พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 182 (เล่ม 45)

[๒๑๑] ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๒๑๒] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี ” ๓
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี
พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
[๒๑๓] สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม โดยเหตุปัจจัย
สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม โดยเหตุปัจจัย
สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม โดย
เหตุปัจจัย
อรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม โดยเหตุปัจจัย
[๒๑๔] สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
[๒๑๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๔
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๕
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๔
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๕
[๒๑๖] สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เป็น
ปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย เป็น
ปัจจัยโดยกัมมปัจจัย
[๒๑๗] สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เป็น
ปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย
ฯลฯ
[๒๑๘] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๗

182
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 183 (เล่ม 45)

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๗
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี ” ๗
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อวิคตปัจจัย มี ” ๔
[๒๑๙] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
[๒๒๐] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๔
ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
อนุโลมปัจจนียทุกปัฏฐาน จบ.
อนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐาน
เหตุทุกกุสลัตติกนเหตุทุกนกุสลัตติกะ
[๒๒๑] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ และธรรมที่เป็นกุศล
ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย จิตตสมุฏฐานรูปอย่างเดียว อารัมมณปัจจัย
ไม่มี
[๒๒๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
สหชาตวารก็ดี นิสสยวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
[๒๒๓] ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ
โดยเหตุปัจจัย

183
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 184 (เล่ม 45)

[๒๒๔] ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ
โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ
โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ และธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรม
ที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
[๒๒๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
แม้ปัญหาวารก็พึงให้พิสดาร
[๒๒๖] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นเหตุ และธรรม
ที่เป็นอกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๒๒๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
สหชาตวารก็ดี นิสสยวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
[๒๒๘] ธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ
โดยเหตุปัจจัย
[๒๒๙] ธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ
โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

184
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 185 (เล่ม 45)

ธรรมที่เป็นอกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่
เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นเหตุ และธรรมที่เป็นอกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรม
ที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
[๒๓๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
[๒๓๑] ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๒๓๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
นิสสยวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร
เหตุทุกเวทนาตติกนเหตุทุกเวทนาตติกะ
[๒๓๓] ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็น
สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นสุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๒๓๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร
[๒๓๕] ธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็น
ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๒๓๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
พึงให้พิสดารทุกวาร

185
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 186 (เล่ม 45)

[๒๓๗] ธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรม
ที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๒๓๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
พึงให้พิสดารทุกวาร
เหตุทุกวิปากัตติกนเหตุทุกนวิปากัตติกะ
[๒๓๙] ธรรมที่ไม่ใช่วิปากธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นวิปากธรรม ที่เป็นเหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม ที่เป็นเหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เนววิปากนวิปากธัมมธรรม ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็น
เนววิปากนวิปากธัมมธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุทุกอุปาทินนุปาทานิยัตติก
นเหตุทุกนอุปาทินนุปาทานิยัตติกะ
[๒๔๐] ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทิน
นุปาทานิยธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทา
นิยธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินน
อนุปาทานิยธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุทุกสังกิลิฏฐสังกิเลสิกัตติก
นเหตุทุกนสังกิลิฏฐสังกิเลสิกัตติกะ
[๒๔๑] ธรรมที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็น
สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็น
สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

186
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 187 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐ
อสังกิเลสิกธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุทุกวิตักกัตติกนเหตุทุกนวิตักกัตติกะ
[๒๔๒] ธรรมที่ไม่ใช่สวิตักกสวิจารธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นสวิตักก
สวิจารธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อวิตักกอวิจารมัตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตต
ธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อวิตักกอวิจาร ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นพวิตักกอวิจารธรรม ที่เป็น
เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุทุกปีติตติกนเหตุทุกนปีติตติกะ
[๒๔๓] ธรรมที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม
ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นสุขสหคตธรรม ที่เป็นเหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอุเบกขาสหคตธรรม
ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุทุกทัสสนัตติกนเหตุทุกนทัสสนัตติกะ
[๒๔๔] ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นทัสสเนน
ปหาตัพพธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพ
ธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เนวทัสสเนนภาวนายปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัย
ธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนภาวนายปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย

