ปัจจัย ๓ คือ อัตถิ อินทรียะ และอวิคตะ มี ๗ วาระ
ปัจจัย ๔ คือ อัตถิ นิสสยะ อินทรียะ และอวิคตะ มี ๗ วาระ
ปัจจัย ๓ คือ อัตถิ วิปปยุตตะ และอวิคตะ มี ๕ วาระ
ปัจจัย ๔ คือ อัตถิ นิสสยะ วิปปยุตตะ และอวิคตะ มี ๕ วาระ
ปัจจัย ๕ คือ อัตถิ อธิปติ นิสสยะ วิปปยุตตะ และอวิคตะ มี ๔ วาระ
ปัจจัย ๕ คือ อัตถิ นิสสยะ อินทรียะ วิปปยุตตะ และอวิคตะ มี ๓ วาระ
ปกิณณกฆฏนา (๘)
[๕๑๗] ปัจจัย ๔ คือ อัตถิ ปัจฉาชาตะ วิปปยุตตะ และอวิคตะ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๓ คือ อัตถิ ปุเรชาตะ และอวิคตะ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๕ คือ อัตถิ นิสสยะ ปุเรชาตะ วิปปยุตตะ และอวิคตะ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๔ คือ อัตถิ อารัมมณะ ปุเรชาตะ และอวิคตะ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ อัตถิ อารัมมณะ นิสสยะ ปุเรชาตะ วิปปยุตตะ และอวิคตะ
มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ อัตถิ อารัมมณะ อธิปติ อุปนิสสยะ ปุเรชาตะ และอวิคตะ
มี ๑ วาระ
ปัจจัย ๘ คือ อัตถิ อารัมมณะ อธิปติ นิสสยะ อุปนิสสยะ ปุเรชาตะ
วิปปยุตตะ และอวิคตะ มี ๑ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ อัตถิ นิสสยะ ปุเรชาตะ อินทรียะ วิปปยุตตะ และอวิคตะ
มี ๑ วาระ
สหชาตฆฏนา (๑๐)
[๕๑๘] ปัจจัย ๔ คือ อัตถิ สหชาตะ นิสสยะ และอวิคตะ มี ๙ วาระ
ปัจจัย ๕ คือ อัตถิ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ และอวิคตะ มี ๓ วาระ

ปัจจัย ๖ คือ อัตถิ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ สัมปยุตตะ และ
อวิคตะ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๕ คือ อัตถิ สหชาตะ นิสสยะ วิปปยุตตะ และอวิคตะ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ อัตถิ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ วิปปยุตตะ และ
อวิคตะ มี ๑ วาระ (อวิปากะ ๕)
ปัจจัย ๕ คือ อัตถิ สหชาตะ นิสสยะ วิปากะ และอวิคตะ มี ๑ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ อัตถิ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ วิปากะ และอวิคตะ
มี ๑ วาระ
ปัจจัย ๗ คือ อัตถิ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ วิปากะ สัมปยุตตะ
และอวิคตะ มี ๑ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ อัตถิ สหชาตะ นิสสยะ วิปากะ วิปปยุตตะ และอวิคตะ
มี ๑ วาระ
ปัจจัย ๗ คือ อัตถิ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ วิปากะ วิปปยุตตะ
และอวิคตะ มี ๑ วาระ (สวิปากะ ๕)
อัตถิมูลกนัย จบ
นัตถิสภาคนัย
[๕๑๙] อนันตรปัจจัย กับนัตถิปัจจัย มี ๗ วาระ
สมนันตรปัจจัย ” มี ๗ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย ” มี ๗ วาระ
อาเสวนปัจจัย ” มี ๓ วาระ
กัมมปัจจัย ” มี ๑ วาระ
วิคตปัจจัย ” มี ๗ วาระ (๖)

