[๓๘๘] ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว เวทนา อนิจฺจา สงฺขตา ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนา
ขยธมฺมา วยธมฺมา วิราคธมฺมา นิโรธธมฺมา ฯ กตมา
ติสฺโส ฯ สุขา เวทนา ทุกฺขา เวทนา อทุกฺขมสุขา เวทนา ฯ
อิมา โข ภิกฺขเว ติสฺโส เวทนา อนิจฺจา สงฺขตา ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนา(
ขยธมฺมา วยธมฺมา วิราคธมฺมา นิโรธธมฺมาติ ฯ นวมํ ฯ
[๓๘๙] ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว เวทนา ผสฺสชา ผสฺสมูลกา ผสฺสนิทานา
ผสฺสปจฺจยา ฯ กตมา ติสฺโส ฯ สุขา เวทนา ทุกฺขา
เวทนา อทุกฺขมสุขา เวทนา ฯ สุขเวทนิยํ ภิกฺขเว ผสฺสํ ปฏิจฺจ
อุปฺปชฺชติ สุขา เวทนา ตสฺเสว สุขเวทนิยสฺส ผสฺสสฺส นิโรธา
ยํ ตชฺชํ เวทยิตํ สุขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนา สุขา เวทนา
สา นิรุชฺฌติ สา วูปสมติ ๑ ฯ ทุกฺขเวทนิยํ ภิกฺขเว ผสฺสํ ปฏิจฺจ
อุปฺปชฺชติ ทุกฺขา เวทนา ตสฺเสว ทุกฺขเวทนิยสฺส ผสฺสสฺส นิโรธา
ยํ ตชฺชํ เวทยิตํ ทุกฺขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนา ทุกฺขา เวทนา
สา นิรุชฺฌติ สา วูปสมติ ฯ อทุกฺขมสุขเวทนิยํ ภิกฺขเว ผสฺสํ
#๑ ม. ยุ. วูปสมฺมติ ฯ เอวมุปริปิ ฯ
ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ อทุกฺขมสุขา เวทนา ตสฺเสว อทุกฺขมสุขเวทนิยสฺส
ผสฺสสฺส นิโรธา ยํ ตชฺชํ เวทยิตํ อทุกฺขมสุขเวทนิยํ
ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนา อทุกฺขมสุขา เวทนา สา นิรุชฺฌติ สา
วูปสมติ ฯ
[๓๙๐] เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ทฺวินฺนํ กฏฺฐานํ สงฺฆฏฺฏา ๑ ตสฺส
สโมธานา อุสฺมา ชายติ เตโช อภินิพฺพตฺตติ เตสํเยว ทฺวินฺนํ กฏฺฐานํ
นานาภาวา วินิกฺเขปา ยา ตชฺชา อุสฺมา สา นิรุชฺฌติ สา
วูปสมติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อิมา ติสฺโส เวทนา ผสฺสชา
ผสฺสมูลกา ผสฺสนิทานา ผสฺสปจฺจยา ตชฺชํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ ตชฺชา ๒
เวทนา อุปฺปชฺชติ ตชฺชสฺส ๓ ผสฺสสฺส นิโรธา ตชฺชา ๒ เวทนา
นิรุชฺฌตีติ ฯ ทสมํ ฯ
เวทนาสํยุตฺตสฺส ปฐมกสคาถวคฺโค ฯ
ตสฺสุทฺทานํ
สมาธิสุขาย ๔ ปหาเนน ปาตาลํ ทฏฺฐพฺเพน จ ๕
สลฺลตฺเถน [๖] เคลญฺญํ ๗ อนิจฺจผสฺสมูลกาติ ฯ
