[๕๙๐] ๑๕๑ ตีหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต พาโล อพฺยตฺโต
อสปฺปุริโส ขตํ อุปหตํ อตฺตานํ ปริหรติ สาวชฺโช จ โหติ
สานุวชฺโช [๑]- วิญฺญูนํ พหุญฺจ อปุญฺญํ ปสวติ กตเมหิ ตีหิ
อกุสเลน กายกมฺเมน อกุสเลน วจีกมฺเมน อกุสเลน มโนกมฺเมน
อิเมหิ โข ภิกฺขเว ตีหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต พาโล อพฺยตฺโต
อสปฺปุริโส ขตํ อุปหตํ อตฺตานํ ปริหรติ สาวชฺโช จ โหติ
สานุวชฺโช [๒]- วิญฺญูนํ พหุญฺจ อปุญฺญํ ปสวติ ฯ ตีหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ
#๑-๒ โป. ม. ยุ. จ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
สมนฺนาคโต ปณฺฑิโต พฺยตฺโต ๑ สปฺปุริโส อกฺขตํ อนุปหตํ อตฺตานํ
ปริหรติ อนวชฺโช จ โหติ อนนุวชฺโช วิญฺญูนํ พหุญฺจ ปุญฺญํ
ปสวติ กตเมหิ ตีหิ กุสเลน กายกมฺเมน กุสเลน วจีกมฺเมน
กุสเลน มโนกมฺเมน ฯเปฯ

[๕๙๑] ๑๕๒ ตีหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ฯเปฯ
สาวชฺเชน กายกมฺเมน สาวชฺเชน วจีกมฺเมน สาวชฺเชน
มโนกมฺเมน ฯเปฯ อนวชฺเชน กายกมฺเมน อนวชฺเชน วจีกมฺเมน
อนวชฺเชน มโนกมฺเมน ฯเปฯ

[๕๙๒] ๑๕๓ ตีหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ฯเปฯ วิสเมน
กายกมฺเมน วิสเมน วจีกมฺเมน วิสเมน มโนกมฺเมน ฯเปฯ
สเมน กายกมฺเมน สเมน วจีกมฺเมน สเมน มโนกมฺเมน ฯเปฯ

[๕๙๓] ๑๕๔ ตีหิ ภิกฺขเว ฯเปฯ อสุจินา กายกมฺเมน
อสุจินา วจีกมฺเมน อสุจินา มโนกมฺเมน ฯเปฯ สุจินา
กายกมฺเมน สุจินา วจีกมฺเมน สุจินา มโนกมฺเมน อิเมหิ โข
ภิกฺขเว ตีหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ปณฺฑิโต พฺยตฺโต สปฺปุริโส อกฺขตํ
อนุปหตํ อตฺตานํ ปริหรติ อนวชฺโช จ โหติ อนนุวชฺโช วิญฺญูนํ
พหุญฺจ ปุญฺญํ ปสวตีติ ฯ

[๕๙๔] ๑๕๕ ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว วนฺทนา กตมา ติสฺโส กาเยน
วาจาย มนสา อิมา โข ภิกฺขเว ติสฺโส วนฺทนาติ ฯ

