พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 821 (เล่ม 44)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่มีจิตเป็นสมุฏฐานอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ
ซึ่งไม่มีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
๑. เหตุทุกะ ๖๐. จิตตสหภูทุกะ
[๕๐] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่ง
เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่ง
ไม่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ ทุกปัจจัย
พึงขยายให้พิสดาร)
๑. เหตุทุกะ ๖๑. จิตตานุปริวัตติทุกะ
[๕๑] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นไปตามจิตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่ง
เป็นไปตามจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นไปตามจิตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่ง
ไม่เป็นไปตามจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ ทุกปัจจัยพึง
ขยายให้พิสดาร)
๑. เหตุทุกะ ๖๒. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ
[๕๒] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
(ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)

821
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 822 (เล่ม 44)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานอาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัย
มีปัจจัยละ ๑ วาระ ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
๑. เหตุทุกะ
๖๓. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกะ
[๕๓] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดพร้อม
กับจิตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดพร้อมกับ
จิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดพร้อมกับ
จิตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดพร้อม
กับจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ ทุกปัจจัยพึงขยาย
ให้พิสดาร)
๑. เหตุทุกะ
๖๔. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ
[๕๔] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตาม
จิตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิต
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิต
อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิต
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)

822
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 823 (เล่ม 44)

๑. เหตุทุกะ ๖๕. อัชฌัตติกทุกะ
[๕๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นภายในตนอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
เหตุซึ่งเป็นภายในตนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ ทุกปัจจัย
พึงขยายให้พิสดาร)
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นภายนอกตนอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็น
ภายนอกตนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ ทุกปัจจัยพึง
ขยายให้พิสดาร)
๑. เหตุทุกะ ๖๖. อุปาทาทุกะ
[๕๖] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ
ซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
(ย่อ ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
๑. เหตุทุกะ ๖๗. อุปาทินนทุกะ
[๕๗] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งกรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือ
อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งกรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)

823
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 824 (เล่ม 44)

สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งกรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถืออาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งกรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
เหตุทุกะและมหันตรทุกะ จบ
๑. เหตุทุกะ ๖๘. อุปาทานโคจฉกะ
[๕๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่ง
เป็นอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ)
๑. เหตุทุกะ ๗๔. กิเลสโคจฉกะ
[๕๙] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นกิเลสอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็น
กิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
๑. เหตุทุกะ ๘๒. ปิฏฐิทุกะ
[๖๐] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
(ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ ไม่มีวิบาก)

824
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 825 (เล่ม 44)

สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นเหตุซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัย
มีปัจจัยละ ๙ วาระ ไม่มีวิบาก)
[๖๑] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
(ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ ไม่มีวิบาก)
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาว-
ธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
(ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ ไม่มีวิบาก)
[๖๒] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอันต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรค
อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอันต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอันไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอันไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
[๖๓] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอันต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓
อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอันต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอันไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓
อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอันไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
[๖๔] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีวิตกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีวิตก
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่มีวิตกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่มีวิตกเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)

825
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 826 (เล่ม 44)

[๖๕] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีวิจาร
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่มีวิจารเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
[๖๖] … อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีปีติ ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่มีปีติ ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยปีติ ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่สหรคตด้วยปีติ ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุข ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่สหรคตด้วยสุข ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขา ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่สหรคตด้วยอุเบกขา ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นกามาวจร ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกามาวจร ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นรูปาวจร ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นรูปาวจร ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นอรูปาวจร ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอรูปาวจร ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งนับเนื่องในวัฏฏทุกข์ ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์ ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์ ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์ ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งให้ผลแน่นอน ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งให้ผลไม่แน่นอน ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีธรรมอื่นยิ่งกว่า ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า ….
… อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ ….

826
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 827 (เล่ม 44)

สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่ง
ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
(ย่อทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
เหตุทุกะและปิฏฐิทุกะ จบ
๒. สเหตุกทุกะ ๑. เหตุทุกะ
[๖๗] สภาวธรรมที่มีเหตุซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
สภาวธรรมที่มีเหตุแต่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุแต่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ย่อ
๓. เหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. เหตุทุกะ
[๖๘] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยเหตุซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุต
ด้วยเหตุซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

827
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 828 (เล่ม 44)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วย
เหตุแต่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. เหตุทุกะ
[๖๙] สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ
และมีเหตุซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
สภาวธรรมที่มีเหตุแต่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุแต่
ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
๕. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. เหตุทุกะ
[๗๐] สภาวธรรมที่เป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมี
ปัจจัยละ ๑ วาระ)
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่
สัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมี
ปัจจัยละ ๑ วาระ)

828
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 829 (เล่ม 44)

๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๑. เหตุทุกะ
[๗๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นเหตุแต่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
เหตุและไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ
แต่มีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
(ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
๗. จูฬันตรทุกะ ๑. เหตุทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
ปัจจยจตุกกนัย
[๗๒] สภาวธรรมที่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีปัจจัย
ปรุงแต่งซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
สภาวธรรมที่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีปัจจัยปรุงแต่ง
ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

829
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 830 (เล่ม 44)

[๗๓] สภาวธรรมที่ปัจจัยปรุงแต่งซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ปัจจัยปรุงแต่ง
ซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
สภาวธรรมที่ปัจจัยปรุงแต่งซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ปัจจัยปรุงแต่งซึ่ง
ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
[๗๔] สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้ซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้ซึ่งเป็น
เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๗๕] สภาวธรรมที่กระทบได้ซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กระทบไม่ได้ซึ่ง
เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
สภาวธรรมที่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กระทบได้ซึ่งไม่เป็น
เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่กระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กระทบไม่ได้ซึ่งไม่
เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
สภาวธรรมที่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กระทบได้และที่กระทบ
ไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
[๗๖] สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปซึ่งเป็น
เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

830