[๖๗๙] เอวเมว โข ภิกฺขเว อิธ เถรา ภิกฺขู ปุพฺพณฺหสมยํ
นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย ปวิสนฺติ
เต ตตฺถ ธมฺมํ ภาสนฺติ เตสํ คิหี ปสนฺนา ปสนฺนาการํ กโรนฺติ
เต ตํ ลาภํ อคธิตา อมุจฺฉิตา อนชฺฌาปนฺนา ๓ อาทีนวทสฺสาวิโน
นิสฺสรณปญฺญา ปริภุญฺชนฺติ เตสนฺตํ วณฺณาย เจว โหติ พลาย
จ น จ ตโตนิทานํ มรณํ วา นิคจฺฉนฺติ มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ ฯ
เตสญฺเญว โข ปน ภิกฺขเว เถรานํ ภิกฺขูนํ อนุสิกฺขมานา นวา
ภิกฺขู ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย คามํ วา นิคมํ
วา ปิณฺฑาย ปวิสนฺติ เต ตตฺถ ธมฺมํ ภาสนฺติ เตสํ คิหี
ปสนฺนา ปสนฺนาการํ กโรนฺติ เต ตํ ลาภํ คธิตา มุจฺฉิตา
อชฺฌาปนฺนา ๔ อนาทีนวทสฺสาวิโน อนิสฺสรณปญฺญา ปริภุญฺชนฺติ
เตสนฺตํ เนว วณฺณาย โหติ น พลาย ตโตนิทานํ มรณํ วา
นิคจฺฉนฺติ มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ ฯ ตสฺมาติห ภิกฺขเว เอวํ
สิกฺขิตพฺพํ อคธิตา อมุจฺฉิตา อนชฺฌาปนฺนา อาทีนวทสฺสาวิโน
นิสฺสรณปญฺญา ปริภุญฺชิสฺสามาติ เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว
#๑ ม. ยุ. ภิงฺกจฺฉาปา ฯ ๒ ยุ. สงฺขริตฺวา ฯ ๓ ม. อนชฺโฌปนฺนา ฯ
#๔ ม. อชฺโฌปนฺนา ฯ เอวมุปริปิ ฯ
สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ นวมํ ฯ

[๖๘๐] สาวตฺถิยํ วิหรติ … เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร
ภิกฺขุ อติเวลํ กุเลสุ จาริตฺตํ อาปชฺชติ ฯ ตเมนํ ภิกฺขู เอวมาหํสุ
มา อายสฺมา อติเวลํ กุเลสุ จาริตฺตํ อาปชฺชีติ ฯ โส ๑ ภิกฺขูหิ
วุจฺจมาโน น รมติ ฯ อถ โข สมฺพหุลา ภิกฺขู เยน ภควา
เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทึสุ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู ภควนฺตํ เอตทโวจุํ
อิธ ภนฺเต อญฺญตโร ภิกฺขุ อติเวลํ กุเลสุ จาริตฺตํ อาปชฺชติ
ตเมนํ ภิกฺขู เอวมาหํสุ มา อายสฺมา อติเวลํ กุเลสุ จาริตฺตํ
อาปชฺชีติ โส [๑]- ภิกฺขูหิ วุจฺจมาโน น รมตีติ ฯ

[๖๘๑] ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว วิฬาโร สนฺธิสมลสงฺกติเร ฐิโต
อโหสิ มุทุมูสึ อาคมยมาโน ๒ ยตฺถายํ มุทุมูสิ โคจราย
ปกฺกมิสฺสติ ตตฺเถว นํ คเหตฺวา ขาทิสฺสามีติ ฯ อถ โข [๓]-
ภิกฺขเว มุทุมูสิ โคจราย ปกฺกามิ ฯ ตเมนํ วิฬาโร คเหตฺวา
สหสา มํสํ ขาทิตฺวา ๔ อชฺโฌหริ ฯ ตสฺส สา มุทุมูสิ อนฺตมฺปิ
ขาทิ อนฺตคุณมฺปิ ขาทิ ฯ โส ตโตนิทานํ มรณมฺปิ นิคจฺฉติ
มรณมตฺตมฺปิ ทุกฺขํ ฯ

