[๘๙๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓๗
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓๗
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารอย่างนี้
วิตักกัตติกสรณทุกะ จบ
ปีติตติกสรณทุกะ
[๘๙๒] สรณธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
สรณธรรมที่เป็นสุขสหคตธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นสุขสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
สรณธรรมที่เป็นอุเบกขาสหคตธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นอุเบกขาสหคตธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
สรณธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม และสรณธรรม
ที่เป็นสุขสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๘๙๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๐
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๐
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
[๘๙๔] สรณธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม เป็นปัจจัยแก่สรณธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม
โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
สรณธรรมที่เป็นสุขสหคตธรรม เป็นปัจจัยแก่สรณธรรมที่เป็นสุขสหคตธรรม โดย
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
สรณธรรมที่เป็นอุเบกขาสหคตธรรม เป็นปัจจัยแก่สรณธรรมที่เป็นอุเบกขาสหคตธรรม
โดยเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
สรณธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม และสรณธรรมที่เป็นสุขสหคตธรรม เป็นปัจจัยแก่
สรณธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

[๘๙๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๐
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑๖
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๐
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
[๘๙๖] อรณธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
[๘๙๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๐
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๐
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี วาระก็มีเท่ากันนั้น
ปีติตติกสรณทุกะ จบ
ทัสสนัตติกสรณทุกะ
[๘๙๘] สรณธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นทัสสเนน-
ปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สรณธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๘๙๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
[๙๐๐] อรณธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็น
เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๙๐๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
ทัสสนัตติกสรณทุกะ จบ

ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกสรณทุกะ
[๙๐๒] อาศัยสรณธรรม ที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ฯลฯ
อาศัยสรณธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ฯลฯ
สรณธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็น
เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกสรณทุกะ จบ
อาจยคามิตติกสรณทุกะ
[๙๐๓] สรณธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
[๙๐๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๙๐๕] อรณธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นอปจยคามิธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอปจยคามิธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจย-
คามิธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อรณธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม
และอรณธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อรณธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอปจยคามิธรรม
และอรณธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๙๐๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
[๙๐๗] อรณธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม
โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นอปจยคามิธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอปจยคามิธรรม โดย
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นเนวาจย-
คามินาปจยคามิธรรม โดยเหตุปัจจัย
[๙๐๘] อรณธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม
โดยอารัมมณปัจจัย
[๙๐๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๗
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๑๐
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๖
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๓
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
อาจยคามิตติกสรณทุกะ จบ
เสกขัตติกสรณทุกะ
[๙๑๐] สรณธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นเนวเสก-
ขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๙๑๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๙๑๒] อรณธรรมที่เป็นเสกขธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย

อรณธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นเสกขธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
อรณธรรมที่เป็นเสกขธรรม และอรณธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัย
อรณธรรมที่เป็นเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อรณธรรมที่เป็นอเสกขธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๙๑๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
[๙๑๔] อรณธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นเสกขธรรม โดย
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอเสกขธรรม โดยเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นเนวเสกขานา-
เสกขธรรม โดยเหตุปัจจัย
[๙๑๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๕
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๘
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๓
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
เสกขัตติกสรณทุกะ จบ

ปริตตัตติกสรณทุกะ
[๙๑๖] สรณธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นปริตตธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
[๙๑๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๙๑๘] อรณธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นปริตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นปริตตธรรม และอรณธรรมที่เป็น
มหัคคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นปริตตธรรม และอรณธรรมที่เป็น
อัปปมาณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๙๑๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๕
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๓
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
ปริตตัตติกสรณทุกะ จบ
ปริตตารัมมณัตติกสรณทุกะ
[๙๒๐] สรณธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

สรณธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๙๒๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
[๙๒๒] อรณธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อรณธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
อรณธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๙๒๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
ปริตตารัมมณัตติกสรณทุกะ จบ
หีนัตติกสรณทุกะ
[๙๒๔] สรณธรรมที่เป็นหีนธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นหีนธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
[๙๒๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
[๙๒๖] อรณธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
อรณธรรมที่เป็นปณีตธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นปณีตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย

อรณธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม และอรณธรรมที่เป็น
ปณีตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๙๒๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๕
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
หีนัตติกสรณทุกะ จบ
มิจฉัตตัตติกสรณทุกะ
[๙๒๘] สรณธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สรณธรรมที่เป็นอนิยตธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุ-
ปัจจัย
[๙๒๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
[๙๓๐] อรณธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อรณธรรมที่เป็นอนิยตธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
อรณธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม และอรณธรรมที่เป็นอนิยตธรรม อาศัยอรณธรรม
ที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อรณธรรมที่เป็นอนิยตธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุ-
ปัจจัย
อรณธรรมที่เป็นอนิยตธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม และอรณธรรม
ที่เป็นอนิยตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

[๙๓๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๕
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารอย่างนี้
มิจฉัตตัตติกสรณทุกะ จบ
มัคคารัมมณัตติกสรณทุกะ
[๙๓๒] อรณธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย
อรณธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และ
อรณธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และอรณธรรม
ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๙๓๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๗
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๗
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
[๙๓๔] อรณธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นมัคคารัมมณ-
ธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม โดย
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อรณธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม โดย
เหตุปัจจัย มี ๕ นัย

[๙๓๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๗
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๗
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
มัคคารัมมณัตติกสรณทุกะ จบ
อุปปันนัตติกสรณทุกะ
[๙๓๖] สรณธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่สรณธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม
โดยเหตุปัจจัย
[๙๓๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
[๙๓๘] อรณธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม
โดยเหตุปัจจัย
[๙๓๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
อุปปันนัตติกสรณทุกะ จบ
อตีตัตติกสรณทุกะ
[๙๔๐] สรณธรรมที่เป็นปัจจุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่สรณธรรมที่เป็นปัจจุปปันน-
ธรรม โดยเหตุปัจจัย
[๙๔๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