[๓๕๘] อสฺมีติ ภิกฺขเว มานคตเมตํ อยมหมสฺมีติ มานคตเมตํ
ภวิสฺสนฺติ มานคตเมตํ น ภวิสฺสนฺติ มานคตเมตํ รูปี ภวิสฺสนฺติ
มานคตเมตํ อรูปี ภวิสฺสนฺติ มานคตเมตํ สญฺญี ภวิสฺสนฺติ
มานคตเมตํ อสญฺญี ภวิสฺสนฺติ มานคตเมตํ เนวสญฺญินาสญฺญี
#๑ ม. ยุ. อนิญฺชมาเนน ฯ ๒ ม. ยุ. อผนฺทมาเนน ฯ
ภวิสฺสนฺติ มานคตเมตํ ฯ มานคตเมตํ ภิกฺขเว โรโค มานคตเมตํ
คณฺโฑ มานคตเมตํ สลฺลํ ฯ ตสฺมาติห ภิกฺขเว นิหตมาเนน
เจตสา วิหริสฺสามาติ ฯ เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ
ทฺวาทสมํ ฯ
อาสีวิสวคฺโค จตุตฺโถ ฯ
ตสฺสุทฺทานํ
อาสีวิโส รโถ กุมฺโม เทฺวทารุกฺขนฺเธน ๑ อวสฺสุโต
ทุกฺขธมฺมา กึสุกา วีณา ฉปฺปาณา ยวกลาปิเกน ๒ จาติ ฯ
จตุปณฺณาสเก วคฺคสฺสุทฺทานํ
นนฺทิกฺขยา สฏฺฐินยา ๓ สมุทฺโท อุทเกน ๔ จ
จตุปณฺณาสกา เอเต นิปาเตสุ ปกาสิตาติ ฯ
__________________
#๑ ม. ยุ. เทฺว ทารุกฺขนฺธา … ฯ ๒ ม. ยุ. ยวกลาปิติ ฯ ๓ ม. นนฺทิกฺขโย
#สฏฺฐินโย ฯ ๔ ม. ยุ. อุรเคน จ ฯ
ปฐมกสคาถวคฺโค ๑ ปฐโม

[๓๕๙] ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว เวทนา ฯ กตมา ติสฺโส ฯ
สุขา เวทนา ทุกฺขา เวทนา อทุกฺขมสุขา เวทนา ฯ อิมา โข
ภิกฺขเว ติสฺโส เวทนา ๒ ฯ

[๓๖๐] สมาหิโต สมฺปชาโน สโต พุทฺธสฺส สาวโก
เวทนา จ ปชานาติ เวทนานญฺจ สมฺภวํ ฯ
ยตฺถ เจตา นิรุชฺฌนฺติ มคฺคญฺจ ขยคามินํ
เวทนานํ ขยา ภิกฺขุ นิจฺฉาโต ปรินิพฺพุโตติ ฯ ปฐมํ ฯ

[๓๖๑] ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว เวทนา ฯ กตมา ติสฺโส ฯ
สุขา เวทนา ทุกฺขา เวทนา อทุกฺขมสุขา เวทนา ฯ อิมา โข
ภิกฺขเว ติสฺโส เวทนา ๒ ฯ

[๓๖๒] สุขํ วา ยทิ วา ทุกฺขํ อทุกฺขมสุขํ สห
อชฺฌตฺตญฺจ พหิทฺธา จ ยงฺกิญฺจิ อตฺถิ เวทิตํ ฯ
เอตํ ทุกฺขนฺติ ญตฺวาน โมสธมฺมํ ปโลกินํ
ผุสฺส ผุสฺส วยํ ผุสฺสํ ๓ เอวํ ตตฺถ วิรชฺชตีติ ฯ ทุติยํ ฯ

[๓๖๓] ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว เวทนา ฯ กตมา ติสฺโส ฯ สุขา
เวทนา ทุกฺขา เวทนา อทุกฺขมสุขา เวทนา ฯ สุขาย ภิกฺขเว
เวทนาย ราคานุสโย ปหาตพฺโพ ทุกฺขาย เวทนาย ปฏิฆานุสโย
ปหาตพฺโพ อทุกฺขมสุขาย เวทนาย อวิชฺชานุสโย ปหาตพฺโพ ฯ
#๑ ม. สคาถาวคฺโค ฯ ๒ ม. อิติสทฺโท อตฺถิ ฯ ๓ ม. ยุ. ปสฺสํ ฯ
ยโต โข ภิกฺขเว ภิกฺขุโน สุขาย เวทนาย ราคานุสโย ปหีโน
โหติ ทุกฺขาย เวทนาย ปฏิฆานุสโย ปหีโน โหติ อทุกฺขมสุขาย
เวทนาย อวิชฺชานุสโย ปหีโน โหติ ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ภิกฺขุ
นิราคานุสโย ๑ สมฺมทฺทโส อจฺเฉชฺชิ ตณฺหํ วิวตฺตยิ สญฺโญชนํ
สมฺมามานาภิสมยา อนฺตมกาสิ ทุกฺขสฺสาติ ฯ๕

[๓๖๔] สุขํ เวทยมานสฺส เวทนํ อปฺปชานโต
โส ราคานุสโย โหติ อนิสฺสรณทสฺสิโน ฯ
ทุกฺขํ เวทยมานสฺส เวทนํ อปฺปชานโต
ปฏิฆานุสโย โหติ อนิสฺสรณทสฺสิโน ฯ
อทุกฺขมสุขํ สนฺตํ ภูริปญฺญํ น เทสิตํ
ตํ วาปิ ๒ อภินนฺทติ เนว ทุกฺขา ปมุจฺจติ ฯ
ยโต จ ภิกฺขุ อาตาปี สมฺปชญฺญํ น ริญฺจติ
ตโต โส เวทนา สพฺพา ปริชานาติ ปณฺฑิโต ฯ
โส เวทนา ปริญฺญาย ทิฏฺเฐ ธมฺเม อนาสโว
กายสฺส เภทา ธมฺมฏฺโฐ สงฺขฺยํ นูเปติ ๓ เวทคูติ ฯ ตติยํ ฯ

[๓๖๕] อสฺสุตวา ภิกฺขเว ปุถุชฺชโน เอวํ ๔ วาจํ ภาสติ อตฺถิ
มหาสมุทฺเท ปาตาโลติ ฯ ตํ โข ปเนตํ ภิกฺขเว อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน
อสนฺตํ อสํวิชฺชมานํ เอวํ วาจํ ภาสติ อตฺถิ มหาสมุทฺเท ปาตาโลติ ฯ
สารีริกานํ โข เอตํ ภิกฺขเว ทุกฺขานํ เวทนานํ อธิวจนํ ยทิทํ
ปาตาโลติ ฯ อสฺสุตวา ภิกฺขเว ปุถุชฺชโน สารีริกาย ทุกฺขาย
#๑ ม. นิรนุสโย ฯ ๒ ม. ยุ. ตญฺจาปิ ฯ ๓ ยุ. สงฺขํ โน เปติ ฯ เอวมุปริปิ ฯ
#๔ ม. ยุ. ยํ ฯ
เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน โสจติ กิลมติ ปริเทวติ อุรตฺตาฬี ๑
กนฺทติ สมฺโมหํ อาปชฺชติ ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อสฺสุตวา
ปุถุชฺชโน ปาตาเล ๒ น ปจฺจุฏฺฐาสิ คาธญฺจ นชฺฌคา ๓ ฯ สุตวา
จ โข ภิกฺขเว อริยสาวโก สารีริกาย ทุกฺขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ
สมาโน น ๔ โสจติ น กิลมติ น ปริเทวติ น อุรตฺตาฬี กนฺทติ
สมฺโมหํ นาปชฺชติ ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก
ปาตาเล ปจฺจุฏฺฐาสิ คาธญฺจ อชฺฌคาติ ฯ

[๓๖๖] โย เอตา นาธิวาเสติ อุปฺปนฺนา เวทนา ทุกฺขา
สารีริกา ปาณหรา ยาหิ ผุฏฺโฐ ปเวธติ ฯ
อกฺกนฺทติ ปโรทติ ทุพฺพโล อปฺปถามโก
น โส ปาตาเล ปจฺจุฏฺฐาสิ อโถ คาธมฺปิ นชฺฌคา ๓ ฯ
โย เจตา อธิวาเสติ อุปฺปนฺนา เวทนา ทุกฺขา
สารีริกา ปาณหรา ยาหิ ผุฏฺโฐ น เวธติ
สเจ ปาตาเล ปจฺจุฏฺฐาสิ อโถ คาธมฺปิ อชฺฌคาติ ฯ จตุตฺถํ ฯ

[๓๖๗] ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว เวทนา ฯ กตมา ติสฺโส ฯ สุขา
เวทนา ทุกฺขา เวนทา อทุกฺขมสุขา เวทนา ฯ สุขา ภิกฺขเว
เวทนา ทุกฺขโต ทฏฺฐพฺพา ทุกฺขา เวทนา สลฺลโต ทฏฺฐพฺพา
อทุกฺขมสุขา เวทนา อนิจฺจโต ทฏฺฐพฺพา ฯ ยโต โข ภิกฺขเว
ภิกฺขุโน สุขา เวทนา ทุกฺขโต ทิฏฺฐา โหติ ทุกฺขา เวทนา
สลฺลโต ทิฏฺฐา โหติ อทุกฺขมสุขา เวทนา อนิจฺจโต ทิฏฺฐา
#๑ ม. อุตฺตาฬึ ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๒ ยุ. ปาตาเลน ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๓ ม. นาชฺฌคา ฯ
#๔ ม. เนว ฯ
โหติ ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สมฺมทฺทโส อจฺเฉชฺชิ ตณฺหํ
วิวตฺตยิ สญฺโญชนํ สมฺมามานาภิสมยา อนฺตมกาสิ ทุกฺขสฺสาติ ฯ