อนิทัสสนธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนิทัสสนธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดย
อารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
[๕๘๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๑๐
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๗
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๗
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
กุสลัตติกสนิทัสสนทุกะ จบ
กุสลัตติกสัปปฏิฆทุกะ
[๕๘๙] สัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
[๕๙๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๕๙๑] อัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล และอัปปฏิฆธรรมที่เป็น
อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล และอัปปฏิฆธรรมที่เป็น
อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๕๙๒] อัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะ
อารัมมณปัจจัย
อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-
ปัจจัย
อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะ
อารัมมณปัจจัย
[๕๙๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๕๙๔] อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่
เพราะเหตุปัจจัย
อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่
เพราะเหตุปัจจัย
[๕๙๕] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี ” ๕
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
[๕๙๖] อัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย

อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดย
เหตุปัจจัย
[๕๙๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๑๐
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๓
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
กุสลัตติกสัปปฏิฆทุกะ จบ
กุสลัตติกรูปีทุกะ
[๕๙๘] รูปีธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยรูปีธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
[๕๙๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๖๐๐] อรูปีธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอรูปีธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อรูปีธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอรูปีธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อรูปีธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอรูปีธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๖๐๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
[๖๐๒] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๓
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

[๖๐๓] อรูปีธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อรูปีธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย
อรูปีธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่อรูปีธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย
อรูปีธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อรูปีธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย
[๖๐๔] อรูปีธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อรูปีธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย
มี ๓ นัย
อรูปีธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่อรูปีธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย
มี ๓ นัย
อรูปีธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อรูปีธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย
มี ๓ นัย
[๖๐๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๗
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
กุสลัตติกรูปีทุกะ จบ
กุสลัตติกโลกิยทุกะ
[๖๐๖] โลกิยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
โลกิยธรรมที่เป็นกุศล และโลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย

โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นกุศลและโลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นอกุศลและโลกิยธรรมที่เป็น
อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๖๐๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
[๖๐๘] โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่
เพราะเหตุปัจจัย
โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
เหตุปัจจัย
[๖๐๙] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี ” ๕
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
[๖๑๐] โลกิยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นกุศลโดยเหตุปัจจัย-
มี ๓ นัย
โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัย
[๖๑๑] โลกิยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณ-
ปัจจัย มี ๓ นัย
โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย
มี ๓ นัย
โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณ-
ปัจจัย มี ๓ นัย

[๖๑๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มีวาระ ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๓
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
[๖๑๓] โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล อาศัยโลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
[๖๑๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒
[๖๑๕] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๒
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
[๖๑๖] โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดย
เหตุปัจจัย
โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดย
เหตุปัจจัย
[๖๑๗] โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต
โดยอารัมมณปัจจัย
โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณ-
ปัจจัย
[๖๑๘] โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดยอธิปติ-
ปัจจัย
โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดย
อธิปติปัจจัย

โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดยอธิปติปัจจัย
[๖๑๙] โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดย-
อนันตรปัจจัย
โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดย
อนันตรปัจจัย
[๖๒๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๓
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๒
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๒
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๒
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๒
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๒
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๔
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒
แม้ในปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
กุสลัตติกโลกิยทุกะ จบ
กุสลัตติกเกนจิวิญเญยยทุกะ
[๖๒๑] เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล และเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัย
เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล และ
เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล และ
เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๖๒๒] เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น
เพราะอารัมมณปัจจัย
เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น
เพราะอารัมมณปัจจัย
เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต
เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
[๖๒๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๖๒๔] เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล
เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
[๖๒๕] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี ” ๕

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
[๖๒๖] เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล
โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล โดย
เหตุปัจจัย มี ๒ นัย
เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต
โดยเหตุปัจจัย
[๖๒๗] เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล
โดยอารัมมณปัจจัย
[๖๒๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๓
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
[๖๒๙] เกนจินวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหมือนเกนจิวิญเญยยทุกะ
กุสลัตติกเกนจิวิญเญยยทุกะ จบ
กุสลัตติกอาสวทุกะ
[๖๓๐] อาสวธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอาสวธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
[๖๓๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในสัมปยุตตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๖๓๒] ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นกุศล
และธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอกุศล
และธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๖๓๓] ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น
เพราะอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
[๖๓๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอธิปติปัจจัย มีวาระ ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๖๓๕] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๙
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร