[๓๙๔] เอกํ สมยํ ภควา สาเกเต วิหรติ อญฺชนวเน มิคทาเย ฯ
อถ โข กุณฺฑลิโย ปริพฺพาชโก เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ
วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข กุณฺฑลิโย
ปริพฺพาชโก ภควนฺตํ เอตทโวจ อหมสฺมิ โภ โคตม
อารามนิยาทิปริสาวจโร ๒ ตสฺส มยฺหํ โภ โคตม ปจฺฉาภตฺตํ
ภุตฺตปาตราสสฺส อยมาหาโร ๓ โหติ อาราเมน อารามํ อุยฺยาเนน
อุยฺยานํ อนุจงฺกมามิ อนุวิจรามิ โส ตตฺถ ปสฺสามิ เอเก สมณพฺราหฺมเณ
อิติ วาทปฺปโมกฺขานิสํสํ เจว กถํ กเถนฺเต อุปารมฺภานิสํสํ
จ ภวมฺปน โคตโม กิมานิสํโส วิหรตีติ ฯ วิชฺชาวิมุตฺติผลานิสํโส
โข กุณฺฑลิย ตถาคโต วิหรตีติ ฯ

[๓๙๕] กตเม ปน โภ โคตม ธมฺมา ภาวิตา พหุลีกตา
วิชฺชาวิมุตฺตึ ปริปูเรนฺตีติ ฯ สตฺต โข กุณฺฑลิย โพชฺฌงฺคา ภาวิตา
พหุลีกตา วิชฺชาวิมุตฺตึ ปริปูเรนฺตีติ ฯ กตเม ปน โภ โคตม ธมฺมา
ภาวิตา พหุลีกตา สตฺต โพชฺฌงฺเค ปริปูเรนฺตีติ ฯ จตฺตาโร โข
กุณฺฑลิย สติปฏฺฐานา ภาวิตา พหุลีกตา สตฺต โพชฺฌงฺเค ปริปูเรนฺตีติ ฯ
#๑ โป. ยุ. วิมุตฺตมฺหีติ ฯ ๒ ม. อารามนิสฺสยี ปริสาวจโร ฯ ยุ. อารามนิสาทิ… ฯ
#๓ ม. ยุ. อยมาจาโร ฯ
กตเม ปน โภ โคตม ธมฺมา ภาวิตา พหุลีกตา จตฺตาโร
สติปฏฺฐาเน ปริปูเรนฺตีติ ฯ ตีณิ โข กุณฺฑลิย สุจริตานิ ภาวิตานิ
พหุลีกตานิ จตฺตาโร สติปฏฺฐาเน ปริปูเรนฺตีติ ฯ กตเม ปน โภ
โคตม ธมฺมา ภาวิตา พหุลีกตา ตีณิ สุจริตานิ ปริปูเรนฺตีติ ฯ

