[๔๕๙] ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว อิมสฺส เวปุลฺลสฺส ปพฺพตสฺส
สุปสฺโสเตฺวว สมญฺญา อุทปาทิ ฯ เตน โข ปน ภิกฺขเว สมเยน
มนุสฺสานํ สุปฺปิยาเตฺวว สมญฺญา อุทปาทิ ฯ สุปฺปิยานํ ภิกฺขเว
มนุสฺสานํ วีสติวสฺสสหสฺสานิ อายุปฺปมาณํ อโหสิ ฯ สุปฺปิยา
ภิกฺขเว มนุสฺสา สุปสฺสํ ปพฺพตํ ทฺวีเหน อาโรหนฺติ ทฺวีเหน โอโรหนฺติ ฯ
เตน โข ปน ภิกฺขเว สมเยน กสฺสโป ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ โลเก
อุปฺปนฺโน โหติ ฯ กสฺสปสฺส ภิกฺขเว ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส
ติสฺส ภารทฺวาชํ นาม สาวกยุคํ อโหสิ อคฺคํ ภทฺทยุคํ ฯ
ปสฺสถ ภิกฺขเว สา เจวิมสฺส ปพฺพตสฺส สมญฺญา อนฺตรหิตา
เต จ มนุสฺสา กาลกตา โส จ ภควา ปรินิพฺพุโต ฯ เอวํ
อนิจฺจา ภิกฺขเว สงฺขารา เอวํ อทฺธุวา ภิกฺขเว สงฺขารา เอวํ
ฯเปฯ อลํ วิมุจฺจิตุํ ฯ

[๔๖๐] เอตรหิ โข ปน ภิกฺขเว อิมสฺส เวปุลฺลสฺส ปพฺพตสฺส
เวปุลฺโลเตฺวว สมญฺญา อุทปาทิ ฯ เอตรหิ โข ปน ภิกฺขเว
อิเมสํ มนุสฺสานํ มาคธกาตฺเวว สมญฺญา อุทปาทิ ฯ มาคธกานํ๊
ภิกฺขเว มนุสฺสานํ อปฺปกํ อายุปฺปมาณํ ปริตฺตกํ ลหุกํ โย จิรํ
ชีวติ โส วสฺสสตํ อปฺปํ วา ภิยฺโย วา ฯ มาคธกา ภิกฺขเว มนุสฺสา
เวปุลฺลํ ปพฺพตํ มุหุตฺเตเนว อาโรหนฺติ มุหุตฺเตน โอโรหนฺติ ฯ
เอตรหิ โข ปนายํ ภิกฺขเว อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ โลเก อุปฺปนฺโน ฯ
มยฺหํ โข ปน ภิกฺขเว สารีปุตฺตโมคฺคลฺลานํ นาม สาวกยุคํ
อคฺคํ ภทฺทยุคํ ฯ ภวิสฺสติ ภิกฺขเว โส สมโย ยา อยญฺเจวิมสฺส
ปพฺพตสฺส สมญฺญา อนฺตรธายิสฺสติ อิเม จ มนุสฺสา กาลํ
กริสฺสนฺติ อหญฺจ ปรินิพฺพายิสฺสามิ ฯ เอวํ อนิจฺจา ภิกฺขเว
สงฺขารา เอวํ อทฺธุวา ภิกฺขเว สงฺขารา เอวํ อนสฺสาสิกา
ภิกฺขเว สงฺขารา ฯ ยาวญฺจิทํ ภิกฺขเว อลเมว สพฺพสงฺขาเรสุ
นิพฺพินฺทิตุํ อลํ วิรชฺชิตุํ อลํ วิมุจฺจิตุนฺติ ฯ

[๔๖๑] อิทมโวจ ภควา อิทํ วตฺวาน สุคโต อถาปรํ
เอตทโวจ สตฺถา
ปาจีนวํโส ติวรานํ โรหิตสฺสาน วงฺกโต
สุปฺปิยานํ สุปสฺโสปิ ๑ มาคธานญฺจ เวปุโล
#๑ ม. สุปสฺโสติ ฯ ยุ. สุปสฺสาติ ฯ
อนิจฺจา วต สงฺขารา อุปฺปาทวยธมฺมิโน
อุปฺปชฺชิตฺวา นิรุชฺฌนฺติ เตสํ วูปสโม สุโขติ ฯ ทสมํ ฯ
ทุติยวคฺโค ทุติโย ฯ
ตสฺส อุทฺทานํ
ทุคฺคตํ สุขิตญฺเจว ตึสมาตา ปิเตน จ
ภาตา ภคินี ปุตฺโต จ ธีตา เวปุลฺลปพฺพตํ ฯ
อนมตคฺคสํยุตฺตํ ตติยํ สมตฺตํ ฯ
________________
กสฺสปสํยุตฺตํ