[๕๙๕] ๑๕๖ เย ภิกฺขเว สตฺตา ปุพฺพณฺหสมยํ กาเยน สุจริตํ
#๑ โป. ม. วิยตฺโต ฯ ยุ. วฺยตฺโต ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
จรนฺติ วาจาย สุจริตํ จรนฺติ มนสา สุจริตํ จรนฺติ สุปุพฺพโณฺห
ภิกฺขเว เตสํ สตฺตานํ เย ภิกฺขเว สตฺตา มชฺฌนฺติกสมยํ กาเยน
สุจริตํ จรนฺติ วาจาย สุจริตํ จรนฺติ มนสา สุจริตํ จรนฺติ
สุมชฺฌนฺติโก ภิกฺขเว เตสํ สตฺตานํ เย ภิกฺขเว สตฺตา
สายณฺหสมยํ กาเยน สุจริตํ จรนฺติ วาจาย สุจริตํ จรนฺติ มนสา
สุจริตํ จรนฺติ สุสายโณฺห ภิกฺขเว เตสํ สตฺตานนฺติ ฯ
สุนกฺขตฺตํ สุมงฺคลํ สุปภาตํ สุหุฏฺฐิตํ ๑
สุขโณ สุมุหุตฺโต จ สุยิฏฺฐํ พฺรหฺมจาริสุ
ปทกฺขิณํ กายกมฺมํ วาจากมฺมํ ปทกฺขิณํ
ปทกฺขิณํ มโนกมฺมํ ปณิธิ ๒ เต ปทกฺขิณา ๓
ปทกฺขิณานิ กตฺวาน ลภนฺตตฺเถ ปทกฺขิเณ ฯ
เต อตฺถลทฺธา สุขิตา วิรูฬฺหา พุทฺธสาสเน
อโรคา สุขิตา โหถ สห สพฺเพหิ ญาติภีติ ฯ
มงฺคลวคฺโค ปญฺจโม ฯ
ตสฺสุทฺทานํ
อกุสลญฺจ สาวชฺชํ วิสมาสุจินา สห
จตุกฺขตา จ วนฺทนา สุปุพฺพเณฺหน เต ทสาติ ฯ
____________
ตติโย ปณฺณาสโก สมตฺโต ฯ
#๑ ยุ. สุวุฏฺฐิโต ฯ ๒ ยุ. ปณิธิโย ฯ ๓ ม. ปทกฺขิเณ ฯ
ปณฺณาสกาสงฺคหิตา สุตฺตนฺตา

[๕๙๖] ๑๕๗ ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว ปฏิปทา กตมา ติสฺโส
อาคาฬฺหา ปฏิปทา นิชฺฌามา ปฏิปทา มชฺฌิมา ปฏิปทา ฯ กตมา จ
ภิกฺขเว อาคาฬฺหา ปฏิปทา อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ เอวํวาที โหติ เอวํทิฏฺฐิ
นตฺถิ กาเมสุ โทโสติ โส กาเมสุ ปาตพฺยตํ อาปชฺชติ อยํ
วุจฺจติ ภิกฺขเว อาคาฬฺหา ปฏิปทา ฯ กตมา จ ภิกฺขเว นิชฺฌามา
ปฏิปทา อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ อเจลโก โหติ มุตฺตาจาโร หตฺถาวเลขโน ๑
น เอหิภทนฺติโก น ติฏฺฐภทนฺติโก นาภิหฏํ น อุทฺทิสฺสกตํ
น นิมนฺตนํ สาทิยติ โส น กุมฺภิมุขา ปฏิคฺคณฺหาติ น กโฬปิมุขา
ปฏิคฺคณฺหาติ น เอลกมนฺตรํ น ทณฺฑมนฺตรํ น มุสลมนฺตรํ น
ทฺวินฺนํ ภุญฺชมานานํ น คพฺภินิยา น ปายมานาย น ปุริสนฺตรคตาย
น สงฺกิตฺตีสุ น ยตฺถ สา อุปฏฺฐิโต โหติ น ยตฺถ มกฺขิกา
สณฺฑสณฺฑจารินี ๒ น มจฺฉํ น มํสํ น สุรํ น เมรยํ น ถูโสทกํ ปิวติ
โส เอกาคาริโก วา โหติ เอกาโลปิโก ทฺวาคาริโก วา โหติ
ทฺวาโลปิโก … สตฺตาคาริโก วา โหติ สตฺตาโลปิโก เอกิสฺสาปิ
ทตฺติยา ยาเปติ ทฺวีหิปิ ทตฺตีหิ ยาเปติ … สตฺตหิปิ ทตฺตีหิ ยาเปติ
เอกาหิกมฺปิ อาหารํ อาหาเรติ ทฺวีหิกมฺปิ อาหารํ อาหาเรติ …
สตฺตาหิกมฺปิ อาหารํ อาหาเรติ อิติ เอวรูปํ อฑฺฒมาสิกมฺปิ
ปริยายภตฺตโภชนานุโยคมนุยุตฺโต วิหรติ โส สากภกฺโขปิ โหติ
สามากภกฺโขปิ โหติ นิวารภกฺโขปิ โหติ ททฺทุลภกฺโขปิ โหติ หฏภกฺโขปิ
#๑ ม. หตฺถาปเลขโน ฯ ๒ ยุ. สณฺฑจารินี ฯ
โหติ กณภกฺโขปิ โหติ อาจามภกฺโขปิ โหติ ปิญฺญากภกฺโขปิ โหติ
ติณภกฺโขปิ โหติ โคมยภกฺโขปิ โหติ วนมูลผลาหาโร ยาเปติ
ปวตฺตผลโภชี โส สาณานิปิ ธาเรติ มสาณานิปิ ธาเรติ ฉวทุสฺสานิปิ
ธาเรติ ปํสุกูลานิปิ ธาเรติ ติรีฏกานิปิ ธาเรติ อชินานิปิ ธาเรติ
อชินกฺขิปมฺปิ ธาเรติ กุสจีรมฺปิ ธาเรติ วากจีรมฺปิ ธาเรติ ผลกจีรมฺปิ
ธาเรติ เกสกมฺพลมฺปิ ธาเรติ วาลกมฺพลมฺปิ ธาเรติ อุลูกปกฺขมฺปิ
ธาเรติ เกสมสฺสุโลจโกปิ โหติ เกสมสฺสุโลจนานุโยคมนุยุตฺโต
อุพฺภฏฺฐโกปิ โหติ อาสนปฏิกฺขิตฺโต อุกฺกุฏิโกปิ โหติ อุกฺกุฏิกปฺปธานมนุยุตฺโต
กณฺฏกาปสฺสยิโกปิ โหติ กณฺฏกาปสฺสเย เสยฺยํ กปฺเปติ
สายตติยกมฺปิ ๑ อุทโกโรหณานุโยคมนุยุตฺโต วิหรติ อิติ เอวรูปํ
อเนกวิหิตํ กายสฺส อาตาปนปริตาปนานุโยคมนุยุตฺโต วิหรติ อยํ
วุจฺจติ ภิกฺขเว นิชฺฌามา ปฏิปทา ฯ กตมา จ ภิกฺขเว มชฺฌิมา
ปฏิปทา อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ กาเย กายานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี
สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ เวทนาสุ …
จิตฺเต … ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา
วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว มชฺฌิมา
ปฏิปทา ฯ อิมา โข ภิกฺขเว ติสฺโส ปฏิปทาติ ฯ

