[๕๙๘] เอกํ สมยํ ภควา นาฬนฺทายํ วิหรติ ปาวาริกมฺพวเน ฯ
อถ โข อสิพนฺธกปุตฺโต คามณี เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน
โข อสิพนฺธกปุตฺโต คามณี ภควนฺตํ เอตทโวจ พฺราหฺมณา
ภนฺเต ปจฺฉาภูมกา กามณฺฑลุกา เสวาลมาลิกา อุทโกโรหกา
อคฺคิปริจารกา เต มตํ กาลกตํ อุยฺยาเปนฺติ นาม สญฺญาเปนฺติ
นาม สคฺคํ นาม โอกฺกาเปนฺติ ฯ ภควา ปน ภนฺเต อรหํ
สมฺมาสมฺพุทฺโธ ปโหติ ตถา กาตุํ ยถา สพฺโพ โลโก กายสฺส
เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺยาติ ฯ เตนหิ
คามณิ ตญฺเญเวตฺถ ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ ฯ ยถา เต ขเมยฺย ตถา
นํ พฺยากเรยฺยาสีติ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ คามณิ อิธสฺส ปุริโส
ปาณาติปาตี อทินฺนาทายี กาเมสุ มิจฺฉาจารี มุสาวาที ปิสุณวาโจ
ผรุสวาโจ สมฺผปฺปลาปี อภิชฺฌาลุ พฺยาปนฺนจิตฺโต มิจฺฉาทิฏฺฐิโก
ตเมนํ มหาชนกาโย สงฺคมฺม สมาคมฺม อายาเจยฺย
โถเมยฺย ปญฺชลิโก อนุปริสกฺเกยฺย อยํ ปุริโส กายสฺส เภทา
ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชตูติ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ
คามณิ อปิ นุ โส ปุริโส มหโต ชนกายสฺส อายาจนเหตุ วา
โถมนเหตุ วา ปญฺชลิกาอนุปริสกฺกนเหตุ วา กายสฺส เภทา ปรํ
มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺยาติ ฯ โน เหตํ ภนฺเต ฯ

[๕๙๙] เสยฺยถาปิ คามณิ ปุริโส มหนฺตํ ๑ ปุถุสิลํ คมฺภีเร
อุทกรหเท ปกฺขิเปยฺย ตเมนํ มหาชนกาโย สงฺคมฺม สมาคมฺม
อายาเจยฺย โถเมยฺย ปญฺชลิโก อนุปริสกฺเกยฺย อุมฺมุชฺช โภ
ปุถุสิเล อุปฺลว โภ ปุถุสิเล ถลมุปฺลว โภ ปุถุสิเลติ ฯ
ตํ กึ มญฺญสิ คามณิ อปิ นุ สา ปุถุสิลา มหโต ชนกายสฺส
อายาจนเหตุ วา โถมนเหตุ วา ปญฺชลิกาอนุปริสกฺกนเหตุ วา
อุมฺมุชฺเชยฺย วา อุปฺลเวยฺย วา ถลํ วา อุปฺลเวยฺยาติ ฯ โน
เหตํ ภนฺเต ฯ เอวเมว โข คามณิ โย โส ปุริโส ปาณาติปาตี
อทินฺนาทายี กาเมสุ มิจฺฉาจารี มุสาวาที ปิสุณวาโจ ผรุสวาโจ
สมฺผปฺปลาปี อภิชฺฌาลุ พฺยาปนฺนจิตฺโต มิจฺฉาทิฏฺฐิโก ฯ กิญฺจาปิ
ตํ มหาชนกาโย สงฺคมฺม สมาคมฺม อายาเจยฺย โถเมยฺย ปญฺชลิโก
อนุปริสกฺเกยฺย อยํ ปุริโส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ
สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชตูติ ฯ อถ โข โส ปุริโส กายสฺส เภทา
ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย ฯ

[๖๐๐] ตํ กึ มญฺญสิ คามณิ อิธสฺส ปุริโส ปาณาติปาตา
ปฏิวิรโต อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต กาเมสุ มิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต
มุสาวาทา ปฏิวิรโต ปิสุณาย วาจาย ปฏิวิรโต ผรุสาย วาจาย
#๑ ม. ยุ. มหตึ ฯ
ปฏิวิรโต สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรโต อนภิชฺฌาลุ อพฺยาปนฺนจิตฺโต
สมฺมาทิฏฺฐิโก ตเมนํ มหาชนกาโย สงฺคมฺม สมาคมฺม อายาเจยฺย
โถเมยฺย ปญฺชลิโก อนุปริสกฺเกยฺย อยํ ปุริโส กายสฺส เภทา
ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชตูติ ฯ ตํ กึ
มญฺญสิ คามณิ อปิ นุ โส ปุริโส มหโต ชนกายสฺส อายาจนเหตุ
วา โถมนเหตุ วา ปญฺชลิกาอนุปริสกฺกนเหตุ วา กายสฺส เภทา
ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺยาติ ฯ โน
เหตํ ภนฺเต ฯ

[๖๐๑] เสยฺยถาปิ คามณิ ปุริโส สปฺปิกุมฺภํ วา เตลกุมฺภํ
วา คมฺภีรํ อุทกรหทํ ๑ โอคาหิตฺวา ๒ ภินฺเทยฺย ตตฺร ยสฺส ๓ สกฺขรา
วา กฐลา วา สา อโธคามี อสฺส ยญฺจ ขฺวสฺส ตตฺร สปฺปิ
วา เตลํ วา ตํ อุทฺธงฺคามิ อสฺส ตเมนํ มหาชนกาโย สงฺคมฺม
สมาคมฺม อายาเจยฺย โถเมยฺย ปญฺชลิโก อนุปริสกฺเกยฺย โอสีท
โภ สปฺปิเตล สํสีท โภ สปฺปิเตล อโธ คจฺฉ โภ สปฺปิเตลาติ ฯ
ตํ กึ มญฺญสิ คามณิ อปิ นุ ตํ สปฺปิเตลํ มหโต ชนกายสฺส
อายาจนเหตุ วา โถมนเหตุ วา ปญฺชลิกาอนุปริสกฺกนเหตุ วา8
โอสีเทยฺย วา สํสีเทยฺย วา อโธ วา คจฺเฉยฺยาติ ฯ โน เหตํ
ภนฺเต ฯ เอวเมว โข คามณิ โย โส ปุริโส ปาณาติปาตา
ปฏิวิรโต อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต กาเมสุ มิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต
มุสาวาทา ปฏิวิรโต ปิสุณาย วาจาย ปฏิวิรโต ผรุสาย วาจาย
#๑ ม. อุทกรหเท ฯ ๒ ม. ยุ. โอคาเหตฺวา ฯ ๓ ม. ตตฺร ยาสฺส ฯ ยุ.
#ตตฺรสฺส ยา ฯ
ปฏิวิรโต สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรโต อนภิชฺฌาลุ อพฺยาปนฺนจิตฺโต
สมฺมาทิฏฺฐิโก กิญฺจาปิ ตํ มหาชนกาโย สงฺคมฺม สมาคมฺม
อายาเจยฺย โถเมยฺย ปญฺชลิโก อนุปริสกฺเกยฺย อยํ ปุริโส กายสฺส
เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชตูติ ฯ
อถ โข โส ปุริโส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ
โลกํ อุปปชฺเชยฺยาติ ฯ

[๖๐๒] เอวํ วุตฺเต อสิพนฺธกปุตฺโต คามณี ภควนฺตํ เอตทโวจ
อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต ฯเปฯ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ สรณงฺคตนฺติ ฯ
ฉฏฺฐํ ฯ

