[๑๗๕๔] เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว มหาสมุทฺโท ๕ ปริกฺขยํ ปริยาทานํ
คจฺเฉยฺย ฐเปตฺวา เทฺว วา ตีณิ วา อุทกผุสิตานิ ฯ ตํ กึ
มญฺญถ ภิกฺขเว กตมํ นุ โข พหุตรํ ฯ ยํ วา มหาสมุทฺเท
#๑ ม. ยุ. ปฐวี ฯ ๒ ม. มหาสมุทฺทโต ฯ ๓ ม. อุทฺธริตานิ ฯ ๔ ม. วาสทฺโท นตฺถิ ฯ
#เอวมุปริปิ ฯ ๕ ม. ยุ. มหาสมุทฺเท อุทกํ ฯ
อุทกํ ปริกฺขีณํ ปริยาทินฺนํ ยานิ วา เทฺว วา ตีณิ วา อุทกผุสิตานิ
อวสิฏฺฐานีติ ฯ เอตเทว ภนฺเต พหุตรํ มหาสมุทฺเท
อุทกํ [๑] ปริกฺขีณํ ปริยาทินฺนํ อปฺปมตฺตกานิ เทฺว วา ตีณิ วา
อุทกผุสิตานิ อวสิฏฺฐานิ สงฺขมฺปิ น อุเปนฺติ อุปนิธมฺปิ น อุเปนฺติ
กลภาคมฺปิ น อุเปนฺติ มหาสมุทฺเท อุทกํ ปริกฺขีณํ ปริยาทินฺนํ
อุปนิธาย [๒] เทฺว วา ตีณิ วา อุทกผุสิตานิ อวสิฏฺฐานีติ ฯ เอวเมว
โข ภิกฺขเว อริยสาวกสฺส (โสเยว เปยฺยาโล) โยโค กรณีโยติ ฯ

[๑๗๕๕] เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ปุริโส หิมวโต ปพฺพตราชสฺส สตฺต
สาสปมตฺติโย ปาสาณสกฺขรา อุปนิกฺขิเปยฺย ฯ ตํ กึ มญฺญถ
ภิกฺขเว กตมํ นุ โข พหุตรํ ฯ ยา วา สตฺต สาสปมตฺติโย
ปาสาณสกฺขรา อุปนิกฺขิตฺตา อยํ วา หิมวา ปพฺพตราชาติ ฯ
เอตเทว ภนฺเต พหุตรํ ยทิทํ หิมวา ปพฺพตราชา อปฺปมตฺติกา
สตฺต สาสปมตฺติโย ปาสาณสกฺขรา อุปนิกฺขิตฺตา สงฺขมฺปิ น
อุเปนฺติ อุปนิธมฺปิ น อุเปนฺติ กลภาคมฺปิ น อุเปนฺติ หิมวนฺตํ
ปพฺพตราชานํ อุปนิธาย สตฺต สาสปมตฺติโย ปาสาณสกฺขรา อุปนิกฺขิตฺตาติ ฯ
เอวเมว โข ภิกฺขเว อริยสาวกสฺส ฯเปฯ โยโค
กรณีโยติ ฯ

[๑๗๕๖] เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว หิมวา ปพฺพตราชา ปริกฺขยํ
ปริยาทานํ คจฺเฉยฺย ฐเปตฺวา สตฺต สาสปมตฺติโย ปาสาณสกฺขรา ฯ
ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว กตมํ นุ โข พหุตรํ ฯ ยํ วา หิมวโต
#๑ ม. ยุ. ยทิทํ ฯ ๒ ม. ยานิ ฯ
ปพฺพตราชสฺส ปริกฺขีณํ ปริยาทินฺนํ ยา วา สตฺต สาสปมตฺติโย
ปาสาณสกฺขรา อวสิฏฺฐาติ ฯ เอตเทว ภนฺเต พหุตรํ หิมวโต
ปพฺพตราชสฺส ยทิทํ ปริกฺขีณํ ปริยาทินฺนํ อปฺปมตฺติกา สตฺต
สาสปมตฺติโย ปาสาณสกฺขรา อวสิฏฺฐา สงฺขมฺปิ น อุเปนฺติ อุปนิธมฺปิ
น อุเปนฺติ กลภาคมฺปิ น อุเปนฺติ หิมวโต ปพฺพตราชสฺส
ปริกฺขีณํ ปริยาทินฺนํ อุปนิธาย สตฺต สาสปมตฺติโย ปาสาณสกฺขรา
อวสิฏฺฐาติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อริยสาวกสฺส ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส
ปุคฺคลสฺส อภิสเมตาวิโน เอตเทว พหุตรํ ทุกฺขํ ยทิทํ
ปริกฺขีณํ ปริยาทินฺนํ อปฺปมตฺตกํ อวสิฏฺฐํ สงฺขมฺปิ น อุเปติ
อุปนิธมฺปิ น อุเปติ กลภาคมฺปิ น อุเปติ ปุริมํ ทุกฺขกฺขนฺธํ
ปริกฺขีณํ ปริยาทินฺนํ อุปนิธาย ยทิทํ สตฺตกฺขตฺตตปรมตา ฯ โย
อิทํ ทุกฺขนฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ ฯเปฯ อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี
ปฏิปทาติ ยถาภูตํ ปชานาติ ฯ ตสฺมา ติห ภิกฺขเว อิทํ ทุกฺขนฺติ
โยโค กรณีโย ฯเปฯ อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ โยโค
กรณีโยติ ฯ
อภิสมยวคฺโค ฉฏฺโฐ ฯ
ตสฺสุทฺทานํ
นขสิขาโปกฺขรณิโย สมฺเภชฺช อปเร ทุเว
ปฐวี เทฺวสมุทฺเทหิ เทฺวมา จ ปพฺพตูปมาติ ฯ
__________________
อามกธญฺญเปยฺยาเล ปฐมวคฺโค สตฺตโม

[๑๗๕๗] อถ โข ภควา ปริตฺตํ นขสิขายํ ปํสุํ อาโรเปตฺวา
ภิกฺขู อามนฺเตสิ ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว กตมํ นุ โข พหุตรํ ฯ
โย วายํ มยา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโต อยํ วา
มหาปฐวีติ ฯ เอตเทว ภนฺเต พหุตรํ ยทิทํ มหาปฐวี อปฺปมตฺตกายํ
ภควตา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโต สงฺขมฺปิ น
อุเปติ อุปนิธมฺปิ น อุเปติ กลภาคมฺปิ น อุเปติ มหาปฐวึ
อุปนิธาย ภควตา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโตติ ฯ เอวเมว
โข ภิกฺขเว อปฺปมตฺตกา ๑ เต สตฺตา เย มนุสฺเสสุ ปจฺจาชายนฺติ
อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย อญฺญตฺร มนุสฺเสหิ ปจฺจาชายนฺติ ฯ
ตํ กิสฺส เหตุ ฯ อทิฏฺฐตฺตา ภิกฺขเว จตุนฺนํ อริยสจฺจานํ ฯ
กตเมสํ จตุนฺนํ ฯ ทุกฺขสฺส อริยสจฺจสฺส ฯเปฯ
ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปทาย อริยสจฺจสฺส ฯ ตสฺมา ติห ภิกฺขเว
อิทํ ทุกฺขนฺติ โยโค กรณีโย ฯเปฯ อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี
ปฏิปทาติ โยโค กรณีโยติ ฯ

[๑๗๕๘] อถ โข ภควา ปริตฺตํ นขสิขายํ ปํสุํ อาโรเปตฺวา ภิกฺขู
อามนฺเตสิ ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว กตมํ นุ โข พหุตรํ ฯ
โย วายํ มยา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโต อยํ วา มหาปฐวีติ ฯ
เอตเทว ภนฺเต พหุตรํ ยทิทํ มหาปฐวี อปฺปมตฺตกายํ
#๑ ยุ. อปฺปกา ฯ เอวมุปริปิ ฯ
ภควตา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโต สงฺขมฺปิ น อุเปติ
อุปนิธมฺปิ น อุเปติ กลภาคมฺปิ น อุเปติ มหาปฐวึ อุปนิธาย
ภควตา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโตติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว
อปฺปมตฺตกา เต สตฺตา เย มชฺฌิเมสุ ชนปเทสุ ปจฺจาชายนฺติ
อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย ปจฺจนฺติเมสุ ชนปเทสุ ปจฺจาชายนฺติ ฯ
อวิญฺญาตาเรสุ มิลกฺขูสุ ๑ ฯเปฯ

[๑๗๕๙] เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปมตฺตกา เต สตฺตา เย
อริเยน ปน ปญฺญาจกฺขุนา สมนฺนาคตา อถ โข เอเตว พหุตรา
สตฺตา เย อวิชฺชาคตา สมฺมูฬฺหา ฯเปฯ

[๑๗๖๐] เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย
สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา ปฏิวิรตา อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา
เย สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา อปฺปฏิวิรตา ฯเปฯ

[๑๗๖๑] เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย ถลชา
อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย อุทกชา ฯเปฯ เอวเมว
โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย มตฺเตยฺยา อถ โข เอเตว
พหุตรา สตฺตา เย อมตฺเตยฺยา ฯเปฯ

[๑๗๖๒] เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย เปตฺเตยฺยา
อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย อเปตฺเตยฺยา ฯเปฯ

[๑๗๖๓] เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย สามญฺญา
ฯเปฯ อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย อสามญฺญา ฯเปฯ
#๑ ม. ยุ. มิลกฺเขสุ ฯ