วินย. มหาวิภงฺโค (๒) (เล่ม 2)

[๗๓๒] เตน โข ปน สมเยน ราชา ปเสนทิ โกสโล
อุปริปาสาทวรคโต โหติ ฯ อทฺทสา โข ราชา ปเสนทิ โกสโล ตํ
อุปาสกํ รถิยาย ๑ ฉตฺตปาณึ คจฺฉนฺตํ ทิสฺวาน ปกฺโกสาเปตฺวา
เอตทโวจ ตฺวํ กิร อุปาสก พหุสฺสุโต อาคตาคโม สาธุ
อุปาสก อมฺหากํ อิตฺถาคารํ ธมฺมํ วาเจหีติ ฯ ยมหํ ๒ เทว ชานามิ
อยฺยานํ วาหสา อยฺยา ว เทวสฺส อิตฺถาคารํ ธมฺมํ
วาเจสฺสนฺตีติ ฯ อถโข ราชา ปเสนทิ โกสโล สจฺจํ โข อุปาสโก
อาหาติ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ
# ๑ ม. รถิกาย ฯ ๒ สี. ยมฺปาหํ ฯ
อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ราชา
ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ เอตทโวจ สาธุ ภนฺเต ภควา เอกํ
ภิกฺขุํ อาณาเปตุ โย อมฺหากํ อิตฺถาคารํ ธมฺมํ วาเจสฺสตีติ ฯ
อถโข ภควา ราชานํ ปเสนทึ โกสลํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสสิ
สมาทเปสิ สมุตฺเตเชสิ สมฺปหํเสสิ ฯ อถโข ราชา ปเสนทิ
โกสโล ภควตา ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺสิโต สมาทปิโต สมุตฺเตชิโต
สมฺปหํสิโต อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา
ปกฺกามิ ฯ อถโข ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ
เตนหานนฺท รญฺโญ อิตฺถาคารํ ธมฺมํ วาเจหีติ ฯ เอวํ ภนฺเตติ โข
อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ปฏิสฺสุณิตฺวา กาเลน กาลํ ปวิสิตฺวา
รญฺโญ อิตฺถาคารํ ธมฺมํ วาเจสิ ฯ อถโข อายสฺมา อานนฺโท
ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน รญฺโญ
ปเสนทิสฺส โกสลสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ ฯ เตน โข ปน สมเยน
ราชา ปเสนทิ โกสโล มลฺลิกาย เทวิยา สทฺธึ สยนคโต โหติ ฯ
อทฺทสา โข มลฺลิกา เทวี อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ ทูรโต ว อาคจฺฉนฺตํ
ทิสฺวาน สหสา วุฏฺฐาสิ ฯ ปีตกมฏฺฐํ ทุสฺสํ ปภสฺสิตฺถ ฯ อถโข
อายสฺมา อานนฺโท ตโต ว ปฏินิวตฺติตฺวา อารามํ คนฺตฺวา ภิกฺขูนํ
เอตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา ฯเปฯ เต
อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ กถํ หิ นาม อายสฺมา อานนฺโท
ปุพฺเพ อปฺปฏิสํวิทิโต รญฺโญ อนฺเตปุรํ ปวิสิสฺสตีติ ฯเปฯ
สจฺจํ กิร ตฺวํ อานนฺท ปุพฺเพ อปฺปฏิสํวิทิโต รญฺโญ อนฺเตปุรํ
ปวิสสีติ ฯ สจฺจํ ภควาติ ฯ วิครหิ พุทฺโธ ภควา กถํ หิ นาม
ตฺวํ อานนฺท ปุพฺเพ อปฺปฏิสํวิทิโต รญฺโญ อนฺเตปุรํ ปวิสิสฺสสิ
เนตํ อานนฺท อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย ปสนฺนานํ วา
ภิยฺโยภาวาย ฯเปฯ วิครหิตฺวา ธมฺมึ กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๒) (เล่ม 2)

