[๖๑๐] สาวตฺถี ฯ สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี โหติ น สมาธิสฺมึ
สาตจฺจการี ฯ สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี โหติ น สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี ฯ
เนว สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี โหติ น สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี ฯ
สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี จ โหติ สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี จ ฯ ตตฺร
ภิกฺขเว ยฺวายํ ฌายี ฯเปฯ อุตฺตโม จ ปวโร จาติ ฯ
[๖๑๑] สาวตฺถี ฯ จตฺตาโรเม ภิกฺขเว ฌายี ฯ กตเม จตฺตาโร ฯ
อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี โหติ น สมาธิสฺมึ
สปฺปายการี ฯ อิธ ปน ภิกฺขเว เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สปฺปายการี
โหติ น สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี ฯ อิธ ปน ภิกฺขเว เอกจฺโจ
ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี โหติ น สมาธิสฺมึ สปฺปายการี ฯ
อิธ ปน ภิกฺขเว เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี จ โหติ
สมาธิสฺมึ สปฺปายการี จ ฯ ตตฺร ภิกฺขเว ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ
สาตจฺจการี จ สมาธิสฺมึ สปฺปายการี จ ฯ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ
ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ ปาโมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร
จาติ ฯ เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ควา ขีรํ ขีรมฺหา ทธิ ทธิมฺหา นวนีตํ
นวนีตมฺหา สปฺปิ สปฺปิมฺหา สปฺปิมณฺโฑ ตตฺร อคฺคมกฺขายติ
เอวเมว โข ภิกฺขเว ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี จ
สมาธิสฺมึ สปฺปายการี จ ฯ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ
เสฏฺโฐ จ ปาโมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จาติ ฯ อิทมโวจ
ภควา ฯ อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ ฯ
(ปญฺญาสํ เวยฺยากรณานิ วิตฺถาเรตพฺพานิ) ฯ
สมาธิสํยุตฺตํ สมตฺตํ ฯ
ตสฺสุทฺทานํ
สมาธิ สมาปตฺติ ฐิติ วุฏฺฐานํ กลฺลิตารมฺมเณน จ
โคจโร อภินีหาโร สกฺกจฺจสาตจฺจการี
อโถปิ สปฺปายนฺติ ฯ
ขนฺธวารวคฺคสํยุตฺตํ สมตฺตํ ฯ
ตตฺร วคฺคุทฺทานํ
นกุลปิตา อนิจฺจญฺจ ภารํ นตุมฺหาเกน จ
อตฺตทีเปน ปญฺญาโส ปฐโมติ ปวุจฺจติ ฯ
อุปาโย อรหํ ขชฺชนิโย เถรํ ปุปฺเผน ปญฺจมํ
มชฺเฌปณฺณาสโกสโล สมฺพุทฺเธน ปกาสิตํ ฯ
อนฺตํ ธมฺมกถิกาวิชฺชา กุกฺกุฬํ ทิฏฺฐิปญฺจมํ
ตติโย ปณฺณาสโก วุตฺโต นิปาโตติ ปวุจฺจตีติ ฯ
ขนฺธราธทิฏฺฐิ จ โอกฺกนฺติ อุปฺปาเทน กิเลเสน จ
สารีปุตฺโต จ นาโค จ สุปณฺณคนฺธพฺพกายิกา
พลาโห วจฺฉโคตฺโต จ ฌาเนน ภวติ เตรสาติ ฯ
__________________
สุตฺตนฺตปิฏเก สํยุตฺตนิกายสฺส
จตุตฺโถ ภาโค
_________
สฬายตนวคฺโค
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ
อนิจฺจวคฺโค ปฐโม
[๑] เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ
เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู
อามนฺเตสิ ภิกฺขโวติ ฯ ภทนฺเตติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ ฯ
ภควา เอตทโวจ จกฺขุํ ภิกฺขเว อนิจฺจํ ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ ยํ
ทุกฺขํ ตทนตฺตา ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส
อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ โสตํ
อนิจฺจํ ยทนิจฺจํ ฯเปฯ ฆานํ อนิจฺจํ ยทนิจฺจํ ฯเปฯ
ชิวฺหา อนิจฺจา ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ ตทนตฺตา ยทนตฺตา
ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ
สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ กาโย อนิจฺโจ ยทนิจฺจํ ฯเปฯ
มโน อนิจฺโจ ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ ตทนตฺตา ยทนตฺตา
ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ
สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก
จกฺขุสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ โสตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ ฆานสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ
ชิวฺหายปิ นิพฺพินฺทติ กายสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ มนสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ
นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ วิราคา วิมุจฺจติ ฯ วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ๑
ญาณํ โหติ ฯ ขีณา ชาติ วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ กตํ กรณียํ
นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ ปฐมํ ฯ
[๒] จกฺขุํ ภิกฺขเว ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ ตทนตฺตา ยทนตฺตา
ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ
สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ โสตํ ทุกฺขํ ฯเปฯ ฆานํ ทุกฺขํ ฯ
ชิวฺหา ทุกฺขา ฯ กาโย ทุกฺโข ฯ มโน ทุกฺโข ยํ ทุกฺขํ ตทนตฺตา
ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ
ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ เอวํ ปสฺสํ ฯเปฯ นาปรํ
อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ ทุติยํ ฯ
[๓] จกฺขุํ ภิกฺขเว อนตฺตา ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ
น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ
โสตํ อนตฺตา ฯเปฯ ฆานํ อนตฺตา ฯ ชิวฺหา อนตฺตา ฯ
กาโย อนตฺตา ฯ มโน อนตฺตา ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ
น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ
เอวํ ปสฺสํ ฯเปฯ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ ตติยํ ฯ
#๑ วิมุตฺตมฺหีติปิ ปาโฐ ฯ
[๔] รูปา ภิกฺขเว อนิจฺจา ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ
ตทนตฺตา ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ
เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ สทฺทา คนฺธา รสา
โผฏฺฐพฺพา ธมฺมา อนิจฺจา ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ ตทนตฺตา
ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ
ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา
อริยสาวโก รูเปสุปิ นิพฺพินฺทติ สทฺเทสุปิ นิพฺพินฺทติ คนฺเธสุปิ
นิพฺพินฺทติ รเสสุปิ นิพฺพินฺทติ โผฏฺฐพฺเพสุปิ นิพฺพินฺทติ ธมฺเมสุปิ
นิพฺพินฺทติ นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ วิราคา วิมุจฺจติ ฯ วิมุตฺตสฺมึ
วิมุตฺตมิติ ญาณํ โหติ ฯ ขีณา ชาติ วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ กตํ
กรณียํ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ จตุตฺถํ ฯ
[๕] รูปา ภิกฺขเว ทุกฺขา ยํ ทุกฺขํ ตทนตฺตา ยทนตฺตา
ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ
สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ สทฺทา คนฺธา รสา โผฏฺฐพฺพา ธมฺมา
ทุกฺขา ยํ ทุกฺขํ ตทนตฺตา ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ
น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ
เอวํ ปสฺสํ ฯเปฯ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ ปญฺจมํ ฯ
[๖] รูปา ภิกฺขเว อนตฺตา ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ
น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ
สทฺทา คนฺธา รสา โผฏฺฐพฺพา ธมฺมา อนตฺตา ยทนตฺตา
ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ
สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ เอวํ ปสฺสํ ฯเปฯ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ
ปชานาตีติ ฯ ฉฏฺฐํ ฯ
[๗] จกฺขุํ ภิกฺขเว อนิจฺจํ อตีตานาคตํ โก ปน วาโท
ปจฺจุปฺปนฺนสฺส ฯ เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก อตีตสฺมึ
จกฺขุสฺมึ อนเปกฺโข โหติ อนาคตํ จกฺขุํ นาภินนฺทติ ปจฺจุปฺปนฺนสฺส
จกฺขุสฺส นิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย ปฏิปนฺโน โหติ ฯ โสตํ
อนิจฺจํ ฯ ฆานํ อนิจฺจํ ฯ ชิวฺหา อนิจฺจา อตีตานาคตา โก ปน
วาโท ปจฺจุปฺปนฺนาย ฯ เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก
อตีตาย ชิวฺหาย อนเปกฺโข โหติ อนาคตํ ชิวฺหํ นาภินนฺทติ
ปจฺจุปฺปนฺนาย ชิวฺหาย นิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย ปฏิปนฺโน
โหติ ฯ กาโย อนิจฺโจ ฯเปฯ มโน อนิจฺโจ อตีตานาคโต
โก ปน วาโท ปจฺจุปฺปนฺนสฺส ฯ เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา
อริยสาวโก อตีตสฺมึ มนสฺมึ อนเปกฺโข โหติ อนาคตํ มนํ
นาภินนฺทติ ปจฺจุปฺปนฺนสฺส มนสฺส นิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย
ปฏิปนฺโน โหตีติ ฯ สตฺตมํ ฯ