[๖๐๓] เอกํ สมยํ ภควา นาฬนฺทายํ วิหรติ ปาวาริกมฺพวเน ฯ
อถ โข อสิพนฺธกปุตฺโต คามณี เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ
นิสินฺโน โข อสิพนฺธกปุตฺโต คามณี ภควนฺตํ เอตทโวจ นนุ
ภนฺเต ภควา สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหรตีติ ฯ เอวํ คามณิ
ตถาคโต สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหรตีติ ฯ อถ กิญฺจรหิ ภนฺเต
ภควา เอกจฺจานํ สกฺกจฺจํ ธมฺมํ เทเสติ เอกจฺจานํ โน ตถา
สกฺกจฺจํ ธมฺมํ เทเสตีติ ฯ เตนหิ คามณิ ตญฺเญเวตฺถ
ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ ฯ ยถา เต ขเมยฺย ตถา นํ พฺยากเรยฺยาสิ ฯ ตํ
กึ มญฺญสิ คามณิ อิธ กสฺสกสฺส คหปติโน ตีณิ เขตฺตานิ
เอกํ เขตฺตํ อคฺคํ เอกํ เขตฺตํ มชฺฌิมํ เอกํ เขตฺตํ หีนํ ชงฺคลํ
โอสรํ ๑ ปาปภูมิ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ คามณิ อสุ กสฺสโก คหปติ
วีชานิ ปติฏฺฐเปตุกาโม กตฺถ ปฐมํ ปติฏฺฐเปยฺย ยํ วา อทท
เขตฺตํ อคฺคํ ยํ วา อทท เขตฺตํ มชฺฌิมํ ยํ วา อทท เขตฺตํ หีนํ
ชงฺคลํ โอสรํ ปาปภูมินฺติ ฯ อสุ ภนฺเต กสฺสโก คหปติ พีชานิ
ปติฏฺฐเปตุกาโม ยํ อทท เขตฺตํ อคฺคํ ตตฺถ ปติฏฺฐเปยฺย ตตฺถ
ปติฏฺฐเปตฺวา ยํ อทท เขตฺตํ มชฺฌิมํ ตตฺถ ปติฏฺฐเปยฺย ตตฺถ
ปติฏฺฐเปตฺวา ยํ อทท เขตฺตํ หีนํ ชงฺคลํ โอสรํ ปาปภูมิ ตตฺถc
ปติฏฺฐเปยฺยปิ โนปิ ปติฏฺฐเปยฺย ฯ ตํ กิสฺส เหตุ ฯ อนฺตมโส
โคภตฺตํปิ ภวิสฺสตีติ ฯ

[๖๐๔] เสยฺยถาปิ คามณิ ยํ อทท เขตฺตํ อคฺคํ เอวเมว
มยฺหํ ภิกฺขุ ภิกฺขุนิโย เตสาหํ ธมฺมํ เทเสมิ อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ
ปริโยสานกลฺยาณํ สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ เกวลปริปุณฺณํ
ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ ปกาเสมิ ฯ ตํ กิสฺส เหตุ ฯ เอเต หิ
คามณิ มํทีปา มํเลณา มํตาณา มํสรณา วิหรนฺติ ฯ เสยฺยถาปิ
คามณิ ยํ อทท เขตฺตํ มชฺฌิมํ เอวเมว มยฺหํ อุปาสกา อุปาสิกาโย ๒
เตสาหํ ๓ ธมฺมํ เทเสมิ อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ ปริโยสานกลฺยาณํ
สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ
ปกาเสมิ ฯ ตํ กิสฺส เหตุ ฯ เอเต หิ คามณิ มํทีปา มํเลณา
มํตาณา มํสรณา วิหรนฺติ ฯ เสยฺยถาปิ คามณิ ยํ อทท เขตฺตํ
หีนํ ชงฺคลํ โอสรํ ปาปภูมิ เอวเมว มยฺหํ อญฺญติตฺถิยา
#๑ ม. ยุ. อูสรํ ฯ ๒ ม. อุปาสกอุปาสิกาโย ฯ ๓ ม. ยุ. เตสํ ปาหํ ฯ เอวมุปริปิ ฯ
สมณพฺราหฺมณปริพฺพาชกา เนสํ จาหํ ธมฺมํ เทเสมิ อาทิกลฺยาณํ
มชฺเฌกลฺยาณํ ปริโยสานกลฺยาณํ สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ เกวลปริปุณฺณํ
ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ ปกาเสมิ ฯ

