พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 652 (เล่ม 44)

[๑๑๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอวิคตปัจจัย มีวาระ ๙
พึงให้พิสดารทุกวาร
เหตุทุกอุปาทินนทุกะ จบ
เหตุทุกอุปาทานโคจฉกทุกะ
[๑๑๒] เหตุอุปาทานธรรม อาศัยเหตุอุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ
เหตุทุกอุปาทานโคจฉกทุกะ จบ
เหตุทุกกิเลสโคจฉกทุกะ
[๑๑๓] เหตุกิเลสธรรม อาศัยเหตุกิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุทุกกิเลสโคจฉทุกะ จบ
เหตุทุกปิฏฐิทุกะ
[๑๑๔] เหตุทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยเหตุทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุนทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยเหตุนทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๙ นัย
[๑๑๕] เหตุภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยเหตุภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยเหตุนภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุ-
ปัจจัย มี ๙ นัย
[๑๑๖] เหตุทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยเหตุทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุนทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยเหตุนทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
[๑๑๗] เหตุภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยเหตุภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย

652
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 653 (เล่ม 44)

เหตุนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยเหตุนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
[๑๑๘] เหตุสวิตักกธรรม อาศัยเหตุสวิตักกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุอวิตักกธรรม อาศัยเหตุอวิตักกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
[๑๑๙] เหตุสวิจารธรรม อาศัยเหตุสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุอวิจารธรรม อาศัยเหตุอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
[๑๒๐] อาศัยเหตุสัปปีติกธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุอัปปีติกธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุปีติสหคตธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุนปีติสหคตธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุสุขสหคตธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุนสุขสหคตธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุอุเบกขาสหคตธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุนอุเบกขาสหคตธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุกามาวจรธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุนกามาวจรธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุรูปาวจรธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุนรูปาวจรธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุอรูปาวจรธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุนอรูปาวจรธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุปริยาปันนธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุอปริยาปันนธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุนิยยานิกธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุอนิยยานิกธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุนิยตธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุอนิยตธรรม ฯลฯ

653
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 654 (เล่ม 44)

อาศัยเหตุสอุตตรธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุอนุตตรธรรม ฯลฯ
อาศัยเหตุสรณธรรม ฯลฯ
[๑๒๑] เหตุอรณธรรม อาศัยเหตุอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
พึงให้พิสดารทุกวาร
เหตุทุกปิฏฐิทุกะ จบ
สเหตุกทุกเหตุทุกะ
[๑๒๓] สเหตุกเหตุธรรม อาศัยสเหตุกเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๑๒๔] สเหตุกนเหตุธรรม อาศัยสเหตุกนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
สเหตุกทุกเหตุทุกะ จบ
เหตุสัมปยุตตทุกเหตุทุกะ
[๑๒๕] เหตุสัมปยุตตเหตุธรรม อาศัยเหตุสัมปยุตตเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุ-
ปัจจัย มี ๑ นัย
[๑๒๖] เหตุสัมปยุตตนเหตุธรรม อาศัยเหตุสัมปยุตตนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุสัมปยุตตทุกเหตุทุกะ จบ
เหตุสเหตุกทุกเหตุทุกะ
[๑๒๗] เหตุธรรมที่เป็นทั้งเหตุและสเหตุกธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นทั้งเหตุและ
สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย

654
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 655 (เล่ม 44)

[๑๒๘] นเหตุธรรมที่เป็นสเหตุกะแต่ไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสเหตุกะ
แต่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
เหตุสเหตุกทุกเหตุทุกะ จบ
เหตุเหตุสัมปยุตตทุกเหตุทุกะ
[๑๒๙] เหตุธรรมที่เป็นทั้งเหตุและเหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นทั้งเหตุ
และเหตุสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
[๑๓๐] นเหตุธรรม ที่เป็นเหตุสัมปยุตตะแต่ไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น
เหตุสัมปยุตตะแต่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุเหตุสัมปยุตตทุกเหตุทุกะ จบ
นเหตุสเหตุกทุกเหตุทุกะ
[๑๓๑] นเหตุสเหตุกนเหตุธรรม อาศัยนเหตุสเหตุกนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
นเหตุอเหตุกนเหตุธรรม อาศัยนเหตุอเหตุกนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุสเหตุกทุกเหตุทุกะ จบ
จูฬันตรทุกเหตุทุกะ
[๑๓๒] สัปปัจจัยเหตุธรรม อาศัยสัปปัจจัยเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สัปปัจจยนเหตุธรรม อาศัยสัปปัจจยนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๓๓] สังขตเหตุธรรม อาศัยสังขตเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สังขตนเหตุธรรม อาศัยสังขตนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๓๔] อนิทัสสนเหตุธรรม อาศัยอนิทัสสนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อนิทัสสนนเหตุธรรม อาศัยอนิทัสสนนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

655
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 656 (เล่ม 44)

