[๔๑] สาวตฺถิยํ ฯ ตตฺร โข ฯ รูปํ ภิกฺขเว อนตฺตา เวทนา
อนตฺตา สญฺญา อนตฺตา สงฺขารา อนตฺตา วิญฺญาณํ
อนตฺตา ฯ เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก รูปสฺมึปิ
นิพฺพินฺทติ เวทนายปิ นิพฺพินฺทติ สญฺญายปิ นิพฺพินฺทติ
สงฺขาเรสุปิ นิพฺพินฺทติ วิญฺญาณสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ
วิราคา วิมุจฺจติ ฯ วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ญาณํ โหติ ฯ ขีณา
#๑ วิมุตฺตมฺหีตีตี วา ปาโฐ ฯ
ชาติ วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ กตํ กรณียํ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ
ปชานาตีติ ฯ

[๔๒] สาวตฺถิยํ ฯ ตตฺร โข ฯ รูปํ ภิกฺขเว อนิจฺจํ ยทนิจฺจํ
ตํ ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ ตทนตฺตา ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ
น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ
เวทนา อนิจฺจา ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ ตทนตฺตา ยทนตฺตา
ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ
สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ สญฺญา อนิจฺจา ฯเปฯ สงฺขารา
อนิจฺจา ฯเปฯ วิญฺญาณํ อนิจฺจํ ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ
ตทนตฺตา ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ5
เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ เอวํ ปสฺสํ ฯเปฯ
นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ

[๔๓] สาวตฺถิยํ ฯ ตตฺร โข ฯ รูปํ ภิกฺขเว ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ
ตทนตฺตา ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ
เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ เวทนา ทุกฺขา ฯ
สญฺญา ทุกฺขา ฯ สงฺขารา ทุกฺขา ฯ วิญฺญาณํ ทุกฺขํ ยํ ทุกฺขํ
ตทนตฺตา ยทนตฺตา ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส
อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ ฯ เอวํ ปสฺสํ
ฯเปฯ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ

[๔๔] สาวตฺถิยํ ฯ ตตฺร โข ฯ รูปํ ภิกฺขเว อนตฺตา ตํ เนตํ
มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย
ทฏฺฐพฺพํ ฯเปฯ เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว ฯเปฯ นาปรํ
อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ

[๔๕] สาวตฺถิยํ ฯ ตตฺร โข ฯ รูปํ ภิกฺขเว อนิจฺจํ โยปิ
เหตุ โยปิ ปจฺจโย รูปสฺส อุปฺปาทาย โสปิ อนิจฺโจ ฯ อนิจฺจสมฺภูตํ
ภิกฺขเว รูปํ กุโต นิจฺจํ ภวิสฺสติ ฯ เวทนา อนิจฺจา
โยปิ เหตุ โยปิ ปจฺจโย เวทนาย อุปฺปาทาย โสปิ อนิจฺโจ ฯ
อนิจฺจสมฺภูตา ภิกฺขเว เวทนา กุโต นิจฺจา ภวิสฺสติ ฯ สญฺญา
อนิจฺจา ฯ สงฺขารา อนิจฺจา โยปิ เหตุ โยปิ ปจฺจโย สงฺขารานํ
อุปฺปาทาย โสปิ อนิจฺโจ ฯ อนิจฺจสมฺภูตา ภิกฺขเว สงฺขารา
กุโต นิจฺจา ภวิสฺสนฺติ ฯ วิญฺญาณํ อนิจฺจํ โยปิ เหตุ โยปิ
ปจฺจโย วิญฺญาณสฺส อุปฺปาทาย โสปิ อนิจฺโจ ฯ อนิจฺจสมฺภูตํ
ภิกฺขเว วิญฺญาณํ กุโต นิจฺจํ ภวิสฺสติ ฯ เอวํ ปสฺสํ ฯเปฯ
นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ

[๔๖] สาวตฺถิยํ ฯ ตตฺร โข ฯ รูปํ ภิกฺขเว ทุกฺขํ โยปิ
เหตุ โยปิ ปจฺจโย รูปสฺส อุปฺปาทาย โสปิ ทุกฺโข ฯ ทุกฺขสมฺภูตํ
ภิกฺขเว รูปํ กุโต สุขํ ภวิสฺสติ ฯ เวทนา ทุกฺขา ฯ
สญฺญา ทุกฺขา ฯ สงฺขารา ทุกฺขา ฯ วิญฺญาณํ ทุกฺขํ โยปิ
เหตุ โยปิ ปจฺจโย วิญฺญาณสฺส อุปฺปาทาย โสปิ ทุกฺโข ฯ
ทุกฺขสมฺภูตํ ภิกฺขเว วิญฺญาณํ กุโต สุขํ ภวิสฺสติ ฯ เอวํ ปสฺสํ
ฯเปฯ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ

[๔๗] สาวตฺถิยํ ฯ ตตฺร โข ฯ รูปํ ภิกฺขเว อนตฺตา โยปิ เหตุ
โยปิ ปจฺจโย รูปสฺส อุปฺปาทาย โสปิ อนตฺตา ฯ อนตฺตสมฺภูตํ
ภิกฺขเว รูปํ กุโต อตฺตา ภวิสฺสติ ฯ เวทนา อนตฺตา ฯ สญฺญา
อนตฺตา ฯ สงฺขารา อนตฺตา ฯ วิญฺญาณํ อนตฺตา โยปิ เหตุ
โยปิ ปจฺจโย วิญฺญาณสฺส อุปฺปาทาย โสปิ อนตฺตา อนตฺตสมฺภูตํ
ภิกฺขเว วิญฺญาณํ กุโต อตฺตา ภวิสฺสติ ฯ เอวํ ปสฺสํ
ฯเปฯ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ

[๔๘] สาวตฺถิยํ ฯ อาราเม ฯ อถ โข อายสฺมา อานนฺโท
เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา
เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อานนฺโท
ภควนฺตํ เอตทโวจ นิโรโธ นิโรโธติ ภนฺเต วุจฺจติ กตเมสานํ
โข ภนฺเต ธมฺมานํ นิโรโธ ๑ นิโรโธติ วุจฺจตีติ ฯ รูปํ โข อานนฺท
อนิจฺจํ สงฺขตํ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ ขยธมฺมํ วยธมฺมํ วิราคธมฺมํ นิโรธธมฺมํ
ตสฺส นิโรโธ นิโรโธติ วุจฺจติ ฯ เวทนา อนิจฺจา สงฺขตา
ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนา ขยธมฺมา วยธมฺมา วิราคธมฺมา นิโรธธมฺมา
ตสฺสา นิโรโธ นิโรโธติ วุจฺจติ ฯ สญฺญา อนิจฺจา ฯ สงฺขารา
อนิจฺจา สงฺขตา ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนา ขยธมฺมา วยธมฺมา วิราคธมฺมา
นิโรธธมฺมา เตสํ นิโรโธ นิโรโธติ วุจฺจติ ฯ วิญฺญาณํ อนิจฺจํ
สงฺขตํ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ ขยธมฺมํ วยธมฺมํ วิราคธมฺมํ นิโรธธมฺมํ
#๑ ยุ. สพฺพตฺถ นิโรธาติ ทิสฺสติ ฯ
ตสฺส นิโรโธ นิโรโธติ วุจฺจติ ฯ อิเมสํ โข อานนฺท ธมฺมานํ
นิโรโธ นิโรโธติ วุจฺจตีติ ฯ
อนิจฺจวคฺโค ทุติโย ฯ
ตสฺสุทฺทานํฎ
อนิจฺจํ ทุกฺขํ อนตฺตา ยทนิจฺจาปเร ตโย
เหตุนาปิ ตโย วุตฺตา อานนฺเทน จ เต ทสาติ ฯ
______________
ขนฺธสํยุตฺตสฺส มูลปณฺณาสเก ภารวคฺโค ตติโย

[๔๙] สาวตฺถิยํ ฯ ตตฺร โข ฯ ภารญฺจ โว ภิกฺขเว เทสิสฺสามิ
ภารหารญฺจ [๑] ภารนิกฺเขปนญฺจ ตํ สุณาถ ฯเปฯ เอตทโวจ
กตโม จ ภิกฺขเว ภาโร ฯ ปญฺจุปาทานกฺขนฺธาติสฺส วจนียํ ฯ
ภาราทานญฺจ อยํ กตเม ปญฺจ ฯ รูปูปาทานกฺขนฺโธ เวทนูปาทานกฺขนฺโธ
สญฺญูปาทานกฺขนฺโธ สงฺขารูปาทานกฺขนฺโธ วิญฺญาณูปาทานกฺขนฺโธ ฯ
อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ภาโร ฯ

[๕๐] กตโม จ ภิกฺขเว ภารหาโร ฯ ปุคฺคโลติสฺส วจนียํ ฯ
สฺวายํ อายสฺมา เอวํนาโม เอวํโคตฺโต ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว
ภารหาโร ฯ