พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 292 (เล่ม 44)

ปฏิจจวาร
[๑๔๔๗] อกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยอกุศลธรรม
ที่เป็นเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม และอกุศลธรรม
ที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๔๔๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๕
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๕
กุศลนัยพึงทำฉันใด แม้ปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย พึงทำฉันนั้น
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร
ปฏิจจวาร
[๑๔๔๙] อัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

292
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 293 (เล่ม 44)

อัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม และ
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๑๔๕๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๑๔๕๑] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๙
พึงทำวาระทั้งปวง
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มีวาระ ๔
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี ” ๖
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มีวาระ ๖ ฯลฯ
สหชาตวารเป็นต้น พึงให้พิสดาร
ปัญหาวาร
[๑๔๕๒] อัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิก-
ธรรม โดยเหตุปัจจัย
[๑๔๕๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙

293
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 294 (เล่ม 44)

ในอธิปติปัจจัย มีวาระ ๙ เป็นสหชาตาธิปติ
ในอนันตรปัจจัย มีวาระ ๙ ฯลฯ
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๓
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย มี ” ๙
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๓
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๕
ในวิปปยุตตปัจจัย มี ” ๕
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙ ฯลฯ
เจตสิกทุกกุสลัตติกะ จบ
จิตตสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ
ปฏิจจวาร
[๑๔๕๔] กุศลธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๔๕๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑

294
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 295 (เล่ม 44)

ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
[๑๔๕๖] อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตต-
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๔๕๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
ปฏิจจวาร
[๑๔๕๘] อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตธรรม
สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตวิปปยุตตธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตวิปปยุตตธรรม
อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตวิปปยุตตธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตวิปปยุตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตวิปปยุตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตวิปปยุตตธรรม
อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม
และอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

295
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 296 (เล่ม 44)

อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตวิปปยุตตธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม
และอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตวิปปยุตตธรรม
อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
[๑๔๕๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๕
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๖
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๑
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๑
ในกัมมปัจจัย มี ” ๙
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๑๔๖๐] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๙ ฯลฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙ ฯลฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี ” ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี ” ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๒ ฯลฯ
สหชาตวารเป็นต้น พึงให้พิสดาร

296
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 297 (เล่ม 44)

ปัญหาวาร
[๑๔๖๑] อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น
จิตตสัมปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๑๔๖๒] อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น
จิตตสัมปยุตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตวิปปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นจิตต-
สัมปยุตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
[๑๔๖๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอธิปติปัจจัย มีวาระ ๔ เป็นอารัมมณาธิปติ
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๗
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๖
ในนิสสยปัจจัย มีวาระ ๗
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๒
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๑
ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๑
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๑
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย มี ” ๓
ในอาหารปัจจัย มี ” ๔
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๖
ในฌานปัจจัย มี ” ๓

297
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 298 (เล่ม 44)

ในมัคคปัจจัย มี ” ๓
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๑
ในวิปปยุตตปัจจัย มี ” ๒ ฯลฯ
จิตตสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ จบ
จิตตสังสัฏฐทุกกุสลัตติกะ
ปฏิจจวาร
[๑๔๖๔] กุศลธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๔๖๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
ปฏิจจวาร
[๑๔๖๖] อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๔๖๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

298
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 299 (เล่ม 44)

ปฏิจจวาร
[๑๔๖๘] อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตต-
สังสัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐธรรม
และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๑๔๖๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
เหมือนกับจิตตสัมปยุตตทุกอัพยากตะ
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร
จิตตสังสัฏฐทุกกุสลัตติกะ จบ
จิตตสมุฏฐานทุกกุสลัตติกะ
ปฏิจจวาร
[๑๔๗๐] กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม และกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัย
กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย

299
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 300 (เล่ม 44)

กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม และ
กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๔๗๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๕
ในปัจจัยทั้งปวง มี ” ๕
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๕
[๑๔๗๒] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๕ ฯลฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๕ ฯลฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๕
สหชาตวารเป็นต้น พึงให้พิสดาร
ปัญหาวาร
[๑๔๗๓] กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐาน
ธรรม โดยเหตุปัจจัย
[๑๔๗๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอนันตรปัจจัย มีวาระ ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๕ ฯลฯ
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในอาหารปัจจัย มี ” ๕

300
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 301 (เล่ม 44)

ในอินทริยปัจจัย มี ” ๕
ในฌานปัจจัย มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๓
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๕
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๕
ปฏิจจวาร
[๑๔๗๕] อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐาน
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม และ
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๔๗๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๕
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๕
เหมือนกับกุศล
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร
ปฏิจจวาร
[๑๔๗๗] อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตต-
สมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม
และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

301