สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรม
ที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ
มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้กระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
เหตุปัจจัย มี ๓๐ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๒๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓๐ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
[๙๒] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็น
เหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้
สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)

[๙๓] สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็น
เหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้
สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
[๙๔] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็น
เหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ
ให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ
ให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
(สหชาตวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวาร และสัมปยุตตวาร
ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
ธัมมปัจจนียะ ติกทุกปัฏฐาน จบ

พระอภิธรรมปิฎก
ธัมมปัจจนียะ ติกติกปัฏฐาน
__________
ขอนอบน้อมพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
๑. กุสลติกะ ๑. เวทนาติกะ
๑. ปฏิจจวาร – เหตุปัจจัย
[๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
[๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
อกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
[๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
อัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
อัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๖)
[๔] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
กุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
กุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (๕)
[๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
อกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
อกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นอกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (๕)
[๖] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
กุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
กุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๒๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒๔ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒๙ วาระ
(สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารพึงขยายให้พิสดาร)
ทุกขายเวทนายสัมปยุตตบท – เหตุปัจจัย
[๗] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
กุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่
ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา
อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
อกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่
ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
กุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี
๕ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
อกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี
๕ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
กุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓
วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒๔ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒๙ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
ตติยบท – เหตุปัจจัย
[๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่
ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นอกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุ
ปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒๔ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒๙ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
๑. กุสลติกะ ๒. วิปากติกะ
[๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง
ไม่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็น
วิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่ง
ไม่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็น
วิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต
ซึ่งไม่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็น
อัพยากฤตซึ่งไม่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่
ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่
เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒๔ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒๙ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
[๑๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล
ซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
อกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล
ซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
กุศลและไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
กุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
(ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
[๑๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก
อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒๔ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๑๗ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๒๔ วาระ
๑. กุสลติกะ ๓. อุปาทินนติกะ
[๑๒] … อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและ
ทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒๔ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒๙ วาระ
[๑๓] … อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหา
และทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๗ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๑๗ วาระ