_______________
#๑ ม. ยุ. สงฺฆฏฺฏนสโมธานา ฯ ๒-๓ ยุ. อาเมณฺฑิตํ ฯ ๔ ม. สมาธิสุขํ ฯ
#๕ ยุ. จสทฺโท นตฺถิ ฯ ๖ ยุ. จ ฯ ๗ ม. สลฺเลน เจว เคลญฺญา ฯ
รโหคตวคฺโค ทุติโย
[๓๙๑] อถ โข อญฺญตโร ภิกฺขุ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ
นิสินฺโน โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ อิธ มยฺหํ ภนฺเต
รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ ติสฺโส
เวทนา วุตฺตา ภควตา สุขา เวทนา ทุกฺขา เวทนา อทุกฺขมสุขา
เวทนา อิมา ติสฺโส เวทนา วุตฺตา ภควตา ฯ วุตฺตํ โข ปเนตํ
ภควตา ยงฺกิญฺจิ เวทยิตํ ตํ ทุกฺขสฺมินฺติ กึ นุ โข เอตํ ภควตา
สนฺธาย ภาสิตํ ยงฺกิญฺจิ เวทยิตํ ตํ ทุกฺขสฺมินฺติ ฯ สาธุ สาธุ
ภิกฺขุ ติสฺโส อิมา ภิกฺขุ เวทนา วุตฺตา มยา สุขา เวทนา
ทุกฺขา เวทนา อทุกฺขมสุขา เวทนา อิมา ติสฺโส เวทนา วุตฺตา
มยา ฯ วุตฺตํ โข ปเนตํ ภิกฺขุ มยา ยงฺกิญฺจิ เวทยิตํ ตํ
ทุกฺขสฺมินฺติ ตํ โข ปเนตํ ภิกฺขุ มยา สงฺขารานํเยว อนิจฺจตํ
สนฺธาย ภาสิตํ ยงฺกิญฺจิ เวทยิตํ ตํ ทุกฺขสฺมินฺติ ฯ ตํ โข ปเนตํ
ภิกฺขุ มยา สงฺขารานํเยว ขยธมฺมตํ วยธมฺมตํ วิราคธมฺมตํ
นิโรธธมฺมตํ วิปริณามธมฺมตํ สนฺธาย ภาสิตํ ยงฺกิญฺจิ เวทยิตํ
ตํ ทุกฺขสฺมินฺติ ฯ
[๓๙๒] อถ โข ปน ภิกฺขุ มยา อนุปุพฺพสงฺขารานํ นิโรโธ
อกฺขาโต ปฐมชฺฌานํ สมาปนฺนสฺส วาจา นิรุทฺธา โหติ ทุติยชฺ-
ฌานํ สมาปนฺนสฺส วิตกฺกวิจารา นิรุทฺธา โหนฺติ ตติยชฺฌานํ
สมาปนฺนสฺส ปีติ นิรุทฺธา โหติ จตุตฺถชฺฌานํ สมาปนฺนสฺส
อสฺสาสปสฺสาสา นิรุทฺธา โหนฺติ อากาสานญฺจายตนํ สมาปนฺนสฺส
รูปสญฺญา นิรุทฺธา โหติ วิญฺญาณญฺจายตนํ สมาปนฺนสฺส
อากาสานญฺจายตนสญฺญา นิรุทฺธา โหติ อากิญฺจญฺญายตนํ สมาปนฺนสฺส
วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญา นิรุทฺธา โหติ เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ
สมาปนฺนสฺส อากิญฺจญฺญายตนสญฺญา นิรุทฺธา โหติ สญฺญาเวทยิตนิโรธํ
สมาปนฺนสฺส สญฺญา จ เวทนา จ นิรุทฺธา โหนฺติ ฯ
ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน ราโค นิรุทฺโธ โหติ โทโส นิรุทฺโธ โหติ
โมโห นิรุทฺโธ โหติ ฯ
[๓๙๓] อถ โข ภิกฺขุ มยา อนุปุพฺพสงฺขารานํ วูปสโม อกฺขาโต
ปฐมชฺฌานํ สมาปนฺนสฺส วาจา วูปสนฺตา โหติ ทุติยชฺฌานํ
สมาปนฺนสฺส วิตกฺกวิจารา วูปสนฺตา โหนฺติ ฯเปฯ สญฺญาเวทยิตนิโรธํ
