[๒๐๐] จตฺตารีมานิ ภิกฺขเว ชายนฺติ กตมานิ จตฺตาริ เปมา
เปมํ ชายติ เปมา โทโส ชายติ โทสา เปมํ ชายติ โทสา
โทโส ชายติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว เปมา เปมํ ชายติ อิธ ภิกฺขเว
ปุคฺคโล ปุคฺคลสฺส อิฏฺโฐ โหติ กนฺโต มนาโป ตํ ปเร อิฏฺเฐน
กนฺเตน มนาเปน สมุทาจรนฺติ ตสฺส เอวํ โหติ โย โข มฺยายํ
ปุคฺคโล อิฏฺโฐ กนฺโต มนาโป ตํ ปเร อิฏฺเฐน กนฺเตน มนาเปน
#๑ ม. ยุ. เอวํ ฯ ๒ ม. อฏฺฐสตํ ตณฺหาวิจริตํ โหติ ฯ ยุ. อฏฺฐารสตณฺหาวิจริตานิ
#สตํ ฯ ๓ ม. ยุ. สริตา ฯ
สมุทาจรนฺตีติ โส เตสุ เปมํ ชเนติ เอวํ โข ภิกฺขเว เปมา
เปมํ ชายติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว เปมา โทโส ชายติ อิธ ภิกฺขเว
ปุคฺคโล ปุคฺคลสฺส อิฏฺโฐ โหติ กนฺโต มนาโป ตํ ปเร อนิฏฺเฐน
อกนฺเตน อมนาเปน สมุทาจรนฺติ ตสฺส เอวํ โหติ โย โข มฺยายํ
ปุคฺคโล อิฏฺโฐ กนฺโต มนาโป ตํ ปเร อนิฏฺเฐน อกนฺเตน
อมนาเปน สมุทาจรนฺตีติ โส เตสุ โทสํ ชเนติ เอวํ โข ภิกฺขเว
เปมา โทโส ชายติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว โทสา เปมํ ชายติ อิธ
ภิกฺขเว ปุคฺคโล ปุคฺคลสฺส อนิฏฺโฐ โหติ อกนฺโต อมนาโป ตํ
ปเร อนิฏฺเฐน อกนฺเตน อมนาเปน สมุทาจรนฺติ ตสฺส เอวํ โหติ
โย โข มฺยายํ ปุคฺคโล อนิฏฺโฐ อกนฺโต อมนาโป ตํ ปเร
อนิฏฺเฐน อกนฺเตน อมนาเปน สมุทาจรนฺตีติ โส เตสุ เปมํ ชเนติ
เอวํ โข ภิกฺขเว โทสา เปมํ ชายติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว โทสา โทโส
ชายติ อิธ ภิกฺขเว ปุคฺคโล ปุคฺคลสฺส อนิฏฺโฐ โหติ อกนฺโต
อมนาโป ตํ ปเร อิฏฺเฐน กนฺเตน มนาเปน สมุทาจรนฺติ ตสฺส
เอวํ โหติ โย โข มฺยายํ ปุคฺคโล อนิฏฺโฐ อกนฺโต อมนาโป
ตํ ปเร อิฏฺเฐน กนฺเตน มนาเปน สมุทาจรนฺตีติ โส เตสุ โทสํ
ชเนติ เอวํ โข ภิกฺขเว โทสา โทโส ชายติ ฯ อิมานิ โข ภิกฺขเว
จตฺตาริ [๑] ชายนฺติ ฯ
ยสฺมึ ภิกฺขเว สมเย ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ ฯเปฯ ปฐมํ
ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ยํ ปิสฺส เปมา เปมํ ชายติ ตํ ปิสฺส
#๑ ม. ยุ. เปมานิ ฯ
ตสฺมึ สมเย น โหติ โย ปิสฺส เปมา โทโส ชายติ โส
ปิสฺส ตสฺมึ สมเย น โหติ ยํ ปิสฺส โทสา เปมํ ชายติ ตํ
ปิสฺส ตสฺมึ สมเย น โหติ โย ปิสฺส โทสา โทโส ชายติ โส
ปิสฺส ตสฺมึ สมเย น โหติ ฯ ยสฺมึ ภิกฺขเว สมเย ภิกฺขุ วิตกฺกวิจารานํ
วูปสมา ฯเปฯ ทุติยํ ฌานํ ฯเปฯ ตติยํ ฌานํ ฯเปฯ
จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ยํ ปิสฺส เปมา เปมํ ชายติ
ตํ ปิสฺส ตสฺมึ สมเย น โหติ โย ปิสฺส เปมา โทโส ชายติ
โส ปิสฺส ตสฺมึ สมเย น โหติ ยํ ปิสฺส โทสา เปมํ ชายติ
ตํ ปิสฺส ตสฺมึ สมเย น โหติ โย ปิสฺส โทสา โทโส ชายติ
โส ปิสฺส ตสฺมึ สมเย น โหติ ฯ ยสฺมึ ภิกฺขเว สมเย ภิกฺขุ
อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม
สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ ยํ ปิสฺส เปมา เปมํ
ชายติ ตํ ปิสฺส ปหีนํ โหติ อุจฺฉินฺนมูลํ ตาลาวตฺถุกตํ อนภาวํ
กตํ อายตึอนุปฺปาทธมฺมํ โย ปิสฺส เปมา โทโส ชายติ โส
ปิสฺส ปหีโน โหติ อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํ กโต
อายตึอนุปฺปาทธมฺโม ยํ ปิสฺส โทสา เปมํ ชายติ ตํ ปิสฺส ปหีนํ
โหติ อุจฺฉินฺนมูลํ ตาลาวตฺถุกตํ อนภาวํ กตํ อายตึอนุปฺปาทธมฺมํ โย
ปิสฺส โทสา โทโส ชายติ โส ปิสฺส ปหีโน โหติ อุจฺฉินฺนมูโล
ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํ กโต อายตึอนุปฺปาทธมฺโม อยํ วุจฺจติ
ภิกฺขเว ภิกฺขุ น อุสฺเสเนติ น ปฏิสฺเสเนติ น ธูปายติ น ปชฺชลติ
น ปชฺฌายติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อุสฺเสเนติ อิธ ภิกฺขเว
ภิกฺขุ รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ รูปวนฺตํ วา อตฺตานํ อตฺตนิ วา
รูปํ รูปสฺมึ วา อตฺตานํ เวทนํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ เวทนาวนฺตํ
วา อตฺตานํ อตฺตนิ วา เวทนํ เวทนาย วา อตฺตานํ
สญฺญํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ สญฺญาวนฺตํ วา อตฺตานํ อตฺตนิ
วา สญฺญํ สญฺญาย วา อตฺตานํ สงฺขาเร อตฺตโต สมนุปสฺสติ
สงฺขารวนฺตํ วา อตฺตานํ อตฺตนิ วา สงฺขาเร สงฺขาเรสุ วา อตฺตานํ
วิญฺญาณํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ วิญฺญาณวนฺตํ วา อตฺตานํ อตฺตนิ
วา วิญฺญาณํ วิญฺญาณสฺมึ วา อตฺตานํ เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ
อุสฺเสเนติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ น อุสฺเสเนติ อิธ ภิกฺขเว
ภิกฺขุ น รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ น รูปวนฺตํ วา อตฺตานํ น
อตฺตนิ วา รูปํ น รูปสฺมึ วา อตฺตานํ น เวทนํ อตฺตโต
สมนุปสฺสติ น เวทนาวนฺตํ วา อตฺตานํ น อตฺตนิ วา เวทนํ น
เวทนาย วา อตฺตานํ น สญฺญํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ น
สญฺญาวนฺตํ วา อตฺตานํ น อตฺตนิ วา สญฺญํ น สญฺญาย วา
อตฺตานํ น สงฺขาเร อตฺตโต สมนุปสฺสติ น สงฺขารวนฺตํ วา
อตฺตานํ น อตฺตนิ วา สงฺขาเร น สงฺขาเรสุ วา อตฺตานํ น
วิญฺญาณํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ น วิญฺญาณวนฺตํ วา อตฺตานํ
น อตฺตนิ วา วิญฺญาณํ น วิญฺญาณสฺมึ วา อตฺตานํ เอวํ
โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ น อุสฺเสเนติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปฏิสฺเสเนติ
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อกฺโกสนฺตํ ปจฺจกฺโกสติ โรสนฺตํ ปฏิโรสติ
ภณฺฑนฺตํ ปฏิภณฺฑติ เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปฏิสฺเสเนติ ฯ
กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ น ปฏิสฺเสเนติ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ
อกฺโกสนฺตํ น ปจฺจกฺโกสติ โรสนฺตํ น ปฏิโรสติ ภณฺฑนฺตํ น
ปฏิภณฺฑติ เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ น ปฏิสฺเสเนติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว
ภิกฺขุ ธูปายติ อสฺมีติ ภิกฺขเว สติ อิตฺถสฺมีติ โหติ เอวสฺมีติ
โหติ อญฺญถาสฺมีติ โหติ อสสฺมีติ โหติ สตสฺมีติ โหติ
สนฺติ โหติ อิตฺถํ สนฺติ โหติ เอวํ สนฺติ โหติ อญฺญถา
สนฺติ โหติ อปิ สนฺติ โหติ อปิ อิตฺถํ สนฺติ โหติ อปิ
เอวํ สนฺติ โหติ อปิ อญฺญถา สนฺติ โหติ ภวิสฺสนฺติ โหติ อิตฺถํ
ภวิสฺสนฺติ โหติ เอวํ ภวิสฺสนฺติ โหติ อญฺญถา ภวิสฺสนฺติ โหติ
เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ ธูปายติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ น ธูปายติ
อสฺมีติ ภิกฺขเว อสติ อิตฺถสฺมีติ น โหติ เอวสฺมีติ น โหติ
อญฺญถาสฺมีติ น โหติ อสสฺมีติ น โหติ สตสฺมีติ น โหติ สนฺติ