[๕๙๗] ๑๕๘ ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว ปฏิปทา กตมา ติสฺโส
อาคาฬฺหา ปฏิปทา นิชฺฌามา ปฏิปทา มชฺฌิมา ปฏิปทา ฯ กตมา จ
ภิกฺขเว อาคาฬฺหา ปฏิปทา ฯเปฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อาคาฬฺหา ปฏิปทา ฯ
#๑ โป. ยุ. สายํ ตติยกมฺปิ ฯ
กตมา จ ภิกฺขเว นิชฺฌามา ปฏิปทา ฯเปฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว
นิชฺฌามา ปฏิปทา ฯ กตมา จ ภิกฺขเว มชฺฌิมา ปฏิปทา อิธ ภิกฺขเว
ภิกฺขุ อนุปฺปนฺนานํ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ อนุปฺปาทาย ฉนฺทํ
ชเนติ วายมติ วิริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ
อุปฺปนฺนานํ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ
วิริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ อนุปฺปนฺนานํ กุสลานํ
ธมฺมานํ อุปฺปาทาย ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วิริยํ อารภติ จิตฺตํ
ปคฺคณฺหาติ ปทหติ อุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ ฐิติยา
อสมฺโมสาย ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย ภาวนาย ปาริปูริยา ฉนฺทํ ชเนติ
วายมติ วิริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ … ฉนฺทสมาธิปธาน-
*สงฺขารสมนฺนาคตํ อิทฺธิปาทํ ภาเวติ วิริยสมาธิปธานสงฺขารสมนฺนาคตํ
อิทฺธิปาทํ ภาเวติ จิตฺตสมาธิปธานสงฺขารสมนฺนาคตํ อิทฺธิปาทํ ภาเวติ
วีมํสาสมาธิปธานสงฺขารสมนฺนาคตํ อิทฺธิปาทํ ภาเวติ … สทฺธินฺทฺริยํ
ภาเวติ วิริยินฺทฺริยํ ภาเวติ สตินฺทฺริยํ ภาเวติ สมาธินฺทฺริยํ ภาเวติ
ปญฺญินฺทฺริยํ ภาเวติ … สทฺธาพลํ ภาเวติ วิริยพลํ ภาเวติ สติพลํ
ภาเวติ สมาธิพลํ ภาเวติ ปญฺญาพลํ ภาเวติ … สติสมฺโพชฺฌงฺคํ
ภาเวติ ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ วิริยสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ
ปีติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ สมาธิสมฺโพชฺฌงฺคํ
ภาเวติ อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ … สมฺมาทิฏฺฐึ
ภาเวติ สมฺมาสงฺกปฺปํ ภาเวติ สมฺมาวาจํ ภาเวติ สมฺมากมฺมนฺตํ
ภาเวติ สมฺมาอาชีวํ ภาเวติ สมฺมาวายามํ ภาเวติ สมฺมาสตึ
ภาเวติ สมฺมาสมาธึ ภาเวติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว มชฺฌิมา
ปฏิปทา ฯ อิมา โข ภิกฺขเว ติสฺโส ปฏิปทาติ ฯ

