[๕๓๒] โย ปนาติ โย ยาทิโส ฯเปฯ ภิกฺขูติ ฯเปฯ อยํ
อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ ภิกฺขุนฺติ อญฺญํ ภิกฺขุํ ฯ
เอหาวุโส คามํ วา นิคมํ วาติ คาโมปิ นิคโมปิ นครํปิ คาโม
เจว นิคโม จ ฯ ตสฺส ทาเปตฺวาติ ยาคุํ วา ภตฺตํ วา ๒ ขาทนียํ วา
โภชนียํ วา ทาเปตฺวา ฯ อทาเปตฺวาติ น กิญฺจิ ทาเปตฺวา ฯ
อุยฺโยเชยฺยาติ มาตุคาเมน สทฺธึ หสิตุกาโม กีฬิตุกาโม รโห
นิสีทิตุกาโม อนาจารํ อาจริตุกาโม เอวํ วเทติ คจฺฉาวุโส น
เม ตยา สทฺธึ กถา วา นิสชฺชา วา ผาสุ โหติ เอกกสฺส
เม กถา วา นิสชฺชา วา ผาสุ โหตีติ อุยฺโยเชติ อาปตฺติ
ทุกฺกฏสฺส ฯ ทสฺสนูปจารํ วา สวนูปจารํ วา วิชหนฺตสฺส อาปตฺติ
ทุกฺกฏสฺส ฯ วิชหิเต อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ เอตเทว ปจฺจยํ
กริตฺวา อนญฺญนฺติ น อญฺโญ โกจิ ปจฺจโย โหติ อุยฺโยเชตุํ ฯ

[๕๓๓] อุปสมฺปนฺเน อุปสมฺปนฺนสญฺญี อุยฺโยเชติ อาปตฺติ
# ๑ ม. ยุ. เอวํ วเทยฺยาติ อิทํ ปาฐทฺวยํ นตฺถิ ฯ ๒ ยุ. ยาตุํ วา ภตฺตํ วาติ
# ปาฐทฺวยํ นตฺถิ ฯ
ปาจิตฺติยสฺส ฯ อุปสมฺปนฺเน เวมติโก อุยฺโยเชติ อาปตฺติ
ปาจิตฺติยสฺส ฯ อุปสมฺปนฺเน อนุปสมฺปนฺนสญฺญี อุยฺโยเชติ อาปตฺติ
ปาจิตฺติยสฺส ฯ กลิสาสนํ อาโรเปติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ
อนุปสมฺปนฺนํ อุยฺโยเชติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ กลิสาสนํ อาโรเปติ
อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อนุปสมฺปนฺเน อุปสมฺปนฺนสญฺญี อาปตฺติ
ทุกฺกฏสฺส ฯ อนุปสมฺปนฺเน เวมติโก อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ
อนุปสมฺปนฺเน อนุปสมฺปนฺนสญฺญี อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ

[๕๓๔] อนาปตฺติ อุโภ เอกโต น ยาเปสฺสามาติ อุยฺโยเชติ
มหคฺฆํ ภณฺฑํ ปสฺสิตฺวา โลภธมฺมํ อุปฺปาเทสฺสตีติ อุยฺโยเชติ
มาตุคามํ ปสฺสิตฺวา อนภิรตึ อุปฺปาเทสฺสตีติ อุยฺโยเชติ คิลานสฺส
วา โอหียกสฺส วา วิหารปาลสฺส วา ยาคุํ วา ภตฺตํ วา ๑
ขาทนียํ วา โภชนียํ วา นีหราติ อุยฺโยเชติ น อนาจารํ
อาจริตุกาโม สติ กรณีเย อุยฺโยเชติ อุมฺมตฺตกสฺส
อาทิกมฺมิกสฺสาติ ฯ
ทุติยสิกฺขาปทํ นิฏฺฐิตํ ฯ
_____________
# ๑ ยุ. ยาคุํ วา ภตฺตํ วาติ ปาฐทฺวยํ น ทิสฺสติ ฯ
ตติยสิกฺขาปทํ

[๕๓๕] เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน
อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา
อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโต สหายกสฺส ฆรํ คนฺตฺวา ตสฺส ปชาปติยา
สทฺธึ สยนีฆเร ๑ นิสชฺชํ กปฺเปสิ ฯ อถโข โส ปุริโส เยนายสฺมา
อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ
อุปนนฺทํ สกฺยปุตฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ
นิสินฺโน โข โส ปุริโส ปชาปตึ เอตทโวจ เทหยฺยสฺส ภิกฺขนฺติ ฯ
อถโข สา อิตฺถี อายสฺมโต อุปนนฺทสฺส สกฺยปุตฺตสฺส ภิกฺขํ
อทาสิ ฯ อถโข โส ปุริโส อายสฺมนฺตํ อุปนนฺทํ สกฺยปุตฺตํ
เอตทโวจ คจฺฉถ ภนฺเต ยโต อยฺยสฺส ภิกฺขา ทินฺนาติ ฯ
อถโข สา อิตฺถี สลฺลกฺเขตฺวา ปริยุฏฺฐิโต อยํ ปุริโสติ อายสฺมนฺตํ
อุปนนฺทํ สกฺยปุตฺตํ เอตทโวจ นิสีทถ ภนฺเต มา อคมิตฺถาติ ฯ
ทุติยมฺปิ โข โส ปุริโส ฯเปฯ ตติยมฺปิ โข โส ปุริโส
อายสฺมนฺตํ อุปนนฺทํ สกฺยปุตฺตํ เอตทโวจ คจฺฉถ ภนฺเต ยโต
อยฺยสฺส ภิกฺขา ทินฺนาติ ฯ ตติยมฺปิ โข สา อิตฺถี อายสฺมนฺตํ
อุปนนฺทํ สกฺยปุตฺตํ เอตทโวจ นิสีทถ ภนฺเต มา อคมิตฺถาติ ฯ
อถโข โส ปุริโส นิกฺขมิตฺวา ภิกฺขู อุชฺฌาเปสิ อยํ ภนฺเต
อยฺโย อุปนนฺโท มยฺหํ ปชาปติยา สทฺธึ สยนีฆเร นิสินฺโน โส
# ๑ ม. ยุ. สยนิฆเร ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๒ ม. ทเทหายฺยสฺส ฯ
มยา อุยฺโยชิยมาโน น อิจฺฉติ คนฺตุํ พหุกิจฺจา มยํ
พหุกรณียาติ ฯ เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา ฯเปฯ เต อุชฺฌายนฺติ
ขียนฺติ วิปาเจนฺติ กถํ หิ นาม อายสฺมา อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโต
สโภชเน กุเล อนุปขชฺช นิสชฺชํ กปฺเปสฺสตีติ ฯเปฯ สจฺจํ กิร
ตฺวํ อุปนนฺท สโภชเน กุเล อนุปขชฺช นิสชฺชํ กปฺเปสีติ ฯ สจฺจํ
ภควาติ ฯ วิครหิ พุทฺโธ ภควา กถํ หิ นาม ตฺวํ โมฆปุริส
สโภชเน กุเล อนุปขชฺช นิสชฺชํ กปฺเปสฺสสิ เนตํ โมฆปุริส
อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย ปสนฺนานํ วา ภิยฺโยภาวาย ฯเปฯ
เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ โย ปน
ภิกฺขุ สโภชเน กุเล อนุปขชฺช นิสชฺชํ กปฺเปยฺย ปาจิตฺติยนฺติ ฯ

[๕๓๖] โย ปนาติ โย ยาทิโส ฯเปฯ ภิกฺขูติ ฯเปฯ
อยํ อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ สโภชนํ นาม กุลํ
อิตฺถี เจว โหติ ปุริโส จ ฯ อุโภ อนิกฺขนฺตา โหนฺติ อุโภ
อวีตราคา ฯ อนุปขชฺชาติ อนุปวิสิตฺวา ฯ นิสชฺชํ กปฺเปยฺยาติ
มหลฺลเก ฆเร ปิฏฺฐิสงฺฆาตสฺส ๑ หตฺถปาสํ วิชหิตฺวา นิสีทติ
อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ ขุทฺทเก ฆเร ปิฏฺฐิวํสํ อติกฺกมิตฺวา
นิสีทติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ

[๕๓๗] สยนีฆเร สยนีฆรสญฺญี สโภชเน กุเล อนุปขชฺช นิสชฺชํ
กปฺเปติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ สยนีฆเร เวมติโก สโภชเน
กุเล อนุปขชฺช นิสชฺชํ กปฺเปติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ สยนีฆเร
# ๑ ม. ปิฏฺฐสงฺฆาฏสฺส ฯ เอวมุปริปิ ฯ
นสยนีฆรสญฺญี สโภชเน กุเล อนุปขชฺช นิสชฺชํ กปฺเปติ อาปตฺติ
ปาจิตฺติยสฺส ฯ นสยนีฆเร สยนีฆรสญฺญี อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ
นสยนีฆเร เวมติโก อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ นสยนีฆเร
นสยนีฆรสญฺญี อนาปตฺติ ฯ

[๕๓๘] อนาปตฺติ มหลฺลเก ฆเร ปิฏฺฐิสงฺฆาตสฺส หตฺถปาสํ
อวิชหิตฺวา นิสีทติ ขุทฺทเก ฆเร ปิฏฺฐิวํสํ อนติกฺกมิตฺวา นิสีทติ
ภิกฺขุ ทุติโย โหติ อุโภ นิกฺขนฺตา โหนฺติ อุโภ วีตราคา
นสยนีฆเร อุมฺมตฺตกสฺส อาทิกมฺมิกสฺสาติ ฯ
ตติยสิกฺขาปทํ นิฏฺฐิตํ ฯ
_____________
จตุตฺถสิกฺขาปทํ