[๖๐๕] ตํ กิสฺส เหตุ ฯ อปฺเปวนาม เอกปทมฺปิ อาชาเนยฺยุํ
ตํ เนสํ อสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย ๑ ฯ เสยฺยถาปิ คามณิ
ปุริสสฺส ตโย อุทกมณิกา เอโก อุทกมณิโก อจฺฉิทฺโท อหาริอปริหารี ๒
เอโก อุทกมณิโก อจฺฉิทฺโท หาริปริหารี ๓ เอโก
อุทกมณิโก ฉิทฺโท หาริปริหารี ฯ ตํ กึ มญฺญสิ คามณิ
อสุ ปุริโส อุทกํ นิกฺขิปิตุกาโม ตตฺถ ปฐมํ นิกฺขิเปยฺย โย วา
โส อุทกมณิโก อจฺฉิทฺโท อหาริอปริหารี โย วา โส อุทกมณิโก
อจฺฉิทฺโท หาริปริหารี โย วา โส อุทกมณิโก ฉิทฺโท
หาริปริหารี ฯ อสุ ภนฺเต ปุริโส อุทกํ นิกฺขิปิตุกาโม โย โส
อุทกมณิโก อจฺฉิทฺโท อหาริอปริหารี ตตฺถ นิกฺขิเปยฺย ตตฺถ
นิกฺขิปิตฺวา โย โส อุทกมณิโก อจฺฉิทฺโท หาริปริหารี ตตฺถ
นิกฺขิเปยฺย ตตฺถ นิกฺขิปิตฺวา โย โส อุทกมณิโก ฉิทฺโท
หาริปริหารี ตตฺถ นิกฺขิเปยฺยปิ โนปิ นิกฺขิเปยฺย ฯ ตํ กิสฺส เหตุ ฯ
อนฺตมโส ภณฺฑโธวนํปิ ภวิสฺสตีติ ฯ

[๖๐๖] เสยฺยถาปิ คามณิ โย โส อุทกมณิโก อจฺฉิทฺโท
อหาริอปริหารี เอวเมว มยฺหํ ภิกฺขุ ภิกฺขุนิโย เตสาหํ ธมฺมํ
เทเสมิ อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ ปริโยสานกลฺยาณํ สาตฺถํ
#๑ ม. ยุ. สุขายาติ ฯ ๒ ม. ยุ. อหารี อปริหารี ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๓ ม. ยุ. หารี
#ปริหารี ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๔ ม. ยุ. กตฺถ ฯ เอวมุปริปิ ฯ
สพฺยญฺชนํ เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ ปกาเสมิ ฯ ตํ
กิสฺส เหตุ ฯ เอเต หิ คามณิ มํทีปา มํเลณา มํตาณา มํสรณา
วิหรนฺติ ฯ เสยฺยถาปิ คามณิ โย โส อุทกมณิโก อจฺฉิทฺโท
หาริปริหารี เอวเมว มยฺหํ อุปาสกา อุปาสิกาโย เตสํ อหํ
ธมฺมํ เทเสมิ อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ ปริโยสานกลฺยาณํ
สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ ปกาเสมิ ฯ
ตํ กิสฺส เหตุ ฯ เอเต หิ คามณิ มํทีปา มํเลณา มํตาณา
มํสรณา วิหรนฺติ ฯ เสยฺยถาปิ คามณิ โย โส อุทกมณิโก
ฉิทฺโท หาริปริหารี เอวเมว มยฺหํ อญฺญติตฺถิยา สมณพฺราหฺมณปริพฺพาชกา
เตสํ อหํ ธมฺมํ เทเสมิ อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ
ปริโยสานกลฺยาณํ สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ
พฺรหฺมจริยํ ปกาเสมิ ฯ ตํ กิสฺส เหตุ ฯ อปฺเปวนาม เอกปทมฺปิ
อาชาเนยฺยุํ ตํ เนสํ อสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายาติ ฯ

[๖๐๗] เอวํ วุตฺเต อสิพนฺธกปุตฺโต คามณี ภควนฺตํ เอตทโวจ
อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต ฯเปฯ อุปาสกํ มํ ภควา ธาเรตุ อชฺชตคฺเค
ปาณุเปตํ สรณงฺคตนฺติ ฯ สตฺตมํ ฯ