ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 222 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
อาศัยธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุที่เป็นกุศล ฯลฯ มี ๓ นัย
อาศัยธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอกุศล ฯลฯ มี ๓ นัย
อาศัยธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต มี ๓ นัย
รวมเป็น ๙ นัย ฯลฯ
กุสลัตติกนเหตุสเหตุกทุกนกุสลัตติกนเหตุสเหตุกทุกะ
[๓๗๑] ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล ฯลฯ
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล ฯลฯ มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต ฯลฯ มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุ
ปัจจัย มี ๓ นัย

222
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 223 (เล่ม 45)

กุสลัตติกสัปปัจจยทุกนกุสลัตติกนสัปปัจจยทุกะ
[๓๗๒] ธรรมที่เป็นอัปปัจจยธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจ
จยธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย
เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม
ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม
ที่ไม่ใช่อกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๕ นัย
อสังขหธรรม ก็เช่นเดียวกับอัปปัจจยธรรม
กุสลัตติกสนิทัสสนทุกนกุสลัตติกนสนิทัสสนทุกะ
[๓๗๓] ธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่
สนิทัสสนธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย
เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ฯลฯ
พึงทำให้เป็นหัวข้อปัจจัย ๖
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม ที่เป็นกุศล ฯลฯ
หมวดอกุศล ก็แจก ๓ นัย หมวดอัพยากฤต ก็แจก ๓ นัย รวมเป็น ๙ นัย
กุสลัตติกสัปปฏิฆทุกนกุสลัตติกนสัปปฏิฆทุกะ
[๓๗๔] ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
อาศัยธรรมที่เป็นสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากฤต ฯลฯ มี ๓ นัย
หมวดกุศลอัปปฏิฆธรรม ก็พึงแจก ๓ นัย
หมวดอกุศลอัปปฏิฆธรรม ก็พึงแจก ๓ นัย
หมวดอัพยากฤตอัปปฏิฆธรรม ก็พึงแจก ๓ นัย

223
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 224 (เล่ม 45)

อาศัยธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากฤต
มี ๓ นัย
อาศัยธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอกุศล และธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยา
กฤต มี ๓ นัย รวมเป็น ๑๕ นัย
กุสลัตติกรูปีทุกนกุสลัตติกนรูปีทุกะ
[๓๗๕] ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
อาศัยธรรมที่เป็นรูปีธรรม ที่เป็นอัพยากฤต ฯลฯ มี ๓ นัย
อาศัยธรรมที่เป็นอรูปีธรรม ที่เป็นกุศล ฯลฯ มี ๓ นัย
อาศัยธรรมที่เป็นอรูปีธรรม ที่เป็นอกุศล ฯลฯ มี ๓ นัย
อาศัยธรรมที่เป็นอรูปีธรรม ที่เป็นอัพยากฤต ฯลฯ มี ๓ นัย
รวมเป็น ๙ นัย
กุสลัตติกโลกิยทุกนกุสลัตติกนโลกิยทุกะ
[๓๗๖] ธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นโลกิธรรม ที่เป็น
อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ฯลฯ
ธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ฯลฯ
ธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล และธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต ฯลฯ
ธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ฯลฯ
มี ๕ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
อาศัยธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ฯลฯ มี ๓ นัย

224
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 225 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
อาศัยธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
กุสลัตติกเกนจิวิญเญยยทุกนกุสลัตติกนเกนจิวิญเญยยทุกะ
[๓๗๗] ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
อาศัยธรรมที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม ที่เป็นกุศล ฯลฯ
เกนจิวิญเญยยธรรม มี ๓ นัย รวมเป็น ๑๙ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
อาศัยธรรมที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ
โดยอุบายนี้ ในเกนจิวิญเญยยธรรม พึงจำแนกเป็นหัวข้อปัจจัย ๑๙
กุสลัตติกอาสวทุกนกุสลัตติกนอาสวทุกะ
[๓๗๘] ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
อาศัยธรรมที่เป็นอาสวธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่เป็น
อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