[๖๘๒] เอวเมว โข ภิกฺขเว อิเธกจฺโจ ภิกฺขุ ปุพฺพณฺหสมยํ
นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย ปวิสติ
อรกฺขิเตเนว กาเยน อรกฺขิตาย วาจาย อรกฺขิเตน จิตฺเตน
#๑ ม. ยุ. ภิกฺขุ ฯ ๒ ม. ยุ. มคฺคยมาโน ฯ ๓ ม. ยุ. โส ฯ ๔ ม. สหสา
#สงฺขาทิตฺวา ฯ ยุ. สหสา สงฺขริตฺวา ฯ
อนุปฏฺฐิตาย สติยา อสํวุเตหิ อินฺทฺริเยหิ ตตฺถ ปสฺสติ มาตุคามํ
ทุนฺนิวตฺถํ วา ทุปฺปารุตํ วา ตสฺส มาตุคามํ ทิสฺวาน ทุนฺนิวตฺถํ
วา ทุปฺปารุตํ วา ราโค จิตฺตํ อนุทฺธํเสติ โส ราคานุทฺธํเสน
จิตฺเตน มรณํ วา นิคจฺฉติ มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ ฯ มรณํ โส
ตํ ภิกฺขเว ๑ อริยสฺส วินเย โย สิกฺขํ ปจฺจกฺขาย หีนายาวตฺตติ ฯ
มรณมตฺตญฺเญว ๒ ภิกฺขเว ทุกฺขํ ยทิทํ อญฺญตรํ สงฺกิลิฏฺฐํ
อาปตฺตึ อาปชฺชติ ยถารูปาย อาปตฺติยา วุฏฺฐานํ ปญฺญายติ ฯ
ตสฺมาติห ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ รกฺขิเตน ๓ กาเยน รกฺขิตาย
วาจาย รกฺขิเตน จิตฺเตน อุปฏฺฐิตาย สติยา สํวุเตหิ อินฺทฺริเยหิ
คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย ปวิสิสฺสามาติ เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว
สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ ทสมํ ฯ

[๖๘๓] สาวตฺถิยํ วิหรติ … อสฺสุตฺถ โน ตุเมฺห ภิกฺขเว รตฺติยา
ปจฺจูสสมยํ สิคาลสฺส ๔ วสฺสมานสฺสาติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ เอโส โข
ภิกฺขเว ชรสิคาโล อุกฺกณฺณเกน นาม โรคชาเตน ผุฏฺโฐ ฯ โส
เยน เยน อิจฺฉติ เตน เตน คจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ อิจฺฉติ ตตฺถ
ตตฺถ ติฏฺฐติ ยตฺถ ยตฺถ อิจฺฉติ ตตฺถ ตตฺถ นิสีทติ ยตฺถ
ยตฺถ อิจฺฉติ ตตฺถ ตตฺถ นิปชฺชติ ฯ สีตโกปิ นํ วาโต อุปวายติ ฯ

[๖๘๔] สาธุ ขฺวสฺส ภิกฺขเว ยํ อิเธกจฺโจ สกฺยปุตฺติยปฏิญฺโญ
เอวรูปมฺปิ อตฺตภาวปฏิลาภํ ปฏิสํเวทิเยว ๕ ฯ ตสฺมาติห ภิกฺขเว เอวํ
#๑ ม. ยุ. มรณเญฺหตํ ภิกฺขเวติ ทิสฺสติ ฯ ๒ ม. ยุ. มรณมตฺตเญฺหตนฺติ ทิสฺสติ ฯ
#๓ ม. ยุ. รกฺขิเตเนว ฯ ๔ ม. ชรสิงฺคาลสฺส ฯ ยุ. สิงฺคาลสฺส ฯ เอวมุปริปิ ฯ
#๕ ม. ยุ. ปฏิเวทิเยถ ฯ
สิกฺขิตพฺพํ อปฺปมตฺตา วิหริสฺสามาติ เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว
สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ เอกาทสมํ ฯ

