[๖๖๙] เอวเมว โข ภิกฺขเว ยสฺสกสฺสจิ ภิกฺขุโน เมตฺตา
เจโตวิมุตฺติ ภาวิตา พหุลีกตา ยานีกตา วตฺถุกตา อนุฏฺฐิตา
ปริจิตา สุสมารทฺธา ฯ ตสฺส เจ อมนุสฺโส จิตฺตํ ขิปิตพฺพํ
มญฺเญยฺย ฯ อถ โข เสฺวว อมนุสฺโส กิลมถสฺส วิฆาตสฺส
ภาคี อสฺส ฯ ตสฺมาติห ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ เมตฺตา
โน เจโตวิมุตฺติ ภาวิตา ภวิสฺสติ พหุลีกตา ยานีกตา วตฺถุกตา
#๑ ม. ยุ. ปฏิโกฏฺฏิสฺสามิ ฯ
อนุฏฺฐิตา ปริจิตา สุสมารทฺธาติ เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว
สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ ปญฺจมํ ฯ
[๖๗๐] สาวตฺถิยํ วิหรติ … เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว จตฺตาโร
ทฬฺหธมฺมา ธนุคฺคหา สุสิกฺขิตา กตหตฺถา กตูปาสนา จตุทฺทิสา ฐิตา
อสฺสุ ฯ อถ ปุริโส อาคจฺเฉยฺย อหํ อิเมสํ จตุนฺนํ ทฬฺหธมฺมานํ
ธนุคฺคหานํ สุสิกฺขิตานํ กตหตฺถานํ กตูปาสนานํ จตุทฺทิสา กณฺเฑ
ขิตฺเต อปฺปติฏฺฐิเต ปฐวิยํ คเหตฺวา อาหริสฺสามีติ ฯ ตํ กึ มญฺญถ
ภิกฺขเว ชวโน ปุริโส ปรเมน ชเวน สมนฺนาคโตติ อลํ
วจนายาติ ฯ เอกสฺส เจปิ ภนฺเต ทฬฺหธมฺมสฺส ธนุคฺคหสฺส
สุสิกฺขิตสฺส กตหตฺถสฺส กตูปาสนสฺส กณฺฑํ ขิตฺตํ อปฺปติฏฺฐิตํ
ปฐวิยํ คเหตฺวา อาหเรยฺย ชวโน ปุริโส ปรเมน ชเวน
สมนฺนาคโตติ อลํ วจนาย โก ปน วาโท จตุนฺนํ ทฬฺหธมฺมานํ
ธนุคฺคหานํ สุสิกฺขิตานํ กตหตฺถานํ กตูปาสนานนฺติ ฯ
[๖๗๑] ยถา จ ภิกฺขเว ตสฺส ปุริสสฺส ชโว ยถา จ
จนฺทิมสุริยานํ ชโว ตโต สีฆตโร ฯ ยถา จ ภิกฺขเว ตสฺส
ปุริสสฺส ชโว ยถา จ จนฺทิมสุริยานํ ชโว ยถา จ ยา
เทวตา จนฺทิมสุริยานํ ปุรโต ธาวนฺติ ตาสํ เทวตานํ ชโว ตโต ๑
สีฆตโร ฯ ยถา จ ภิกฺขเว ตสฺส ปุริสสฺส ชโว ยถา จ
จนฺทิมสุริยานํ ชโว ยถา จ ยา เทวตา จนฺทิมสุริยานํ ปุรโต
ธาวนฺติ ตาสํ เทวตานํ ชโว ตโต ๒ สีฆตรํ อายุสงฺขารา ขียนฺติ ฯ
#๑-๒ ม. ยุ. ตโต สีฆตโร ฯ เทวตานํ ชโวติ ปาฐทฺวยํ นตฺถิ ฯ
ตสฺมาติห ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ อปฺปมตฺตา วิหริสฺสามาติ
เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ ฉฏฺฐํ ฯ
[๖๗๒] สาวตฺถิยํ วิหรติ … ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว ทสารหานํ
อานโก นาม มุทิงฺโค อโหสิ ฯ ตสฺส ทสารหา อานเก ผฬิเต
อญฺญํ อาณึ โอทหึสุ ฯ อหุ โข โส ภิกฺขเว สมโย ยํ อานกสฺส
