[๑๖๒๔] กจฺจิ ภนฺเต ภควา อโรโค เจว พลวา จาติ ฯ
อโรโค เจว อาวุโส ภควา พลวา จาติ ฯ กจฺจิ ปน ภนฺเต สารีปุตฺต-
โมคฺคลฺลานา อโรคา เจว พลวนฺโต จาติ ฯ สารีปุตฺตโมคฺคลฺลานาปิ
โข อาวุโส อโรคา เจว พลวนฺโต จาติ ฯ กจฺจิ ปน ภนฺเต
ภิกฺขุสงฺโฆ อโรโค จ พลวา จาติ ฯ ภิกฺขุสงฺโฆปิ โข อาวุโส
อโรโค จ พลวา จาติ ฯ อตฺถิ ปน เต ภนฺเต กิญฺจิ อิมินา
อนฺตรวสฺเสน ภควโต สมฺมุขา สุตํ สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตนฺติ ฯ
สมฺมุขา เมตํ อาวุโส ภควโต สุตํ สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ อปฺปกา เต
ภิกฺขเว ภิกฺขู เย อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ
ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช
วิหรนฺติ อถ โข เอเตว พหุตรา ภิกฺขู เย ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ
สญฺโญชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติกา ตตฺถ ปรินิพฺพายิโน อนาวตฺติธมฺมา
อสฺมา โลกาติ ฯ อปรํปิ โข เม อาวุโส ภควโต สมฺมุขา
สุตํ สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ อปฺปกา เต ภิกฺขเว ภิกฺขู เย ปญฺจนฺนํ
โอรมฺภาคิยานํ สญฺโญชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติกา ตตฺถ ปริ-
นิพฺพายิโน อนาวตฺติธมฺมา อสฺมา โลกา อถ โข เอเตว พหุตรา
ภิกฺขู เย ติณฺณํ สญฺโญชนานํ ปริกฺขยา ราคโทสโมหานํ ตนุตฺตา
สกทาคามิโน สกิเทว อิมํ โลกํ อาคนฺตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสนฺตีติ ฯ
อปรํปิ โข เม อาวุโส ภควโต สมฺมุขา สุตํ สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ
อปฺปกา เต ภิกฺขเว ภิกฺขู เย ติณฺณํ สญฺโญชนานํ ปริกฺขยา
ราคโทสโมหานํ ตนุตฺตา สกทาคามิโน สกิเทว อิมํ โลกํ อาคนฺตฺวา
ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสนฺติ อถ โข เอเตว พหุตรา ภิกฺขู เย ติณฺณํ
สญฺโญชนานํ ปริกฺขยา โสตาปนฺนา อวินิปาตธมฺมา นิยตา สมฺโพธิปรายนาติ ฯ

[๑๖๒๕] เอกํ สมยํ ภควา พาราณสิยํ วิหรติ อิสิปตเน มิคทาเย ฯ
อถ โข ธมฺมทินฺโน อุปาสโก ปญฺจหิ อุปาสกสเตหิ สทฺธึ เยน ภควา
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ธมฺมทินฺโน อุปาสโก ภควนฺตํ เอตทโวจ
โอวทตุ โน ภนฺเต ภควา อนุสาสตุ โน ภนฺเต ภควา ยํ
อมฺหากํ อสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายาติ ฯ ตสฺมา ติห โว ธมฺมทินฺนา
เอวํ สิกฺขิตพฺพํ เย เต สุตฺตนฺตา ตถาคตภาสิตา คมฺภีรา
คมฺภีรตฺถา โลกุตฺตรา สุญฺญตปฏิสํยุตฺตา เต กาเลน กาลํ อุปสมฺปชฺช
วิหริสฺสามาติ ฯ เอวญฺหิ โว ธมฺมทินฺน สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ

[๑๖๒๖] น โข เนตํ ภนฺเต สุกรํ อเมฺหหิ ปุตฺตสมฺพาธสยนํ
อชฺฌาวสนฺเตหิ กาสิกจนฺทนํ ปจฺจนุโภนฺเตหิ มาลาคนฺธวิเลปนํ
ธารยนฺเตหิ ชาตรูปรชตํ สาทิยนฺเตหิ เย สุตฺตนฺตา ตถาคตภาสิตา
คมฺภีรา คมฺภีรตฺถา โลกุตฺตรา สุญฺญตปฏิสํยุตฺตา เต กาเลน
กาลํ อุปสมฺปชฺช วิหริตุํ เตสนฺโน ภนฺเต ภควา อมฺหากํ ปญฺจสุ
สิกฺขาปเทสุ ฐิตานํ อุตฺตรึ ธมฺมํ เทเสตูติ ฯ ตสฺมา ติห โว
ธมฺมทินฺน เอวํ สิกฺขิตพฺพํ พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคตา
ภวิสฺสาม อิติปิ โส ภควา ฯเปฯ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ
ภควาติ ฯ ธมฺเม สงฺเฆ ฯ อริยกนฺเตหิ สีเลหิ สมนฺนาคตา
ภวิสฺสาม อกฺขณฺเฑหิ ฯเปฯ สมาธิสํวตฺตนิเกหีติ ฯ เอวญฺหิ โว
ธมฺมทินฺน สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ ยานีมานิ ภนฺเต ภควตา จตฺตาริ
โสตาปตฺติยงฺคานิ เทสิตานิ สํวิชฺชนฺติ เต ธมฺมา อเมฺหสุ มยํ จ
เตสุ ธมฺเมสุ สนฺทิสฺสาม ฯ มยญฺหิ ภนฺเต พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน
สมนฺนาคตา อิติปิ โส ภควา ฯเปฯ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ
พุทฺโธ ภควาติ ฯ ธมฺเม สงฺเฆ ฯ อริยกนฺเตหิ สีเลหิ สมนฺนาคตา
ภวิสฺสาม อกฺขณฺเฑหิ ฯเปฯ สมาธิสํวตฺตนิเกหีติ ฯ ลาภา
โว ธมฺมทินฺน สุลทฺธํ โว ธมฺมทินฺน โสตาปตฺติผลํ ธมฺมทินฺน
ตุเมฺหหิ พฺยากตนฺติ ฯ

[๑๖๒๗] เอกํ สมยํ ภควา สกฺเกสุ วิหรติ กปิลวตฺถุสฺมึ
นิโคฺรธาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา ภิกฺขู ภควโต จีวรกมฺมํ
กโรนฺติ นิฏฺฐิตจีวโร ภควา เตมาสจฺจเยน จาริกํ ปกฺกมิสฺสตีติ ฯ
อสฺโสสิ โข มหานาโม สกฺโก สมฺพหุลา กิร ภิกฺขู ภควโต
จีวรกมฺมํ กโรนฺติ นิฏฺฐิตจีวโร ภควา เตมาสจฺจเยน จาริกํ
ปกฺกมิสฺสตีติ ฯ อถ โข มหานาโม สกฺโก เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข มหานาโม สกฺโก ภควนฺตํ เอตทโวจ
สุตมฺเมตํ ภนฺเต สมฺพหุลา กิร ภิกฺขู ภควโต จีวรกมฺมํ กโรนฺติ
นิฏฺฐิตจีวโร ภควา เตมาสจฺจเยน จาริกํ ปกฺกมิสฺสตีติ ฯ น โข
เนตํ ๑ ภนฺเต ภควโต สมฺมุขา สุตํ สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ สปฺปญฺเญน
อุปาสเกน สปฺปญฺโญ อุปาสโก อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน
โอวทิตพฺโพติ ฯ

[๑๖๒๘] สปฺปญฺเญน มหานาม อุปาสเกน สปฺปญฺโญ อุปาสโก
อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน จตูหิ อสฺสาสนิเยหิ ธมฺเมหิ
อสฺสาเสตพฺโพ ฯ อสฺสาสตายสฺมา อตฺถายสฺมโต พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาโท ๒
อิติปิ โส ภควา ฯเปฯ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ
ภควาติ ฯ อสฺสาสตายสฺมา อตฺถายสฺมโต ธมฺเม สงฺเฆ ฯ อริยกนฺตานิ
สีลานิ อกฺขณฺฑานิ ฯเปฯ สมาธิสํวตฺตนิกานีติ ฯ

[๑๖๒๙] สปฺปญฺเญน มหานาม อุปาสเกน สปฺปญฺโญ อุปาสโก
อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน อิเมหิ จตูหิ อสฺสาสนิเยหิ
ธมฺเมหิ อสฺสาเสตฺวา เอวมสฺส วจนีโย อตฺถายสฺมโต มาตาปิตูสุ
อเปกฺขาติ ฯ โส เจ เอวํ วเทยฺย อตฺถิ เม มาตาปิตูสุ
อเปกฺขาติ ฯ โส เอวมสฺส วจนีโย อายสฺมา ๓ โข มาริโส มรณธมฺโม
สเจปายสฺมา มาตาปิตูสุ อเปกฺขํ กริสฺสติ มริสฺสเตว โน
#๑ ม. ปเนตํ ฯ ยุ. น โข เต เอตํ ฯ ๒ ยุ. อเวจฺจปฺปสาเทน ฯ ๓ ยุ. อายสฺมาปิ ฯ
เจปายสฺมา มาตาปิตูสุ อเปกฺขํ กริสฺสติ มริสฺสเตว สาธายสฺมา
ยา เต มาตาปิตูสุ อเปกฺขา ตํ ปชหาติ ฯ โส เจ เอวํ วเทยฺย
ยา เม มาตาปิตูสุ อเปกฺขา สา ปหีนาติ ฯ

[๑๖๓๐] โส เอวมสฺส วจนีโย อตฺถิ ปนายสฺมโต ปุตฺตทาเรสุ
อเปกฺขาติ ฯ โส เจ เอวํ วเทยฺย อตฺถิ เม ปุตฺตทาเรสุ
อเปกฺขาติ ฯ โส เอวมสฺส วจนีโย อายสฺมา โข มาริโส
มรณธมฺโม สเจปายสฺมา ปุตฺตทาเรสุ อเปกฺขํ กริสฺสติ มริสฺสเตว
โน เจปายสฺมา ปุตฺตทาเรสุ อเปกฺขํ กริสฺสติ มริสฺสเตว สาธายสฺมา
ยา เต ปุตฺตทาเรสุ อเปกฺขา ตํ ปชหาติ ฯ โส เจ เอวํ
วเทยฺย ยา เม ปุตฺตทาเรสุ อเปกฺขา สา ปหีนาติ ฯ

[๑๖๓๑] โส เอวมสฺส วจนีโย อตฺถิ ปนายสฺมโต มานุสเกสุ
ปญฺจสุ กามคุเณสุ อเปกฺขาติ ฯ โส เจ เอวํ วเทยฺย อตฺถิ เม
มานุสเกสุ ปญฺจสุ กามคุเณสุ อเปกฺขาติ ฯ โส เอวมสฺส วจนีโย
มานุสเกหิ โข อาวุโส กาเมหิ ทิพฺพา กามา อภิกฺกนฺตตรา จ
ปณีตตรา จ สาธายสฺมา มานุสเกหิ กาเมหิ จิตฺตํ วุฏฺฐาเปตฺวา
จาตุมฺมหาราชิเกสุ เทเวสุ จิตฺตํ อธิโมเจหีติ ฯ โส เจ เอวํ วเทยฺย
มานุสเกหิ เม กาเมหิ จิตฺตํ วุฏฺฐิตํ จาตุมฺมหาราชิเกสุ เทเวสุ
จิตฺตํ อธิโมจิตนฺติ ฯ

[๑๖๓๒] โส เอวมสฺส วจนีโย จาตุมฺมหาราชิเกหิ โข อาวุโส
เทเวหิ ตาวตึสา เทวา อภิกฺกนฺตตรา จ ปณีตตรา จ สาธายสฺมา
จาตุมฺมหาราชิเกหิ เทเวหิ จิตฺตํ วุฏฺฐาเปตฺวา ตาวตึเสสุ เทเวสุ
จิตฺตํ อธิโมเจหีติ ฯ โส เจ เอวํ วเทยฺย จาตุมฺมหาราชิเกหิ
เม เทเวหิ จิตฺตํ วุฏฺฐิตํ ตาวตึเสสุ เทเวสุ จิตฺตํ อธิโมจิตนฺติ ฯ
โส เอวมสฺส วจนีโย ตาวตึเสหิ โข อาวุโส เทเวหิ ยามา
เทวา ฯ ตุสิตา เทวา ฯ นิมฺมานรตี เทวา ฯ ปรนิมฺมิตวสวตฺติโน
เทวา ฯ ปรนิมฺมิตวสวตฺตีหิ โข อาวุโส เทเวหิ พฺรหฺมโลโก
อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จ สาธายสฺมา ปรนิมฺมิตวสวตฺตีหิ
เทเวหิ จิตฺตํ วุฏฺฐาเปตฺวา พฺรหฺมโลเก จิตฺตํ อธิโมเจหีติ ฯ โส
เจ เอวํ วเทยฺย ปรนิมฺมิตวสวตฺตีหิ เม เทเวหิ จิตฺตํ วุฏฺฐิตํ
พฺรหฺมโลเก จิตฺตํ อธิโมจิตนฺติ ฯ

[๑๖๓๓] โส เอวมสฺส วจนีโย พฺรหฺมโลโกปิ โข อาวุโส
อนิจฺโจ อทฺธุโว สกฺกายปริยาปนฺโน สาธายสฺมา พฺรหฺมโลกา จิตฺตํ
วุฏฺฐาเปตฺวา สกฺกายนิโรเธ จิตฺตํ อุปสํหราติ ฯ โส เจ เอวํ วเทยฺย
พฺรหฺมโลกา เม จิตฺตํ วุฏฺฐิตํ สกฺกายนิโรเธ จิตฺตํ อุปสํหตนฺติ ๑ ฯ
เอวํ วิมุตฺตจิตฺตสฺส โข มหานาม อุปาสกสฺส วสฺสสตํ ๒ วิมุตฺตจิตฺเตน
ภิกฺขุนา น กิญฺจิ นานากรณํ วทามิ ยทิทํ วิมุตฺติยา
วิมุตฺตนฺติ ๓ ฯ