[๗๓๓] ทสยิเม ๑ ภิกฺขเว อาทีนวา ราชนฺเตปุรปฺปเวสเน ฯ
กตเม ทส ฯ อิธ ภิกฺขเว ราชา มเหสิยา สทฺธึ สยนคโต ๒ โหติ ฯ
ตตฺถ ภิกฺขุ ปวิสติ ฯ มเหสี วา ภิกฺขุํ ทิสฺวา สิตํ ปาตุกโรติ
ภิกฺขุ วา มเหสึ ทิสฺวา สิตํ ปาตุกโรติ ฯ ตตฺถ รญฺโญ เอวํ
โหติ อทฺธา อิเมสํ กตํ วา กริสฺสนฺติ วาติ ฯ อยํ ภิกฺขเว
ปฐโม อาทีนโว ราชนฺเตปุรปฺปเวสเน ฯ ปุน จปรํ ภิกฺขเว
ราชา พหุกิจฺโจ พหุกรณีโย อญฺญตรํ อิตฺถึ คนฺตฺวา นสฺสรติ ฯ
สา เตน คพฺภํ คณฺหาติ ๓ ฯ ตตฺถ รญฺโญ เอวํ โหติ น โข
อิธ อญฺโญ โกจิ ปวิสติ อญฺญตฺร ปพฺพชิเตน สิยา นุ โข
ปพฺพชิตสฺส กมฺมนฺติ ฯ อยํ ภิกฺขเว ทุติโย อาทีนโว ราชนฺเต-
ปุรปฺปเวสเน ฯ ปุน จปรํ ภิกฺขเว รญฺโญ อนฺเตปุเร อญฺญตรํ
รตนํ นสฺสติ ฯ ตตฺถ รญฺโญ เอวํ โหติ น โข อิธ อญฺโญ
โกจิ ปวิสติ อญฺญตฺร ปพฺพชิเตน สิยา นุ โข ปพฺพชิตสฺส
กมฺมนฺติ ฯ อยํ ภิกฺขเว ตติโย อาทีนโว ราชนฺเตปุรปฺปเวสเน ฯ
# ๑ ม. ยุ. ทสิเม ฯ ๒ ม. ยุ. นิสินฺโน ฯ ๓ ม. ยุ. คณฺหิ ฯ
ปุน จปรํ ภิกฺขเว รญฺโญ อนฺเตปุเร อพฺภนฺตรา คุยฺหมนฺตา
พหิทฺธา สมฺเภทํ คจฺฉนฺติ ฯ ตตฺถ รญฺโญ เอวํ โหติ น โข
อิธ อญฺโญ โกจิ ปวิสติ อญฺญตฺร ปพฺพชิเตน สิยา นุ โข
ปพฺพชิตสฺส กมฺมนฺติ ฯ อยํ ภิกฺขเว จตุตฺโถ อาทีนโว ราชนฺเต-
ปุรปฺปเวสเน ฯ ปุน จปรํ ภิกฺขเว รญฺโญ อนฺเตปุเร ปุตฺโต
วา ปิตรํ ปตฺเถติ ปิตา วา ปุตฺตํ ปตฺเถติ ฯ เตสํ เอวํ โหติ
น โข อิธ อญฺโญ โกจิ ปวิสติ อญฺญตฺร ปพฺพชิเตน สิยา
นุ โข ปพฺพชิตสฺส กมฺมนฺติ ฯ อยํ ภิกฺขเว ปญฺจโม อาทีนโว
ราชนฺเตปุรปฺปเวสเน ฯ ปุน จปรํ ภิกฺขเว ราชา นีจฏฺฐานิยํ
อุจฺเจ ฐาเน ๑ ฐเปติ ฯ เยสนฺตํ อมนาปํ เตสํ เอวํ โหติ
ราชา โข ปพฺพชิเตน สํสฏฺโฐ สิยา นุ โข ปพฺพชิตสฺส
กมฺมนฺติ ฯ อยํ ภิกฺขเว ฉฏฺโฐ อาทีนโว ราชนฺเตปุรปฺปเวสเน ฯ
ปุน จปรํ ภิกฺขเว ราชา อุจฺจฏฺฐานิยํ นีเจ ฐาเน ๒ ฐเปติ ฯ
เยสนฺตํ อมนาปํ เตสํ เอวํ โหติ ราชา โข ปพฺพชิเตน
สํสฏฺโฐ สิยา นุ โข ปพฺพชิตสฺส กมฺมนฺติ ฯ อยํ ภิกฺขเว
สตฺตโม อาทีนโว ราชนฺเตปุรปฺปเวสเน ฯ ปุน จปรํ ภิกฺขเว
ราชา อกาเล เสนํ อุยฺโยเชติ ฯ เยสนฺตํ อมนาปํ เตสํ เอวํ
โหติ ราชา โข ปพฺพชิเตน สํสฏฺโฐ สิยา นุ โข ปพฺพชิตสฺส
กมฺมนฺติ ฯ อยํ ภิกฺขเว อฏฺฐโม อาทีนโว ราชนฺเตปุรปฺปเวสเน ฯ
# ๑ ม. ยุ. อุจฺจฏฺฐาเน ฯ ๒ ยุ. นีจฏฺฐาเน ฯ
ปุน จปรํ ภิกฺขเว ราชา กาเล เสนํ อุยฺโยเชตฺวา อนฺตรามคฺคโต
นิวตฺตาเปติ ฯ เยสนฺตํ อมนาปํ เตสํ เอวํ โหติ ราชา โข
ปพฺพชิเตน สํสฏฺโฐ สิยา นุ โข ปพฺพชิตสฺส กมฺมนฺติ ฯ อยํ
ภิกฺขเว นวโม อาทีนโว ราชนฺเตปุรปฺปเวสเน ฯ ปุน จปรํ ภิกฺขเว [๑]
ราชนฺเตปุรํ หตฺถิสมฺมทฺทํ อสฺสสมฺมทฺทํ รถสมฺมทฺทํ รชนิยานิ ๒
รูปสทฺทคนฺธรสโผฏฺฐพฺพานิ ยานิ น ปพฺพชิตสฺส สารุปฺปานิ ฯ อยํ
โข ภิกฺขเว ทสโม อาทีนโว ราชนฺเตปุรปฺปเวสเน ฯ อิเม โข
ภิกฺขเว ทส อาทีนวา ราชนฺเตปุรปฺปเวสเนติ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๒) (เล่ม 2)

