[๒๙๑] กตมา จ ภิกฺขเว ปริญฺญา ฯ ราคกฺขโย โทสกฺขโย
โมหกฺขโย ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปริญฺญา ฯ
#๑ โป. ยุ. ปริญฺญา จ ฯ

[๒๙๒] กตโม จ ภิกฺขเว ปริญฺญาตาวี ปุคฺคโล ฯ อรหาติสฺส
วจนียํ ฯ โย อยํ ๑ อายสฺมา เอวํนาโม เอวํโคตฺโต ฯ อยํ
วุจฺจติ ภิกฺขเว ปริญฺญาตาวี ปุคฺคโลติ ฯ

[๒๙๓] สาวตฺถี ฯ ปญฺจิเม ภิกฺขเว อุปาทานกฺขนฺธา ฯ กตเม
ปญฺจ ฯ เสยฺยถีทํ ฯ รูปูปาทานกฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณูปาทานกฺขนฺโธ ฯ
เย [๒] เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา อิเมสํ
ปญฺจนฺนํ อุปาทานกฺขนฺธานํ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ
ยถาภูตํ นปฺปชานนฺติ ฯ นเมเต ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา
วา สมเณสุ เจว สมณสมฺมตา พฺราหฺมเณสุ จ พฺราหฺมณสมฺมตา
เต จ ปนายสฺมนฺโต สามญฺญตฺถํ วา พฺราหฺมญฺญตฺถํ วา ทิฏฺเฐว
ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺติ ฯ

[๒๙๔] เย จ ๓ โข เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา
วา อิเมสํ ปญฺจนฺนํ อุปาทานกฺขนฺธานํ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ
นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ ปชานนฺติ ฯ เต โขเม ภิกฺขเว สมณา
วา พฺราหฺมณา วา สมเณสุ เจว สมณสมฺมตา พฺราหฺมเณสุ
จ พฺราหฺมณสมฺมตา เต จ ปนายสฺมนฺโต สามญฺญตฺถํ วา
พฺราหฺมญฺญตฺถํ วา ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา
อุปสมฺปชฺช วิหรนฺตีติ ฯ

[๒๙๕] ปญฺจิเม ภิกฺขเว อุปาทานกฺขนฺธา ฯ กตเม ปญฺจ ฯ
#๑ ม. สฺวายํ ฯ ๒ ยุ. หิสทฺโท ทิสฺสติ ฯ ๓ โป. จสทฺโท นตฺถิ ฯ
เสยฺยถีทํ ฯ รูปูปาทานกฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณูปาทานกฺขนฺโธ ฯ
เย เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา อิเมสํ ปญฺจนฺนํ
อุปาทานกฺขนฺธานํ สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ
นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ นปฺปชานนฺติ ฯเปฯ ปชานนฺติ ฯ สยํ อภิญฺญา
สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺตีติ ฯ

[๒๙๖] ปญฺจิเม ภิกฺขเว อุปาทานกฺขนฺธา ฯ กตเม ปญฺจ ฯ
เสยฺยถีทํ ฯ รูปูปาทานกฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณูปาทานกฺขนฺโธ ฯ
ยโต ๑ โข ภิกฺขเว อริยสาวโก อิเมสํ ปญฺจนฺนํ อุปาทานกฺขนฺธานํ
สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ
ปชานาติ ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อริยสาวโก โสตาปนฺโน
อวินิปาตธมฺโม นิยโต สมฺโพธิปรายโนติ ฯ

[๒๙๗] สาวตฺถี ฯ ปญฺจิเม ภิกฺขเว อุปาทานกฺขนฺธา ฯ กตเม
ปญฺจ ฯ เสยฺยถีทํ ฯ รูปูปาทานกฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณูปาทานกฺขนฺโธ ฯ
ยโต โข ภิกฺขเว ๒ อิเมสํ ปญฺจนฺนํ อุปาทานกฺขนฺธานํ
สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ
วิทิตฺวา อนุปาทา วิมุตฺโต โหติ ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ภิกฺขุ
อรหํ ขีณาสโว วุสิตวา กตกรณีโย โอหิตภาโร อนุปฺปตฺตสทตฺโถ
ปริกฺขีณภวสญฺโญชโน สมฺมทญฺญา วิมุตฺโตติ ฯ