น โหติ อิตฺถํ สนฺติ น โหติ เอวํ สนฺติ น โหติ อญฺญถา
สนฺติ น โหติ อปิ สนฺติ น โหติ อปิ อิตฺถํ สนฺติ น โหติ อปิ
เอวํ สนฺติ น โหติ อปิ อญฺญถา สนฺติ น โหติ ภวิสฺสนฺติ น
โหติ อิตฺถํ ภวิสฺสนฺติ น โหติ เอวํ ภวิสฺสนฺติ น โหติ อญฺญถา
ภวิสฺสนฺติ น โหติ เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ น ธูปายติ ฯ กถญฺจ
ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปชฺชลติ อิมินา อสฺมีติ ภิกฺขเว สติ อิมินา
อิตฺถสฺมีติ โหติ อิมินา เอวสฺมีติ โหติ อิมินา อญฺญถาสฺมีติ โหติ
อิมินา อสสฺมีติ โหติ อิมินา สตสฺมีติ โหติ อิมินา สนฺติ โหติ
อิมินา อิตฺถํ สนฺติ โหติ อิมินา เอวํ สนฺติ โหติ อิมินา
อญฺญถา สนฺติ โหติ อิมินา อปิ สนฺติ โหติ อิมินา อปิ อิตฺถํ
สนฺติ โหติ อิมินา อปิ เอวํ สนฺติ โหติ อิมินา อปิ อญฺญถา
สนฺติ โหติ อิมินา ภวิสฺสนฺติ โหติ อิมินา อิตฺถํ ภวิสฺสนฺติ
โหติ อิมินา เอวํ ภวิสฺสนฺติ โหติ อิมินา อญฺญถา ภวิสฺสนฺติ
โหติ เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปชฺชลติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ
น ปชฺชลติ อิมินา อสฺมีติ ภิกฺขเว อสติ อิมินา อิตฺถสฺมีติ น
โหติ อิมินา เอวสฺมีติ น โหติ อิมินา อญฺญถาสฺมีติ น โหติ
อิมินา อสสฺมีติ น โหติ อิมินา สตสฺมีติ น โหติ อิมินา สนฺติ
น โหติ อิมินา อิตฺถํ สนฺติ น โหติ อิมินา เอวํ สนฺติ น
โหติ อิมินา อญฺญถา สนฺติ น โหติ อิมินา อปิ สนฺติ น
โหติ อิมินา อปิ อิตฺถํ สนฺติ น โหติ อิมินา อปิ เอวํ
สนฺติ น โหติ อิมินา อปิ อญฺญถา สนฺติ น โหติ อิมินา
ภวิสฺสนฺติ น โหติ อิมินา อิตฺถํ ภวิสฺสนฺติ น โหติ อิมินา เอวํ
ภวิสฺสนฺติ น โหติ อิมินา อญฺญถา ภวิสฺสนฺติ น โหติ เอวํ โข
ภิกฺขเว ภิกฺขุ น ปชฺชลติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปชฺฌายติ ๑ อิธ
ภิกฺขเว ภิกฺขุโน อสฺมิมาโน ปหีโน น โหติ อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต
อนภาวํ กโต อายตึอนุปฺปาทธมฺโม เอวํ โข ภิกฺขเว
#๑ ม. ยุ. สมฺปชฺฌายติ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
ภิกฺขุ ปชฺฌายติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ น ปชฺฌายติ อิธ ภิกฺขเว
ภิกฺขุโน อสฺมิมาโน ปหีโน โหติ อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํ
กโต อายตึอนุปฺปาทธมฺโม เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ น ปชฺฌายตีติ ฯ
มหาวคฺโค ปญฺจโม ฯ
จตุตฺโถ ปณฺณาสโก สมตฺโต
[๑]
_______________
#๑ ม. ตสฺสุทฺทานํ
# โสตานุคตํ ฐานํ ภทฺทิย สามุคิยวปฺปสาตฺถา จ
# มลฺลิก อตฺตนฺตาโป ตณฺหาเปเมน จ ทสา เตติ ฯ
ปณฺณาสกาสงฺคหิตา วคฺคา
สปฺปุริสวคฺโค ปฐโม

[๒๐๑] อสปฺปุริสญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ อสปฺปุริเสน
อสปฺปุริสตรญฺจ สปฺปุริสญฺจ สปฺปุริเสน สปฺปุริสตรญฺจ ตํ สุณาถ
สาธุกํ มนสิกโรถ ภาสิสฺสามีติ ฯ เอวํ ภนฺเตติ โข เต ภิกฺขู
ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ ฯ ภควา เอตทโวจ กตโม จ ภิกฺขเว
อสปฺปุริโส อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปาณาติปาตี โหติ อทินฺนาทายี
โหติ กาเมสุ มิจฺฉาจารี โหติ มุสาวาที โหติ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐายี
โหติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อสปฺปุริโส ฯ กตโม จ