[๗๓๔] อถโข ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อเนกปริยาเยน
วิครหิตฺวา ทุพฺภรตาย ทุปฺโปสตาย ฯเปฯ เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว
อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ โย ปน ภิกฺขุ รญฺโญ ขตฺติยสฺส
มุทฺธาภิสิตฺตสฺส ๓ อนิกฺขนฺตราชเก อนิคฺคตรตนเก ๔ ปุพฺเพ อปฺป-
ฏิสํวิทิโต อินฺทขีลํ อติกฺกาเมยฺย ปาจิตฺติยนฺติ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๒) (เล่ม 2)

[๗๓๕] โย ปนาติ โย ยาทิโส ฯเปฯ ภิกฺขูติ ฯเปฯ
อยํ อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ ขตฺติโย นาม อุภโต
สุชาโต โหติ มาติโต จ ปิติโต จ สํสุทฺธคหณิโก ยาว สตฺตมา
ปิตามหยุคา อกฺขิตฺโต อนุปกุฏฺโฐ ชาติวาเทน ฯ มุทฺธาภิสิตฺโต
# ๑ ม. ยุ. รญฺโญ ฯ ๒ ม. รชฺชนียานิ ฯ ๓ มุทฺธาวสิตฺตสฺสาติปิ ปาโฐ ฯ โส
# ปน ปทภาชเนน น สเมติ ฯ ๔ อนีภตรตนเกติปิ ปาโฐ ฯ โสปิ เตน น สเมติ ฯ
นาม ขตฺติยาภิเสเกน อภิสิตฺโต โหติ ฯ อนิกฺขนฺตราชเกติ ราชา
สยนีฆรา ๑ อนิกฺขนฺโต โหติ ฯ อนิคฺคตรตนเกติ มเหสี สยนีฆรา
อนิกฺขนฺตา โหติ อุโภ วา อนิกฺขนฺตา โหนฺติ ฯ ปุพฺเพ
อปฺปฏิสํวิทิโตติ ปุพฺเพ อนิมนฺติโต ๒ ฯ อินฺทขีโล นาม สยนีฆรสฺส
อุมฺมาโร วุจฺจติ ฯ สยนีฆรํ นาม ยตฺถ กตฺถจิ รญฺโญ สยนํ
ปญฺญตฺตํ โหติ อนฺตมโส สาณิปาการปริกฺขิตฺตํปิ ฯ อินฺทขีลํ
อติกฺกาเมยฺยาติ ปฐมํ ปาทํ อุมฺมารํ อติกฺกาเมติ อาปตฺติ
ทุกฺกฏสฺส ฯ ทุติยํ ปาทํ อติกฺกาเมติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๒) (เล่ม 2)

