สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนและที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่ง
ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ให้พิสดาร)
๑๖. มัคคารัมมณติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น – เหตุปัจจัย
[๑๑๗] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่มี
มรรคเป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่
มีมรรคเป็นอธิบดีซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรม
ที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่มี
มรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ วาระ (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๑๗ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๗ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร เหมือนกับปฏิจจวาร)
[๑๑๘] สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัย
แก่สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย
มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่มีมรรคเป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดีซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่มีมรรคเป็นอธิบดีซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์และที่มีมรรคเป็นอธิบดีซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์
ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดย
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุและที่มีมรรคเป็นอธิบดีซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย
มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๑๑๙] เหตุปัจจัย มี ๑๗ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๑๗ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๑๗ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๑๗ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๒๑ วาระ

อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๑๗ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๑๗ วาระ ฯลฯ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๑๗ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๗ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
๑๗. อุปปันนติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ
๗. ปัญหาวาร
เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
[๑๒๐] สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่เกิดขึ้นซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๑ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
[๑๒๑] สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาว-
ธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
๑๘. อตีตติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ
๗. ปัญหาวาร – เหตุปัจจัย
[๑๒๒] สภาวธรรมที่เป็นปัจจุบันซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่เป็นปัจจุบันซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
[๑๒๓] สภาวธรรมที่เป็นปัจจุบันซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่เป็นปัจจุบันซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
กัมมปัจจัย มี ๒ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)

๑๙. อตีตารัมมณติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
[๑๒๔] สภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรม
ที่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรม
ที่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดารทุกปัจจัย)
[๑๒๕] สภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
อาศัยสภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

[๑๒๖] สภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
โดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัย
แก่สภาวธรรมที่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัย
แก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
[๑๒๗] เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ
สมนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๙ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
(ย่อ พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)

๒๐. อัชฌัตตติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น – เหตุปัจจัย
[๑๒๘] สภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่เป็น
ภายนอกตนซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัย พึงขยายให้พิสดาร)
[๑๒๙] สภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาว-
ธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่
เป็นภายนอกตนซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น – เหตุปัจจัย
[๑๓๐] สภาวธรรมที่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
อาศัยสภาวธรรมที่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
[๑๓๑] สภาวธรรมที่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
อาศัยสภาวธรรมที่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย
สภาวธรรมที่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น – เหตุปัจจัย
[๑๓๒] สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรม
ที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
มี ๗ วาระ (ย่อ)

[๑๓๓] เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร เหมือนกับปฏิจจวาร)
[๑๓๔] สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้
โดยเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๗ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๒๑ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ
ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๗ วาระ

อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๗ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๗ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๗ วาระ
อินทรียปัจจัย มี ๙ วาระ
ฌานปัจจัย มี ๗ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๗ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ
วิปปยุตตปัจจัย มี ๘ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒๕ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
สนิทัสสนติกะและสรณทุกะ จบ
ธัมมานุโลม ติกทุกปัฏฐาน จบ