มุทิงฺคสฺส โปราณํ โปกฺขรํ ผลกํ อนฺตรธายิ อาณิสงฺฆาโต จ ๑
อวสิสยิ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว ภวิสฺสนฺติ ภิกฺขู อนาคตมทฺธานํ
เย เต สุตฺตนฺตา ตถาคตภาสิตา คมฺภีรา คมฺภีรตฺถา โลกุตฺตรา
สุญฺญตปฏิสญฺญุตฺตา เตสุ ภญฺญมาเนสุ น สุสฺสุสิสฺสนฺติ ๒ น
อญฺญาจิตฺตํ อุปฏฺฐาเปสฺสนฺติ น จ เต ธมฺเม อุคฺคเหตพฺพํ
ปริยาปุณิตพฺพํ มญฺญิสฺสนฺติ ฯ เย ปน เต สุตฺตนฺตา กวิกตา
กาเวยฺยา จิตฺตกฺขรา จิตฺตพฺยญฺชนา พาหิรกา สาวกภาสิตา เตสุ
ภญฺญมาเนสุ สุสฺสุสิสฺสนฺติ โสตํ โอทหิสฺสนฺติ อญฺญาจิตฺตํ
อุปฏฺฐาเปสฺสนฺติ เต จ ธมฺเม อุคฺคเหตพฺพํ ปริยาปุณิตพฺพํ
มญฺญิสฺสนฺติ ฯ
[๖๗๓] เอวเมว เตสํ ภิกฺขเว สุตฺตนฺตานํ ตถาคตภาสิตานํ
คมฺภีรานํ ๑ คมฺภีรตฺถานํ โลกุตฺตรานํ สุญฺญตปฏิสญฺญุตฺตานํ
อนฺตรธานํ ภวิสฺสติ ฯ ตสฺมาติห ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ เย
เต สุตฺตนฺตา ตถาคตภาสิตา คมฺภีรา คมฺภีรตฺถา โลกุตฺตรา
สุญฺญตปฏิสญฺญุตฺตา เตสุ ภญฺญมาเนสุ สุสฺสุสิสฺสาม โสตํ
#๑ ม. ยุ. ว ฯ ๒ ม. สุสฺสูสิสฺสนฺติ ฯ เอวมุปริปิ ฯ
โอทหิสฺสาม อญฺญาจิตฺตํ อุปฏฺฐาเปสฺสาม เต จ ธมฺเม
อุคฺคเหตพฺพํ ปริยาปุณิตพฺพํ มญฺญิสฺสามาติ เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว
สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ สตฺตมํ ฯ
[๖๗๔] เอกํ สมยํ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ มหาวเน
กูฏาคารสาลายํ ฯ ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ ภิกฺขโวติ ฯ
ภทนฺเตติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ ฯ
[๖๗๕] ภควา เอตทโวจ กลิงฺครูปธานา ภิกฺขเว เอตรหิ
ลิจฺฉวี วิหรนฺติ อปฺปมตฺตา อาตาปิโน อุปาสนสฺมึ เตสํ ราชา
มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต น ลภติ โอตารํ น ลภติ
อารมฺมณํ ฯ ภวิสฺสนฺติ ภิกฺขเว อนาคตมทฺธานํ ลิจฺฉวี สุขุมาลา
มุทุตลา ๑ หตฺถปาทา เต มุทุกาสุ เสยฺยาสุ ถูลพิมฺโพหนาสุ ๒ ยาว
สุริยุคฺคมนา เสยฺยํ กปฺปิสฺสนฺติ เตสํ ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ
เวเทหิปุตฺโต ลจฺฉติ โอตารํ ลจฺฉติ อารมฺมณํ ฯ
[๖๗๖] กลิงฺครูปธานา ภิกฺขเว เอตรหิ ภิกฺขู วิหรนฺติ
อปฺปมตฺตา อาตาปิโน ปธานสฺมึ เตสํ มาโร ปาปิมา น ลภติ
โอตารํ น ลภติ อารมฺมณํ ฯ ภวิสฺสนฺติ ภิกฺขเว อนาคตมทฺธานํ
