อัพยากตธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นปัจจุปปันนา-
รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
พึงให้พิสดารทุกวาร
อตีตารัมมณัตติกกุสลัตติกะ จบ
อัชฌัตตัตติกกุสลัตติกะ
[๒๑๑] กุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตตธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตตธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
กุศลธรรมที่เป็นพหิทธาธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นพหิทธาธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๒ นัย
พึงให้พิสดารทุกวาร
[๒๑๒] อกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตตธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่เป็นพหิทธาธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นพหิทธาธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๒ นัย
พึงให้พิสดารทุกวาร
[๒๑๓] อัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตตธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นพหิทธาธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นพหิทธาธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
พึงให้พิสดารทุกวาร
อัชฌัตตัตติกกุสลัตติกะ จบ

อัชฌัตตารัมมณัตติกกุสลัตติกะ
[๒๑๔] กุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณ-
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
พึงให้พิสดารทุกวาร
[๒๑๕] อกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตตา-
รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
พึงให้พิสดารทุกวาร
[๒๑๖] อัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น
อัชฌัตตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย
พึงให้พิสดารทุกวาร
อัชฌัตตารัมมณัตติกกุสลัตติกะ จบ
สนิทัสสนัตติกกุสลัตติกะ
[๒๑๗] กุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสน-
อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๒๑๘] อกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสน-
อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๒๑๙] อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น
อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
อัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสน-
สัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย

อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสน-
สัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสน-
อัปปฏิฆธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๔ นัย
อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสน-
อัปปฏิฆธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๕ นัย
อัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสน-
สัปปฏิฆธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ นัย
อัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสน-
สัปปฏิฆธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น
อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสน-
อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสน-
สัปปฏิฆธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
[๒๒๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒๑
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร
สนิทัสสนัตติกกุสลัตติกะ จบ
อนุโลมติกัตติกปัฏฐาน จบ
——————
เหตุทุกสเหตุกทุกะ
[๑] เหตุสเหตุกธรรม อาศัยเหตุสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุสเหตุกธรรม อาศัยเหตุสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุสเหตุกธรรม และนเหตุสเหตุกธรรม อาศัยเหตุสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะ-
เหตุปัจจัย
นเหตุสเหตุกธรรม อาศัยนเหตุสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุสเหตุกธรรม อาศัยนเหตุสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุสเหตุกธรรม และนเหตุสเหตุกธรรม อาศัยนเหตุสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
เหตุสเหตุกธรรม อาศัยเหตุสเหตุกธรรม และนเหตุสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
นเหตุสเหตุกธรรม อาศัยเหตุสเหตุกธรรม และนเหตุสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
เหตุสเหตุกธรรม และนเหตุสเหตุกธรรม อาศัยเหตุสเหตุกธรรม และนเหตุสเหตุก-
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๓] เหตุสเหตุกธรรม อาศัยเหตุสเหตุกธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
[๔] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
[๕] ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๙
[๖] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี
เหมือนกับปฏิจจวาร
[๗] เหตุสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุสเหตุกธรรม โดยเหตุปัจจัย
เหตุสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุสเหตุกธรรม โดยเหตุปัจจัย
เหตุสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุสเหตุกธรรม และนเหตุสเหตุกธรรม โดย
เหตุปัจจัย

