ทำแต่อทินนาทาน ไม่ทำความงดเว้นจากอทินนาทาน … เราทำแต่กาเมสุมิจฉาจาร
ไม่ทำความงดเว้นจากกาเมสุมิจฉาจาร … เราทำแต่มุสาวาท ไม่ทำความงดเว้นจาก
มุสาวาท … เราทำแต่ปิสุณาวาจา ไม่ทำความงดเว้นจากปิสุณาวาจา … เราทำแต่
ผรุสวาจา ไม่ทำความงดเว้นจากผรุสวาจา … เราทำแต่สัมผัปปลาปะ ไม่ทำความ
งดเว้นจากสัมผัปปลาปะ … เราทำแต่อภิชฌา ไม่ทำอนภิชฌา … เราทำแต่พยายาท
ไม่ทำอัพยาบาท … เราทำแต่มิจฉาทิฏฐิ ไม่ทำสัมมาทิฏฐิ” ความคะนอง ความ
เดือดร้อนจิต ใจฟุ้งซ่าน เกิดขึ้น เพราะทำและเพราะไม่ทำ เป็นอย่างนี้๑
อีกนัยหนึ่ง ความคะนอง ความเดือดร้อนจิต ใจฟุ้งซ่าน เกิดขึ้นว่า “เรามิได้
รักษาศีลให้บริบูรณ์ … เราไม่สำรวมในอินทรีย์ทั้ง ๖ … ไม่รู้จักประมาณในการ
บริโภคอาหาร … ไม่ประกอบความเพียรเป็นเครื่องตื่นอยู่เสมอ … ไม่หมั่นประกอบ
ด้วยสติสัมปชัญญะ … ไม่เจริญสติปัฏฐาน ๔ … ไม่เจริญสัมมัปปธาน ๔ … ไม่
เจริญอิทธิบาท ๔ … ไม่เจริญอินทรีย์ ๕ … ไม่เจริญพละ ๕ … ไม่เจริญโพชฌงค์ ๗ …
ไม่เจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ … ไม่กำหนดรู้ทุกข์ … ไม่ละทุกขสมุทัย … ไม่เจริญมรรค
… เราไม่ทำนิโรธ ให้ประจักษ์แจ้ง”
คำว่า พึงเข้าไปตัดความตรึกธรรมที่อาศัยความตรึกและความคะนอง
อธิบายว่า พึงเข้าไปตัด คือ ตัด ถอน เพิกถอน ละ บรรเทา ทำให้หมดสิ้นไป ให้ถึง
ความไม่มีอีกซึ่งความตรึกธรรมที่อาศัยความตรึกและความคะนอง รวมความว่า พึง
เข้าไปตัดความตรึกธรรมที่อาศัยความตรึกและความคะนอง ด้วยเหตุนั้น พระผู้มี-
พระภาคจึงตรัสว่า
ภิกษุพึงเป็นผู้ไม่สอดส่ายจักษุ
และไม่พึงเป็นผู้มีเท้าอยู่ไม่สุข
พึงเป็นผู้ขวนขวายในฌาน ตื่นอยู่โดยมาก
ปรารภอุเบกขา มีจิตตั้งมั่น พึงเข้าไปตัดความตรึกธรรม
ที่อาศัยความตรึกและความคะนอง
เชิงอรรถ :
๑ ดูคำแปลจากข้อ ๘๕/๒๕๕