นัตถิฆฏนา (๓)
[๕๒๐] ปัจจัย ๕ คือ นัตถิ อนันตระ สมนันตระ อุปนิสสยะ และวิคตะ
มี ๗ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ นัตถิ อนันตระ สมนันตระ อุปนิสสยะ อาเสวนะ และวิคตะ
มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ นัตถิ อนันตระ สมนันตระ อุปนิสสยะ กัมมะ และวิคตะ
มี ๑ วาระ
นัตถิมูลกนัย จบ
วิคตสภาคนัย
[๕๒๑] อนันตรปัจจัย กับวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ
สมนันตรปัจจัย ” มี ๗ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย ” มี ๗ วาระ
อาเสวนปัจจัย ” มี ๓ วาระ
กัมมปัจจัย ” มี ๑ วาระ
นัตถิปัจจัย ” มี ๗ วาระ (๖)
วิคตฆฏนา (๓)
[๕๒๒] ปัจจัย ๕ คือ วิคตะ อนันตระ สมนันตระ อุปนิสสยะ และนัตถิ
มี ๗ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ วิคตะ อนันตระ สมนันตระ อุปนิสสยะ อาเสวนะ และ
นัตถิ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ วิคตะ อนันตระ สมนันตระ อุปนิสสยะ กัมมะ และนัตถิ
มี ๑ วาระ
วิคตมูลกนัย จบ

อวิคตสภาคนัย
[๕๒๓] เหตุปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ
อารัมมณปัจจัย ” มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย ” มี ๘ วาระ
สหชาตปัจจัย ” มี ๙ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย ” มี ๓ วาระ
นิสสยปัจจัย ” มี ๑๓ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย ” มี ๑ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย ” มี ๓ วาระ
ปัจฉาชาตปัจจัย ” มี ๓ วาระ
กัมมปัจจัย ” มี ๗ วาระ
วิปากปัจจัย ” มี ๑ วาระ
อาหารปัจจัย ” มี ๗ วาระ
อินทรียปัจจัย ” มี ๗ วาระ
ฌานปัจจัย ” มี ๗ วาระ
มัคคปัจจัย ” มี ๗ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย ” มี ๓ วาระ
วิปปยุตตปัจจัย ” มี ๕ วาระ
อัตถิปัจจัย ” มี ๑๓ วาระ (๑๘)
อวิคตมิสสกฆฏนา (๑๑)
[๕๒๔] ปัจจัย ๒ คือ อวิคตะ และอัตถิ มี ๑๓ วาระ
ปัจจัย ๓ คือ อวิคตะ นิสสยะ และอัตถิ มี ๑๓ วาระ
ปัจจัย ๓ คือ อวิคตะ อธิปติ และอัตถิ มี ๘ วาระ
ปัจจัย ๔ คือ อวิคตะ อธิปติ นิสสยะ และอัตถิ มี ๘ วาระ
ปัจจัย ๓ คือ อวิคตะ อาหาระ และอัตถิ มี ๗ วาระ