ภิกฺขเว อสปฺปุริเสน อสปฺปุริสตโร อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา
จ ปาณาติปาตี โหติ ปรญฺจ ปาณาติปาเต สมาทเปติ อตฺตนา จ
อทินฺนาทายี โหติ ปรญฺจ อทินฺนาทาเน สมาทเปติ อตฺตนา จ กาเมสุ
มิจฺฉาจารี โหติ ปรญฺจ กาเมสุ มิจฺฉาจาเร สมาทเปติ อตฺตนา
จ มุสาวาที โหติ ปรญฺจ มุสาวาเท สมาทเปติ อตฺตนา จ
สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐายี โหติ ปรญฺจ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐาเน
สมาทเปติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อสปฺปุริเสน อสปฺปุริสตโร ฯ กตโม
จ ภิกฺขเว สปฺปุริโส อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต
โหติ อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ กาเมสุ มิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต
โหติ มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา
ปฏิวิรโต โหติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว สปฺปุริโส ฯ กตโม จ ภิกฺขเว
สปฺปุริเสน สปฺปุริสตโร อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา จ ปาณาติปาตา
ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ ปาณาติปาตา เวรมณิยา สมาทเปติ
อตฺตนา จ อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ อทินฺนาทานา
เวรมณิยา สมาทเปติ อตฺตนา จ กาเมสุ มิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต
โหติ ปรญฺจ กาเมสุ มิจฺฉาจารา เวรมณิยา สมาทเปติ อตฺตนา
จ มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ มุสาวาทา เวรมณิยา สมาทเปติ
อตฺตนา จ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ
สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา เวรมณิยา สมาทเปติ อยํ วุจฺจติ
ภิกฺขเว สปฺปุริเสน สปฺปุริสตโรติ ฯ

[๒๐๒] อสปฺปุริสญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ อสปฺปุริเสน
อสปฺปุริสตรญฺจ สปฺปุริสญฺจ สปฺปุริเสน สปฺปุริสตรญฺจ ตํ สุณาถ
สาธุกํ มนสิกโรถ ภาสิสฺสามีติ ฯ เอวํ ภนฺเตติ โข เต ภิกฺขู
ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ ฯ ภควา เอตทโวจ กตโม จ ภิกฺขเว
อสปฺปุริโส อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ อสฺสทฺโธ โหติ อหิริโก โหติ
อโนตฺตปฺปี โหติ อปฺปสฺสุโต โหติ กุสีโต โหติ มุฏฺฐสฺสติ
โหติ ทุปฺปญฺโญ โหติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อสปฺปุริโส ฯ กตโม
จ ภิกฺขเว อสปฺปุริเสน อสปฺปุริสตโร อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา
จ อสฺสทฺโธ โหติ ปรญฺจ อสฺสทฺธิเย ๑ สมาทเปติ อตฺตนา จ
#๑ ยุ. อสทฺธาย ฯ
อหิริโก โหติ ปรญฺจ อหิริกตาย สมาทเปติ อตฺตนา จ อโนตฺตปฺปี
โหติ ปรญฺจ อโนตฺตปฺเป สมาทเปติ อตฺตนา จ อปฺปสฺสุโต
โหติ ปรญฺจ อปฺปสฺสุเต สมาทเปติ อตฺตนา จ กุสีโต โหติ
ปรญฺจ โกสชฺเช สมาทเปติ อตฺตนา จ มุฏฺฐสฺสติ โหติ ปรญฺจ
มุฏฺฐสจฺเจ สมาทเปติ อตฺตนา จ ทุปฺปญฺโญ โหติ ปรญฺจ
ทุปฺปญฺญตาย สมาทเปติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อสปฺปุริเสน
อสปฺปุริสตโร ฯ กตโม จ ภิกฺขเว สปฺปุริโส อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ สทฺโธ