[๔๖๒] สาวถิยํ วิหรติ … ตตฺร โข ภควา … สนฺตุฏฺฐายํ
ภิกฺขเว กสฺสโป อิตรีตเรน จีวเรน อิตรีตรจีวรสนฺตุฏฺฐิยา จ
วณฺณวาที น จ จีวรเหตุ อเนสนํ อปฺปฏิรูปํ อาปชฺชติ อลทฺธา จ
จีวรํ น ปริตสฺสติ ลทฺธา จ จีวรํ อคธิโต อมุจฺฉิโต อนชฺฌาปนฺโน
อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ ฯ สนฺตุฏฺฐายํ ภิกฺขเว
กสฺสโป อิตรีตเรน ปิณฺฑปาเตน อิตรีตรปิณฺฑปาตสนฺตุฏฺฐิยา
จ วณฺณวาที น จ ปิณฺฑปาตเหตุ อเนสนํ อปฺปฏิรูปํ อาปชฺชติ
อลทฺธา จ ปิณฺฑปาตํ น ปริตสฺสติ ลทฺธา จ ปิณฺฑปาตํ
อคธิโต อมุจฺฉิโต อนชฺฌาปนฺโน อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ
ปริภุญฺชติ ฯ สนฺตุฏฺฐายํ ภิกฺขเว กสฺสโป อิตรีตเรน เสนาสเนน
อิตรีตรเสนาสนสนฺตุฏฺฐิยา จ วณฺณวาที น จ เสนาสนเหตุ
อเนสนํ อปฺปฏิรูปํ อาปชฺชติ อลทฺธา จ เสนาสนํ น ปริตสฺสติ
ลทฺธา จ เสนาสนํ อคธิโต อมุจฺฉิโต อนชฺฌาปนฺโน อาทีนวทสฺสาวี
นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ ฯ สนฺตุฏฺฐายํ ภิกฺขเว กสฺสโป อิตรีตเรน
คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรน อิตรีตรคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารสนฺตุฏฺฐิยา
จ วณฺณวาที น จ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารเหตุ
อเนสนํ อปฺปฏิรูปํ อาปชฺชติ อลทฺธา จ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ
น ปริตสฺสติ ลทฺธา จ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ อคธิโต
อมุจฺฉิโต อนชฺฌาปนฺโน อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ ฯ

[๔๖๓] ตสฺมาติห ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ สนฺตุฏฺฐา ภวิสฺสาม
อิตรีตเรน จีวเรน อิตรีตรจีวรสนฺตุฏฺฐิยา จ วณฺณวาทิโน น จ
จีวรเหตุ อเนสนํ อปฺปฏิรูปํ อาปชฺชิสฺสาม อลทฺธา จ จีวรํ น
ปริตสฺสิสฺสาม ลทฺธา จ จีวรํ อคธิตา อมุจฺฉิตา อนชฺฌาปนฺนา
อาทีนวทสฺสาวิโน นิสฺสรณปญฺญา ปริภุญฺชิสฺสาม ฯ
[เอวํ สพฺพํ กาตพฺพํ]
สนฺตุฏฺฐา ภวิสฺสาม อิตรีตเรน ปิณฺฑปาเตน ฯเปฯ สนฺตุฏฺฐา
ภวิสฺสาม อิตรีตเรน เสนาสเนน ฯเปฯ สนฺตุฏฺฐา ภวิสฺสาม
อิตรีตเรน คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรน อิตรีตรคิลานปจฺจยเภสชฺช-
ปริกฺขารสนฺตุฏฺฐิยา จ วณฺณวาทิโน น จ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารเหตุ
อเนสนํ อปฺปฏิรูปํ อาปชฺชิสฺสาม อลทฺธา จ
คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ น ปริตสฺสิสฺสาม ลทฺธา จ คิลานปจฺจย-
เภสชฺชปริกฺขารํ อคธิตา อมุจฺฉิตา อนชฺฌาปนฺนา อาทีนวทสฺสาวิโน
นิสฺสรณปญฺญา ปริภุญฺชิสฺสามาติ เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพํ ฯ
กสฺสเปน วา หิ โว ภิกฺขเว โอวทิสฺสามิ โย วา ปนสฺส ๑
กสฺสปาทิโส ๒ โอวทิเตหิ จ ปน โว ตถตฺตาย ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ ฯ
ปฐมํ ฯ

[๔๖๔] เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ อายสฺมา จ มหากสฺสโป
อายสฺมา จ สารีปุตฺโต พาราณสิยํ วิหรนฺติ อิสิปตเน มิคทาเย ฯ
#๑ ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๒ ม. ยุ. กสฺสปสทิโส ฯ เอวมุปริปิ ฯ
อถ โข อายสฺมา สารีปุตฺโต สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต
เยนายสฺมา มหากสฺสโป เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา
มหากสฺสเปน สทฺธึ สมฺโมทิ สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ
วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ

[๔๖๕] เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สารีปุตฺโต อายสฺมนฺตํ
มหากสฺสปํ เอตทโวจ วุจฺจติ หิทํ อาวุโส กสฺสป อนาตาปี
อโนตฺตาปี อภพฺโพ สมฺโพธาย อภพฺโพ นิพฺพานาย อภพฺโพ
อนุตฺตรสฺส โยคกฺเขมสฺส อธิคมาย อาตาปี จ โข โอตฺตาปี
ภพฺโพ สมฺโพธาย ภพฺโพ นิพฺพานาย ภพฺโพ อนุตฺตรสฺส โยคกฺเขมสฺส
อธิคมาย กิตฺตาวตา นุ โข อาวุโส อนาตาปี โหติ อโนตฺตาปี
อภพฺโพ สมฺโพธาย อภพฺโพ นิพฺพานาย อภพฺโพ อนุตฺตรสฺส
โยคกฺเขมสฺส อธิคมาย กิตฺตาวตา จ ปนาวุโส อาตาปี โหติ
โอตฺตาปี ภพฺโพ สมฺโพธาย ภพฺโพ นิพฺพานาย ภพฺโพ อนุตฺตรสฺส
โยคกฺเขมสฺส อธิคมายาติ ฯ

[๔๖๖] อิธาวุโส ภิกฺขุ อนุปฺปนฺนา เม ปาปกา อกุสลา
ธมฺมา อุปฺปชฺชมานา อนตฺถาย สํวตฺเตยฺยุนฺติ น อาตปฺปํ กโรติ
อุปฺปนฺนา เม ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อปฺปหียมานา อนตฺถาย
สํวตฺเตยฺยุนฺติ น อาตปฺปํ กโรติ อนุปฺปนฺนา เม กุสลา ธมฺมา
อนุปฺปชฺชมานา อนตฺถาย สํวตฺเตยฺยุนฺติ น อาตปฺปํ กโรติ
อุปฺปนฺนา เม กุสลา ธมฺมา นิรุชฺฌมานา อนตฺถาย สํวตฺเตยฺยุนฺติ
น อาตปฺปํ กโรติ ฯ เอวํ โข อาวุโส อนาตาปี โหติ ฯ

[๔๖๗] กถญฺจาวุโส อโนตฺตาปี โหติ ฯ อิธาวุโส ภิกฺขุ
อนุปฺปนฺนา เม ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชมานา อนตฺถาย
สํวตฺเตยฺยุนฺติ น โอตฺตปฺปติ อุปฺปนฺนา เม ปาปกา อกุสลา
ธมฺมา อปฺปหียมานา อนตฺถาย สํวตฺเตยฺยุนฺติ น โอตฺตปฺปติ
อนุปฺปนฺนา เม กุสลา ธมฺมา อนุปฺปชฺชมานา อนตฺถาย สํวตฺเตยฺยุนฺติ
น โอตฺตปฺปติ อุปฺปนฺนา เม กุสลา ธมฺมา นิรุชฺฌมานา
อนตฺถาย สํวตฺเตยฺยุนฺติ น โอตฺตปฺปติ ฯ เอวํ โข อาวุโส
อโนตฺตาปี โหติ ฯ เอวํ โข อาวุโส อนาตาปี อโนตฺตาปี
อภพฺโพ สมฺโพธาย อภพฺโพ นิพฺพานาย อภพฺโพ อนุตฺตรสฺส
โยคกฺเขมสฺส อธิคมาย ฯ

[๔๖๘] กถญฺจาวุโส อาตาปี โหติ ฯ อิธาวุโส ภิกฺขุ อนุปฺปนฺนา
เม ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชมานา อนตฺถาย สํวตฺเตยฺยุนฺติ
อาตปฺปํ กโรติ อุปฺปนฺนา เม ปาปกา อกุสลา ธมฺมา๔
อปฺปหียมานา อนตฺถาย สํวตฺเตยฺยุนฺติ อาตปฺปํ กโรติ อนุปฺปนฺนา
เม กุสลา ธมฺมา อนุปฺปชฺชมานา อนตฺถาย สํวตฺเตยฺยุนฺติ
อาตปฺปํ กโรติ อุปฺปนฺนา เม กุสลา ธมฺมา นิรุชฺฌมานา
อนตฺถาย สํวตฺเตยฺยุนฺติ อาตปฺปํ กโรติ ฯ เอวํ โข อาวุโส
อาตาปี โหติ ฯ