187
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 188 (เล่ม 45)

เหตุทุกทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุก
นเหตุทุกนทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ
[๒๔๕] ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็น
ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นภาวนาย
ปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็น
เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
เหตุทุกอาจยคามิตติกนเหตุทุกนอาจยคามิตติกะ
[๒๔๖] ธรรมที่ไม่ใช่อาจยคามิธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม
ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อปจยคามิธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอปจยคามิธรรม ที่เป็นเหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็น
อนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุทุกเสกขัตติกนเหตุทุกนเสกขัตติกะ
[๒๔๗] ธรรมที่ไม่ใช่เสกขธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นเสกขธรรม ที่เป็นเหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อเสกขธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอเสกขธรรม ที่เป็นเหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่เนวเสกขานาเสกขธรรม ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็น
เนวเสกขานาเสกขธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุทุกปริตตัตติกนเหตุทุกปริตตัตติกะ
[๒๔๘] ธรรมที่ไม่ใช่ปริตตธรรม ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นปริตต
ธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

188
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 189 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่มหัคคตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม ที่เป็นเหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัปปมาณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม ที่เป็นเหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุทุกปริตตารัมมณัตติกนเหตุทุกนปริตตารัมมณัตติกะ
[๒๔๙] ธรรมที่ไม่ใช่ปริตตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นปริตตารัมมณ
ธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่มหัคคตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม
ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัปปมาณารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม
ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุทุกหีนัตติกนเหตุทุกนหีนัตติกะ
[๒๕๐] ธรรมที่ไม่ใช่หีนธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นหีนธรรม ที่เป็นเหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่มัชฌิมธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่ปณีตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นปณีตธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุทุกมิจฉัตตัตติกนเหตุทุกนมิจฉัตตัตติกะ
[๒๕๑] ธรรมที่ไม่ใช่มิจฉัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยต
ธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่สัมมัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม
ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิยตธรรม ที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอนิยตธรรม
ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

189
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 190 (เล่ม 45)

เหตุทุกมัคคารัมมณัตติกนเหตุทุกนมัคคารัมมณัตติกะ
[๒๕๒] ธรรมที่ไม่ใช่มัคคารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นมัคคารัมมณ
ธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่มัคคเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม ที่เป็นเหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่มัคคาธิปติธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ที่เป็นเหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุทุกอุปปันนัตติกนเหตุทุกนอุปปันนัตติกะ
[๒๕๓] ธรรมที่เป็นอนุปปันนธรรม ที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนุปปันน
ธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
ธรรมที่เป็นอุปปาทิธรรม ที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปปาทิธรรม ที่ไม่ใช่
เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุทุกอตีตัตติกนเหตุทุกนอตีตัตติกะ
[๒๕๔] ธรรมที่เป็นอตีตธรรม ที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อตีตธรรม
ที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
ธรรมที่เป็นอนาคตธรรม ที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนาคตธรรม ที่ไม่ใช่
เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุทุกอตีตารัมมณัตติกนเหตุทุกนอตีตารัมมณัตติกะ
[๒๕๕] ธรรมที่ไม่ใช่อตีตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม
ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนาคตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม
ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่ปัจจุปปันนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณ
ธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

190
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 191 (เล่ม 45)

เหตุทุกอัชฌัตตารัมมณัตติกนเหตุทุกนอัชฌัตตารัมมณัตติกะ
[๒๕๖] ธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอัชฌัตตา
รัมมณธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่พหิทธารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นพหิทธารัมมณธรรม
ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุทุกสนิทัสสนัตติกนเหตุทุกนสนิทัสสนัตติกะ
[๒๕๗] ธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย ฯลฯ
ธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นสนิทัสสน
สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ
โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
[๒๕๘] ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสน
สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
[๒๕๙] ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสน
อัปปฏิฆธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆ
ธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ
ธรรม ที่เป็นเหตุ และธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๒๖๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
สเหตุกทุกกุสลัตติกนสเหตุกทุกนกุสลัตติกะ
[๒๖๑] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสเหตุก
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นสเหตุกธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

191