[๓๘๒] อนาปตฺติ อุทฺธริตฺวา คจฺฉติ อุทฺธราเปตฺวา คจฺฉติ
อาปุจฺฉํ คจฺฉติ เกนจิ ปลิพุทฺธํ โหติ สาเปกฺโข คนฺตฺวา
ตตฺถ ฐิโต อาปุจฺฉติ เกนจิ ปลิพุทฺโธ โหติ อาปทาสุ
อุมฺมตฺตกสฺส อาทิกมฺมิกสฺสาติ ฯ
ปญฺจมสิกฺขาปทํ นิฏฺฐิตํ ฯ
_____________
ฉฏฺฐสิกฺขาปทํ

[๓๘๓] เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน
อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน ฉพฺพคฺคิยา
ภิกฺขู วรเสยฺยาโย ปลิพุทฺธนฺติ ๑ เถเร ๒ ภิกฺขู วุฏฺฐาเปนฺติ ฯ อถโข
ฉพฺพคฺคิยานํ ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ เกน นุ โข มยํ อุปาเยน อิเธว
วสฺสํ วเสยฺยามาติ ฯ อถโข ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู เถเร ภิกฺขู
อนูปขชฺช เสยฺยํ กปฺเปนฺติ ยสฺส สมฺพาโธ ภวิสฺสติ โส
ปกฺกมิสฺสตีติ ฯ เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา ฯเปฯ เต อุชฺฌายนฺติ
ขียนฺติ วิปาเจนฺติ กถํ หิ นาม ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู เถเร ภิกฺขู
อนูปขชฺช เสยฺยํ กปฺเปสฺสนฺตีติ ฯ อถโข เต ภิกฺขู ภควโต
เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯเปฯ สจฺจํ กิร ตุเมฺห ภิกฺขเว เถเร
ภิกฺขู อนูปขชฺช เสยฺยํ กปฺเปถาติ ฯ สจฺจํ ภควาติ ฯ วิครหิ
พุทฺโธ ภควา กถํ หิ นาม ตุเมฺห โมฆปุริสา เถเร ภิกฺขู
อนูปขชฺช เสยฺยํ กปฺเปสฺสถ เนตํ โมฆปุริสา อปฺปสนฺนานํ วา
ปสาทาย ฯเปฯ เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ
โย ปน ภิกฺขุ สงฺฆิเก วิหาเร ชานํ ปุพฺพูปคตํ ภกฺขุํ อนูปขชฺช
เสยฺยํ กปฺเปยฺย ยสฺส สมฺพาโธ ภวิสฺสติ โส ปกฺกมิสฺสตีติ
เอตเทว ปจฺจยํ กริตฺวา อนญฺญํ ปาจิตฺติยนฺติ ฯ

[๓๘๔] โย ปนาติ โย ยาทิโส ฯเปฯ ภิกฺขูติ ฯเปฯ อยํ
# ๑ ม. ปลิพุนฺเธนฺติ ฯ ๒ ม. เถรา ฯ
อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ สงฺฆิโก นาม วิหาโร สงฺฆสฺส
ทินฺโน โหติ ปริจฺจตฺโต ฯ ชานาติ นาม วุฑฺโฒติ ชานาติ
คิลาโนติ ชานาติ สงฺเฆน ทินฺโนติ ชานาติ ฯ อนูปขชฺชาติ
อนูปวิสิตฺวา ฯ เสยฺยํ กปฺเปยฺยาติ มญฺจสฺส วา ปีฐสฺส วา
ปวิสนฺตสฺส วา นิกฺขมนฺตสฺส วา อุปจาเร เสยฺยํ สนฺถรติ วา
สนฺถราเปติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส อภินิสีทติ วา อภินิปชฺชติ
วา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ เอตเทว ปจฺจยํ กริตฺวา อนญฺญนฺติ
น อญฺโญ โกจิ ปจฺจโย โหติ อนูปขชฺช เสยฺยํ กปฺเปตุํ ฯ

[๓๘๕] สงฺฆิเก สงฺฆิกสญฺญี อนูปขชฺช เสยฺยํ กปฺเปติ อาปตฺติ
ปาจิตฺติยสฺส ฯ สงฺฆิเก เวมติโก อนูปขชฺช เสยฺยํ กปฺเปติ
อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ สงฺฆิเก ปุคฺคลิกสญฺญี อนูปขชฺช เสยฺยํ
กปฺเปติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ มญฺจสฺส วา ปีฐสฺส วา
ปวิสนฺตสฺส วา นิกฺขมนฺตสฺส วา อุปจารํ ฐเปตฺวา เสยฺยํ สนฺถรติ
วา สนฺถราเปติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อภินิสีทติ วา
อภินิปชฺชติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ วิหารสฺส อุปจาเร วา
อุปฏฺฐานสาลายํ วา มณฺฑเป วา รุกฺขมูเล วา อชฺโฌกาเส วา
เสยฺยํ สนฺถรติ วา สนฺถราเปติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ
อภินิสีทติ วา อภินิปชฺชติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ปุคฺคลิเก
สงฺฆิกสญฺญี อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ปุคฺคลิเก เวมติโก อาปตฺติ
ทุกฺกฏสฺส ฯ ปุคฺคลิเก ปุคฺคลิกสญฺญี อญฺญสฺส ปุคฺคลิเก อาปตฺติ
ทุกฺกฏสฺส ฯ อตฺตโน ปุคฺคลิเก อนาปตฺติ ฯ

[๓๘๖] อนาปตฺติ คิลาโน ปวิสติ สีเตน วา อุเณฺหน วา
ปีฬิโต ปวิสติ อาปทาสุ อุมฺมตฺตกสฺส อาทิกมฺมิกสฺสาติ ฯ
ฉฏฺฐสิกฺขาปทํ นิฏฺฐิตํ ฯ
_____________
สตฺตมสิกฺขาปทํ

[๓๘๗] เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน
อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน สตฺตรสวคฺคิยา
ภิกฺขู อญฺญตรํ ปจฺจนฺติมํ มหาวิหารํ ปฏิสงฺขโรนฺติ อิธ มยํ
วสฺสํ วสิสฺสามาติ ฯ อทฺทสํสุ โข ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู สตฺตรสวคฺคิเย
ภิกฺขู วิหารํ ปฏิสงฺขโรนฺเต ทิสฺวาน เอวมาหํสุ อิเม อาวุโส
สตฺตรสวคฺคิยา ภิกฺขู วิหารํ ปฏิสงฺขโรนฺติ หนฺท เน
วุฏฺฐาเปสฺสามาติ ฯ เอกจฺเจ เอวมาหํสุ อาคเมถาวุโส ยาว
ปฏิสงฺขโรนฺติ ปฏิสงฺขเต วุฏฺฐาเปสฺสามาติ ฯ อถโข ฉพฺพคฺคิยา
ภิกฺขู สตฺตรสวคฺคิเย ภิกฺขู เอตทโวจุํ อุฏฺเฐถาวุโส อมฺหากํ
วิหาโร ปาปุณาตีติ ฯ นนุ อาวุโส ปฏิกจฺเจว อาจิกฺขิตพฺพํ มยญฺจ
อญฺญํ ปฏิสงฺขเรยฺยามาติ ฯ นนุ อาวุโส สงฺฆิโก วิหาโรติ ฯ
อามาวุโส สงฺฆิโก วิหาโรติ ฯ อุฏฺเฐถาวุโส อมฺหากํ วิหาโร
ปาปุณาตีติ ฯ มหลฺลโก อาวุโส วิหาโร ตุเมฺหปิ วสถ มยํปิ
วสิสฺสามาติ ฯ อุฏฺเฐถาวุโส อมฺหากํ วิหาโร ปาปุณาตีติ กุปิตา
อนตฺตมนา คีวายํ คเหตฺวา นิกฺกฑฺฒนฺติ ฯ เต นิกฺกฑฺฒิยมานา
โรทนฺติ ฯ ภิกฺขู เอวมาหํสุ กิสฺส ตุเมฺห อาวุโส โรทถาติ ฯ
อิเม อาวุโส ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู กุปิตา อนตฺตมนา อเมฺห สงฺฆิกา
วิหารา นิกฺกฑฺฒนฺตีติ ฯ เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา ฯเปฯ เต
อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ กถํ หิ นาม ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู
กุปิตา อนตฺตมนา ภิกฺขู สงฺฆิกา วิหารา นิกฺกฑฺฒิสฺสนฺตีติ ฯ
อถโข เต ภิกฺขู ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อถโข ภควา
ฉพฺพคฺคิเย ภิกฺขู ปฏิปุจฺฉิ สจฺจํ กิร ตุเมฺห ภิกฺขเว กุปิตา
อนตฺตมนา ภิกฺขู สงฺฆิกา วิหารา นิกฺกฑฺฒถาติ ฯ สจฺจํ ภควาติ ฯ
วิครหิ พุทฺโธ ภควา กถํ หิ นาม ตุเมฺห โมฆปุริสา กุปิตา
อนตฺตมนา ภิกฺขู สงฺฆิกา วิหารา นิกฺกฑฺฒิสฺสถ เนตํ โมฆปุริสา
อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย ฯเปฯ เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ
สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ โย ปน ภิกฺขุ ภิกฺขุํ กุปิโต อนตฺตมโน
สงฺฆิกา วิหารา นิกฺกฑฺเฒยฺย วา นิกฺกฑฺฒาเปยฺย วา ปาจิตฺติยนฺติ ฯ