[๕๙๘] ๑๕๙ ตีหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต
เอวํ นิรเย กตเมหิ ตีหิ อตฺตนา จ ปาณาติปาตี โหติ ปรญฺจ
ปาณาติปาเต สมาทเปติ ปาณาติปาเต จ สมนุญฺโญ โหติ อิเมหิ โข
ภิกฺขเว ตีหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ นิรเย ฯ ตีหิ
ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ สคฺเค กตเมหิ
ตีหิ อตฺตนา จ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ ปาณาติปาตา
เวรมณิยา สมาทเปติ ปาณาติปาตา เวรมณิยา จ สมนุญฺโญ
โหติ ฯเปฯ อตฺตนา จ อทินฺนาทายี โหติ ปรญฺจ อทินฺนาทาเน
สมาทเปติ อทินฺนาทาเน จ สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา จ อทินฺนาทานา
ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ อทินฺนาทานา เวรมณิยา สมาทเปติ
อทินฺนาทานา เวรมณิยา จ สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา จ กาเมสุ
มิจฺฉาจารี โหติ ปรญฺจ กาเมสุ มิจฺฉาจาเร สมาทเปติ กาเมสุ
มิจฺฉาจาเร จ สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา จ กาเมสุ มิจฺฉาจารา
ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ กาเมสุ มิจฺฉาจารา เวรมณิยา สมาทเปติ
กาเมสุ มิจฺฉาจารา เวรมณิยา จ สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา จ
มุสาวาที โหติ ปรญฺจ มุสาวาเท สมาทเปติ มุสาวาเท จ
สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา จ มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ
มุสาวาทา เวรมณิยา สมาทเปติ มุสาวาทา เวรมณิยา จ สมนุญฺโญ
โหติ … อตฺตนา จ ปิสุณวาโจ โหติ ปรญฺจ ปิสุณาย วาจาย
สมาทเปติ ปิสุณาย วาจาย จ สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา จ ปิสุณาย
วาจาย ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ ปิสุณาย วาจาย เวรมณิยา สมาทเปติ
ปิสุณาย วาจาย เวรมณิยา จ สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา จ
ผรุสวาโจ โหติ ปรญฺจ ผรุสาย วาจาย สมาทเปติ ผรุสาย
วาจาย จ สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา จ ผรุสาย วาจาย
ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ ผรุสาย วาจาย เวรมณิยา สมาทเปติ ผรุสาย
วาจาย เวรมณิยา จ สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา จ สมฺผปฺปลาปี
โหติ … ปรญฺจ สมฺผปฺปลาเป สมาทเปติ สมฺผปฺปลาเป จ สมนุญฺโญ
โหติ … อตฺตนา จ สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรโต โหติ ปรญฺจ
สมฺผปฺปลาปา เวรมณิยา สมาทเปติ สมฺผปฺปลาปา เวรมณิยา จ
สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา จ อภิชฺฌาลุ โหติ ปรญฺจ
อภิชฺฌาย สมาทเปติ อภิชฺฌาย จ สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา จ
อนภิชฺฌาลุ โหติ ปรญฺจ อนภิชฺฌาย สมาทเปติ อนภิชฺฌาย
จ สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา จ พฺยาปนฺนจิตฺโต โหติ ปรญฺจ
พฺยาปาเท สมาทเปติ พฺยาปาเท จ สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา
จ อพฺยาปนฺนจิตฺโต โหติ ปรญฺจ อพฺยาปาเท สมาทเปติ
อพฺยาปาเท จ สมนุญฺโญ โหติ … อตฺตนา จ มิจฺฉาทิฏฺฐิโก โหติ
ปรญฺจ มิจฺฉาทิฏฺฐิยา สมาทเปติ มิจฺฉาทิฏฺฐิยา จ สมนุญฺโญ โหติ
… อตฺตนา จ สมฺมาทิฏฺฐิโต โหติ ปรญฺจ สมฺมาทิฏฺฐิยา สมาทเปติ
สมฺมาทิฏฺฐิยา จ สมนุญฺโญ โหติ ฯ อิเมหิ โข ภิกฺขเว ตีหิ ธมฺเมหิ
สมนฺนาคโต ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ สคฺเคติ ฯ