[๕๓๙] เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน
อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา
อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโต สหายกสฺส ฆรํ คนฺตฺวา ตสฺส ปชาปติยา
สทฺธึ รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน นิสชฺชํ กปฺเปสิ ฯ อถโข โส
ปุริโส อุชฺฌายติ ขียติ วิปาเจติ กถํ หิ นาม อยฺโย อุปนนฺโท
มยฺหํ ปชาปติยา สทฺธึ รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน นิสชฺชํ
กปฺเปสฺสตีติ ฯ อสฺโสสุํ โข ภิกฺขู ตสฺส ปุริสสฺส อุชฺฌายนฺตสฺส ขียนฺตสฺส
วิปาเจนฺตสฺส ฯ เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา ฯเปฯ เต อุชฺฌายนฺติ
ขียนฺติ วิปาเจนฺติ กถํ หิ นาม อายสฺมา อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโต
มาตุคาเมน สทฺธึ รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน นิสชฺชํ กปฺเปสฺสตีติ
ฯเปฯ สจฺจํ กิร ตฺวํ อุปนนฺท มาตุคาเมน สทฺธึ รโห ปฏิจฺฉนฺเน
อาสเน นิสชฺชํ กปฺเปสีติ ฯ สจฺจํ ภควาติ ฯ วิครหิ พุทฺโธ
ภควา กถํ หิ นาม ตฺวํ โมฆปุริส มาตุคาเมน สทฺธึ รโห
ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน นิสชฺชํ กปฺเปสฺสสิ เนตํ โมฆปุริส อปฺปสนฺนานํ
วา ปสาทาย ปสนฺนานํ วา ภิยฺโยภาวาย ฯเปฯ เอวญฺจ
ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ โย ปน ภิกฺขุ
มาตุคาเมน สทฺธึ รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน นิสชฺชํ กปฺเปยฺย
ปาจิตฺติยนฺติ ฯ

[๕๔๐] โย ปนาติ โย ยาทิโส ฯเปฯ ภิกฺขูติ ฯเปฯ
อยํ อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ มาตุคาโม นาม มนุสฺสิตฺถี
น ยกฺขี น เปตี น ติรจฺฉานคตา อนฺตมโส ตทหุชาตาปิ
ทาริกา ปเคว มหนฺตตรี ๑ ฯ สทฺธินฺติ เอกโต ฯ รโห นาม
จกฺขุสฺส รโห โสตสฺส รโห ฯ จกฺขุสฺส รโห นาม น สกฺกา
โหติ อกฺขีนิ ๒ วา นิขนิยมาเน ๓ ภมุกํ วา อุกฺขิปิยมาเน ๔ สีสํ วา
อุกฺขิปิยมาเน ปสฺสิตุํ ฯ โสตสฺส รโห นาม น สกฺกา โหติ
ปกติกถา โสตุํ ฯ ปฏิจฺฉนฺนํ นาม อาสนํ กุฑฺเฑน ๕ วา กวาเฏน วา
กิลญฺเชน วา ปาณิปากาเรน วา รุกฺเขน วา ถมฺเภน วา โกฏฺฐฬิยา ๖
วา เยน เกนจิ ปฏิจฺฉนฺนํ โหติ ฯ นิสชฺชํ กปฺเปยฺยาติ มาตุคาเม
นิสินฺเน ภิกฺขุ อุปนิสินฺโน วา โหติ อุปนิปนฺโน วา อาปตฺติ
ปาจิตฺติยสฺส ฯ ภิกฺขุ นิสินฺเน มาตุคาโม อุปนิสินฺโน วา โหติ
อุปนิปนฺโน วา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ อุโภ วา นิสินฺนา
โหนฺติ อุโภ วา นิปนฺนา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ

[๕๔๑] มาตุคาเม มาตุคามสญฺญี รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน
นิสชฺชํ กปฺเปติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ มาตุคาเม เวมติโก
รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน นิสชฺชํ กปฺเปติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ
มาตุคาเม อมาตุคามสญฺญี รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน นิสชฺชํ กปฺเปติ
อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ ยกฺขิยา วา เปติยา วา ปณฺฑเกน
# ๑ ม. มหตฺตรี ฯ ยุ. มหตรี ฯ ๒ ม. ยุ. อกฺขึ ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๓ ม. ยุ.
# นิขณียมาเน ฯ ๔ ม. ยุ. อุกฺชิปียมาเน ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๕ ม. กุฏฺเฏน ฯ
# เอวมุปริปิ ฯ ๖ ม. โกตฺถฬิกาย ฯ
วา ติรจฺฉานคตมนุสฺสวิคฺคหิตฺถิยา ๑ วา สทฺธึ รโห ปฏิจฺฉนฺเน
อาสเน นิสชฺชํ กปฺเปติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อมาตุคาเม
มาตุคามสญฺญี อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อมาตุคาเม เวมติโก
อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อมาตุคาเม อมาตุคามสญฺญี อนาปตฺติ ฯ