ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 591 (เล่ม 45)

สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่
มีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่
มีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
๑. เหตุทุกะ ๑๗. อุปปันนติกะ
[๗๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ
ซึ่งเกิดขึ้นโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
๑. เหตุทุกะ ๑๘. อตีตติกะ
[๘๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นปัจจุบันเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
เหตุซึ่งเป็นปัจจุบันโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
นัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ
วิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

591
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 592 (เล่ม 45)

๑. เหตุทุกะ ๑๙. อตีตารัมมณติกะ
[๘๑] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีอดีตธรรมเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
เหตุซึ่งไม่ใช่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
เหตุซึ่งไม่ใช่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
๑. เหตุทุกะ ๒๐. อัชฌัตตติกะ
[๘๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นภายในตนเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
เหตุซึ่งเป็นภายในตนโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นภายนอกตนเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ
ซึ่งเป็นภายนอกตนโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ

592
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 593 (เล่ม 45)

อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
(ไม่มีอัชฌัตตติกะในปฏิจจวารเป็นต้น)
๑. เหตุทุกะ ๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะ
[๘๓] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
เหตุซึ่งไม่ใช่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
(ไม่มีอัชฌัตตพหิทธารมณ์)
๑. เหตุทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
[๘๔] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
เหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็น
เหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
(สภาวธรรมที่มีธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เป็นมูลมี ๓ วาระ
เท่านั้น)

593
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 594 (เล่ม 45)

[๘๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่
ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
๒. สเหตุกทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
[๘๖] สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มี
เหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่ง
ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
(สภาวธรรมที่มีธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เป็นมูลมี ๓ วาระ
เท่านั้น)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ
ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
(สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เหมือนกับสเหตุก-
ทุกะ มี ๓ วาระ ไม่มีวาระในเหตุสเหตุกทุกะและเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ)

594
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 595 (เล่ม 45)

๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
[๘๗] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาว-
ธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นเหตุและมิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
มี ๑ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
… อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่ใช่มีเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ …
มี ๓ วาระเท่านั้น (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นเหตุและไม่ใช่มีเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
๗. สัปปัจจยทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
[๘๘] สภาวธรรมที่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่
มิใช่ไม่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

595
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 596 (เล่ม 45)

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่
ไม่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
(สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นมูลมี ๑
วาระเท่านั้น)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
(นสังขตทุกะเหมือนกับนสัปปัจจยทุกะ)
๙. สนิทัสสนทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
[๘๙] สภาวธรรมที่เห็นได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็น
ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้ซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้
ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

596
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 597 (เล่ม 45)

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้
ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
๑๐. สัปปฏิฆทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
[๙๐] สภาวธรรมที่กระทบได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่
กระทบได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่กระทบได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่กระทบ
ไม่ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่กระทบได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบ
ได้และที่มิใช่กระทบไม่ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑
วาระ (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๓ วาระ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่กระทบได้ซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้
ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่กระทบไม่ได้ซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่กระทบ
ไม่ได้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

597
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 598 (เล่ม 45)

๑๑. รูปีทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
[๙๑] สภาวธรรมที่เป็นรูปซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป
ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นรูปซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปซึ่งมิใช่
เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นรูปซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็น
รูปซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
๑๒. โลกิยทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
[๙๒] สภาวธรรมที่เป็นโลกิยะซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
โลกิยะซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นโลกิยะซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกุตตระ
ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ผู้นับพึงนับเป็น ๓
วาระ ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

598
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 599 (เล่ม 45)

สภาวธรรมที่เป็นโลกิยะซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะ
ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ … (พึงเพิ่มเป็น ๓ วาระเท่านั้น ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นโลกิยะซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
โลกุตตระซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
๑๓. เกนจิวิญเญยยทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
[๙๓] สภาวธรรมที่จิตบางดวงรู้ได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่
ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่จิตบางดวงรู้ไม่ได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่
จิตบางดวงรู้ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่จิตบางดวงรู้ได้และที่จิตบางดวงรู้ไม่ได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
… อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่จิตบางดวงรู้ไม่ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ … มี
๓ วาระเท่านั้น
… อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้และที่มิใช่จิตบางดวงรู้ไม่ได้ซึ่งไม่ใช่
เห็นได้และกระทบได้ มี ๓ วาระเท่านั้น (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
พึงทำสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ให้เป็น ๙ วาระ เหมือนกับสภาวธรรม
ที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้
พึงทำสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ให้เป็น ๙ วาระเหมือนกัน เหมือนกับ
สภาวธรรมที่มีธรรมซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นมูลตอนต้นๆ

599
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 600 (เล่ม 45)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
๑๔. อาสวทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
[๙๔] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นอาสวะซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็น
อาสวะซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
… อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ … (โดยนัย
เบื้องต้น มี ๓ วาระ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
อาสวะซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

600