[๗๓๖] อปฺปฏิสํวิทิเต อปฺปฏิสํวิทิตสญฺญี อินฺทขีลํ อติกฺกาเมติ
อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ อปฺปฏิสํวิทิเต เวมติโก อินฺทขีลํ
อติกฺกาเมติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ อปฺปฏิสํวิทิเต ปฏิสํวิทิตสญฺญี
อินฺทขีลํ อติกฺกาเมติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ ปฏิสํวิทิเต
อปฺปฏิสํวิทิตสญฺญี อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ปฏิสํวิทิเต เวมติโก
อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ปฏิสํวิทิเต ปฏิสํวิทิตสญฺญี อนาปตฺติ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๒) (เล่ม 2)

[๗๓๗] อนาปตฺติ ปฏิสํวิทิเต น ขตฺติโย โหติ น
ขตฺติยาภิเสเกน อภิสิตฺโต โหติ ราชา สยนีฆรา นิกฺขนฺโต โหติ
มเหสี สยนีฆรา นิกฺขนฺตา โหติ อุโภ วา สยนีฆรา ๓ นิกฺขนฺตา
โหนฺติ น สยนีฆเร อุมฺมตฺตกสฺส อาทิกมฺมิกสฺสาติ ฯ
ปฐมสิกฺขาปทํ นิฏฺฐิตํ ฯ
_____________
# ๑ ม. สยนิฆรา ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๒ ม. อนามนฺเตตฺวา ฯ ๓ ม. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
ทุติยสิกฺขาปทํ

วินย. มหาวิภงฺโค (๒) (เล่ม 2)

[๗๓๘] เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน
อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร
ภิกฺขุ อจิรวติยา นทิยา นฺหายติ ฯ อญฺญตโรปิ พฺราหฺมโณ
ปญฺจสตานํ ถวิกํ ถเล นิกฺขิปิตฺวา อจิรวติยา นทิยา นฺหายิตฺวา ๑
วิสฺสริตฺวา อคมาสิ ฯ อถโข โส ภิกฺขุ ตสฺสายํ พฺราหฺมณสฺส
ถวิกา มา [๒] นสฺสีติ อคฺคเหสิ ฯ อถโข โส พฺราหฺมโณ สริตฺวา
ตุริโต อาธาวิตฺวา ตํ ภิกฺขุํ เอตทโวจ อปิ เม โภ ถวิกํ
ปสฺเสยฺยาสีติ ฯ หนฺท พฺราหฺมณาติ อทาสิ ฯ อถโข ตสฺส
พฺราหฺมณสฺส เอตทโหสิ เกน นุ โข อหํ อุปาเยน อิมสฺส
ภิกฺขุโน ปุณฺณปตฺตํ น ทเทยฺยนฺติ ฯ น เม โภ ปญฺจสตานิ
สหสฺสํ เมติ ปลิพุทฺธิตฺวา มุญฺจิ ฯ อถโข โส ภิกฺขุ อารามํ คนฺตฺวา(
ภิกฺขูนํ เอตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา ฯเปฯ
เต อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ กถํ หิ นาม ภิกฺขุ รตนํ
อุคฺคเหสฺสตีติ ฯเปฯ สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ รตนํ อุคฺคเหสีติ ฯ
สจฺจํ ภควาติ ฯ วิครหิ พุทฺโธ ภควา กถํ หิ นาม ตฺวํ
โมฆปุริส รตนํ อุคฺคเหสฺสสิ เนตํ โมฆปุริส อปฺปสนฺนานํ วา
ปสาทาย ปสนฺนานํ วา ภิยฺโยภาวาย ฯเปฯ เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว
# ๑ ม. ยุ. นฺหายนฺโต ฯ ๒ ม. อิธ ฯ
อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ โย ปน ภิกฺขุ รตนํ วา รตนสมฺมตํ
วา อุคฺคเณฺหยฺย วา อุคฺคณฺหาเปยฺย วา ปาจิตฺติยนฺติ ฯ เอวญฺจิทํ
ภควตา ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ โหติ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๒) (เล่ม 2)

[๗๓๙] เตน โข ปน สมเยน สาวตฺถิยา อุสฺสโว โหติ ฯ
มนุสฺสา อลงฺกตปฏิยตฺตา อุยฺยานํ คจฺฉนฺติ ฯ วิสาขาปิ มิคารมาตา
อลงฺกตปฏิยตฺตา อุยฺยานํ คมิสฺสามีติ คามโต นิกฺขมิตฺวา กฺยาหํ
กริสฺสามิ อุยฺยานํ คนฺตฺวา ยนฺนูนาหํ ภควนฺตํ ปยิรุปาเสยฺยนฺติ
อาภรณํ โอมุญฺจิตฺวา อุตฺตราสงฺเคน ภณฺฑิกํ พนฺธิตฺวา ทาสิยา
อทาสิ หนฺท เช อิมํ ภณฺฑิกํ คณฺหาหีติ ฯ อถโข วิสาขา
มิคารมาตา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ
อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข วิสาขํ
มิคารมาตรํ ภควา ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสสิ สมาทเปสิ สมุตฺเตเชสิ
สมฺปหํเสสิ ฯ อถโข วิสาขา มิคารมาตา ภควตา ธมฺมิยา กถาย
สนฺทสฺสิตา สมาทปิตา สมุตฺเตชิตา สมฺปหํสิตา อุฏฺฐายาสนา
ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกามิ ฯ อถโข สา
ทาสี ตํ ภณฺฑิกํ วิสฺสริตฺวา อคมาสิ ฯ ภิกฺขู ปสฺสิตฺวา ภควโต
เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ เตนหิ ภิกฺขเว อุคฺคเหตฺวา นิกฺขิปถาติ ฯ
อถโข ภควา เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ ธมฺมึ กถํ
กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ อนุชานามิ ภิกฺขเว รตนํ วา รตนสมฺมตํ
วา อชฺฌาราเม อุคฺคเหตฺวา วา อุคฺคหาเปตฺวา วา นิกฺขิปิตุํ ยสฺส —
ภวิสฺสติ โส หริสฺสตีติ ฯ เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ
อุทฺทิเสยฺยาถ โย ปน ภิกฺขุ รตนํ วา รตนสมฺมตํ วา อญฺญตฺร
อชฺฌารามา อุคฺคเณฺหยฺย วา อุคฺคณฺหาเปยฺย วา ปาจิตฺติยนฺติ ฯ
เอวญฺจิทํ ภควตา ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ โหติ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๒) (เล่ม 2)

