ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 282 (เล่ม 45)

[๗๖๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๗๖๙] ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยภาวนายปหาตัพพ
เหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๗๗๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๗๗๑] ธรรมที่ไม่ใช่เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัย
เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๗๗๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๗๗๓] ธรรมที่ไม่ใช่เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
อาศัยเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๗๗๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
กุสลัตติกอาจยคามิตติกนกุสลัตติกนอาจยคามิตติกะ
[๗๗๕] ธรรมที่ไม่ใช่อาจยคามิธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอาจยคามิธรรม ที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๗๗๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
[๗๗๗] ธรรมที่ไม่ใช่อปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอปจยคามิธรรม ที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๗๗๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๗๗๙] ธรรมที่ไม่ใช่เนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยเนวาจย
คามินาปจยคามิธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๗๘๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
กุสลัตติกเสกขัตติกนกุสลัตติกนเสกขัตติกะ
[๗๘๑] ธรรมที่ไม่ใช่เสกขธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยเสกขธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มูล ๒ มี ๖ นัย
[๗๘๒] ธรรมที่ไม่ใช่อเสกขธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอเสกขธรรมที่เป็นอัพยากฤต
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

282
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 283 (เล่ม 45)

[๗๘๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๗๘๔] ธรรมที่ไม่ใช่เนวเสกขานาเสกขธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยเนวเสกขานา
เสกขธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๗๘๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
กุสลัตติกปริตตัตติกนกุสลัตติกนปริตตัตติกะ
[๗๘๖] ธรรมที่ไม่ใช่ปริตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยปริตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
[๗๘๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๗๘๘] ธรรมที่ไม่ใช่มหัคคตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมหัคคตธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
[๗๘๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
[๗๙๐] ธรรมที่ไม่ใช่อัปปมาณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอัปปมาณธรรม ที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๗๙๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
กุสลัตติกปริตตารัมมณัตติกนกุสลัตติกนปริตตารัมมณัตติกะ
[๗๙๒] ธรรมที่ไม่ใช่ปริตตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยปริตตารัมมณธรรม ที่
เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๗๙๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
[๗๙๔] ธรรมที่ไม่ใช่มหัคคตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมหัคคตารัมมณธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๗๙๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
[๗๙๖] ธรรมที่ไม่ใช่อัปปมาณารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอัปปมาณารัมมณธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๗๙๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖

283
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 284 (เล่ม 45)

กุสลัตติกหีนัตติกนกุสลัตติกนหีนัตติกะ
[๗๙๘] ธรรมที่ไม่ใช่หีนธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยหีนธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
[๗๙๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๘๐๐] ธรรมที่ไม่ใช่มัชฌิมธรรม ที่เป็นอัพยากฤต อาศัยมัชฌิมธรรม ที่เป็นอัพยากฤต
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๐๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
[๘๐๒] ธรรมที่ไม่ใช่ปณีตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยปณีตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
[๘๐๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
กุสลัตติกมิจฉัตตัตติกนกุสลัตติกนมิจฉัตตัตติกะ
[๘๐๔] ธรรมที่ไม่ใช่มิจฉัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยมิจฉัตตนิยตธรรม ที่เป็น
อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๐๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๘๐๖] ธรรมที่ไม่ใช่สัมมัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยสัมมัตตนิยตธรรมที่เป็น
กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๐๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๘๐๘] ธรรมที่ไม่ใช่อนิยตธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยอนิยตธรรม ที่เป็นอัพยากฤต
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๐๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
กุสลัตติกมัคคารัมมณัตติกนกุสลัตติกนมัคคารัมมณัตติกะ
[๘๑๐] ธรรมที่ไม่ใช่มัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมัคคารัมมณธรรมที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๑๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖

284
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 285 (เล่ม 45)