[๓๘๘] โย ปนาติ โย ยาทิโส ฯเปฯ ภิกฺขูติ ฯเปฯ อยํ
อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ ภิกฺขุนฺติ อญฺญํ ภิกฺขุํ ฯ
กุปิโต อนตฺตมโนติ อนภิรทฺโธ อาหตจิตฺโต ขิลชาโต ฯ

[๓๘๙] สงฺฆิโก นาม วิหาโร สงฺฆสฺส ทินฺโน โหติ
ปริจฺจตฺโต ฯ นิกฺกฑฺเฒยฺยาติ คพฺเภ คเหตฺวา ปมุขํ นิกฺกฑฺฒติ์
อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ ปมุเข คเหตฺวา พหิ นิกฺกฑฺฒติ อาปตฺติ
ปาจิตฺติยสฺส ฯ เอเกน ปโยเคน พหุเกปิ ทฺวาเร อติกฺกาเมติ
อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ นิกฺกฑฺฒาเปยฺยาติ อญฺญํ อาณาเปสิ
อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ สกึ อาณตฺโต พหุเกปิ ทฺวาเร อติกฺกาเมติ
อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ

[๓๙๐] สงฺฆิเก สงฺฆิกสญฺญี กุปิโต อนตฺตมโน นิกฺกฑฺฒติ
วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ สงฺฆิเก เวมติโก
กุปิโต อนตฺตมโน นิกฺกฑฺฒติ วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา อาปตฺติ
ปาจิตฺติยสฺส ฯ สงฺฆิเก ปุคฺคลิกสญฺญี กุปิโต อนตฺตมโน นิกฺกฑฺฒติ
วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ ตสฺส ปริกฺขารํ
นิกฺกฑฺฒติ วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ วิหารสฺส๓
อุปจารา วา อุปฏฺฐานสาลาย วา มณฺฑปา วา รุกฺขมูลา วา
อชฺโฌกาสา วา นิกฺกฑฺฒติ วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา อาปตฺติ
ทุกฺกฏสฺส ฯ ตสฺส ปริกฺขารํ นิกฺกฑฺฒติ วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา
อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อนุปสมฺปนฺนํ วิหารา วา วิหารสฺส อุปจารา
วา อุปฏฺฐานสาลาย วา มณฺฑปา วา รุกฺขมูลา วา อชฺโฌกาสา
วา นิกฺกฑฺฒติ วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ
ตสฺส ปริกฺขารํ นิกฺกฑฺฒติ วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา อาปตฺติ
ทุกฺกฏสฺส ฯ ปุคฺคลิเก สงฺฆิกสญฺญี อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ
ปุคฺคลิเก เวมติโก อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ปุคฺคลิเก ปุคฺคลิกสญฺญี
อญฺญสฺส ปุคฺคลิเก อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อตฺตโน ปุคฺคลิเก
อนาปตฺติ ฯ

[๓๙๑] อนาปตฺติ อลชฺชึ นิกฺกฑฺฒติ วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา
ตสฺส ปริกฺขารํ นิกฺกฑฺฒติ วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา อุมฺมตฺตกํ
นิกฺกฑฺฒติ วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา ตสฺส ปริกฺขารํ นิกฺกฑฺฒติ
วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา ภณฺฑนการกํ วา กลหการกํ วา
วิวาทการกํ วา ภสฺสการกํ วา สงฺเฆ อธิกรณการกํ วา
นิกฺกฑฺฒติ วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา ตสฺส ปริกฺขารํ นิกฺกฑฺฒติ
วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา อนฺเตวาสิกํ วา สทฺธิวิหาริกํ วา น
สมฺมาวตฺตนฺตํ นิกฺกฑฺฒติ วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา ตสฺส
ปริกฺขารํ นิกฺกฑฺฒติ วา นิกฺกฑฺฒาเปติ วา อุมฺมตฺตกสฺส
อาทิกมฺมิกสฺสาติ ฯ
สตฺตมสิกฺขาปทํ นิฏฺฐิตํ ฯ
_____________
อฏฺฐมสิกฺขาปทํ