ปัจจนียะ – นเหตุปัจจัย
[๑๕๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย
(ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
นปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาระ
นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
นอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
นกัมมปัจจัย มี ๒ วาระ
นวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
โนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)
นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)
๗. ปัญหาวาร
ปัจจยจตุกกนัย
[๑๕๖] สภาวธรรมที่เป็นของเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นของอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่
เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่เป็นของเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่เป็นของอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่เป็นของเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
ของเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นของอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
ของอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย
มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๑๕๗] อารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๘ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๘ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๘ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๘ วาระ

วิปากปัจจัย มี ๗ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๗ วาระ
อินทรียปัจจัย มี ๗ วาระ
ฌานปัจจัย มี ๗ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๗ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ
วิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๑๔ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๑๔ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
๑๒. ปริตตติกะ ๑. เหตุทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
ปัจจยจตุกกนัย
[๑๕๘] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่ง
เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็น
เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่ง
เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
นอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)
เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัยเป็นต้น
[๑๕๙] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่ง
เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่ง
เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่ง
เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๒)
[๑๖๐] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่ง
เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่ง
เป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่ง
เป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นโลกุตตระซึ่ง
เป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่ง
เป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะ
ซึ่งเป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย (๓) ฯลฯ
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่ง
เป็นเหตุโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
[๑๖๑] เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๔ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ
อินทรียปัจจัย มี ๓ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๓ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)

นเหตุบท ๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัย
[๑๖๒] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะ
ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งไม่
เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งไม่
เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและที่เป็นมหัคคตะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่
เป็นมหัคคตะซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะ
ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งไม่
เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและที่เป็นอัปปมาณะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่
เป็นอัปปมาณะซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและที่เป็น
มหัคคตะซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและที่เป็น
อัปปมาณะซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๑๖๓] เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
สหชาตปัจจัย มี ๑๓ วาระ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ (ย่อ)
ปัจจนียะ – นเหตุปัจจัย
[๑๖๔] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะ
ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระ
นปุเรชาตปัจจัย มี ๑๒ วาระ
นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
นอาเสวนปัจจัย มี ๑๓ วาระ
นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
นวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ
นอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ
นอินทรียปัจจัย มี ๑ วาระ
นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ
นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
โนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)
นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๗. ปัญหาวาร
ปัจจยจตุกกนัย
[๑๖๕] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
ปริตตะซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะ
ซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะ
ซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะ
ซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
อัปปมาณะซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะ
ซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะ
ซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่ง
ไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย (ย่อ)
[๑๖๖] อารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๑๑ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๗ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๑๓ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ
วิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๑๕ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
๑๓. ปริตตารัมมณติกะ ๑. เหตุทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัย
[๑๖๗] สภาวธรรมที่มีปริตตะเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มี
ปริตตะเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่มีมหัคคตะเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีมหัคคตะ
เป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่มีอัปมาณะเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีอัปปมาณะ
เป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