[๘๑๒] ธรรมที่ไม่ใช่มัคคเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมัคคเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๑๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๘๑๔] ธรรมที่ไม่ใช่มัคคาธิปติธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมัคคาธิปติธรรม ที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๑๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
กุสลัตติกอุปปันนัตติกนกุสลัตติกนอุปปันนัตติกะ
[๘๑๖] อนุปปันนธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรม ที่ไม่ใช่อนุปปันนธรรม
ที่ไม่ใช่กุศล โดยอารัมมณปัจจัย
[๘๑๗] ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๖
อุปาทิธรรมก็เหมือนกับอนุปปันนธรรม
กุสลัตติกอตีตัตติกนกุลัตติกนอตีตัตติกะ
[๘๑๘] อตีตธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อตีตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล โดย
อารัมมณปัจจัย
[๘๑๙] ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๖
อนาคตธรรมก็เหมือนกับอตีตธรรม
กุสลัตติกอตีตารัมมณัตติกนกุสลัตติกนอตีตารัมมณัตติกะ
[๘๒๐] ธรรมที่ไม่ใช่อตีตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอตีตารัมมณธรรม ที่เป็น
กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๒๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
[๘๒๒] ธรรมที่ไม่ใช่อนาคตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนาคตารัมมณธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๒๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
[๘๒๔] ธรรมที่ไม่ใช่ปัจจุปปันนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยปัจจุปปันนารัมมณ
ธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

285
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 286 (เล่ม 45)

[๘๒๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
กุสลัตติกอัชฌัตตารัมมณัตติกนกุสลัตติกนอัชฌัตตารัมมณัตติกะ
[๘๒๖] ธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอัชฌัตตารัมมณธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๒๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
[๘๒๘] ธรรมที่ไม่ใช่พหิทธารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยพหิทธารัมมณธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๒๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
กุสลัตติกสนิทัสสนัตติกนกุสลัตติกนสนิทัสสนัตติกะ
[๘๓๐] สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย
[๘๓๑] ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๖
พึงกระทำหัวข้อปัจจัยให้ปรากฏทั้ง ๓ นัย
[๘๓๒] ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนิทัสสนสัปฏิฆ
ธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็น
อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ
ธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๓๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๘๓๔] ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆ
ธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

286
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 287 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆ
ธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม
ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม
ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆ
ธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม
ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม
ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆ
ธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม
ที่เป็นกุศล และอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็น
อกุศล และอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๘๓๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๕
เวทนาตติกกุสลัตติกนเวทนาตติกนกุสลัตติกะ
[๘๓๖] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล
ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

287
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 288 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล
ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่
อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่
อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่
ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่
ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล
ที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
[๘๓๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๔
[๘๓๘] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
อกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๗ นัย
อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๗ นัย
รวมเป็นวาระ ๒๑

288
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 289 (เล่ม 45)

[๘๓๙] ธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรม
ที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย ฯลฯ
สำหรับบทที่ว่า อัพยากตธรรมเกิดขึ้น บทเดียวเท่านั้น มีหัวข้อปัจจัย ๓ เมื่อเปลี่ยน
แปลงไปตามแนวเวทนา ได้หัวข้อปัจจัย ๒๑ พึงแจกตามมูล คือ ทุกขายเวทนายสัมปยุตต
อัพยากตมูล ๑ อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตมูล ๑
วิปากัตติกกุสลัตติกนวิปากัตติกนกุสลัตติกะ
[๘๔๐] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
วิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๔๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๘๔๒] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็น
วิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๔๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๘๔๔] ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
อัพยากฤต ที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๔๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
อุปาทินนุปาทานิยัตติกกุสลัตติกะ
นอุปาทินนุปาทานิยัตติกนกุสลัตติกะ
[๘๔๖] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็น
อนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็น
อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๘๔๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
[๘๔๘] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น
อนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

289
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 290 (เล่ม 45)

[๘๔๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๘๕๐] ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรม
ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๕๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
สังกิลิฏฐสังกิเลสิกัตติกกุสลัตติกะ
นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกัตติกนกุสลัตติกะ
[๘๕๒] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็น
อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐ
อสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๘๕๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
[๘๕๔] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น
สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๕๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
สวิตักกัตติกกุสลัตติกนสวิตักกัตติกนกุสลัตติกะ
[๘๕๖] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสวิตักก
สวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอวิตักกวิจาร
มัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๕๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๕
[๘๕๘] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น
สวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๕๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ปีติตติกกุสลัตติกนปีติตติกนกุสลัตติกะ
[๘๖๐] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย

290
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 291 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสุขสหคตธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
เหมือนกับเวทนาตติกะ
ฯลฯ
สนิทัสสนัตติกกุสลัตติกนสนิทัสสนัตติกนกุสลัตติกะ
[๘๖๑] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็น
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสน
อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่
อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๖๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
[๘๖๓] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสน
อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่
อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
[๘๖๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
[๘๖๕] ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยอัพยากตธรรม
ที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

291