[๘] เหตุสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุสเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุสเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุสเหตุกธรรม และนเหตุสเหตุกธรรม โดยอารัมมณ-
ปัจจัย
นเหตุสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุสเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
นเหตุสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุสเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
นเหตุสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุสเหตุกธรรม และนเหตุสเหตุกธรรม โดย
อารัมมณปัจจัย
เหตุสเหตุกธรรม และนเหตุสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุสเหตุกธรรม โดย
อารัมมณปัจจัย
เหตุสเหตุกธรรม และนเหตุสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุสเหตุกธรรม โดย
อารัมมณปัจจัย
เหตุสเหตุกธรรม และนเหตุสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุสเหตุกธรรม และ
นเหตุสเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
[๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
[๑๐] นเหตุอเหตุกธรรม อาศัยเหตุอเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุอเหตุกธรรม อาศัยนเหตุอเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุอเหตุกธรรม อาศัยเหตุอเหตุกธรรม และนเหตุอเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
[๑๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
[๑๒] เหตุอเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุอเหตุกธรรม โดยเหตุปัจจัย
[๑๓] เหตุอเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุอเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุอเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุอเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
นเหตุอเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุอเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
นเหตุอเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุอเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
[๑๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๔
ในอวิคตปัจจัย มีวาระ ๔
ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
เหตุทุกสเหตุกทุกะ จบ
เหตุทุกเหตุสัมปยุตตทุกะ
[๑๕] เหตุเหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยเหตุเหตุสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุเหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยเหตุเหตุสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุเหตุสัมปยุตตธรรม และนเหตุเหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยเหตุเหตุสัมปยุตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุเหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยนเหตุเหตุสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
เหตุเหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยเหตุเหตุสัมปยุตตธรรม และนเหตุเหตุสัมปยุตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๑๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๑๗] เหตุเหตุสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุเหตุสัมปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย

[๑๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
[๑๙] นเหตุเหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยเหตุเหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุเหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยนเหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุเหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยเหตุเหตุวิปปยุตตธรรม และนเหตุเหตุวิปปยุตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๒๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร
[๒๑] เหตุเหตุวิปปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุเหตุวิปปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย
[๒๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑๔
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
เหตุทุกเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ
เหตุทุกเหตุสเหตุกทุกะ
[๒๓] ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรมที่เป็นเหตุธรรมอาศัยธรรมที่เป็น
ทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรมที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๒๔] ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่นเหตุธรรมที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรม
ที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่นเหตุธรรมที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
เหตุทุกเหตุสเหตุกทุกะ จบ

ทุเหตุทุกเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ
[๒๕] ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นเหตุธรรมอาศัยธรรม
ที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๒๖] ธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นนเหตุธรรม อาศัย
ธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
เหตุทุกเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ
เหตุทุกนเหตุสเหตุกทุกะ
[๒๗] นเหตุสเหตุกธรรม อาศัยนเหตุสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๒๘] นเหตุอเหตุกธรรม อาศัยนเหตุอเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
เหตุทุกนเหตุสเหตุกทุกะ จบ
เหตุทุกสัปปัจจยทุกะ
[๒๙] เหตุสัปปัจจยธรรม อาศัยเหตุสัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
นเหตุสัปปัจจยธรรม อาศัยนเหตุสัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุสัปปัจจยธรรม อาศัยเหตุสัปปัจจยธรรม และนเหตุสัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๓๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
[๓๑] เหตุสัปปัจจยธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุสัปปัจจยธรรม โดยเหตุปัจจัย
[๓๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
เหตุทุกสัปปัจจยทุกะ จบ
เหตุทุกสังขตทุกะ
[๓๓] เหตุสังขตธรรม อาศัยเหตุสังขตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๓๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
เหมือนสัปปัจจยทุกะ
เหตุทุกสังขตทุกะ จบ
เหตุทุกสนิทัสสนทุกะ
[๓๕] เหตุอนิทัสสนธรรม อาศัยเหตุอนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
นเหตุอนิทัสสนธรรม อาศัยนเหตุอนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุอนิทัสสนธรรม อาศัยเหตุอนิทัสสธรรม และนเหตุอนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๓๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร
เหตุทุกสนิทัสสนทุกะ จบ

เหตุทุกสัปปฏิฆทุกะ
[๓๗] นเหตุสัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๓๘] เหตุอัปปฏิฆธรรม อาศัยเหตุอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุอัปปฏิฆธรรม อาศัยเหตุอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุอัปปฏิฆธรรม และนเหตุอัปปฏิฆธรรม อาศัยเหตุอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
นเหตุอัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุอัปปฏิฆธรรม อาศัยเหตุอัปปฏิฆธรรม และนเหตุอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๓๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร
เหตุทุกสัปปฏิฆทุกะ จบ
เหตุทุกรูปีทุกะ
[๔๐] นเหตุรูปีธรรม อาศัยนเหตุรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๔๑] เหตุอรูปีธรรม อาศัยเหตุอรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุอรูปีธรรม อาศัยนเหตุอรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุอรูปีธรรม อาศัยเหตุอรูปีธรรม และนเหตุอรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย