํ ภพฺโพ นิยามํ โอกฺกมิตุํ
กุสเลสุ ธมฺเมสุ สมฺมตฺตนฺติ ฯ

[๑๕๒] ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สุณนฺโตปิ
สทฺธมฺมํ อภพฺโพ นิยามํ โอกฺกมิตุํ กุสเลสุ ธมฺเมสุ สมฺมตฺตํ กตเมหิ
ปญฺจหิ กถํ ปริโภติ กถิกํ ปริโภติ อตฺตานํ ปริโภติ
ทุปฺปญฺโญ โหติ ชโฬ เอฬมูโค อนญฺญาเต อญฺญาตมานี โหติ อิเมหิ
#๑ โป. กถิตํ ฯ สพฺพตฺถวาเรสุ อีทิสเมว ฯ ๒ ม. ยุ. เอตฺถนฺตเร จสทฺโท อตฺถิ ฯ
#๓ โป. สุณนฺโตปิ ฯ อิโต ปรํ เอวํ ญาตพฺพํ ฯ
โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สุณนฺโตปิ สทฺธมฺมํ อภพฺโพ
นิยามํ โอกฺกมิตุํ กุสเลสุ ธมฺเมสุ สมฺมตฺตํ ฯ ปญฺจหิ ภิกฺขเว
ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สุณนฺโต สทฺธมฺมํ ภพฺโพ นิยามํ โอกฺกมิตุํ กุสเลสุ
ธมฺเมสุ สมฺมตฺตํ กตเมหิ ปญฺจหิ น กถํ ปริโภติ น กถิกํ
ปริโภติ น อตฺตานํ ปริโภติ ปญฺญวา โหติ อชโฬ อเนฬมูโค
น อนญฺญาเต อญฺญาตมานี โหติ อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ
ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สุณนฺโต สทฺธมฺมํ ภพฺโพ นิยามํ โอกฺกมิตุํ กุสเลสุ
ธมฺเมสุ สมฺมตฺตนฺติ ฯ

[๑๕๓] ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สุณนฺโตปิ
สทฺธมฺมํ อภพฺโพ นิยามํ โอกฺกมิตุํ กุสเลสุ ธมฺเมสุ สมฺมตฺตํ กตเมหิ
ปญฺจหิ มกฺขี ธมฺมํ สุณาติ มกฺขปริยุฏฺฐิโต สอุปารมฺภจิตฺโต ๑
ธมฺมํ สุณาติ รนฺธคเวสี ธมฺมเทสเก อาหตจิตฺโต โหติ ขิลชาโต ๒
ทุปฺปญฺโญ โหติ ชโฬ เอฬมูโค อนญฺญาเต อญฺญาตมานี โหติ
อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สุณนฺโตปิ สทฺธมฺมํ
อภพฺโพ นิยามํ โอกฺกมิตุํ กุสเลสุ ธมฺเมสุ สมฺมตฺตํ ฯ ปญฺจหิ ภิกฺขเว
ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สุณนฺโต สทฺธมฺมํ ภพฺโพ นิยามํ โอกฺกมิตุํ กุสเลสุ
ธมฺเมสุ สมฺมตฺตํ กตเมหิ ปญฺจหิ อมกฺขี ธมฺมํ สุณาติ
นมกฺขปริยุฏฺฐิโต อนุปารมฺภจิตฺโต ธมฺมํ สุณาติ นรนฺธคเวสี ธมฺมเทสเก
อนาหตจิตฺโต โหติ อขิลชาโต ปญฺญวา โหติ อชโฬ อเนฬมูโค
#๑ โป. ม. ยุ. อุปารมฺภจิตฺโต ฯ ๒ ม. ขีลชาโต ฯ อิโต ปรํ เอวํ ญาตพฺพํ ฯ
น อนญฺญาเต อญฺญาตมานี โหติ อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ
ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สุณนฺโต สทฺธมฺมํ ภพฺโพ นิยามํ โอกฺกมิตุํ กุสเลสุ
ธมฺเมสุ สมฺมตฺตนฺติ ฯ

[๑๕๔] ปญฺจิเม ภิกฺขเว ธมฺมา สทฺธมฺมสฺส สมฺโมสาย
อนฺตรธานาย สํวตฺตนฺติ กตเม ปญฺจ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขู น สกฺกจฺจํ
ธมฺมํ สุณนฺติ น สกฺกจฺจํ ธมฺมํ ปริยาปุณนฺติ น สกฺกจฺจํ ธมฺมํ
ธาเรนฺติ น สกฺกจฺจํ ธตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ อุปปริกฺขนฺติ น สกฺกจฺจํ
อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย ธมฺมานุธมฺมํ ปฏิปชฺชนฺติ อิเม โข
ภิกฺขเว ปญฺจ ธมฺมา สทฺธมฺมสฺส สมฺโมสาย อนฺตรธานาย สํวตฺตนฺติ ฯ
ปญฺจิเม ภิกฺขเว ธมฺมา สทฺธมฺมสฺส ฐิติยา อสมฺโมสาย อนนฺตรธานาย
สํวตฺตนฺติ กตเม ปญฺจ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขู สกฺกจฺจํ ธมฺมํ สุณนฺติ
สกฺกจฺจํ ธมฺมํ ปริยาปุณนฺติ สกฺกจฺจํ ธมฺมํ ธาเรนฺติ สกฺกจฺจํ
ธตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ อุปปริกฺขนฺติ สกฺกจฺจํ อตฺถมญฺญาย
ธมฺมมญฺญาย ธมฺมานุธมฺมํ ปฏิปชฺชนฺติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ ธมฺมา
สทฺธมฺมสฺส ฐิติยา อสมฺโมสาย อนนฺตรธานาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