[๑๓๕] สัปปฏิฆเหตุธรรม อาศัยสัปปฏิฆเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สัปปฏิฆนเหตุธรรม อาศัยสัปปฏิฆนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัปปฏิฆนเหตุธรรม อาศัยอัปปฏิฆนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
[๑๓๖] อรูปีเหตุธรรม อาศัยอรูปีเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
รูปีนเหตุธรรม อาศัยรูปีนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย
[๑๓๗] โลกิยเหตุธรรม อาศัยโลกิยเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
โลกุตตรเหตุธรรม อาศัยโลกุตตรเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
โลกิยนเหตุธรรม อาศัยโลกิยนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
โลกุตตรนเหตุธรรม อาศัยโลกุตตรนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย
[๑๓๘] อาศัยเกนจิวิญเญยยเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยเกนจินวิญเญยยเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยเกนจิวิญเญยยนเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยเกนจินวิญเญยยนเหตุธรรม ฯลฯ
จูฬันตรทุกเหตุทุกะ จบ
อาสวโคจฉกทุกเหตุทุกะ
[๑๓๙] อาศัยอาสวเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยโนอาสวเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอาสวนเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยโนอาสวนเหตุธรรม ฯลฯ
[๑๔๐] อาศัยสาสวเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอนาสวเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยสาสวนเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอนาสวนเหตุธรรม ฯลฯ

656
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 657 (เล่ม 44)

[๑๔๑] อาศัยอาสวสัมปยุตตเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอาสววิปปยุตตเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอาสวสัมปยุตตนเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอาสววิปปยุตตนเหตุธรรม ฯลฯ
[๑๔๒] อาศัยอาสวสาสวเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยสาสวโนอาสวเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอาสวสาสวนเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยสาสวโนอาสวนเหตุธรรม ฯลฯ
[๑๔๓] อาศัยอาสวสาสวสัมปยุตตเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอาสวสัมปยุตตโนอาสวเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอาสวอาสวสัมปยุตตนเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอาสวสัมปยุตตโนอาสวนเหตุธรรม ฯลฯ
[๑๔๔] อาศัยอาสววิปปยุตตสาสวเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอาสววิปปยุตตอนาสวเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอาสววิปปยุตตสาสวนเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอาสววิปปยุตตอนาสวนเหตุธรรม ฯลฯ
อาสวโคจฉกเหตุทุกะ จบ
ฉโคจฉกทุกเหตุทุกะ
[๑๔๕] อาศัยสัญโญชนเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยคันถเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยโอฆเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยโยคเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยนีวรณเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยโนปรามาสเหตุธรรม ฯลฯ
ฉโคจฉกทุกเหตุทุกะ จบ

657
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 658 (เล่ม 44)

มหันตรทุกเหตุทุกะ
[๑๔๖] อาศัยสารัมมณเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยสารัมมณนเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยโนจิตตเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยเจตสิกเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยจิตตสัมปยุตตเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยจิตตสังสัฏฐเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยจิตตสมุฏฐานเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยจิตตสหภูเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยจิตตานุปริวัตติเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยพาหิรเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยโนอุปาทาเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอุปาทินนเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอนุปาทินนเหตุธรรม ฯลฯ
มหันตรทุกเหตุทุกะ จบ
อุปาทานโคจฉกทุกเหตุทุกะ
[๑๔๗] อาศัยอุปาทานเหตุธรรม ฯลฯ
อุปาทานโคจฉกทุกเหตุทุกะ จบ
กิเลสโคจฉกทุกเหตุทุกกะ
[๑๔๘] อาศัยกิเลสเหตุธรรม ฯลฯ
กิเลสโคจฉกทุกเหตุทุกะ จบ

658
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 659 (เล่ม 44)

ปิฏฐิทุกเหตุทุกะ
[๑๔๙] อาศัยทัสสเนนปหาตัพพเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยนทัสสเนนปหาตัพพเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยภาวนายปหาตัพพเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยนภาวนายปหาตัพพเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยทัสสเนนปหาตัพพเหตุกเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยนทัสสเนนปหาตัพพเหตุกเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยภาวนายปหาตัพพเหตุกเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยนภาวนายปหาตัพพเหตุกเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยสวิตักกเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอวิตักกเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยสวิจารเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอวิจารเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยสัปปีติกเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอัปปีติกเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยปีติสหคตเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยนปีติสหคตเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยสุขสหคตเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยนสุขสหคตเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอุเบกขาสหคตเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยนอุเบกขาสหคตเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยกามาวจรเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยนกามาวจรเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยรูปาวจรเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยนรูปาวจรเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอรูปาวจรเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยนอรูปาวจรเหตุธรรม ฯลฯ

659
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 660 (เล่ม 44)

อาศัยปริยาปันนเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอปริยาปันนเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยนิยยานิกเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอนิยยานิกเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยนิยตเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอนิยตเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยสอุตตรเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยอนุตตรเหตุธรรม ฯลฯ
อาศัยสรณเหตุธรรม ฯลฯ
อรณเหตุธรรม อาศัยอรณเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
อรณนเหตุธรรม อาศัยอรณนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
พึงให้พิสดารทุกวาร.
ปิฏฐิทุกเหตุทุกะ จบ.
อนุโลมทุกทุกปัฏฐาน จบ.
อนุโลมปัฏฐาน จบ.
___________________

660
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ - หน้าที่ 1 (เล่ม 45)

พระอภิธรรมปิฎก
เล่ม ๑๒
ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
ปัจจนียติกปัฏฐาน
นกุสลัตติกะ
[๑] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ธรรมที่เป็นอกุศล ธรรมที่เป็นอัพยากฤต อันได้แก่ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป
อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศล ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒
เกิดขึ้น
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุ
ปัจจัย มี ๕ นัย
[๒] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

1