พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 392 (เล่ม 44)

สรณทุกอตีตารัมมณัตติกะ
[๑๘๘๙] อตีตารัมมณธรรมที่เป็นสรณธรรม อาศัยอตีตารัมมณธรรมที่เป็นสรณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อตีตารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยอตีตารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
[๑๘๙๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
[๑๘๙๑] อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นสรณธรรม อาศัยอนาคตารัมมณธรรมที่เป็นสรณ-
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยอนาคตารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๘๙๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
[๑๘๙๓] ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นสรณธรรม อาศัยปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็น
สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๘๙๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
สรณทุกอตีตารัมมณัตติกะ จบ

392
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 393 (เล่ม 44)

สรณทุกอัชฌัตตัตติกะ
[๑๘๙๕] อัชฌัตตธรรมที่เป็นสรณธรรม อาศัยอัชฌัตตธรรมที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัชฌัตตธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยอัชฌัตตธรรมที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
[๑๘๙๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๕
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
[๑๘๙๗] พหิทธาธรรมที่เป็นสรณธรรม อาศัยพหิทธาธรรมที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
พหิทธาธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยพหิทธาธรรมที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
[๑๘๙๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๕
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
สรณทุกอัชฌัตตัตติกะ จบ
สรณทุกอัชฌัตตารัมมณัตติกะ
[๑๘๙๙] อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นสรณธรรม อาศัยอัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นสรณ-
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยอัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

393
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 394 (เล่ม 44)

[๑๙๐๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
[๑๙๐๑] พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นสรณธรรม อาศัยพหิทธารัมมณธรรมที่เป็นสรณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยพหิทธารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
[๑๙๐๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
สรณทุกอัชฌัตตารัมมณัตติกะ จบ
สรณทุกสนิทัสสนัตติกะ
[๑๙๐๓] อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็น
อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๙๐๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๑๙๐๕] อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นสรณธรรม อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็น
สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอรณธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

394
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 395 (เล่ม 44)

อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นสรณธรรม
และอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๙๐๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๕
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร
[๑๙๐๗] นิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นสรณธรรม เป็นปัจจัยแก่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม
ที่เป็นสรณธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอรณธรรม ที่เป็นปัจจัยแก่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็น
อรณธรรม โดยเหตุปัจจัย
[๑๙๐๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๔
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๗
[๑๙๐๙] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๗
[๑๙๑๐] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
[๑๙๑๑] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๔
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารใน
กุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
สรณทุกสนิทัสสนัตติกะ จบ
ปิฏฐิทุกติกะ จบ
อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน จบ

395
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 396 (เล่ม 44)

กุสลัตติกเหตุทุกะ
[๑] เหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๒] เหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-
ปัจจัย
[๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๓
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๓
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๓
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๓
ในอัญญมัญญปัจจัย มีวาระ ๓
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๓
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๓
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๓
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๓
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย มี ” ๑
ในอาหารปัจจัย มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
[๔] เหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติ-
ปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

396
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 397 (เล่ม 44)

เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อธิปติปัจจัย
[๕] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๓
[๖] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๗] ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓
ในสหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี
มีวาระ ๓ ทุกปัจจัย
[๘] เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย
[๙] เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย
มี ๓ นัย
เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย
มี ๓ นัย
[๑๐] เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอธิปติปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอธิปติปัจจัย
มี ๓ นัย
เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติปัจจัย

397
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 398 (เล่ม 44)

เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอธิปติปัจจัย ฯลฯ
เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติปัจจัย
มี ๓ นัย
[๑๑] เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอนันตรปัจจัย
มี ๒ นัย
เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอนันตรปัจจัย
มี ๒ นัย
เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอนันตรปัจจัย
[๑๒] เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยสหชาตปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยสหชาตปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยสหชาตปัจจัย
อัญญมัญญนิสสยปัจจัย เหมือนกับสหชาตปัจจัย
[๑๓] เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยอุปนิสสย-
ปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยอุปนิสสย-
ปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย
[๑๔] เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยวิปาก-
ปัจจัย
[๑๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙

398
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 399 (เล่ม 44)

ในอธิปติปัจจัย มี ” ๗
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๕
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๕
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๓
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๓
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๓
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย มี ” ๑
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๒
ในมัคคปัจจัย มี ” ๒
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๓
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๓
ในนัตถิปัจจัย มีวาระ ๕
ในวิคตปัจจัย มี ” ๕
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๓
[๑๖] เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย
เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย เป็น
ปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย
เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย เป็น
ปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย เป็น
ปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

399
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 400 (เล่ม 44)

เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย
เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย
เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ นัย
[๑๗] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙
[๑๘] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๑๙] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร
ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
[๒๐] นเหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุ-
ปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล และนเหตุธรรมที่เป็น
อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศลและ นเหตุธรรมที่เป็น
อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๒๑] นเหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-
ปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

400
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 401 (เล่ม 44)

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะ
อารัมมณปัจจัย
[๒๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๓
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๓
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๓
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๓
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๓
ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๓
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๓
ในกัมมปัจจัย มี ” ๙
ในวิปากปัจจัย มี ” ๑
ในอาหารปัจจัย มี ” ๙
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๙
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๓
ในวิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในนัตถิปัจจัย มี ” ๓
ในวิคตปัจจัย มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙

401