225
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 226 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
กุสลัตติกสาสวทุกนกุสลัตติกนสาสวทุกะ
[๓๗๙] อาศัยธรรมที่เป็นสาสวธรรม ที่เป็นอัพยากฤต ฯลฯ เหมือนโลกิยทุกะ ฯลฯ
กุสลัตติกอาสวสัมปยุตตทุกนกุสลัตติกนสัมปยุตตทุกะ
[๓๘๐] ธรรมที่ไม่ใช่อาสวสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
อาศัยธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
ธรรมที่ไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
กุสลัตติกอาสวสาสวทุกนกุสลัตติกนอาสวสาสวทุกะ
[๓๘๑] ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อนาสวธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อนาสวธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อนาสวธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อนาสวธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ

226
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 227 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อนาสวธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อนาสวธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อนาสวธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
อาศัยธรรมที่เป็นอาสวธรรม และสาสวธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๕ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนาสวธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อนาสวธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
ธรรมที่ไม่ใช่อนาสวธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่อนาสวธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
อาศัยธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
กุสลัตติกอาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ
นกุสลัตติกนอาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ
[๓๘๒] ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
อาศัยที่เป็นอาสวธรรม และเป็นอาสวสัมปยุตตธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุ
ปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม และไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
ธรรมที่ไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
อาศัยธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย

227
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 228 (เล่ม 45)

กุสลัตติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ
นกุสลัตติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ
[๓๘๓] อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม ที่เป็นอัพยากฤต ฯลฯ
เหมือนโลกิยทุกวาระ
กุสลัตติกฉโคจฉกทุกนกุสลัตติกฉโคฉกทุกะ
[๓๘๔] อาศัยธรรมที่เป็นสัญโญชนธรรม ที่เป็นอกุศล ฯลฯ คันถ ฯลฯ โอฆ ฯลฯ
โยค ฯลฯ นีวรณ ฯลฯ ปรามาส ฯลฯ
กุสลัตติกสารัมมณทุกนกุสลัตติกนสารัมมณทุกะ
[๓๘๕] ธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
อาศัยธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม ที่เป็นอกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม ที่เป็นอกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม ที่เป็นอกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม ที่เป็น
อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๓๘๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
[๓๘๗] ธรรมที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นอนารัมมณธรรม
ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

228
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 229 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอนารัมมณธรรม ที่เป็น
อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่
อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอนารัมมณธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๓๘๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
กุสลัตติกจิตตทุกนกุสลัตติกนจิตตทุกะ
[๓๘๙] ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นจิตตธรรม ที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นจิตตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นจิตตธรรม ที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
อาศัยธรรมที่เป็นจิตตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัย
ธรรมที่เป็นจิตตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นจิตตธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นจิตตธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นจิตตธรรม ที่เป็นอกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
อาศัยธรรมที่เป็นจิตตธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
อาศัยธรรมที่เป็นจิตตธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย

229
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 230 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นจิตตธรรม ที่เป็นอัพยากฤต
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นจิตตธรรม ที่เป็นอัพยากฤต
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัย
ธรรมที่เป็นจิตตธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
[๓๙๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๓
[๓๙๑] ธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล และธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตต
ธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่เป็น
อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม
ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่
จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
ที่อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต มี ๓ นัย
[๓๙๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
กุสลัตติกเจตสิกทุกนกุสลัตติกนเจตสิกทุกะ
[๓๙๓] ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม ที่เป็น
กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม ที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

230
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 231 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม ที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล และธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่อัพยา
กฤต อาศัยธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
อาศัยธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม ที่เป็นอกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม ที่เป็นอกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต
อาศัยธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
อาศัยธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล
อาศัยธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๓๙๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๓
ในอเจตสิกธรรม มีวาระ ๙
กุสลัตติกจิตตสัมปยุตตทุกนกุสลัตติกนจิตตสัมปยุตตทุกะ
[๓๙๕] ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตต
ธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

231