พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 132 (เล่ม 45)

อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิยยานิกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม ฯลฯ
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นิยตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม ฯลฯ
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิยตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม ฯลฯ
[๕๑๗] ธรรมที่ไม่ใช่สอุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สอุตตรธรรม
ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๕๑๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
พึงให้พิสดารทุกวาร
[๕๑๙] ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม
ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่
อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่
อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่
อรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่
สรณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๕๒๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
พึงให้พิสดารทุกวาร
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี
ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร
ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน จบ.

132
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 133 (เล่ม 45)

อนุโลมปัจจนียติกปัฏฐาน
กุสลัตติกนกุสลัตติกะ
[๑] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย มี ๕ นัย
[๒] ธรรมไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยอกุศลขันธ์ทั้งหลาย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศล
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๕ นัย
[๓] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

133
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 134 (เล่ม 45)

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากอัพยากฤต และกิริยา
อัพยากฤต
ในปฏิสนธิขณะ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒
จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ วิบากอัพยากฤต ปฏิสนธิ มหาภูตรูป
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ วิบากอัพยากฤต กิริยาอัพยากฤต ฯลฯ มี ๓ นัย
[๔] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ และมหาภูตรูป
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็น
อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๕] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล และธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล และธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล และธรรมที่เป็น
อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จิตตสมุฏฐานรูปอย่างเดียวที่ควรจำแนกในที่นี้
พึงให้จัดวาระเป็น ๑๙
[๖] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

134
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 135 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
[๗] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
[๘] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
[๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๑๙
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๑๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๙
[๑๐] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น
ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

135
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 136 (เล่ม 45)

[๑๑] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่
เพราะอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่
เพราะอารัมมณปัจจัย
[๑๒] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๖
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๑๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๑๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี ” ๑๕
ปัจจนียปัฏฐาน พึงให้พิสดาร แม้สหชาตวาร ก็พึงให้พิสดาร แม้ปัจจยวารก็พึงให้
พิสดาร
[๑๓] แม้ในปัจจยวาร ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๖
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑๘
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒๖
นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกันปฏิจจวาร
[๑๔] ธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต โดย
เหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล โดย
เหตุปัจจัย มี ๕ นัย
[๑๕] ธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล โดยเหตุปัจจัย

136
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 137 (เล่ม 45)

ธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต โดย
เหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล โดย
เหตุปัจจัย มี ๕ นัย
[๑๖] ธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล โดย
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๑๗] ธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๖ นัย
ธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๖ นัย
ธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย
มี ๖ นัย
[๑๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑๘
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๑๗
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๑๖
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๑๖
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๑๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๒๖
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๑๘
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๖
ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๙

137
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 138 (เล่ม 45)

ในอาเสวนปัจจัย มีวาระ ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๑๓
ในวิปากปัจจัย มี ” ๓
ในอาหารปัจจัย มี ” ๑๓ ฯลฯ
ในมัคคปัจจัย มี ” ๑๓
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในวิปปยุตตปัจจัย มี ” ๑๒ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒๖
ปัญหาวารก็พึงให้พิสดาร
เวทนาตติกนเวทนาตติกะ
[๑๙] ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมป
ยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ สุขเวทนา และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยสุขายเวทนายสัมปยุตตขันธ์ ใน
ปฏิสนธิขณะ มหาภูตรูป ไม่มี
ธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
ธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตต
ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

138
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 139 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตต
ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
[๒๐] ธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทุกขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตต
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทุกขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตต
ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
และธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
[๒๑] ธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอทุกขม
สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต
ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

139
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 140 (เล่ม 45)

ธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
อาศัยธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตต
ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอทุกขมสุขาย
เวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
[๒๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒๑
[๒๓] ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
[๒๔] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๒๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๑๔
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี ” ๒๑
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี
เหมือนกับปฏิจจวาร
[๒๕] ธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สุขาย
เวทนายสัมปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขาย
เวทนายสัมปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย

140
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 141 (เล่ม 45)

ธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนาย
สัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขาย
เวทนายสัมปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
[๒๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒๑
ปัญหาวารก็พึงให้พิสดาร
วิปากัตติกนวิปากัตติกะ
[๒๗] ธรรมที่ไม่ใช่วิปากธรรม อาศัยธรรมที่เป็นวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรม อาศัยธรรมที่เป็นวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยธรรมที่เป็นวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยธรรม
ที่เป็นวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่วิปากธรรม และธรรมที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรม อาศัยธรรมที่เป็นวิปากธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย
[๒๘] ธรรมที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรม อาศัยธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่วิปากธรรม อาศัยธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย

141