โหติ หิริมา โหติ โอตฺตปฺปี โหติ พหุสฺสุโต โหติ อารทฺธวิริโย
โหติ สติมา โหติ ปญฺญวา โหติ อยํ วุจฺจติ
ภิกฺขเว สปฺปุริโส ฯ กตโม จ ภิกฺขเว สปฺปุริเสน สปฺปุริสตโร อิธ
ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา จ สทฺธาสมฺปนฺโน โหติ ปรญฺจ
สทฺธาสมฺปทาย สมาทเปติ อตฺตนา จ หิริมา โหติ ปรญฺจ หิริมตาย
สมาทเปติ อตฺตนา จ โอตฺตปฺปี โหติ ปรญฺจ โอตฺตปฺเป สมาทเปติ
อตฺตนา จ พหุสฺสุโต โหติ ปรญฺจ พาหุสจฺเจ สมาทเปติ อตฺตนา
จ อารทฺธวิริโย โหติ ปรญฺจ วิริยารมฺเภ สมาทเปติ อตฺตนา จ
อุปฏฺฐิตสฺสติ โหติ ปรญฺจ สติปฏฺฐาเน สมาทเปติ อตฺตนา จ
ปญฺญาสมฺปนฺโน โหติ ปรญฺจ ปญฺญาสมฺปทาย สมาทเปติ อยํ
วุจฺจติ ภิกฺขเว สปฺปุริเสน สปฺปุริสตโรติ ฯ

[๒๐๓] อสปฺปุริสญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ อสปฺปุริเสน
อสปฺปุริสตรญฺจ สปฺปุริสญฺจ สปฺปุริเสน สปฺปุริสตรญฺจ ตํ สุณาถ
ฯเปฯ กตโม จ ภิกฺขเว อสปฺปุริโส อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ
ปาณาติปาตี โหติ อทินฺนาทายี โหติ กาเมสุ มิจฺฉาจารี โหติ
มุสาวาที โหติ ปิสุณวาโจ โหติ ผรุสวาโจ โหติ สมฺผปฺปลาปี
โหติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อสปฺปุริโส ฯ กตโม จ ภิกฺขเว
อสปฺปุริเสน อสปฺปุริสตโร อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา จ
ปาณาติปาตี โหติ ปรญฺจ ปาณาติปาเต สมาทเปติ อตฺตนา จ
อทินฺนาทายี โหติ ปรญฺจ อทินฺนาทาเน สมาทเปติ อตฺตนา จ กาเมสุ
มิจฺฉาจารี โหติ ปรญฺจ กาเมสุ มิจฺฉาจาเร สมาทเปติ อตฺตนา จ
มุสาวาที โหติ ปรญฺจ มุสาวาเท สมาทเปติ อตฺตนา จ ปิสุณวาโจ
โหติ ปรญฺจ ปิสุณาย วาจาย สมาทเปติ อตฺตนา จ ผรุสวาโจ
โหติ ปรญฺจ ผรุสาย วาจาย สมาทเปติ อตฺตนา จ สมฺผปฺปลาปี
โหติ ปรญฺจ สมฺผปฺปลาเป สมาทเปติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว
อสปฺปุริเสน อสปฺปุริสตโร ฯ กตโม จ ภิกฺขเว สปฺปุริโส อิธ
ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ อทินฺนาทานา
ปฏิวิรโต โหติ กาเมสุ มิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต โหติ มุสาวาทา
ปฏิวิรโต โหติ ปิสุณาย วาจาย ปฏิวิรโต โหติ ผรุสาย
วาจาย ปฏิวิรโต โหติ สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรโต โหติ อยํ วุจฺจติ
ภิกฺขเว สปฺปุริโส ฯ กตโม จ ภิกฺขเว สปฺปุริเสน สปฺปุริสตโร อิธ
ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา จ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ
ปาณาติปาตา เวรมณิยา สมาทเปติ อตฺตนา จ อทินฺนาทานา
ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ อทินฺนาทานา เวรมณิยา สมาทเปติ อตฺตนา
จ กาเมสุ มิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ กาเมสุ มิจฺฉาจารา
เวรมณิยา สมาทเปติ อตฺตนา จ มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ
ปรญฺจ มุสาวาทา เวรมณิยา สมาทเปติ อตฺตนา จ ปีสุณาย
วาจาย ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ ปิสุณาย วาจาย เวรมณิยา
สมาทเปติ อตฺตนา จ ผรุสาย วาจาย ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ
ผรุสาย วาจาย เวรมณิยา สมาทเปติ อตฺตนา จ สมฺผปฺปลาปา
ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ สมฺผปฺปลาปา เวรมณิยา สมาทเปติ
อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว สปฺปุริเสน สปฺปุริสตโรติ ฯ

[๒๐๔] อสปฺปุริสญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ อสปฺปุริเสน
อสปฺปุริสตรญฺจ สปฺปุริสญฺจ สปฺปุริเสน สปฺปุริสตรญฺจ ตํ สุณาถ
ฯเปฯ กตโม จ ภิกฺขเว อสปฺปุริโส อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ
ปาณาติปาตี โหติ ฯเปฯ อภิชฺฌาลู โหติ พฺยาปนฺนจิตฺโต
โหติ มิจฺฉาทิฏฺฐิโก โหติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อสปฺปุริโส ฯ
กตโม จ ภิกฺขเว อสปฺปุริเสน อสปฺปุริสตโร อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ
อตฺตนา จ ปาณาติปาตี โหติ ปรญฺจ ปาณาติปาเต สมาทเปติ
ฯเปฯ อตฺตนา จ อภิชฺฌาลู โหติ ปรญฺจ อภิชฺฌาย สมาทเปติ่
อตฺตนา จ พฺยาปนฺนจิตฺโต โหติ ปรญฺจ พฺยาปาเท สมาทเปติ
อตฺตนา จ มิจฺฉาทิฏฺฐิโก โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาทิฏฺฐิยา สมาทเปติ
อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อสปฺปุริเสน อสปฺปุริสตโร ฯ กตโม จ ภิกฺขเว
สปฺปุริโส อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ
ฯเปฯ อนภิชฺฌาลู โหติ อพฺยาปนฺนจิตฺโต โหติ สมฺมาทิฏฺฐิโก
โหติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว สปฺปุริโส ฯ กตโม จ ภิกฺขเว สปฺปุริเสน
สปฺปุริสตโร อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา จ ปาณาติปาตา
ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ ปาณาติปาตา เวรมณิยา สมาทเปติ ฯเปฯ
อตฺตนา จ อนภิชฺฌาลู โหติ ปรญฺจ อนภิชฺฌาย สมาทเปติ
อตฺตนา จ อพฺยาปนฺนจิตฺโต โหติ ปรญฺจ อพฺยาปาเท สมาทเปติ
อตฺตนา จ สมฺมาทิฏฺฐิโก โหติ ปรญฺจ สมฺมาทิฏฺฐิยา สมาทเปติ
อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว สปฺปุริเสน สปฺปุริสตโรติ ฯ

[๒๐๕] อสปฺปุริสญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ อสปฺปุริเสน
อสปฺปุริสตรญฺจ สปฺปุริสญฺจ สปฺปุริเสน สปฺปุริสตรญฺจ ตํ สุณาถ ฯเปฯ
กตโม จ ภิกฺขเว อสปฺปุริโส อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ มิจฺฉาทิฏฺฐิโก
โหติ มิจฺฉาสงฺกปฺโป โหติ มิจฺฉาวาโจ โหติ มิจฺฉากมฺมนฺโต
โหติ มิจฺฉาอาชีโว โหติ มิจฺฉาวายาโม โหติ มิจฺฉาสติ โหติ
มิจฺฉาสมาธิ โหติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อสปฺปุริโส ฯ กตโม จ
ภิกฺขเว อสปฺปุริเสน อสปฺปุริสตโร อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา
จ มิจฺฉาทิฏฺฐิโก โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาทิฏฺฐิยา สมาทเปติ อตฺตนา
จ มิจฺฉาสงฺกปฺโป โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาสงฺกปฺเป สมาทเปติ อตฺตนา
จ มิจฺฉาวาโจ โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาวาจาย สมาทเปติ อตฺตนา จ
มิจฺฉากมฺมนฺโต โหติ ปรญฺจ มิจฺฉากมฺมนฺเต สมาทเปติ อตฺตนา
จ มิจฺฉาอาชีโว โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาอาชีเว สมาทเปติ อตฺตนา จ
มิจฺฉาวายาโม โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาวายาเม สมาทเปติ อตฺตนา จ
มิจฺฉาสติ โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาสติยา สมาทเปติ อตฺตนา จ มิจฺฉาสมาธิ
โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาสมาธิมฺหิ สมาทเปติ อยํ วุจฺจติ