[๗๔๐] เตน โข ปน สมเยน กาสีสุ ชนปเทสุ ๑ อนาถปิณฺฑิกสฺส
คหปติสฺส กมฺมนฺตคาโม โหติ ฯ เตน จ คหปตินา อนฺเตวาสี
อาณตฺโต โหติ สเจ ภทฺทนฺตา อาคจฺฉนฺติ ภตฺตํ กเรยฺยาสีติ ฯ
เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา ภิกฺขู กาสีสุ ชนปเทสุ จาริกํ
จรมานา เยน อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติสฺส กมฺมนฺตคาโม
เตนุปสงฺกมึสุ ฯ อทฺทสา โข โส ปุริโส เต ภิกฺขู ทูรโต ว
อาคจฺฉนฺเต ทิสฺวาน เยน เต ภิกฺขู เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
เต ภิกฺขู อภิวาเทตฺวา เอตทโวจ อธิวาเสนฺตุ ภนฺเต อยฺยา
สฺวาตนาย คหปติโน ภตฺตนฺติ ฯ อธิวาเสสุํ โข เต ภิกฺขู
ตุณฺหีภาเวน ฯ อถโข โส ปุริโส ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ปณีตํ
ขาทนียํ โภชนียํ ปฏิยาทาเปตฺวา กาลํ อาโรจาเปตฺวา องฺคุลิมุทฺทิกํ
โอมุญฺจิตฺวา เต ภิกฺขู ภตฺเตน ปริวิสิตฺวา อยฺยา ภุญฺชิตฺวา
คจฺฉนฺตุ อหํปิ กมฺมนฺตํ คมิสฺสามีติ องฺคุลิมุทฺทิกํ วิสฺสริตฺวา
อคมาสิ ฯ ภิกฺขู ปสฺสิตฺวา สเจ มยํ คมิสฺสาม นสฺสิสฺสตายํ
องฺคุลิมุทฺทิกาติ ตตฺเถว อจฺฉึสุ ฯ อถโข โส ปุริโส กมฺมนฺตา
อาคจฺฉนฺโต เต ภิกฺขู ปสฺสิตฺวา เอตทโวจ กิสฺส ภนฺเต อยฺยา
# ๑ ม. ชนปเท ฯ เอวมุปริปิ ฯ
อิเธว อจฺฉนฺตีติ ฯ อถโข เต ภิกฺขู ตสฺส ปุริสสฺส เอตมตฺถํ
อาโรเจตฺวา สาวตฺถึ คนฺตฺวา ภิกฺขูนํ เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ ภิกฺขู
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อถโข ภควา เอตสฺมึ นิทาเน
เอตสฺมึ ปกรเณ ธมฺมึ กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ อนุชานามิ
ภิกฺขเว รตนํ วา รตนสมฺมตํ วา อชฺฌาราเม วา อชฺฌาวสเถ
วา อุคฺคเหตฺวา วา อุคฺคหาเปตฺวา วา นิกฺขิปิตุํ ยสฺส ภวิสฺสติ
โส หริสฺสตีติ ฯ เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ
โย ปน ภิกฺขุ รตนํ วา รตนสมฺมตํ วา อญฺญตฺร อชฺฌารามา วา
อชฺฌาวสถา วา อุคฺคเณฺหยฺย วา อุคฺคณฺหาเปยฺย วา ปาจิตฺติยํ ฯ
รตนํ วา ปน ภิกฺขุนา รตนสมฺมตํ วา อชฺฌาราเม วา อชฺฌาวสเถ
วา อุคฺคเหตฺวา วา อุคฺคหาเปตฺวา วา นิกฺขิปิตพฺพํ ยสฺส ภวิสฺสติ
โส หริสฺสตีติ ฯ อยํ ตตฺถ สามีจีติ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๒) (เล่ม 2)

[๗๔๑] โย ปนาติ โย ยาทิโส ฯเปฯ ภิกฺขูติ ฯเปฯ อยํ
อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ รตนํ นาม มุตฺตา มณิ
เวฬุริโย สงฺโข สิลา ปวาฬํ รชตํ ชาตรูปํ โลหิตงฺโก มสารคลฺลํ
เอตํ รตนํ นาม ๑ ฯ รตนสมฺมตํ นาม ยํ มนุสฺสานํ อุปโภคปริโภคํ
เอตํ รตนสมฺมตํ นาม ฯ อญฺญตฺร อชฺฌารามา วา
อชฺฌาวสถา วาติ ฐเปตฺวา อชฺฌารามํ อชฺฌาวสถํ ฯ อชฺฌาราโม
นาม ปริกฺขิตฺตสฺส อารามสฺส อนฺโตอาราโม อปริกฺขิตฺตสฺส
อุปจาโร ฯ อชฺฌาวสโถ นาม ปริกฺขิตฺตสฺส อาวสถสฺส
# ๑ ม. เอตํ รตนํ นามาติ อิทํ ปาฐตฺตยํ นตฺถิ ฯ
อนฺโตอาวสโถ อปริกฺขิตฺตสฺส อุปจาโร ฯ อุคฺคเณฺหยฺยาติ อยํ
คณฺหาติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ อุคฺคณฺหาเปยฺยาติ อญฺญํ
คณฺหาเปติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