[๔๔๙] อิทมโวจ ภควา อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ
อภินนฺทุํ ๒ ฯ อิมสฺมิญฺจ ปน เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน
ตึสมตฺตานํ ปาเวยฺยกานํ ภิกฺขูนํ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตานิ
วิมุจฺจึสูติ ฯ ตติยํ ฯ
[๔๔๙] อิทมโวจ ภควา อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ
อภินนฺทุํ ๒ ฯ อิมสฺมิญฺจ ปน เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน
ตึสมตฺตานํ ปาเวยฺยกานํ ภิกฺขูนํ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตานิ
วิมุจฺจึสูติ ฯ ตติยํ ฯ
[๔๕๐] สาวตฺถิยํ วิหรติ … ตตฺร โข ภควา … อนมตคฺโคยํ
ภิกฺขเว สํสาโร ฯเปฯ น โส ภิกฺขเว สตฺโต สุลภรูโป โย น
มาตา ภูตปุพฺโพ อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา ตํ กิสฺส เหตุ อนมตคฺโคยํ
ภิกฺขเว สํสาโร ฯเปฯ อลํ วิมุจฺจิตุนฺติ ฯ จตุตฺถํ ฯ
[สพฺเพสํ เอวํ เปยฺยาโล]
[๔๕๑] สาวตฺถิยํ วิหรติ … ตตฺร โข ภควา … อนมตคฺโคยํ
ภิกฺขเว สํสาโร ฯเปฯ น โส ภิกฺขเว สตฺโต สุลภรูโป โย
#๑ ม. ยุ. กุกฺกุฏ … สูกร … ฯ ๒ โป. ม. ยุ. อภินนฺทุนฺติ ฯ
น ปิตา ภูตปุพฺโพ ฯเปฯ ปญฺจมํ ฯ
[๔๕๒] สาวตฺถิยํ วิหรติ … ตตฺร โข ภควา … อนมตคฺโคยํ
ภิกฺขเว สํสาโร ฯเปฯ น โส ภิกฺขเว สตฺโต สุลภรูโป โย
น ภาตา ภูตปุพฺโพ ฯเปฯ ฉฏฺฐํ ฯ
[๔๕๓] สาวตฺถิยํ วิหรติ … ตตฺร โข ภควา … อนมตคฺโคยํ
ภิกฺขเว สํสาโร ฯเปฯ น โส ภิกฺขเว สตฺโต สุลภรูโป โย
น ภคินี ภูตปุพฺโพ ฯเปฯ สตฺตมํ ฯ
[๔๕๔] สาวตฺถิยํ วิหรติ … ตตฺร โข ภควา … อนมตคฺโคยํ
ภิกฺขเว สํสาโร ฯเปฯ น โส ภิกฺขเว สตฺโต สุลภรูโป โย
น ปุตฺโต ภูตปุพฺโพ ฯเปฯ อฏฺฐมํ ฯ
[๔๕๕] สาวตฺถิยํ วิหรติ … ตตฺร โข ภควา … อนมตคฺโคยํ
ภิกฺขเว สํสาโร ปุพฺพา โกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ
สตฺตานํ ตณฺหาสญฺโญชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ ฯ น โส ภิกฺขเว
สตฺโต สุลภรูโป โย น ธีตา ภูตปุพฺโพ อิมินา ทีเฆน อทฺธุนา
ตํ กิสฺส เหตุ อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร ปุพฺพา โกฏิ น
ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหาสญฺโญชนานํ สนฺธาวตํ
สํสรตํ ฯ เอวํ ทีฆรตฺตํ โว ภิกฺขเว ทุกฺขํ ปจฺจนุภูตํ
ติปฺปํ ปจฺจนุภูตํ พฺยสนํ ปจฺจนุภูตํ กฏสี วฑฺฒิตา ฯ ยาวญฺจิทํ
ภิกฺขเว อลเมว สพฺพสงฺขาเรสุ นิพฺพินฺทิตุํ อลํ วิรชฺชิตุํ อลํ
วิมุจฺจิตุนฺติ ฯ นวมํ ฯ
[๔๕๖] เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต ฯ
ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ ภิกฺขโวติ ฯ ภทนฺเตติ เต
ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ ฯ
[๔๕๗] ภควา เอตทโวจ อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร
ปุพฺพา โกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหาสญฺโญชนานํ
สนฺธาวตํ สํสรตํ ฯ ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว อิมสฺส เวปุลฺลสฺส
ปพฺพตสฺส ปาจีนวํโสเตฺวว สมญฺญา อุทปาทิ ฯ เตน โข ปน
ภิกฺขเว สมเยน มนุสฺสานํ ติวราเตฺวว สมญฺญา อุทปาทิ ฯ
ติวรานํ ภิกฺขเว มนุสฺสานํ จตฺตาฬีสวสฺสสหสฺสานิ อายุปฺปมาณํ
อโหสิ ฯ ติวรา ภิกฺขเว มนุสฺสา ปาจีนวํสํ ปพฺพตํ จตูเหน
อาโรหนฺติ จตูเหน โอโรหนฺติ ฯ เตน โข ปน ภิกฺขเว สมเยน
กกุสนฺโธ ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ โลเก อุปฺปนฺโน โหติ ฯ
กกุสนฺธสฺส ภิกฺขเว ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส วิธูรสญฺชีวนฺนาม
สาวกยุคํ อโหสิ อคฺคํ ภทฺทยุคํ ฯ ปสฺสถ ภิกฺขเว
สา เจวิมสฺส ปพฺพตสฺส สมญฺญา อนฺตรหิตา เต จ มนุสฺสา
กาลกตา โส จ ภควา ปรินิพฺพุโต ฯ เอวํ อนิจฺจา ภิกฺขเว
สงฺขารา เอวํ อทฺธุวา ภิกฺขเว สงฺขารา เอวํ อนสฺสาสิกา ภิกฺขเว
สงฺขารา ฯ ยาวญฺจิทํ ภิกฺขเว อลเมว สพฺพสงฺขาเรสุ นิพฺพินฺทิตุํ
อลํ วิรชฺชิตุํ อลํ วิมุจฺจิตุํ ฯ
[๔๕๘] ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว อิมสฺส เวปุลฺลสฺส ปพฺพตสฺส
วงฺกโตเตฺวว สมญฺญา อุทปาทิ ฯ เตน โข ปน ภิกฺขเว สมเยน
มนุสฺสานํ โรหิตสฺสาเตฺวว สมญฺญา อุทปาทิ ฯ โรหิตสฺสานํ
ภิกฺขเว มนุสฺสานํ ตึสวสฺสสหสฺสานิ อายุปฺปมาณํ อโหสิ ฯ
โรหิตสฺสา ภิกฺขเว มนุสฺสา วงฺกตํ ปพฺพตํ ตีเหน อาโรหนฺติ ตีเหน
โอโรหนฺติ ฯ เตน โข ปน ภิกฺขเว สมเยน โกนาคมโน ภควา
อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ โลเก อุปฺปนฺโน โหติ ฯ โกนาคมนสฺส ภิกฺขเว
ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ภิยฺโยสุตฺตรํ นาม สาวกยุคํ
อโหสิ อคฺคํ ภทฺทยุคํ ฯ ปสฺสถ ภิกฺขเว สา เจวิมสฺส ปพฺพตสฺส
สมญฺญา อนฺตรหิตา เต จ มนุสฺสา กาลกตา โส จ ภควา
ปรินิพฺพุโต ฯ เอวํ อนิจฺจา ภิกฺขเว สงฺขารา ฯเปฯ อลํ วิมุจฺจิตุํ ฯ