[๓๙๖] อินฺทฺริยสํวโร โข กุณฺฑลิย ภาวิโต พหุลีกโต ตีณิ
สุจริตานิ ปริปูเรติ ๑ ฯ กถํ ภาวิโต [๒] กุณฺฑลิย อินฺทฺริยสํวโร กถํ
พหุลีกโต ตีณิ สุจริตานิ ปริปูเรติ ๓ ฯ อิธ กุณฺฑลิย ภิกฺขุ จกฺขุนา
รูปํ ทิสฺวา มนาปํ นาภิชฺฌายติ นาวิหึสติ ๔ น ราคํ ชเนติ ตสฺส
ฐิโต จ ๕ กาโย โหติ ฐิตํ จิตฺตํ อชฺฌตฺตํ สุสณฺฐิตํ สุวิมุตฺตํ ฯ
จกฺขุนา โข ปเนว รูปํ ทิสฺวา อมนาปํ น มงฺกุ โหติ อปฺปติฏฺฐิตจิตฺโต
อาทินฺนมานโส ๖ อพฺยาปนฺนเจตโส ตสฺส ฐิโต จ กาโย
โหติ ฐิตํ จิตฺตํ อชฺฌตฺตํ สุสณฺฐิตํ สุวิมุตฺตํ ฯ ปุน จปรํ
กุณฺฑลิย ภิกฺขุ โสเตน สทฺทํ สุตฺวา ฯเปฯ ฆาเนน คนฺธํ
ฆายิตฺวา ฯ ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา ฯ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา ฯ
มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย มนาปํ นาภิชฺฌายติ นาวิหึสติ น ราคํ
ชเนติ ตสฺส ฐิโต จ กาโย โหติ ฐิตํ จิตฺตํ อชฺฌตฺตํ
สุสณฺฐิตํ สุวิมุตฺตํ ฯ มนสา โข ปเนว ธมฺมํ วิญฺญาย อมนาปํ
น มงฺกุ โหติ อปฺปติฏฺฐิตจิตฺโต อาทินฺนมานโส อพฺยาปนฺนเจตโส
ตสฺส จ กาโย โหติ ฐิตํ จิตฺตํ อชฺฌตฺตํ สุสณฺฐิตํ สุวิมุตฺตํ ฯ
ยโต โข กุณฺฑลิย ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา มนาปามนาเปสุ
#๑ ม. อิติสทฺโท อตฺถิ ฯ ๒ ม. ยุ. จ ฯ ๓ ม. ยุ. ปริปูเรนฺตีติ ฯ ๔ ม. ยุ.
#นาภิชฺฌติ นาวิหํสติ ฯ เอวมุปริ ฯ ๕ โป. ยุ. ว ฯ เอวมุปริ ฯ
#๖ ม. ยุ. อาทีน … ฯ เอวมุปริ ฯ
รูเปสุ ฐิโต อาทินฺนมานโส อพฺยาปนฺนเจตโส ตสฺส ฐิโต จ
กาโย โหติ ฐิตํ จิตฺตํ อชฺฌตฺตํ สุสณฺฐิตํ สุวิมุตฺตํ ฯ โสเตน
สทฺทํ สุตฺวา ฯเปฯ ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา ฯ ชิวฺหาย รสํ
สายิตฺวา ฯ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา ฯ มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย
มนาปามนาเปสุ ธมฺเมสุ ฐิโต จ กาโย โหติ ฐิตํ จิตฺตํ อชฺฌตฺตํ
สุสณฺฐิตํ สุวิมุตฺตํ ฯ เอวมฺภาวิโต โข กุณฺฑลิย อินฺทฺริยสํวโร
เอวํ พหุลีกโต ตีณิ สุจริตานิ ปริปูเรติ ฯ

[๓๙๗] กถํ ภาวิตานิ ตานิ จ กุณฺฑลิย ตีณิ สุจริตานิ กถํ
พหุลีกตานิ จตฺตาโร สติปฏฺฐาเน ปริปูเรนฺติ ฯ อิธ กุณฺฑลิย ภิกฺขุ
กายทุจฺจริตํ ปหานาย ๑ กายสุจริตํ ภาเวติ วจีทุจฺจริตํ ปหานาย
วจีสุจริตํ ภาเวติ มโนทุจฺจริตํ ปหานาย มโนสุจริตํ ภาเวติ ฯ
เอวํ ภาวิตานิ โข กุณฺฑลิย ตีณิ สุจริตานิ เอวํ พหุลีกตานิ
จตฺตาโร สติปฏฺฐาเน ปริปูเรนฺติ ฯ

[๓๙๘] กถํ ภาวิตา จ กุณฺฑลิย จตฺตาโร สติปฏฺฐานา กถํ
พหุลีกตา สตฺต โพชฺฌงฺเค ปริปูเรนฺติ ฯ อิธ กุณฺฑลิย ภิกฺขุ
กาเย กายานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย
โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ เวทนาสุ ฯเปฯ จิตฺเต ฯเปฯ ธมฺเมสุ
ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก
อภิชฺฌาโทมนสฺสํ ฯ เอวํ ภาวิตา โข กุณฺฑลิย จตฺตาโร สติปฏฺฐานา
เอวํ พหุลีกตา สตฺต โพชฺฌงฺเค ปริปูเรนฺติ ฯ
#๑ ม. ยุ. ปหาย ฯ เอวมุปริ ฯ

[๓๙๙] กถํ ภาวิตา จ กุณฺฑลิย สตฺต โพชฺฌงฺคา กถํ พหุลีกตา
วิชฺชาวิมุตฺตึ ปริปูเรนฺติ ฯ อิธ กุณฺฑลิย ภิกฺขุ สติสมฺโพชฺฌงฺคํ
ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ
ฯเปฯ อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ
นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ ฯ เอวํ ภาวิตา โข กุณฺฑลิย สตฺต
โพชฺฌงฺคา เอวํ พหุลีกตา วิชฺชาวิมุตฺตึ ปริปูเรนฺตีติ ฯ

[๔๐๐] เอวํ วุตฺเต กุณฺฑลิโย ปริพฺพาชโก ภควนฺตํ เอตทโวจ
อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม เสยฺยถาปิ โภ โคตม
นิกฺกุชฺชิตํ วา อุกฺกุชฺเชยฺย ปฏิจฺฉนฺนํ วา วิวเรยฺย มูฬฺหสฺส วา
มคฺคํ อาจิกฺเขยฺย อนฺธกาเร วา เตลปฺปชฺโชตํ ธาเรยฺย จกฺขุมนฺโต
รูปานิ ทกฺขนฺตีติ ฯ เอวเมว โข โภตา โคตเมน อเนกปริยาเยน
ธมฺโม ปกาสิโต เอสาหํ ภวนฺตํ โคตมํ สรณํ คจฺฉามิ
ธมฺมญฺจ ภิกฺขุสงฺฆญฺจ อุปาสกํ มํ ภวํ โคตโม ธาเรตุ อชฺชตคฺเค
ปาณุเปตํ สรณงฺคตนฺติ ฯ

[๔๐๑] เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว กูฏาคารสฺส ยา กาจิ โคปานสิโย
สพฺพา ตา กูฏนินฺนา กูฏโปณา กูฏปพฺภารา เอวเมว โข
ภิกฺขเว ภิกฺขุ สตฺต โพชฺฌงฺเค ภาเวนฺโต สตฺต โพชฺฌงฺเค พหุลีกโรนฺโต
นิพฺพานนินฺโน โหติ นิพฺพานโปโณ นิพฺพานปพฺภาโร ฯ

[๔๐๒] กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สตฺต โพชฺฌงฺเค ภาเวนฺโต
สตฺต โพชฺฌงฺเค พหุลีกโรนฺโต นิพฺพานนินฺโน โหติ นิพฺพานโปโณ
นิพฺพานปพฺภาโร ฯ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ
วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ ฯเปฯ
อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ
โวสฺสคฺคปริณามึ ฯ เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ สตฺต โพชฺฌงฺเค
ภาเวนฺโต สตฺต โพชฺฌงฺเค พหุลีกโรนฺโต นิพฺพานนินฺโน โหติ
นิพฺพานโปโณ นิพฺพานปพฺภาโรติ ฯ

[๔๐๓] เอกํ สมยํ อายสฺมา จ อุปวาโณ อายสฺมา จ สารีปุตฺโต ๑
โกสมฺพิยํ วิหรนฺติ โฆสิตาราเม ฯ อถ โข อายสฺมา
สารีปุตฺโต ๒ สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลาณา วุฏฺฐิโต เยนายสฺมา อุปวาโณ
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา อุปวาเณน สทฺธึ
สมฺโมทิ สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สารีปุตฺโต อายสฺมนฺตํ อุปวาณํ
เอตทโวจ ชาเนยฺย นุ โข อาวุโส อุปวาณ ภิกฺขุ ปจฺจตฺตํ
โยนิโสมนสิการา เอวํ สุสมารทฺธา เม สตฺต โพชฺฌงฺคา ผาสุวิหาราย
สํวตฺตนฺตีติ ฯ ชาเนยฺย โข อาวุโส สารีปุตฺต ภิกฺขุ
ปจฺจตฺตํ โยนิโสมนสิการา เอวํ สุสมารทฺธา เม สตฺต โพชฺฌงฺคา
ผาสุวิหาราย สํวตฺตนฺตีติ ฯ