ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 202 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยธรรม
ที่เป็นอัพยากฤต ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ภาวนายปหาตัพพทุกกุสลัตติกนภาวนายปหาตัพพทุกนกุสลัตติกะ
[๒๙๘] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยธรรม
ที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็น
ภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยธรรม
ที่เป็นอัพยากฤต ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกกุสลัตติกะ
นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกนกุสลัตติกะ
[๒๙๙] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
กุศล ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล
ที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ในอัพยากตวารทุกแห่ง พึงนับด้วยสามารถแห่งปัจจัย
ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกกุสลัตติกะ
นภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกนกุสลัตติกะ
[๓๐๐] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล
ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล
ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตมูล มี ๒ นัย เหมือนกัน

202
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 203 (เล่ม 45)

สวิตักกทุกกุสลัตติกนสวิตักกทุกนกุสลัตติกะ
[๓๐๑] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สวิตักกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
สวิตักกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สวิตักกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นสวิตักกธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
สวิจารทุกกุสลัตติกนสวิจารทุกนกุสลัตติกะ
[๓๐๒] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สวิจารธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสวิจาร
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สวิจารธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นสวิจารธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
สัปปีติกทุกกุสลัตติกนสัปปีติกนกุสลัตติกะ
[๓๐๓] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สัปปีติกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
สัปปีติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อัปปีติกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นอัปปีติกธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สัปปีติกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสัปปีติกธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อัปปีติกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นอัปปีติกธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
ปีติสหคตทุกกุสลัตติกนปีติสหคตทุกนกุสลัตติกะ
[๓๐๔] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
ปีติสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

203
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 204 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นปีติสหคต
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
สุขสหคตทุกกุสลัตติกนสุขสหคตทุกนกุสลัตติกะ
[๓๐๕] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
สุขสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขสหคตธรรม
และธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นสุขสหคต
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล
ที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
อุเบกขาสหคตทุกกุสลัตติกนอุเบกขาสหคตทุกนกุสลัตติกะ
[๓๐๖] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
อุเบกขาสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล
ที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็น
อุเบกขาสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล
ที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน

204
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 205 (เล่ม 45)

กามาวจรทุกกุสลัตติกนกามาวจรทุกนกุสลัตติกะ
[๓๐๗] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่กามาวจรธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
กามาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่กามาวจรธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่
กามาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่กามาวจรธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็น
กามาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
อัพยากตมูล มี ๒ นัย
รูปาวจรทุกกุสลัตติกนรูปาวจรทุกนกุสลัตติกะ
[๓๐๘] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
รูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่
รูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่ไม่ใช่
รูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
อัพยากตมูล มี ๒ นัย
อรูปาวจรทุกกุสลัตติกนอรูปาวจรทุกนกุสลัตติกะ
[๓๐๙] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
อรูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล
ที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
อัพยากตมูล มี ๒ นัย
ปริยาปันนทุกกุสลัตติกนปริยาปันนทุกนกุสลัตติกะ
[๓๑๐] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อปริยาปันนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
ปริยาปันนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

205
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 206 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อปริยาปันนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นอปริยา
ปันนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อปริยาปันนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็น
ปริยาปันนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
อัพยากตมูล มี ๒ นัย
นิยยานิกทุกกุสลัตติกนนิยยานิกทุกกุสลัตติกะ
[๓๑๑] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่นิยยานิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
นิยยานิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่นิยยานิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นอนิยยานิกธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่นิยยานิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นอนิยยานิก
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
อัพยากตมูล มี ๒ นัย
นิยตทุกกุสลัตติกนนิยตทุกนกุสลัตติกะ
[๓๑๒] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่นิยตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นนิยตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่นิยตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นอนิยตธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่นิยตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นนิยตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่นิยตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นอนิยตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
อัพยากตมูล มี ๒ นัย

206
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 207 (เล่ม 45)

สอุตตรทุกกุสลัตติกนสอุตตรทุกนกุสลัตติกะ
[๓๑๓] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
สอุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นอนุตตรธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นสอุตตรธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
อัพยากตมูล มี ๒ นัย
สรณทุกกุสลัตติกนสรณทุกนกุสลัตติกะ
[๓๑๔] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นอรณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นสรณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
[๓๑๕] ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็น
อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็นอรณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๓๑๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
[๓๑๗] ธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็นอรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต
ที่ไม่ใช่อรณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็นอรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่
สรณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
[๓๑๘] ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒

207
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 208 (เล่ม 45)

สรณทุกเวทนาตติกนสรณทุกนเวทนาตติกะ
[๓๑๙] ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรม
ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขาย
เวทนายสัมปยุตตธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่
สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขาย
เวทนายสัมปยุตตธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๔ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๔ นัย
สรณทุกวิปากัตติกนสรณทุกนวิปากัตติกะ
[๓๒๐] ธรรมที่ไม่ใช่วิปากธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นวิปากธรรม
ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม
ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม
ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เนววิปากนวิปากธัมมธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นเนววิปาก
นวิปากธัมมธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย

208
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 209 (เล่ม 45)

สรณทุกอุปาทินนุปาทานิยัตติกะ
นสรณทุกนอุปาทินนุปาทานิยัตติกะ
[๓๒๑] ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
อุปาทินนุปาทานิยธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทิน
นุปาทานิยธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
สรณทุกสังกิลิฏฐสังกิเลสิกัตติกะ
นสรณทุกนสังกิลิฏฐสังกิเลสิกัตติกะ
[๓๒๒] ธรรมที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐ
สังกิเลสิกธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
สรณทุกสวิตักกัตติกนสรณทุกนสวิตักกัตติกะ
[๓๒๓] ธรรมที่ไม่ใช่สวิตักกสวิจารธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
สวิตักกสวิจารธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่สวิตักกสวิจารธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม
ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อวิตักกวิจารมัตตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอวิตักกวิจาร
มัตตธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๔ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อวิตักกอวิจารธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม
ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย

209
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 210 (เล่ม 45)

สรณทุกปีติตติกนสรณทุกนปีติตติกะ
[๓๒๔] ธรรมที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปีติสหคต
ธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม
ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขสหคตธรรม
ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขสหคตธรรม
ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุเบกขาสหคต
ธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๔ นัย
สรณทุกทัสสนัตติกนสรณทุกนทัสสนัตติกะ
[๓๒๕] ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นภาวนาย
ปหาตัพพธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
สรณทุกทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกะ
นสรณทุกนทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกะ
[๓๒๖] ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรม
ที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นภาวนาย
ปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

210
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 211 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยธรรม
ที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๑ นัย
สรณทุกอาจยคามิตติกนสรณทุกนอาจยคามิตติกะ
[๓๒๗] ธรรมที่ไม่ใช่อาจยคามิธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอาจยคามิ
ธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อปจยคามิธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอปจยคามิธรรม
ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
เนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สรณทุกเสกขัตติกนสรณทุกนเสกขัตติกะ
[๓๒๘] ธรรมที่ไม่ใช่เสกขธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นเสกขธรรม
ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อเสกขธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอเสกขธรรม ที่เป็น
อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เนวเสกขานาเสกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นเนวเสกขานา
เสกขธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
สรณทุกปริตตัตติกนสรณทุกนปริตตัตติกะ
[๓๒๙] ธรรมที่ไม่ใช่ปริตตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปริตตธรรม
ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่มหัคคตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม ที่เป็น
อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัปปมาณธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม
ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย

211