ปัจจัย ๓ คือ อวิคตะ อินทรียะ และอัตถิ มี ๗ วาระ
ปัจจัย ๔ คือ อวิคตะ นิสสยะ อินทรียะ และอัตถิ มี ๗ วาระ
ปัจจัย ๓ คือ อวิคตะ วิปปยุตตะ และอัตถิ มี ๕ วาระ
ปัจจัย ๔ คือ อวิคตะ นิสสยะ วิปปยุตตะ และอัตถิ มี ๕ วาระ
ปัจจัย ๕ คือ อวิคตะ อธิปติ นิสสยะ วิปปยุตตะ และอัตถิ มี ๔ วาระ
ปัจจัย ๕ คือ อวิคตะ นิสสยะ อินทรียะ วิปปยุตตะ และอัตถิ มี ๓ วาระ
ปกิณณกฆฏนา (๘)
[๕๒๕] ปัจจัย ๔ คือ อวิคตะ ปัจฉาชาตะ วิปปยุตตะ และอัตถิ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๓ คือ อวิคตะ ปุเรชาตะ และอัตถิ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๕ คือ อวิคตะ นิสสยะ ปุเรชาตะ วิปปยุตตะ และอัตถิ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๔ คือ อวิคตะ อารัมมณะ ปุเรชาตะ และอัตถิ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ อวิคตะ อารัมมณะ นิสสยะ ปุเรชาตะ วิปปยุตตะ และ
อัตถิ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ อวิคตะ อารัมมณะ อธิปติ อุปนิสสยะ ปุเรชาตะ และ
อัตถิ มี ๑ วาระ
ปัจจัย ๘ คือ อวิคตะ อารัมมณะ อธิปติ นิสสยะ อุปนิสสยะ ปุเรชาตะ
วิปปยุตตะ และอัตถิ มี ๑ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ อวิคตะ นิสสยะ ปุเรชาตะ อินทรียะ วิปปยุตตะ และอัตถิ
มี ๑ วาระ
สหชาตฆฏนา (๑๐)
[๕๒๖] ปัจจัย ๔ คือ อวิคตะ สหชาตะ นิสสยะ และอัตถิ มี ๙ วาระ
ปัจจัย ๕ คือ อวิคตะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ และอัตถิ มี ๓ วาระ

ปัจจัย ๖ คือ อวิคตะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ สัมปยุตตะ และ
อัตถิ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๕ คือ อวิคตะ สหชาตะ นิสสยะ วิปปยุตตะ และอัตถิ มี ๓ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ อวิคตะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ วิปปยุตตะ และ
อัตถิ มี ๑ วาระ (อวิปากะ ๕)
ปัจจัย ๕ คือ อวิคตะ สหชาตะ นิสสยะ วิปากะ และอัตถิ มี ๑ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ อวิคตะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ วิปากะ และอัตถิ
มี ๑ วาระ
ปัจจัย ๗ คือ อวิคตะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ วิปากะ สัมปยุตตะ
และอัตถิ มี ๑ วาระ
ปัจจัย ๖ คือ อวิคตะ สหชาตะ นิสสยะ วิปากะ วิปปยุตตะ และอัตถิ
มี ๑ วาระ
ปัจจัย ๗ คือ อวิคตะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ วิปากะ วิปปยุตตะ
และอัตถิ มี ๑ วาระ (สวิปากะ ๕)
อวิคตมูลกนัย จบ
การนับอนุโลมแห่งปัญหาวาร จบ
๒. ปัจจนียุทธาร
[๕๒๗] สภาวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลโดยอารัมมณ-
ปัจจัย สหชาตปัจจัย และอุปนิสสยปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลโดยอารัมมณปัจจัย
และอุปนิสสยปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยอารัมมณ-
ปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย ปัจฉาชาตปัจจัย และกัมมปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็นอัพยากฤต
โดยสหชาตปัจจัย (๔)
[๕๒๘] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลโดย
อารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย และอุปนิสสยปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลโดยอารัมมณปัจจัย
และอุปนิสสยปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยอารัมมณ-
ปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย ปัจฉาชาตปัจจัย และกัมมปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลและที่เป็นอัพยากฤต
โดยสหชาตปัจจัย (๔)
[๕๒๙] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
โดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย ปุเรชาตปัจจัย ปัจฉาชาตปัจจัย
อาหารปัจจัย และอินทรียปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลโดยอารัมมณ-
ปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และปุเรชาตปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลโดยอารัมมณ-
ปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และปุเรชาตปัจจัย (๓)
[๕๓๐] สภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่
เป็นกุศล มี ๒ อย่าง คือ สหชาตะและปุเรชาตะ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลและอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
มี ๔ อย่าง คือ สหชาตะ ปัจฉาชาตะ อาหาระ และอินทรียะ (๒)
[๕๓๑] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลและที่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่
เป็นอกุศล มี ๒ อย่าง คือ สหชาตะและปุเรชาตะ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลและที่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
อัพยากฤต มี ๔ อย่าง คือ สหชาตะ ปัจฉาชาตะ อาหาระ และอินทรียะ (๒)
ปัจจนียุทธารแห่งปัญหาวาร จบ