สมาปนฺนสฺส สญฺญา จ เวทนา จ วูปสนฺตา โหนฺติ ฯ
ขีณาสวสฺส ภิกฺขุ ราโค วูปสนฺโต โหติ โทโส วูปสนฺโต
โหติ โมโห วูปสนฺโต โหติ ฯ
[๓๙๔] ฉยิมา ภิกฺขุ ปสฺสทฺธิโย ปฐมชฺฌานํ สมาปนฺนสฺส
วาจา ปฏิปฺปสฺสทฺธา โหติ ทุติยชฺฌานํ สมาปนฺนสฺส วิตกฺกวิจารา
ปฏิปฺปสฺสทฺธา โหนฺติ ตติยชฺฌานํ สมาปนฺนสฺส ปีติ
ปฏิปฺปสฺสทฺธา โหติ จตุตฺถชฺฌานํ สมาปนฺนสฺส อสฺสาสปสฺสาสา
ปฏิปฺปสฺสทฺธา โหนฺติ สญฺญาเวทยิตนิโรธํ สมาปนฺนสฺส สญฺญา
จ เวทนา จ ปฏิปฺปสฺสทฺธา โหนฺติ ฯ ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน
ราโค ปฏิปฺปสฺสทฺโธ โหติ โทโส ปฏิปฺปสฺสทฺโธ โหติ โมโห
ปฏิปฺปสฺสทฺโธ โหตีติ ฯ ปฐมํ ฯ
[๓๙๕] เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว อากาเสปิ ๑ วิวิธา วาตา วายนฺติ
ปุรตฺถิมาปิ วาตา วายนฺติ ปจฺฉิมาปิ วาตา วายนฺติ อุตฺตราปิ
วาตา วายนฺติ ทกฺขิณาปิ วาตา วายนฺติ สรชาปิ วาตา
วายนฺติ อรชาปิ วาตา วายนฺติ สีตาปิ วาตา วายนฺติ อุณฺหาปิ
วาตา วายนฺติ ปริตฺตาปิ วาตา วายนฺติ อธิมตฺตาปิ วาตา
วายนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อิมสฺมึ กายสฺมึ วิวิธา เวทนา
อุปฺปชฺชนฺติ สุขาปิ เวทนา อุปฺปชฺชติ ทุกฺขาปิ เวทนา อุปฺปชฺชติ
อทุกฺขมสุขาปิ เวทนา อุปฺปชฺชตีติ ฯ
[๓๙๖] ยถาปิ วาตา อากาเส วายนฺติ วิวิธา ปุถู ๒
ปุรตฺถิมา ปจฺฉิมา จาปิ อุตฺตรา อถ ทกฺขิณา ฯ
สรชา อรชา จาปิ ๓ สีตา อุณฺหา จ เอกทา
อธิมตฺตา ปริตฺตา จ ปุถู ๒ วายนฺติ มาลุตา ฯ
ตเถวิมสฺมึ ๔ กายสฺมึ สมุปฺปชฺชนฺติ เวทนา
สุขทุกฺขสมุปฺปตฺติ อทุกฺขมสุขา จ ยา ฯ
ยโตว ๕ ภิกฺขุ อาตาปี สมฺปชาโน นิรุชฺฌติ ๖
ตโต โส เวทนา สพฺพา ปริชานาติ ปณฺฑิโต ฯ
#๑ ม. ยุ. อากาเส ฯ ๒ ยุ. ปุถุ ฯ ๓ ม. จปิ ฯ ยุ. วาปิ ฯ ๔ ยุ. ตเถวิมสฺมึปิ ฯ
#๕ ม. ยุ. ยโต จ ฯ ๖ ม. สมฺปชญฺญํ น ริญฺจติ ฯ ยุ. สมฺปชาโน นิรูปธิ ฯ
โส เวทนา ปริญฺญาย ทิฏฺเฐ ธมฺเม อนาสโว
กายสฺส เภทา ธมฺมฏฺโฐ สงฺขํ นูเปติ ๑ เวทคูติ ฯ ทุติยํ ฯ
[๓๙๗] เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว อากาเส วิวิธา วาตา วายนฺติ
ปุรตฺถิมาปิ วาตา วายนฺติ ฯเปฯ อธิมตฺตาปิ วาตา วายนฺติ ฯ
เอวเมว โข ภิกฺขเว อิมสฺมึ กายสฺมึ วิวิธา เวทนา อุปฺปชฺชนฺติ
สุขาปิ เวทนา อุปฺปชฺชติ ทุกฺขาปิ เวทนา อุปฺปชฺชติ อทุกฺขมสุขาปิ
เวทนา อุปฺปชฺชตีติ ฯ ตติยํ ฯ