ภิกฺขู สุขุมาลา มุทุตลา หตฺถปาทา เต มุทุกาสุ เสยฺยาสุ
ถูลพิมฺโพหนาสุ ยาว สุริยุคฺคมนา เสยฺยํ กปฺปิสฺสนฺติ เตสํ มาโร
ปาปิมา ลจฺฉติ โอตารํ ลจฺฉติ อารมฺมณํ ฯ ตสฺมาติห ภิกฺขเว
#๑ สี. มุทุตลุณา ฯ ม. ยุ. มุทุตลุณหตฺถปาทา ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๒ ม. ตูล … ฯ
#เอวมุปริปิ ฯ
เอวํ สิกฺขิตพฺพํ กลิงฺครูปธานา วิหริสฺสาม อปฺปมตฺตา อาตาปิโน
ปธานสฺมินฺติ เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ อฏฺฐมํ ฯ
[๖๗๗] เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ
เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยนาญฺญตโร
นโว ภิกฺขุ อติเวลํ กุลานิ อุปสงฺกมติ ฯ ตเมนํ ภิกฺขู
เอวมาหํสุ มา อายสฺมา อติเวลํ กุลานิ อุปสงฺกมีติ ฯ โส
ภิกฺขูหิ วุจฺจมาโน เอวมาห อิเม หิ นาม เถรา ภิกฺขู กุลานิ
อุปสงฺกมิตพฺพํ มญฺญิสฺสนฺติ กิมงฺคํ ปนาหนฺติ ฯ อถ โข สมฺพหุลา
ภิกฺขู เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ
อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู
ภควนฺตํ เอตทโวจุํ อิธ ภนฺเต อญฺญตโร นโว ภิกฺขุ อติเวลํ
กุลานิ อุปสงฺกมติ ตเมนํ ภิกฺขู เอวมาหํสุ มา อายสฺมา
อติเวลํ กุลานิ อุปสงฺกมีติ โส ภิกฺขูหิ วุจฺจมาโน เอวมาห
อิเม หิ นาม เถรา ภิกฺขู กุลานิ อุปสงฺกมิตพฺพํ มญฺญิสฺสนฺติ
กิมงฺคํ ปนาหนฺติ ฯ
[๖๗๘] ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว อรญฺญายตเน มหา สรสิ ตํ
นาคา อุปนิสฺสาย วิหรนฺติ ฯ เต ตํ สรสึ โอคาเหตฺวา โสณฺฑาย
ภิสมูฬาลํ ๑ อพฺภุคฺคเหตฺวา ๒ สุวิกฺขาลิตํ วิกฺขาเลตฺวา อกทฺทมํ
สงฺขาทิตฺวา ๓ อชฺโฌหรนฺติ เตสนฺตํ วณฺณาย เจว โหติ พลาย จ
น จ ตโตนิทานํ มรณํ วา นิคจฺฉนฺติ มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ ฯ
#๑ ม. ภิสมุฬาลํ ฯ ยุ. ภิสมุลาลํ ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๒ ม. อพฺพุเหตฺวา ฯ เอวมุปริปิ ฯ
#๓ ยุ. สงฺขริตฺวา ฯ
เตสญฺเญว โข ปน ภิกฺขเว มหานาคานํ อนุสิกฺขมานา ตรุณา
ภิกจฺฉาปา ๑ เต ตํ สรสึ โอคาเหตฺวา โสณฺฑาย ภิสมูฬาลํ
อพฺภุคฺคเหตฺวา น สุวิกฺขาลิตํ วิกฺขาเลตฺวา สกทฺทมํ อสงฺขาทิตฺวา ๒
อชฺโฌหรนฺติ เตสนฺตํ เนว วณฺณาย โหติ น พลาย
ตโตนิทานํ มรณํ วา นิคจฺฉนฺติ มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ ฯ