[๕๙๙] ๑๖๐ ราคสฺส ภิกฺขเว อภิญฺญาย ตโย ธมฺมา ภาเวตพฺพา
กตเม ตโย สุญฺญโต สมาธิ อนิมิตฺโต สมาธิ อปฺปณิหิโต สมาธิ
ราคสฺส ภิกฺขเว อภิญฺญาย อิเม ตโย ธมฺมา ภาเวตพฺพา ฯ ราคสฺส
ภิกฺขเว ปริญฺญาย ฯเปฯ ปริกฺขยาย ปหานาย ขยาย วยาย วิราคาย
นิโรธาย จาคาย ปฏินิสฺสคฺคาย อิเม ตโย ธมฺมา ภาเวตพฺพา ฯ
โทสสฺส โมหสฺส โกธสฺส อุปนาหสฺส มกฺขสฺส ปฬาสสฺส อิสฺสาย
มจฺฉริยสฺส มายาย สาเถยฺยสฺส ถมฺภสฺส สารมฺภสฺส มานสฺส อติมานสฺส
มทสฺส ปมาทสฺส อภิญฺญาย ปริญฺญาย ปริกฺขยาย ปหานาย ขยาย
วยาย วิราคาย นิโรธาย จาคาย ปฏินิสฺสคฺคาย อิเม ตโย ธมฺมา
ภาเวตพฺพาติ ๑ ฯ
ติกนิปาโต นิฏฺฐิโต ฯ
____________
#๑ ม. ยุ. อิทมโวจ ภควา อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ ฯ
#ยุ. เอกนิปาติ จ ทฺกนิปาติ จ ติกนิปาติ จ สมตฺติ ฯ
# องฺคุตฺตรนิกายวเร สพฺพญญุตปรมวิสุทฺธทสฺสนา นิปาตา เอกาทสา เยว
# ปวตฺติตา อุทฺทานโต เต นิสาเมถ อาทิโต ฯ
# ม. ตสฺสุทฺทานํ
# ราคํ โทสญฺจ โมหญฺจ โกธูปนาหปญฺจมํ
# มกฺขปฬาสอิสฺสา จ มจฺฉริยมายาสาเฐยฺยา
# ถมฺภสารมฺภมานญฺจ อติมานมทสฺส จ
# ปมาทา สตฺตรส วุตฺตา ราคเปยฺยา สนิสฺสิตา
# เอเต โสปมฺมยุตฺเตน อาปาเทน อภิญฺญาย
# ปริญฺญาย ปริกฺขยา ปหานกฺขยพฺพเยน
# วิราคนิโรธจาคํ ปฏินิสสคฺเค อิเม ทส
# สุญฺญโต อนิมิตฺโต จ อปฺปณิหิโต จ ตโย
# สมาธิมูลกา เปยฺยา- เลสุปิ ววตฺถิตา จาติ
# ติกนิปาตปาลิ นิฏฺฐิตา
# ติกนิปาตปาลิ นิฏฺฐิตา