ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 611 (เล่ม 45)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๒๔] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเห็นได้และ
กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่ใช่เห็น
ได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๒๕] สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่
มีวิตกซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๒๖] สภาวธรรมที่ไม่มีวิจารซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่
มีวิจารซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๒๗] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปีติซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่
มีปีติซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

611
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 612 (เล่ม 45)

[๑๒๘] สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่สหรคตด้วยปีติซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๒๙] สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่สหรคตด้วยสุขซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๓๐] สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัย
สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
(ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๓๑] สภาวธรรมที่เป็นกามาวจรซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่
ไม่เป็นกามาวจรซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๓๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปาวจรซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่
ไม่เป็นรูปาวจรซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

612
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 613 (เล่ม 45)

[๑๓๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอรูปาวจรซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นอรูปาวจรซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๓๔] สภาวธรรมที่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาว-
ธรรมที่ไม่ใช่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๓๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์ซึ่งเห็นได้และกระทบได้
อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๓๖] สภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่ใช่ให้ผลแน่นอนซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๓๗] สภาวธรรมที่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่ใช่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

613
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 614 (เล่ม 45)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๓๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม
ที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และ
กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
(สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ มี ๓ วาระเท่านั้น)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (ย่อ)

614
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 615 (เล่ม 45)

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
ปัจจนียะ – นเหตุปัจจัยและนอารัมมณปัจจัย
[๑๓๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะ
นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย
มี ๓ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
นกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ
นอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ
นอินทรียปัจจัย มี ๑ วาระ
นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ
นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
โนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย กับนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายสหชาตวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวาร และสัมปยุตตวาร
ให้พิสดาร)

615
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 616 (เล่ม 45)

ปัญหาวาร – เหตุปัจจัย
[๑๔๐] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้
เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้โดยเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เป็นปัจจัย
แก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้โดยเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ
ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๒ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๒ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๒ วาระ
อินทรียปัจจัย มี ๒ วาระ
ฌานปัจจัย มี ๒ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๒ วาระ
วิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
(พึงนับอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่งปัญหาวาร
ในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว)
ธัมมปัจจนียานุโลม ทุกติกปัฏฐาน จบ

616
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 617 (เล่ม 45)

พระอภิธรรมปิฎก
ธัมมปัจจนียานุโลม ติกทุกปัฏฐาน
__________
ขอนอบน้อมพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
๑. กุสลติกะ ๑. เหตุทุกะ
[๑] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็น
เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็น
เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็น
เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็น
เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็น
เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็น
อัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่ไม่เป็น
อัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)

617
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 618 (เล่ม 45)

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็น
อกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
[๒] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง
มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่
ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลและที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่ไม่เป็น
เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่
ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
อกุศลซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต
ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็น
อัพยากฤตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่ไม่เป็น
อัพยากฤตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่
ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)

618
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 619 (เล่ม 45)

เหตุปัจจัย มี ๑๘ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๘ วาระ
๑. กุสลติกะ ๒. สเหตุกทุกะ
[๓] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีเหตุ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีเหตุ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่ใช่มีเหตุ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่ใช่มีเหตุ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็น
อัพยากฤตซึ่งไม่ใช่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็น
อกุศลซึ่งไม่ใช่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
[๔] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง
มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)

619
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 620 (เล่ม 45)

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่
ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่ง
มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็น
อัพยากฤตซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่
ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่
เป็นอกุศลซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
สหชาตปัจจัย มี ๑๒ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๒ วาระ
๑. กุสลติกะ ๓. เหตุสัมปยุตตทุกะ
[๕] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล
ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง
ไม่สัมปยุตด้วยเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล
ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (เหมือนกับสเหตุกทุกะ ย่อ)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งวิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง
ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (เหมือนกับอเหตุกทุกะ ย่อ)

620