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
[๕๓๒] นเหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นอนันตรปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นสมนันตรปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นสหชาตปัจจัย มี ๑๑ วาระ
นอัญญมัญญปัจจัย มี ๑๑ วาระ
นนิสสยปัจจัย มี ๑๑ วาระ
นอุปนิสสยปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นปุเรชาตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นอาเสวนปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นกัมมปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นวิปากปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นอาหารปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นอินทรียปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นฌานปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นมัคคปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นสัมปยุตตปัจจัย มี ๑๑ วาระ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ
โนอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ
โนนัตถิปัจจัย มี ๑๕ วาระ
โนวิคตปัจจัย มี ๑๕ วาระ
โนอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

นเหตุทุกนัย
[๕๓๓] นอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นอารัมมณปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
นอธิปติปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
นอนันตรปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
นสมนันตรปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
นสหชาตปัจจัย ” มี ๑๑ วาระ
นอัญญมัญญปัจจัย ” มี ๑๑ วาระ
นนิสสยปัจจัย ” มี ๑๑ วาระ
นอุปนิสสยปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
นปุเรชาตปัจจัย ” มี ๑๓ วาระ
นปัจฉาชาตปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
นอาเสวนปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
นกัมมปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
นวิปากปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
นอาหารปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
นอินทรียปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
นฌานปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
นมัคคปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
นสัมปยุตตปัจจัย ” มี ๑๑ วาระ
นวิปปยุตตปัจจัย ” มี ๙ วาระ
โนอัตถิปัจจัย ” มี ๙ วาระ
โนนัตถิปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
โนวิคตปัจจัย ” มี ๑๕ วาระ
โนอวิคตปัจจัย ” มี ๙ วาระ
ติกนัย
นอธิปติปัจจัย กับนเหตุปัจจัยและนอารัมมณปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นอนันตรปัจจัย ” ” มี ๑๕ วาระ

นสมนันตรปัจจัย กับนเหตุปัจจัยและนอารัมมณปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นสหชาตปัจจัย ” ” มี ๑๑ วาระ
นอัญญมัญญปัจจัย ” ” มี ๑๑ วาระ
นนิสสยปัจจัย ” ” มี ๑๑ วาระ
นอุปนิสสยปัจจัย ” ” มี ๑๓ วาระ
นปุเรชาตปัจจัย ” ” มี ๑๓ วาระ
นปัจฉาชาตปัจจัย ” ” มี ๑๕ วาระ
นอาเสวนปัจจัย ” ” มี ๑๕ วาระ
นกัมมปัจจัย ” ” มี ๑๕ วาระ
นวิปากปัจจัย ” ” มี ๑๕ วาระ
นอาหารปัจจัย ” ” มี ๑๕ วาระ
นอินทรียปัจจัย ” ” มี ๑๕ วาระ
นฌานปัจจัย ” ” มี ๑๕ วาระ
นมัคคปัจจัย ” ” มี ๑๕ วาระ
นสัมปยุตตปัจจัย ” ” มี ๑๑ วาระ
นวิปปยุตตปัจจัย ” ” มี ๙ วาระ
โนอัตถิปัจจัย ” ” มี ๙ วาระ
โนนัตถิปัจจัย ” ” มี ๑๕ วาระ
โนวิคตปัจจัย ” ” มี ๑๕ วาระ
โนอวิคตปัจจัย ” ” มี ๙ วาระ ฯลฯ
ฉักกนัย
นสหชาตปัจจัย กับนเหตุปัจจัย นอารัมมณปัจจัย นอธิปติปัจจัย นอนันตรปัจจัย
และนสมนันตรปัจจัย มี ๑๑ วาระ
นอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑๑ วาระ
นนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑๑ วาระ
นอุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑๓ วาระ