[๗๔๘] เลณญฺจ โว ภิกฺขเว เทสิสฺสามิ เลณคามิญฺจ มคฺคํ
ตํ สุณาถ ฯ กตมญฺจ ภิกฺขเว เลณํ ฯเปฯ
#๑ ม. อพฺยาพชฺฌญฺจ ฯ ๒ ม. อพฺยาพชฺฌคามิญฺจ ฯ เอวมุปริปิ ฯ

[๗๔๙] ตาณญฺจ โว ภิกฺขเว เทสิสฺสามิ ตาณคามิญฺจ มคฺคํ
ตํ สุณาถ ฯ กตมญฺจ ภิกฺขเว ตาณํ ฯเปฯ

[๗๕๐] สรณญฺจ โว ภิกฺขเว เทสิสฺสามิ สรณคามิญฺจ มคฺคํ
ตํ สุณาถ ฯ กตมญฺจ ภิกฺขเว สรณํ ฯเปฯ

[๗๕๑] ปรายนญฺจ โว ภิกฺขเว เทสิสฺสามิ ปรายนคามิญฺจ มคฺคํ
ตํ สุณาถ ฯ กตมญฺจ ภิกฺขเว ปรายนํ ฯ โย ภิกฺขเว ราคกฺขโย
โทสกฺขโย โมหกฺขโย ฯ อิทํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปรายนํ ฯ กตโม
จ ภิกฺขเว ปรายนคามิมคฺโค ฯ กายคตาสติ ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว
ปรายนคามิมคฺโค ฯ อิติ โข ภิกฺขเว เทสิตํ โว มยา ปรายนํ
เทสิโต ปรายนคามิมคฺโค ฯ ยํ ภิกฺขเว สตฺถารา กรณียํ สาวกานํ
หิเตสินา อนุกมฺปเกน อนุกมฺปํ อุปาทาย กตํ โว ตํ มยา ฯ
เอตานิ ภิกฺขเว รุกฺขมูลานิ เอตานิ สุญฺญาคารานิ ฯ ฌายถ ภิกฺขเว
มา ปมาทตฺถ มา ปจฺฉา วิปฺปฏิสาริโน อหุวตฺถ ฯ อยํ โว
อมฺหากํ อนุสาสนีติ ฯ (ยถา อสงฺขตํ วิตฺถาริตํ ตถา วิตฺถาเรตพฺพํ) ฯ
ทุติโย วคฺโค สมตฺโต ฯ
ตสฺสุทฺทานํ
อสงฺขตํ อนตํ อนาสวํ สจฺจญฺจ ปารํ นิปุณํ สุทุทฺทสํ
อชชฺชรนฺตํ ๑ ธุวํ อปโลกินํ อนิทสฺสนํ นิปฺปปญฺจสนฺตํ ฯ
อมตํ ปณีตญฺจ สิวญฺจ เขมํ ตณฺหกฺขโย อจฺฉริยญฺจ อพฺภุตํ
อนีติกํ อนีติกธมฺมํ นิพฺพานเมตํ สุคเตน เทสิตํ ฯ
#๑ ม. อชชฺชรํ ฯ
อพฺยาปชฺโฌ วิราโค จ สุทฺธิ มุตฺติ อนาลโย
ทีปํ เลณญฺจ ตาณญฺจ สรณญฺจ ปรายนนฺติ ฯ
อสงฺขตสํยุตฺตํ สมตฺตํ ฯ
________
อพฺยากตสํยุตฺตํ

[๗๕๒] เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส
อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน เขมา ภิกฺขุนี โกสเลสุ
จาริกํ จรมานา อนฺตรา จ สาวตฺถึ อนฺตรา จ สาเกตํ โตรณวตฺถุสฺมึ
วาสํ อุปคตา โหติ ฯ อถ โข ราชา ปเสนทิโกสโล
สาเกตา สาวตฺถึ คจฺฉนฺโต อนฺตรา จ สาวตฺถึ อนฺตรา จ สาเกตํ ๑
โตรณวตฺถุสฺมึ เอกรตฺติวาสํ อุปคจฺฉติ ๒ ฯ อถ โข ราชา ปเสนทิโกสโล
อญฺญตรํ ปุริสํ อามนฺเตสิ เอหิ ตฺวํ อมฺโภ ปุริส โตรณวตฺถุสฺมึ
ตถารูปํ สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา ชาน ยมหํ อชฺช
ปยิรุปาเสยฺยนฺติ ฯ เอวํ เทวาติ โข โส ปุริโส รญฺโญ ปเสนทิโกสลสฺส
ปฏิสฺสุตฺวา เกวลกปฺปํ โตรณวตฺถุํ ๓ อาหิณฺฑนฺโต นาทฺทส
ตถารูปํ สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา ยํ ราชา ปเสนทิโกสโล
ปยิรุปาเสยฺย ฯ

[๗๕๓] อทฺทสา โข โส ปุริโส เขมํ ภิกฺขุนึ โตรณวตฺถุสฺมึ
วาสํ อุปคตํ ทิสฺวาน เยน ราชา ปเสนทิโกสโล เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ราชานํ ปเสนทิโกสลํ เอตทโวจ นตฺถิ โข เทว
โตรณวตฺถุสฺมึ ตถารูโป สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา ยํ เทโว
ปยิรุปาเสยฺย ฯ อตฺถิ จ โข เทว เขมา นาม ภิกฺขุนี ตสฺส
ภควโต สาวิกา อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ ตสฺสา โข ปน
#๑ ม. ยุ. อนฺตรา จ สาเกตํ อนฺตรา จ สาวตฺถึ ฯ ๒ ม. ยุ. อุปคจฺฉิ ฯ
#๓ ยุ. โตรณวตฺถุสฺมึ ฯ
อยฺยาย เอวํกลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต ปณฺฑิตา พฺยตฺตา
เมธาวินี พหุสฺสุตา จิตฺตกถี ๑ กลฺยาณปฏิภาณาติ ฯ ตํ เทโว
ปยิรุปาสตูติ ฯ

[๗๕๔] อถ โข ราชา ปเสนทิโกสโล เยน เขมา ภิกฺขุนี
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา เขมํ ภิกฺขุนึ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ราชา ปเสนทิโกสโล เขมํ ภิกฺขุนึ
เอตทโวจ กึ นุ โข อยฺเย โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ
อพฺยากตํ โข เอตํ มหาราช ภควตา โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ
กึ ปนยฺเย น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ เอตมฺปิ โข มหาราช
อพฺยากตํ ภควตา น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ กึ นุ
โข อยฺเย โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ
อพฺยากตํ โข เอตํ มหาราช ภควตา โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต
ปรํ มรณาติ ฯ กึ ปนยฺเย เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต
ปรํ มรณาติ ฯ เอตมฺปิ โข มหาราช อพฺยากตํ ภควตา เนว
โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ

[๗๕๕] กึ นุ โข อยฺเย โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ อิติ
ปุฏฺฐา สมานา อพฺยากตํ โข เอตํ มหาราช ภควตา โหติ ตถาคโต
ปรํ มรณาติ วเทสิ ฯ กึ ปนยฺเย น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ
อิติ ปุฏฺฐา สมานา เอตมฺปิ โข มหาราช อพฺยากตํ ภควตา น
โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ วเทสิ ฯ กึ นุ โข อยฺเย โหติ
#๑ ม. จิตฺตกถา ฯ
จ น จ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ อิติ ปุฏฺฐา สมานา
อพฺยากตํ โข เอตํ มหาราช ภควตา โหติ จ น จ โหติ
ตถาคโต ปรํ มรณาติ วเทสิ ฯ กึ ปนยฺเย เนว โหติ น น
โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ อิติ ปุฏฺฐา สมานา เอตมฺปิ โข
มหาราช อพฺยากตํ ภควตา เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ
มรณาติ วเทสิ ฯ โก นุ โข อยฺเย เหตุ โก ปจฺจโย เยเนตํ
อพฺยากตํ ภควตาติ ฯ

[๗๕๖] เตนหิ มหาราช ตญฺเญเวตฺถ ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ ยถา เต
ขเมยฺย ตถา นํ พฺยากเรยฺยาสิ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ มหาราช อตฺถิ เต
โกจิ คณโก วา มุทฺทิโก วา สงฺขายโก วา โย ปโหติ คงฺคาย
วาลิกํ คเณตุํ เอตฺตกา วาลิกา อิติ วา เอตฺตกานิ วาลิกสตานิ
อิติ วา เอตฺตกานิ วาลิกสหสฺสานิ อิติ วา เอตฺตกานิ วาลิกสตสหสฺสานิ
อิติ วาติ ฯ โน เหตํ อยฺเย ฯ อตฺถิ ปน เต โกจิ คณโก
วา มุทฺทิโก วา สงฺขายโก วา โย ปโหติ มหาสมุทฺเท อุทกํ
คเณตุํ เอตฺตกานิ อุทกาฬฺหกานิ อิติ วา เอตฺตกานิ อุทกาฬฺหกสตานิ
อิติ วา เอตฺตกานิ อุทกาฬฺหกสหสฺสานิ อิติ วา เอตฺตกานิ
อุทกาฬฺหกสตสหสฺสานิ อิติ วาติ ฯ โน เหตํ อยฺเย ฯ ตํ กิสฺส
เหตุ ฯ มหยฺเย สมุทฺโท คมฺภีโร อปฺปเมยฺโย ทุปฺปริโยคาโหติ ๑ ฯ