[๒๙๘] สาวตฺถี ฯ รูเป ภิกฺขเว โย ฉนฺโท โย ราโค ยา
นนฺทิ ยา ตณฺหา ตํ ปชหถ เอวนฺตํ รูปํ ปหีนํ ภวิสฺสติ อุจฺฉินฺนมูลํ
#๑ ยุ. ยโต จ โข ฯ ๒ ม. ยุ. ยโต โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ ฯ
ตาลาวตฺถุกตํ อนภาวงฺกตํ อายตึ อนุปฺปาทธมฺมํ ฯ เวทนาย
ฯเปฯ สญฺญาย ฯ สงฺขาเรสุ ฯ วิญฺญาเณ โย ฉนฺโท โย ราโค ยา
นนฺทิ ยา ตณฺหา ตํ ปชหถ เอวนฺตํ วิญฺญาณํ ปหีนํ ภวิสฺสติ
อุจฺฉินฺนมูลํ ตาลาวตฺถุกตํ อนภาวงฺกตํ อายตึ อนุปฺปาทธมฺมนฺติ ฯ

[๒๙๙] สาวตฺถี ฯ รูเป ภิกฺขเว โย ฉนฺโท โย ราโค ยา
นนฺทิ ยา ตณฺหา เย อุปายุปาทานา เจตโส อธิฏฺฐานาภินิเวสานุสยา
เต ปชหถ เอวนฺตํ รูปํ ปหีนํ ภวิสฺสติ อุจฺฉินฺนมูลํ ตาลาวตฺถุกตํ
อนภาวงฺกตํ อายตึ อนุปฺปาทธมฺมํ ฯ เวทนาย ฯ สญฺญาย ฯ
สงฺขาเรสุ โย ฉนฺโท ฯเปฯ เอวนฺเต สงฺขารา ปหีนา ภวิสฺสนฺติ
อุจฺฉินฺนมูลา ตาลาวตฺถุกตา อนภาวงฺกตา อายตึ อนุปฺปาทธมฺมา ฯ
วิญฺญาเณ โย ฉนฺโท โย ราโค ยา นนฺทิ ยา ตณฺหา เย
อุปายุปาทานา เจตโส อธิฏฺฐานาภินิเวสานุสยา เต ปชหถ เอวนฺตํ
วิญฺญาณํ ปหีนํ ภวิสฺสติ อุจฺฉินฺนมูลํ ตาลาวตฺถุกตํ อนภาวงฺกตํ
อายตึ อนุปฺปาทธมฺมนฺติ ฯ
อนฺตวคฺโค ฯ
ตสฺสุทฺทานํ
อนฺโต ทุกฺขญฺจ สกฺกาโย ปริญฺเญยฺยา สมณา ทุเว
โสตาปนฺโน อรหา จ ทุเว จ ฉนฺทปฺปหีนาติ ๑ ฯ
__________________
#๑ สี. ฉนฺทราคิยาติ ฯ ม. ฉนฺทราคิโนติ ฯ ยุ. ฉนฺทราคิโยติ ฯ
ขนฺธสํยุตฺตสฺส จุลฺลปณฺณาสเก ธมฺมกถิกวคฺโค ทุติโย

[๓๐๐] สาวตฺถี ฯ อถ โข อญฺญตโร ภิกฺขุ เยน ภควา
เตนุปสงฺกมิ ฯเปฯ นิสินฺโน โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ
อวิชฺชา อวิชฺชาติ ภนฺเต วุจฺจติ กตมา นุ โข ภนฺเต อวิชฺชา
กิตฺตาวตา จ อวิชฺชาคโต โหตีติ ฯ อิธ ภิกฺขุ อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน
รูปํ นปฺปชานาติ รูปสมุทยํ นปฺปชานาติ รูปนิโรธํ นปฺปชานาติ
รูปนิโรธคามินีปฏิปทํ นปฺปชานาติ เวทนํ นปฺปชานาติ ฯ สญฺญํ
นปฺปชานาติ ฯ สงฺขาเร นปฺปชานาติ ฯ วิญฺญาณํ นปฺปชานาติ
ฯเปฯ วิญฺญาณนิโรธคามินีปฏิปทํ นปฺปชานาติ ฯ อยํ วุจฺจติ
ภิกฺขุ อวิชฺชา เอตฺตาวตา จ อวิชฺชาคโต โหตีติ ฯ