ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 671 (เล่ม 45)

กัมมปัจจัย มี ๕ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ
อัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่
เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่กรรมอันประกอบด้วย
ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือและไม่
เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่กรรมอันประกอบด้วย
ตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
๑. กุสลติกะ ๔. สังกิลิฏฐติกะ
[๘] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งกิเลสทำให้เศร้าหมองและเป็นอารมณ์ของกิเลส
อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่กิเลสทำให้เศร้าหมองและเป็นอารมณ์ของ
กิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (เฉพาะอกุศล มี ๓ วาระ ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

671
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 672 (เล่ม 45)

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองและไม่เป็นอารมณ์ของ
กิเลสอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองและเป็นอารมณ์ของ
กิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองและไม่เป็นอารมณ์ของกิเลส
อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองและไม่เป็นอารมณ์ของ
กิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
๑. กุสลติกะ ๕. วิตักกติกะ
[๙] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีทั้งวิตกและวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล
ซึ่งไม่ใช่มีทั้งวิตกและวิจารเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล
ซึ่งมิใช่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

672
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 673 (เล่ม 45)

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่มีทั้งวิตกและวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล
ซึ่งมิใช่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๒ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๒ วาระ
๑. กุสลติกะ ๖. ปีติติกะ
[๑๐] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งสหรคตด้วยปีติอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล
ซึ่งไม่สหรคตด้วยปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งสหรคตด้วยสุขอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่
สหรคตด้วยสุขเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง
ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
๑. กุสลติกะ ๗. ทัสสนติกะ
[๑๑] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาว-
ธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

673
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 674 (เล่ม 45)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้อง
บน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรค
และมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
๑. กุสลติกะ ๘. ทัสสนเหตุติกะ
[๑๒] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีเหตุต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีเหตุต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรค
และมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วย
โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

674
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 675 (เล่ม 45)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
สหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
นิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
กัมมปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
มัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
๑. กุสลติกะ ๙. อาจยคามิติกะ
[๑๓] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติอาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุให้ถึงนิพพานอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง
ไม่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพานอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพานเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
๑. กุสลติกะ ๑๐. เสกขติกะ
[๑๔] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นของเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล
ซึ่งไม่เป็นของเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

675
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 676 (เล่ม 45)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นของอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
กุศลซึ่งไม่เป็นของอเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
๑. กุสลติกะ ๑๑. ปริตตติกะ
[๑๕] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล
ซึ่งไม่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง
ไม่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

676
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 677 (เล่ม 45)

สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็น
อัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
๑. กุสลติกะ ๑๒. ปริตตารัมมณติกะ
[๑๖] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีปริตตะเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่
ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีปริตตะเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีมหัคคตะเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล
ซึ่งไม่ใช่มีมหัคคตะเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีอัปปมาณะเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล
ซึ่งไม่ใช่มีอัปปมาณะเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
๑. กุสลติกะ ๑๓. หีนติกะ
[๑๗] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นชั้นต่ำอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่
เป็นชั้นต่ำเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

677
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 678 (เล่ม 45)

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นชั้นกลางอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง
ไม่เป็นชั้นกลางเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นชั้นประณีตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็น
ชั้นประณีตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
๑. กุสลติกะ ๑๔. มิจฉัตตนิยตติกะ
[๑๘] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
กุศลซึ่งไม่ใช่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นอาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

678
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 679 (เล่ม 45)

๑. กุสลติกะ ๑๕. มัคคารัมมณติกะ
[๑๙] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล
ซึ่งไม่ใช่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มี
มรรคเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่
มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
๑. กุสลติกะ ๑๖. อุปปันนติกะ
[๒๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งยังไม่เกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศล
ซึ่งเกิดขึ้นโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๑๘ วาระ
๑. กุสลติกะ ๑๗๑๘. อตีตติกทวยะ
[๒๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นปัจจุบันเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
กุศลซึ่งเป็นปัจจุบันโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑๖ วาระ

679
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 680 (เล่ม 45)

อนันตรปัจจัย มี ๑๖ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๑๖ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๑๘ วาระ
นัตถิปัจจัย มี ๑๖ วาระ
วิคตปัจจัย มี ๑๖ วาระ
[๒๒] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีอดีตธรรมเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
กุศลซึ่งไม่ใช่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่
ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
๑. กุสลติกะ ๑๙๒๐. อัชฌัตตติกทวยะ
[๒๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นภายในตนเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
กุศลซึ่งเป็นภายในตนโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑๖ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๑๘ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ

680