๑๐. อาจยคามิติกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม – เหตุปัจจัย
[๓๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้
ถึงปฏิสนธิและจุติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ
และจุติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพานอาศัยสภาวธรรมที่
เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ
และนิพพานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติและที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงนิพพาน
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึง
นิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพานอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ
และนิพพานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติและที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้
ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ
จุติ และนิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติและที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึง
ปฏิสนธิและจุติและที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ
และจุติและที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติและที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติและที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และ
นิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึง
นิพพานและที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงนิพพาน
และที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติและที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานและที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพาน
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๙ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
๑๑. เสกขติกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม – เหตุปัจจัย
[๓๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นของเสขบุคคล
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นของอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นของเสขบุคคลเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็น
ของเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของอเสขบุคคลและที่มิใช่ไม่เป็นของเสขบุคคลอเสขบุคคล
อาศัยสภาวธรรมที่เป็นของเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและที่ไม่เป็นของอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นของเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นของอเสขบุคคลเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นของอเสขบุคคลเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นของ
อเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและที่มิใช่ไม่เป็นของเสขบุคคลอเสขบุคคล
อาศัยสภาวธรรมที่เป็นของอเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและที่ไม่เป็นของอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นของอเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและ
อเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและ
อเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
ของเสขบุคคลและอเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นของเสขบุคคลและที่ไม่
เป็นของเสขบุคคลอเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นของอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นของเสขบุคคลและที่
ไม่เป็นของเสขบุคคลอเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นของ
เสขบุคคลและที่ไม่เป็นของเสขบุคคลอเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นของอเสขบุคคลและ
ที่ไม่เป็นของเสขบุคคลอเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นของอเสขบุคคลและ
ที่ไม่เป็นของเสขบุคคลอเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นของ
อเสขบุคคลและที่ไม่เป็นของเสขบุคคลอเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๙ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
๑๒. ปริตตติกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม – เหตุปัจจัย
[๔๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นปริตตะและที่ไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นมหัคคตะและที่ไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็น
ปริตตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นปริตตะและที่ไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็น
มหัคคตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมหัคคตะและที่ไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็น
มหัคคตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมหัคคตะและที่ไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็น
อัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นปริตตะและที่ไม่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็น
อัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและที่เป็นอัปปมาณะ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและที่เป็นอัปปมาณะ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นมหัคคตะและที่ไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็น
ปริตตะและที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและที่เป็นมหัคคตะ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและที่เป็นมหัคคตะ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและที่เป็นมหัคคตะ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นปริตตะและที่ไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะ
และที่เป็นมหัคตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นมหัคคตะและที่ไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็น
ปริตตะและที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑๔ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑๙ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๑๖ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒๓ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
๑๓. ปริตตารัมมณติกะ ๑. ปฏิจจวาร
[๔๑] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปริตตะเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีปริตตะเป็น
อารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๑๗ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๙ วาระ
๑๔. หีนติกะ ๑. ปฏิจจวาร
[๔๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นชั้นต่ำอาศัยสภาวธรรมที่เป็นชั้นต่ำเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (เหมือนกับสังกิลิฏฐสังกิเลสิกติกะ)
เหตุปัจจัย มี ๑๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๙ วาระ
๑๕. มิจฉัตตติกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม – เหตุปัจจัย
[๔๓] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่มี
สภาวะผิดและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะผิด
และให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ให้ผลไม่แน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผล
แน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีสภาวะชอบให้ผลแน่นอนและที่มิใช่ไม่แน่นอนโดยอาการ
ทั้งสองนั้นอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีสภาวะผิดให้ผลแน่นอนและที่ไม่ใช่มีสภาวะชอบให้ผลแน่นอน
อาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)

สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบ
และให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบ
และให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบ
และให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีสภาวะผิดให้ผลแน่นอนและที่มิใช่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสอง
นั้นอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีสภาวะผิดให้ผลแน่นอนและที่ไม่ใช่มีสภาวะชอบให้ผลแน่นอน
อาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดย
อาการทั้งสองนั้นเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดให้
ผลแน่นอนและที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบ
ให้ผลแน่นอนและที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓
วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๙ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
๑๖. มัคคารัมมณติกะ ๑. ปฏิจจวาร
[๔๔] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็น
อารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่ไม่ใช่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัย
สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีมรรคเป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรม
ที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่ไม่ใช่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีมรรคเป็นอารมณ์ที่ไม่ใช่มีมรรคเป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีมรรค
เป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๗) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓๕ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
๑๗. อุปปันนติกะ ๗. ปัญหาวาร
[๔๕] สภาวธรรมที่เกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้นโดย
เหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

๑๘. อตีตติกะ ๗. ปัญหาวาร
[๔๖] สภาวธรรมที่เป็นปัจจุบันเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตโดย
เหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
๑๙. อตีตารัมมณติกะ ๑. ปฏิจจวาร
[๔๗] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอดีตธรรม
เป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอดีตธรรม
เป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็น
อารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์และที่ไม่ใช่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์
อาศัยสภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์และที่ไม่ใช่มีปัจจุบันธรรมเป็น
อารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์และที่ไม่ใช่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์
อาศัยสภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย