ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 192 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็น
อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
เหตุสัมปยุตตทุกกุสลัตติกนเหตุสัมปยุตตทุกนกุสลัตติกะ
[๒๖๒] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
เหตุสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นเหตุ
สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็น
เหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
เหตุสเหตุกทุกกุสลัตติกนเหตุสเหตุกทุกนกุสลัตติกะ
[๒๖๓] ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรม
ที่ไม่ใช่กุศล ที่เป็นนเหตุธรรม แต่ไม่ใช่อเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล
ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่
กุศล ที่เป็นนเหตุธรรม แต่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศลที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม
และไม่ใช่นเหตุธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
[๒๖๔] ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรม
ที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๔ นัย
เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม โดย
อารัมมณปัจจัย มี ๕ นัย
เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม และธรรม
ที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๖ นัย
[๒๖๕] ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม และธรรมที่เป็นกุศล
ที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม
และไม่ใช่อเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๗ นัย

192
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 193 (เล่ม 45)

เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่เหตุธรรม โดย
อารัมมณปัจจัย มี ๘ นัย
เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม และธรรม
ที่ไม่ใช่กุศลที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และที่ไม่ใช่นเหตุธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
[๒๖๖] ธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรม
ที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรมและไม่ใช่อเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
พึงจัดให้เป็นวาระ ๙ โดยอุบายนี้
[๒๖๗] ธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่เหตุธรรมและไม่ใช่อเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
พึงจัดให้เป็นวาระ ๙
ฯลฯ
เหตุและเหตุสัมปยุตตทุกะเหมือนกับเหตุและสเหตุกะ
ฯลฯ
พึงจัดให้เป็นวาระ ๙
นเหตุสเหตุกทุกกุสลัตติกนเหตุนสเหตุกทุกนกุสลัตติกะ
[๒๖๘] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรมและไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
กุศลที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรมและไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล
ที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
อัพยากฤต ที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
สัปปัจจยทุกกุสลัตติกนสัปปัจจยทุกนกุสลัตติกะ
[๒๖๙] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
สัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย

193
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 194 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นสัปปัจจย
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็น
สัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
สังขตทุกะเหมือนกับสัปปัจจยะ
สนิทัสสนทุกกุสลัตติกนสนิทัสสนทุกนกุสลัตติกะ
[๒๗๐] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อนิทัสสนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
อนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อกุศลก็แจกเหมือนกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็น
อนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สัปปฏิฆทุกกุสลัตติกนสัปปฏิฆทุกนกุสลัตติกะ
[๒๗๑] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นอัปปฏิฆธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตมูล มี ๑ นัย
รูปีทุกกุสลัตติกนรูปีทุกนกุสลัตติกะ
[๒๗๒] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศลที่ไม่ใช่อรูปีธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นอรูปีธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อรูปีธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นอรูปีธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อรูปีธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็นรูปีธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย

194
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 195 (เล่ม 45)

โลกิยทุกกุสลัตติกนโลกิยทุกนกุสลัตติกะ
[๒๗๓] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
โลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นโลกิยธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่โลกิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็นโลกิย
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
เกนจิวิญเญยยทุกกุสลัตติกนเกนจิวิญเญยยทุกนกุสลัตติกะ
[๒๗๔] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
เกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็น
เกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
อาสวทุกกุสลัตติกโนอาสวทุกนกุสลัตติกะ
[๒๗๕] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล
ที่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศลที่เป็นอาสวธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ที่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
สาสวทุกกุสลัตติกนสาสวทุกนกุสลัตติกะ
[๒๗๖] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อนาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
สาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

195
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 196 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อนาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นอนาสวธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อนาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นสาสวธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่สาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็น
สาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
อาสวสัมปยุตตทุกกุสลัตติกนอาสวสัมปยุตตทุกนกุสลัตติกะ
[๒๗๗] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อาสวสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
อาสววิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อาสวสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็น
อาสวสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อาสวสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อาสวสาสวทุกกุสลัตติกนอาสวสาสวทุกนกุสลัตติกะ
[๒๗๘] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อาสวะและไม่ใช่อนาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
กุศล ที่เป็นสาสวะ แต่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อาสวะและไม่ใช่อนาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล
ที่เป็นอาสวะและสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อนาสวะและไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรม
ที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็นสาสวะแต่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

196
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 197 (เล่ม 45)

อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ
นวโคจฉกะ อยู่ในระหว่างโดยปริยายแห่งโลกุตตระ ธรรม ๕ อย่างนี้ ย่อมไม่ได้
หัวข้อปัจจัย ธรรมเหล่านี้จะไม่มีก็หาไม่ เป็นแต่ไม่แสดงให้ปรากฏเท่านั้น
อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลัตติกะ
อาสววิปปยุตตนสาสวทุกนกุสลัตติกะ
[๒๗๙] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่เป็นอาสววิปปยุตตะ แต่ไม่ใช่อนาสวธรรม อาศัยธรรม
ที่เป็นกุศล ที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่เป็นอาสววิปปยุตตะ แต่ไม่ใช่อนาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล
ที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่เป็นอาสววิปปยุตตะ แต่ไม่ใช่อนาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
อกุศล ที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่เป็นอาสววิปปยุตตะ แต่ไม่ใช่สาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
อัพยากฤต ที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
ฉโคจฉกทุกกุสลัตติกฉโคจฉกทุกนกุสลัตติกะ
[๒๘๐] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่
สัญโญชนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่คันถธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่คันถธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่โอฆธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่โอฆธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่โยคธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่โยคธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่นีวรณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สารัมมณทุกกุสลัตติกนสารัมมณทุกนกุสลัตติกะ
[๒๘๑] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
สารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย

197
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 198 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นสารัมมณ
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
จิตตทุกกุสลัตติกนจิตตทุกนกุสลัตติกะ
[๒๘๒] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่จิตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นจิตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่จิตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นจิตตธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ที่ไม่ใช่จิตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เจตสิกทุกกุสลัตติกนเจตสิกทุกนกุสลัตติกะ
[๒๘๓] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเจตสิก
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นเจตสิกธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อเจตสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็น
อเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
จิตตสัมปยุตตทุกกุสลัตติกนจิตตสัมปยุตตทุกนกุสลัตติกะ
[๒๘๔] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่จิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
จิตตสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่จิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็น
จิตตสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
จิตตสังสัฏฐทุกกุสลัตติกนจิตตสังสัฏฐทุกนกุสลัตติกะ
[๒๘๕] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
จิตตสังสัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย

198
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 199 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นจิตต
สังสัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
จิตตสมุฏฐานทุกกุสลัตติกโนจิตตสมุฏฐานทุกนกุสลัตติกะ
[๒๘๖] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
กุศล ที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล
ที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
จิตตสหภูทุกกุสลัตติกโนจิตตสหภูทุกนกุสลัตติกะ
[๒๘๗] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
จิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นจิตตสหภู
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
จิตตานุปริวัตติทุกกุสลัตติกโนจิตตานุปริวัตติทุกนกุสลัตติกะ
[๒๘๘] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่จิตตานุปริวัตติธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
จิตตานุปริวัตติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่จิตตานุปริวัตติธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็น
จิตตานุปริวัตติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกกุสลัตติกะ
โนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกนกุสลัตติกะ
[๒๘๙] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล
ที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

199
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 200 (เล่ม 45)

จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกกุสลัตติกะ
โนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกนกุสลัตติกะ
[๒๙๐] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
อกุศล ที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกกุสลัตติกะ
โนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกนกุสลัตติกทุกะ
[๒๙๑] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม อาศัยธรรม
ที่เป็นกุศล ที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม อาศัยธรรมที่เป็น
อกุศล ที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกนอัชฌัตติกทุกนกุสลัตติกะ
[๒๙๒] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
อัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นพาหิรธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นอัชฌัตติก
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นพาหิรธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
อุปาทาทุกกุสลัตติกนอุปาทาทุกนกุสลัตติกะ
[๒๙๓] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล
ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

200
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 201 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่ไม่ใช่
อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน
อุปาทินนทุกกุสลัตติกนอุปาทินนทุกนกุสลัตติกะ
[๒๙๔] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น
อนุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นอนุปปาทินน
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
อัพยากตมูล มี ๑ นัย เหมือนกัน
อุปาทานโคจฉกทุกกุสลัตติกโนอุปาทานโคจฉกทุกนกุสลัตติกะ
[๒๙๕] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่
อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่ไม่ใช่อุปาทาน
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
กิเลสโคจฉกทุกกุสลัตติกโนกิเลสโคจฉกทุกนกุสลัตติกะ
[๒๙๖] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่
กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ทัสสเนนปหาตัพพทุกกุสลัตติกะ
นทัสสเนนปหาตัพพทุกนกุสลัตติกะ
[๒๙๗] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล
ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็น
ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย

201