[๖๘๕] สาวตฺถิยํ วิหรติ … อสฺสุตฺถ โน ตุเมฺห ภิกฺขเว รตฺติยา
ปจฺจูสสมยํ สิคาลสฺส วสฺสมานสฺสาติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯ สิยา โข
ภิกฺขเว ตสฺมึ ชรสิคาเล กาจิ ๑ กตญฺญุตา กตเวทิตา น เตฺวว
อิเธกจฺเจ สกฺยปุตฺติยปฏิญฺเญ สิยา กาจิ ๑ กตญฺญุตา กตเวทิตา ฯ
ตสฺมาติห ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ กตญฺญุโน ภวิสฺสาม กตเวทิโน
น ๒ จ โน อเมฺหสุ อปฺปกมฺปิ กตํ วินสิสฺสตีติ ๓ เอวญฺหิ โว
ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ ทฺวาทสมํ ฯ
ตสฺส อุทฺทานํ
กูฏํ นขสิข กุลํ โอกฺขา สตฺติ ธนุคฺคโห
อาณิ กลิงฺคโร นาโค วิฬาโร เทฺว สิคาลกาติ ฯ
โอปมฺมสํยุตฺตํ อฏฺฐมํ สมตฺตํ ฯ
________________
#๑ ม. ยุ. ยา กาจิ ฯ ๒ ยุ. น จ โนติ น ทิสฺสติ ฯ อเมฺหสุ อปฺปกํปิ กตํ มา
#นสิสฺสตีติ อิติ เอตฺตกมฺปน ทิสฺสติ ฯ ๓ ม. นสฺสิสฺสตีติ ฯ
ภิกฺขุสํยุตฺตํ

[๖๘๖] เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ
เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ ตตฺร โข อายสฺมา
มหาโมคฺคลฺลาโน ภิกฺขู อามนฺเตสิ อาวุโส ภิกฺขเวติ ฯ อาวุโสติ
โข เต ภิกฺขู อายสฺมโต มหาโมคฺคลฺลานสฺส ปจฺจสฺโสสุํ ฯ

[๖๘๗] อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน เอตทโวจ อิธ มยฺหํ
อาวุโส รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ
อริโย ตุณฺหีภาโว อริโย ตุณฺหีภาโวติ วุจฺจติ กตโม นุ โข
อริโย ตุณฺหีภาโวติ ฯ ตสฺส มยฺหํ อาวุโส เอตทโหสิ อิธ
ภิกฺขุ วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส
เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยชฺฌานํ อุปสมฺปชฺช
วิหรติ อยํ วุจฺจติ อริโย ตุณฺหีภาโวติ ฯ โส ขฺวาหํ อาวุโส
วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ
อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยชฺฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามิ ๑ ฯ
ตสฺส มยฺหํ อาวุโส อิมินา วิหาเรน วิหรโต วิตกฺกสหคตา
สญฺญามนสิการา สมุทาจรนฺติ ฯ อถ โข มํ อาวุโส ภควา อิทฺธิยา
อุปสงฺกมิตฺวา เอตทโวจ โมคฺคลฺลาน โมคฺคลฺลาน มา พฺราหฺมณ
อริยํ ตุณฺหีภาวํ ปมาโท อริเย ตุณฺหีภาเว จิตฺตํ สณฺฐเปหิ
อริเย ตุณฺหีภาเว จิตฺตํ เอโกทิภาวํ กโรหิ อริเย ตุณฺหีภาเว
#๑ ม. วิหรึ ฯ
จิตฺตํ สมาทหาติ ฯ โส ขฺวาหํ อาวุโส อปเรน สมเยน
วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ
อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยชฺฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามิ ฯ
ยํ หิ [๑]- อาวุโส สมฺมา วทมาโน วเทยฺย สตฺถารา อนุคฺคหิโต
สาวโก มหาภิญฺญตฺตํ ปตฺโตติ ฯ มมนฺตํ สมฺมา วทมาโน วเทยฺย
สตฺถารา อนุคฺคหิโต สาวโก มหาภิญฺญตฺตํ ปตฺโตติ ฯ ปฐมํ ฯ

[๖๘๘] สาวตฺถีนิทานํ ฯ ตตฺร โข อายสฺมา สารีปุตฺโต ภิกฺขู
อามนฺเตสิ อาวุโส ภิกฺขเวติ ฯ อาวุโสติ โข เต ภิกฺขู อายสฺมโต
สารีปุตฺตสฺส ปจฺจสฺโสสุํ ฯ