ภิกฺขเว อสปฺปุริเสน อสปฺปุริสตโร ฯ กตโม จ ภิกฺขเว สปฺปุริโส
อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ สมฺมาทิฏฺฐิโก โหติ สมฺมาสงฺกปฺโป โหติ สมฺมาวาโจ
โหติ สมฺมากมฺมนฺโต โหติ สมฺมาอาชีโว โหติ สมฺมาวายาโม
โหติ สมฺมาสติ โหติ สมฺมาสมาธิ โหติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว
สปฺปุริโส ฯ กตโม จ ภิกฺขเว สปฺปุริเสน สปฺปุริสตโร อิธ ภิกฺขเว
เอกจฺโจ อตฺตนา จ สมฺมาทิฏฺฐิโก โหติ ปรญฺจ สมฺมาทิฏฺฐิยา
สมาทเปติ อตฺตนา จ สมฺมาสงฺกปฺโป โหติ ปรญฺจ สมฺมาสงฺกปฺเป
สมาทเปติ อตฺตนา จ สมฺมาวาโจ โหติ ปรญฺจ สมฺมาวาจาย
สมาทเปติ อตฺตนา จ สมฺมากมฺมนฺโต โหติ ปรญฺจ สมฺมากมฺมนฺเต
สมาทเปติ อตฺตนา จ สมฺมาอาชีโว โหติ ปรญฺจ สมฺมาอาชีเว
สมาทเปติ อตฺตนา จ สมฺมาวายาโม โหติ ปรญฺจ สมฺมาวายาเม
สมาทเปติ อตฺตนา จ สมฺมาสติ โหติ ปรญฺจ สมฺมาสติยา
สมาทเปติ อตฺตนา จ สมฺมาสมาธิ โหติ ปรญฺจ สมฺมาสมาธิมฺหิ
สมาทเปติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว สปฺปุริเสน สปฺปุริสตโรติ ฯ

[๒๐๖] อสปฺปุริสญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ อสปฺปุริเสน
อสปฺปุริสตรญฺจ สปฺปุริสญฺจ สปฺปุริเสน สปฺปุริสตรญฺจ ตํ สุณาถ
ฯเปฯ กตโม จ ภิกฺขเว อสปฺปุริโส อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ
มิจฺฉาทิฏฺฐิโก โหติ ฯเปฯ มิจฺฉาญาณี โหติ มิจฺฉาวิมุตฺติ
โหติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อสปฺปุริโส ฯ กตโม จ ภิกฺขเว
อสปฺปุริเสน อสปฺปุริสตโร อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา จ
มิจฺฉาทิฏฺฐิโก โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาทิฏฺฐิยา สมาทเปติ ฯเปฯ อตฺตนา
จ มิจฺฉาญาณี โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาญาเณ สมาทเปติ อตฺตนา จ
มิจฺฉาวิมุตฺติ โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาวิมุตฺติยา สมาทเปติ อยํ วุจฺจติ
ภิกฺขเว อสปฺปุริเสน อสปฺปุริสตโร ฯ กตโม จ ภิกฺขเว สปฺปุริโส
อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ สมฺมาทิฏฺฐิโก โหติ ฯเปฯ สมฺมาญาณี
โหติ สมฺมาวิมุตฺติ โหติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว สปฺปุริโส ฯ
กตโม จ ภิกฺขเว สปฺปุริเสน สปฺปุริสตโร อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ
อตฺตนา จ สมฺมาทิฏฺฐิโก โหติ ปรญฺจ สมฺมาทิฏฺฐิยา สมาทเปติ
ฯเปฯ อตฺตนา จ สมฺมาญาณี โหติ ปรญฺจ สมฺมาญาเณ
สมาทเปติ อตฺตนา จ สมฺมาวิมุตฺติ โหติ ปรญฺจ สมฺมาวิมุตฺติยา
สมาทเปติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว สปฺปุริเสน สปฺปุริสตโรติ ฯ

[๒๐๗] ปาปญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ ปาเปน ปาปตรญฺจ
กลฺยาณญฺจ กลฺยาเณน กลฺยาณตรญฺจ ตํ สุณาถ ฯเปฯ
กตโม จ ภิกฺขเว ปาโป อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปาณาติปาตี โหติ
ฯเปฯ มิจฺฉาทิฏฺฐิโก โหติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปาโป ฯ กตโม
จ ภิกฺขเว ปาเปน ปาปตโร อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา จ
ปาณาติปาตี โหติ ปรญฺจ ปาณาติปาเต สมาทเปติ ฯเปฯ
อตฺตนา จ มิจฺฉาทิฏฺฐิโก โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาทิฏฺฐิยา สมาทเปติ
อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปาเปน ปาปตโร ฯ กตโม จ ภิกฺขเว กลฺยาโณ
อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ ฯเปฯ
สมฺมาทิฏฺฐิโก โหติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว กลฺยาโณ ฯ กตโม จ
ภิกฺขเว กลฺยาเณน กลฺยาณตโร อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา จ
ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ ปาณาติปาตา เวรมณิยา
สมาทเปติ ฯเปฯ อตฺตนา จ สมฺมาทิฏฺฐิโก โหติ ปรญฺจ สมฺมาทิฏฺฐิยา
สมาทเปติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว กลฺยาเณน กลฺยาณตโรติ ฯ

[๒๐๘] ปาปญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ ปาเปน ปาปตรญฺจ
กลฺยาณญฺจ กลฺยาเณน กลฺยาณตรญฺจ ตํ สุณาถ ฯเปฯ
กตโม จ ภิกฺขเว ปาโป อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ มิจฺฉาทิฏฺฐิโก
โหติ ฯเปฯ มิจฺฉาญาณี โหติ มิจฺฉาวิมุตฺติ โหติ อยํ
วุจฺจติ ภิกฺขเว ปาโป ฯ กตโม จ ภิกฺขเว ปาเปน ปาปตโร อิธ
ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา จ มิจฺฉาทิฏฺฐิโก โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาทิฏฺฐิยา
สมาทเปติ ฯเปฯ อตฺตนา จ มิจฺฉาญาณี โหติ ปรญฺจ
มิจฺฉาญาเณ สมาทเปติ อตฺตนา จ มิจฺฉาวิมุตฺติ โหติ ปรญฺจ
มิจฺฉาวิมุตฺติยา สมาทเปติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปาเปน ปาปตโร ฯ
กตโม จ ภิกฺขเว กลฺยาโณ อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ สมฺมาทิฏฺฐิโก
โหติ ฯเปฯ สมฺมาญาณี โหติ สมฺมาวิมุตฺติ โหติ อยํ
วุจฺจติ ภิกฺขเว กลฺยาโณ ฯ กตโม จ ภิกฺขเว กลฺยาเณน กลฺยาณตโร
อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา จ สมฺมาทิฏฺฐิโก โหติ ปรญฺจ
สมฺมาทิฏฺฐิยา สมาทเปติ ฯเปฯ อตฺตนา จ สมฺมาญาณี
โหติ ปรญฺจ สมฺมาญาเณ สมาทเปติ อตฺตนา จ สมฺมาวิมุตฺติ
โหติ ปรญฺจ สมฺมาวิมุตฺติยา สมาทเปติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว
กลฺยาเณน กลฺยาณตโรติ ฯ

[๒๐๙] ปาปธมฺมญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ ปาปธมฺเมน
ปาปธมฺมตรญฺจ กลฺยาณธมฺมญฺจ กลฺยาณธมฺเมน กลฺยาณธมฺมตรญฺจ
ตํ สุณาถ ฯเปฯ กตโม จ ภิกฺขเว ปาปธมฺโม อิธ ภิกฺขเว
เอกจฺโจ ปาณาติปาตี โหติ ฯเปฯ มิจฺฉาทิฏฺฐิโก โหติ อยํ
วุจฺจติ ภิกฺขเว ปาปธมฺโม ฯ กตโม จ ภิกฺขเว ปาปธมฺเมน ปาปธมฺมตโร
อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ อตฺตนา จ ปาณาติปาตี โหติ ปรญฺจ
ปาณาติปาเต สมาทเปติ ฯเปฯ อตฺตนา จ มิจฺฉาทิฏฺฐิโก
โหติ ปรญฺจ มิจฺฉาทิฏฺฐิยา สมาทเปติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว
ปาปธมฺเมน ปาปธมฺมตโร ฯ กตโม จ ภิกฺขเว กลฺยาณธมฺโม
อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ ฯเปฯ
สมฺมาทิฏฺฐิโก โหติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว กลฺยาณธมฺโม ฯ กตโม
จ ภิกฺขเว กลฺยาณธมฺเมน กลฺยาณธมฺมตโร อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ
อตฺตนา จ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ ปาณาติปาตา
เวรมณิยา สมาทเปติ ฯเปฯ อตฺตนา จ สมฺมาทิฏฺฐิโก โหติ
ปรญฺจ สมฺมาทิฏฺฐิยา สมาทเปติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว
กลฺยาณธมฺเมน กลฺยาณธมฺมตโรติ ฯ