พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 391 (เล่ม 45)

[๖๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์อาศัย
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์อาศัย
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
(ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
[๖๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่ให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล
ซึ่งให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมิใช่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
(ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
[๖๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่ใช่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีธรรมอื่นยิ่งกว่าเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล
ซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

391
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 392 (เล่ม 45)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
[๖๔] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่เป็น
อกุศลซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่อกุศลซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่เป็น
อัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
๒. เวทนาติกะ ๑. เหตุทุกะ
[๖๕] สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่
สัมปยุตด้วยสุขเวทนาซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุต
ด้วยสุขเวทนาซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

392
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 393 (เล่ม 45)

สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่
สัมปยุตด้วยสุขเวทนาซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ มี ๗ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุต
ด้วยทุกขเวทนาซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่
สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑๔ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
(ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๒๑ วาระ)
[๖๖] สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาและที่ไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา
ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่
สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่
สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

393
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 394 (เล่ม 45)

๓. วิปากติกะ ๑. เหตุทุกะ
[๖๗] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากซึ่ง
เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบาก
ซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นวิบากซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากและที่มิใช่ไม่เป็นวิบากไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก
ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาว-
ธรรมที่เป็นวิบากซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้
เกิดวิบากซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก
ซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่มิใช่ไม่เป็นวิบากไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็น
เหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาว-
ธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็น
เหตุให้เกิดวิบากซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
วิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

394
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 395 (เล่ม 45)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาว-
ธรรมที่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
(ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๑๑ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
[๖๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากและที่มิใช่ไม่เป็นวิบากไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก
ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก
ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่มิใช่ไม่เป็นวิบากไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งมิใช่
ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
(๓)
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย

395
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 396 (เล่ม 45)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและ
ไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบาก
และที่ไม่เป็นวิบากไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓
วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๔ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑๔ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๔ วาระ
๔. อุปาทินนติกะ ๑. เหตุทุกะ
[๖๙] สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือและเป็น
อารมณ์ของอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหา
และทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็นอารมณ์
ของอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิ
ยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือและไม่เป็น
อารมณ์ของอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหา
และทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือเป็นอารมณ์ของ
อุปาทานและที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือไม่เป็นอารมณ์ของ
อุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือ
และเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

396
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 397 (เล่ม 45)

สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็นอารมณ์
ของอุปาทานและที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือไม่เป็นอารมณ์
ของอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิ
ยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของ
อุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่
ยึดถือแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือและไม่เป็น
อารมณ์ของอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหา
และทิฏฐิไม่ยึดถือและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
มี ๕ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๘ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑๐ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
[๗๐] สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็น
อารมณ์ของอุปาทานซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหา
และทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

397
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 398 (เล่ม 45)

๕. สังกิลิฏฐติกะ ๑. เหตุทุกะ
[๗๑] สภาวธรรมที่ไม่ใช่กิเลสทำให้เศร้าหมองและเป็นอารมณ์ของกิเลสซึ่งไม่เป็น
เหตุอาศัยสภาวธรรมที่กิเลสทำให้เศร้าหมองและเป็นอารมณ์ของกิเลสซึ่งเป็นเหตุ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๘ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของกิเลสซึ่งมิใช่ไม่เป็น
เหตุอาศัยสภาวธรรมที่กิเลสทำให้เศร้าหมองและเป็นอารมณ์ของกิเลสซึ่งไม่เป็นเหตุ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
๖. วิตักกติกะ ๑. เหตุทุกะ
[๗๒] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้ง
วิตกและวิจารซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๕ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้ง
วิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒๘ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒๘ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑๙ วาระ ฯลฯ

398
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 399 (เล่ม 45)

ปุเรชาตปัจจัย มี ๑๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๑๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒๘ วาระ
๗. ปีติติกะ ๑. เหตุทุกะ
[๗๓] สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สหรคต
ด้วยปีติซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒๘ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒๘ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วย
ปีติซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๘ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๘ วาระ
๘. ทัสสนติกะ ๑. เหตุทุกะ
[๗๔] สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

399
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ หน้าที่ 400 (เล่ม 45)

๙. ทัสสนเหตุติกะ ๑. เหตุทุกะ
[๗๕] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
(ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๖ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑๒ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๖ วาระ
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ
อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
๑๐. อาจยคามิติกะ ๑. เหตุทุกะ
[๗๖] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็น
เหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

400