[๗๕๗] เอวเมว โข มหาราช เยน รูเปน ตถาคตํ
#๑ ทุปฺปริโยคาโฬฺหติ วา ปาโฐ ฯ
ปญฺญาปยมาโน ปญฺญเปยฺย ๑ ตํ รูปํ ตถาคตสฺส ปหีนํ อุจฺฉินฺนมูลํ
ตาลาวตฺถุกตํ อนภาวงฺคตํ อายตึ อนุปฺปาทธมฺมํ ฯ รูปสงฺขฺยา วิมุตฺโต
โข มหาราช ตถาคโต คมฺภีโร อปฺปเมยฺโย ทุปฺปริโยคาโห เสยฺยถาปิ
มหาราช ๒ มหาสมุทฺโท ฯ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น อุเปติ
น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น อุเปติ โหติ จ น จ
โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น อุเปติ เนว โหติ น น โหติ
ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น อุเปติ ฯ ยาย เวทนาย ตถาคตํ
ปญฺญาปยมาโน ปญฺญเปยฺย สา เวทนา ตถาคตสฺส ปหีนา
อุจฺฉินฺนมูลา ตาลาวตฺถุกตา อนภาวงฺคตา อายตึ อนุปฺปาทธมฺมา ฯ
เวทนาสงฺขฺยา วิมุตฺโต โข มหาราช ตถาคโต คมฺภีโร อปฺปเมยฺโย
ทุปฺปริโยคาโห เสยฺยถาปิ มหาราช มหาสมุทฺโท ฯ โหติ ตถาคโต
ปรํ มรณาติปิ น อุเปติ น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น
อุเปติ โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น อุเปติ
เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น อุเปติ ฯ
ยาย สญฺญาย ตถาคตํ ฯเปฯ เยหิ สงฺขาเรหิ ตถาคตํ ปญฺญาปยมาโน
ปญฺญเปยฺย เต สงฺขารา ตถาคตสฺส ปหีนา อุจฺฉินฺนมูลา
ตาลาวตฺถุกตา อนภาวงฺคตา อายตึ อนุปฺปาทธมฺมา ฯ สงฺขารสงฺขฺยา
วิมุตฺโต โข มหาราช ตถาคโต คมฺภีโร อปฺปเมยฺโย ทุปฺปริโยคาโห
เสยฺยถาปิ มหาราช มหาสมุทฺโท ฯ โหติ ตถาคโต ปรํ
มรณาติปิ น อุเปติ น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น
#๑ ม. ยุ. ปญฺญาเปยฺย ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๒ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ เอวมุปริปิ ฯ
อุเปติ โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น อุเปติ
เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น อุเปติ ฯ เยน
วิญฺญาเณน ตถาคตํ ปญฺญาปยมาโน ปญฺญเปยฺย ตํ วิญฺญาณํ
ตถาคตสฺส ปหีนํ อุจฺฉินฺนมูลํ ตาลาวตฺถุกตํ อนภาวงฺคตํ อายตึ
อนุปฺปาทธมฺมํ ฯ วิญฺญาณสงฺขฺยา วิมุตฺโต โข มหาราช ตถาคโต
คมฺภีโร อปฺปเมยฺโย ทุปฺปริโยคาโห เสยฺยถาปิ มหาราช
มหาสมุทฺโท ฯ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น อุเปติ น
โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น อุเปติ โหติ จ น จ
โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น อุเปติ เนว โหติ น น
โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปิ น อุเปตีติ ฯ อถ โข ราชา
ปเสนทิโกสโล เขมาย ภิกฺขุนิยา ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา
อุฏฺฐายาสนา เขมํ ภิกฺขุนึ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกามิ ฯ